დერმატოლოგია

მოკლედ

დერმატოლოგიური პრეპარატები (ATC კოდი D) მოიცავს ყველა იმ სამკურნალო საშუალებას, რომელიც განკუთვნილია კანის, თმის, ფრჩხილებისა და ლორწოვანი გარსების დაავადებების მკურნალობისთვის. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ანატომიურ-თერაპიულ-ქიმიური კლასიფიკაციის მიხედვით, D ჯგუფი მოიცავს ანტიმიკოზურ, ანტიბაქტერიულ, ანტივირუსულ, კორტიკოსტეროიდულ, ანტიფსორიაზულ, ანტიაკნეურ პრეპარატებს, ასევე ანტისეპტიკებს, ემოლენტებს, ჭრილობების სამკურნალო საშუალებებსა და სხვა დერმატოლოგიურ მედიკამენტებს. საქართველოში დერმატოლოგიური პათოლოგიები — ეგზემა, დერმატიტი, ფსორიაზი, სოკოვანი ინფექციები, აკნე — ფართოდაა გავრცელებული, რაც ამ კლასის პრეპარატებს ერთ-ერთ ყველაზე მოთხოვნად ფარმაცევტულ ჯგუფად აქცევს როგორც ამბულატორიულ, ისე სტაციონარულ პრაქტიკაში. პრეპარატთა უმეტესობა გამოიყენება ტოპიკურად (ადგილობრივად), თუმცა ზოგიერთი სისტემურადაც ინიშნება.

---

ATC კოდირების სისტემა

ATC (Anatomical Therapeutic Chemical) კლასიფიკაციის სისტემა შემუშავებულია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ და გამოიყენება სამკურნალო საშუალებათა სტანდარტიზებული კატეგორიზაციისთვის. სისტემა ხუთსაფეხურიანია:

1. პირველი დონე (ანატომიური) — ლათინური ასო, რომელიც მიუთითებს ორგანოთა სისტემაზე ან სამიზნე არეზე. D ნიშნავს დერმატოლოგიას (Dermatologicals).
2. მეორე დონე (თერაპიული ქვეჯგუფი) — ორნიშნა ციფრი (მაგ., D01 — ანტიმიკოზური საშუალებები დერმატოლოგიური გამოყენებისთვის).
3. მესამე დონე (ფარმაკოლოგიური ქვეჯგუფი) — ლათინური ასო (მაგ., D01A — ანტიმიკოზური პრეპარატები ტოპიკური გამოყენებისთვის).
4. მეოთხე დონე (ქიმიური ქვეჯგუფი) — ლათინური ასო (მაგ., D01AE — სხვა ანტიმიკოზური პრეპარატები ტოპიკური გამოყენებისთვის).
5. მეხუთე დონე (ქიმიური ნივთიერება) — ორნიშნა ციფრი, რომელიც კონკრეტულ აქტიურ ნივთიერებას განსაზღვრავს.

D ჯგუფის მნიშვნელობა იმაშია, რომ იგი მოიცავს ძალიან ფართო სპექტრის მედიკამენტებს — ანტიბიოტიკებიდან ჰორმონალურ პრეპარატებამდე, ანტისეპტიკებიდან კერატოლიტიკურ საშუალებებამდე. ტოპიკური თერაპია კანის დაავადებების მართვის ქვაკუთხედია, რადგან იგი უზრუნველყოფს აქტიური ნივთიერების მაღალ კონცენტრაციას სამიზნე ადგილას, მინიმალური სისტემური აბსორბციითა და გვერდითი ეფექტებით. საქართველოს ფარმაცევტული ბაზარზე D ჯგუფის პრეპარატები ფართოდაა წარმოდგენილი როგორც ორიგინალური, ისე ჯენერიკული ფორმებით.

---

რა შედის D-ში

WHO ATC სისტემის მიხედვით, D ჯგუფი მოიცავს შემდეგ ძირითად ქვეჯგუფებს:

D01 — ანტიმიკოზური პრეპარატები დერმატოლოგიურ გამოყენებისთვის

ტოპიკური და სისტემური ანტიმიკოზური საშუალებები კანის, ფრჩხილებისა და თმის სოკოვანი ინფექციებისთვის. მოიცავს იმიდაზოლებს (კლოტრიმაზოლი, მიკონაზოლი), ტერბინაფინს, ნისტატინს.

D02 — ემოლენტები და დამცავი საშუალებები

კანის მოვლის, დატენიანებისა და რეგენერაციის პრეპარატები. თხელი ზეთები, ვაზელინი, თხილის ზეთი და სხვ.

D03 — ჭრილობებისა და წყლულების სამკურნალო საშუალებები

მოიცავს ფერმენტულ პრეპარატებს, დექსპანთენოლს და სხვა რეპარატიულ საშუალებებს. ბეპანთენი (დექსპანთენოლი 5%) — ამ ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული წარმომადგენელია საქართველოში.

D04 — ანტიპრურიტული საშუალებები

ქავილის სამკურნალო პრეპარატები — ტოპიკური ანტიჰისტამინები, ლოკალური ანესთეტიკები.

D05 — ანტიფსორიაზული საშუალებები

ფსორიაზის მკურნალობისთვის განკუთვნილი პრეპარატები — დითრანოლი (ანტროლინი), კალციპოტრიოლი, კატრანის პრეპარატები.

D06 — ანტიბიოტიკები და ქემოთერაპიული საშუალებები დერმატოლოგიურ გამოყენებისთვის

ტოპიკური ანტიბიოტიკები (მუპიროცინი — ბაქტრობანი, ფუზიდინის მჟავა), ანტივირუსული საშუალებები (აციკლოვირის კრემი), კომბინირებული პრეპარატები (ბანეოცინი).

D07 — კორტიკოსტეროიდები დერმატოლოგიურ გამოყენებისთვის

ყველაზე ფართოდ გამოყენებული ქვეჯგუფი. კლასიფიცირდება ძალის მიხედვით: სუსტი (ჰიდროკორტიზონი), საშუალო (ბეტამეტაზონი — ბეტადერმი), ძლიერი (მომეტაზონი), ძალიან ძლიერი (კლობეტაზოლი — დერმოვეითი). მეთილპრედნიზოლონის აცეპონატი (ადვანტანი) საშუალო სიძლიერის პოპულარული პრეპარატია.

D08 — ანტისეპტიკები და დეზინფექტანტები

პოვიდონ-იოდი (ბეტადინი), ქლორჰექსიდინი, ოქტენისეპტი.

D09 — სამკურნალო საფენები

მედიკამენტური საფენები ჭრილობებისთვის.

D10 — ანტიაკნეური საშუალებები

აკნეს სამკურნალო პრეპარატები — ბენზოილ პეროქსიდი (ბენზოქსიდი), რეტინოიდები, აზელაინის მჟავა.

D11 — სხვა დერმატოლოგიური პრეპარატები

შამპუნები, ანტიტრანსპირანტები, ალოპეციის სამკურნალო საშუალებები (მინოქსიდილი, ფინასტერიდი).

---

ფარმაკოლოგია — მოქმედების მექანიზმები

D ჯგუფის პრეპარატები ფარმაკოლოგიურად ძალიან მრავალფეროვანია, რადგან სხვადასხვა პათოლოგიის მკურნალობას ემსახურება. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი მოქმედების მექანიზმები ქვეჯგუფების მიხედვით:

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები (D07)

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები დერმატოლოგიის ქვაკუთხედია. ისინი მოქმედებენ ინტრაცელულარული გლუკოკორტიკოიდული რეცეპტორების მეშვეობით: უკავშირდებიან ციტოპლაზმურ რეცეპტორს, ტრანსლოცირდებიან ბირთვში და ცვლიან გენის ტრანსკრიფციას. შედეგად:

• თრგუნავენ ანთებით მედიატორებს — ინჰიბირებენ ფოსფოლიპაზა A₂-ს ლიპოკორტინის ინდუქციის გზით, რაც ამცირებს პროსტაგლანდინებისა და ლეიკოტრიენების წარმოქმნას.
• ვაზოკონსტრიქცია — ამცირებენ კაპილარების გამტარიანობას, რაც ამცირებს შეშუპებას და სიწითლეს.
• ანტიპროლიფერაციული ეფექტი — თრგუნავენ კერატინოციტებისა და ფიბრობლასტების პროლიფერაციას.
• იმუნოსუპრესიული მოქმედება — ამცირებენ T-ლიმფოციტების აქტივობას და ციტოკინების გამოყოფას.

სიძლიერის მიხედვით იყოფიან I-IV კლასებად (ევროპული კლასიფიკაცია), სადაც ჰიდროკორტიზონი სუსტი, ხოლო კლობეტაზოლი (დერმოვეითი) ძალიან ძლიერია.

ანტიმიკოზური პრეპარატები (D01)

• აზოლები (კლოტრიმაზოლი, მიკონაზოლი) — ინჰიბირებენ ფერმენტ 14α-დემეთილაზას (CYP51), რომელიც აუცილებელია სოკოვანი უჯრედის მემბრანის კომპონენტის — ერგოსტეროლის სინთეზისთვის. ერგოსტეროლის დეფიციტი არღვევს მემბრანის მთლიანობას.
• ალილამინები (ტერბინაფინი) — ინჰიბირებენ სკვალენ ეპოქსიდაზას, რაც ასევე ერგოსტეროლის სინთეზის ბლოკირებას იწვევს, მაგრამ სხვა საფეხურზე.

ანტიბაქტერიული საშუალებები (D06)

• მუპიროცინი (ბაქტრობანი) — ინჰიბირებს ბაქტერიულ იზოლეიცილ-tRNA სინთეტაზას, რაც ბლოკავს ცილის სინთეზს. აქტიურია სტაფილოკოკისა და სტრეპტოკოკის მიმართ.
• ბაციტრაცინი + ნეომიცინი (ბანეოცინი) — კომბინირებულია: ბაციტრაცინი აფერხებს უჯრედის კედლის სინთეზს, ნეომიცინი — ცილის სინთეზს 30S რიბოსომური ქვეერთეულის დონეზე.
• ფუზიდინის მჟავა — ინჰიბირებს ბაქტერიულ ელონგაციის ფაქტორ G-ს (EF-G).

ანტივირუსული საშუალებები (D06)

• აციკლოვირი — ნუკლეოზიდური ანალოგი, რომელიც ფოსფორილირდება ვირუსული თიმიდინკინაზას მეშვეობით აციკლოვირ-ტრიფოსფატად და ინჰიბირებს ვირუსულ DNA-პოლიმერაზას. სპეციფიკურია ჰერპეს სიმპლექს ვირუსის (HSV) მიმართ.

ანტიაკნეური პრეპარატები (D10)

• ბენზოილ პეროქსიდი — ოქსიდანტური მექანიზმით ანადგურებს Cutibacterium acnes-ს, ასევე აქვს კომედოლიტიკური და კერატოლიტიკური ეფექტი.
• რეტინოიდები (ტრეტინოინი, ადაპალენი) — ზემოქმედებენ რეტინოინის მჟავას რეცეპტორებზე (RAR), არეგულირებენ კერატინოციტების დიფერენცირებას, ამცირებენ კომედონების წარმოქმნას.

ანტიფსორიაზული პრეპარატები (D05)

• დითრანოლი (ანტრალინი) — ანტიპროლიფერაციული მოქმედებით თრგუნავს კერატინოციტების ჰიპერპროლიფერაციას, რაც ფსორიაზის პათოგენეზის ცენტრალური მექანიზმია.
• კალციპოტრიოლი — D ვიტამინის ანალოგი, რომელიც ვიტამინ D რეცეპტორის (VDR) გავლით თრგუნავს კერატინოციტების პროლიფერაციას და ხელს უწყობს მათ ნორმალურ დიფერენცირებას.

---

ჩვენებები

D ჯგუფის პრეპარატები ინიშნება დერმატოლოგიური დაავადებების ფართო სპექტრისთვის:

ანთებითი კანის დაავადებები

• [ატოპიური დერმატიტი](/conditions/dermatiti-atopiuri) — ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები (ადვანტანი, ბეტადერმი) პირველი რიგის მკურნალობაა გამწვავების დროს. ემოლენტები ბაზისურ თერაპიას წარმოადგენს.
• კონტაქტური დერმატიტი — ალერგიული და გამაღიზიანებელი კონტაქტური დერმატიტის მკურნალობა ტოპიკური სტეროიდებით.
• სებორეული დერმატიტი — ანტიმიკოზური შამპუნები და კრემები (კეტოკონაზოლი), სუსტი ტოპიკური სტეროიდები.

ინფექციური კანის დაავადებები

• კანის სოკოვანი ინფექციები — დერმატოფიტოზი, კანდიდოზი, პიტირიაზის ვერსიკოლორი. ტოპიკური ანტიმიკოზური პრეპარატები.
• ჰერპესი — ლაბიალური და გენიტალური ჰერპესის ტოპიკური მკურნალობა აციკლოვირის კრემით.
• იმპეტიგო — ბაქტერიული კანის ინფექცია, მკურნალობა მუპიროცინით ან ბანეოცინით.
• ჭრილობის ინფექცია — ანტისეპტიკები (ბეტადინი), ანტიბაქტერიული მალამოები.

ქრონიკული კანის დაავადებები

• ფსორიაზი — კალციპოტრიოლი, დითრანოლი, ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები, კომბინირებული თერაპია.
• [აკნე](/conditions/akne) — ბენზოილ პეროქსიდი, ტოპიკური რეტინოიდები, ტოპიკური ანტიბიოტიკები.

ჭრილობები და დამწვრობა

• დამწვრობა — ვერცხლის სულფადიაზინი (არგოსულფანი, დერმაზინი), დექსპანთენოლი (ბეპანთენი).
• ჭრილობის მოვლა — ანტისეპტიკები, ფერმენტული პრეპარატები, რეპარატიული საშუალებები.

სხვა

• ეგზემა — ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები, ემოლენტები.
• ქავილი — ანტიპრურიტული პრეპარატები.
• ალოპეცია — მინოქსიდილი, ფინასტერიდი.

---

ძირითადი წამლები

საქართველოში ხელმისაწვდომი D ჯგუფის ძირითადი პრეპარატები:

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები (D07)

• [ადვანტანი (მეთილპრედნიზოლონის აცეპონატი) 0.1%](/medications/advantani-0-1) — საშუალო სიძლიერის ტოპიკური კორტიკოსტეროიდი. გამოიყენება ეგზემის, ატოპიური დერმატიტისა და კონტაქტური დერმატიტის დროს. ხელმისაწვდომია კრემის, მალამოსა და ემულსიის ფორმით. ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული დერმატოლოგიური პრეპარატია საქართველოში.

• [დერმოვეითი (კლობეტაზოლი) 0.05%](/medications/dermoveiti-0-05) — ძალიან ძლიერი (IV კლასი) ტოპიკური კორტიკოსტეროიდი. რეზერვირებულია მძიმე, რეფრაქტერული დერმატოზების — ფსორიაზის, ლიქენ პლანუსის, დისკოიდური ლუპუსის — მკურნალობისთვის. გამოყენება შეზღუდულია 2 კვირით კანის ატროფიის რისკის გამო.

• [ბეტადერმი (ბეტამეტაზონი)](/medications/betadermi) — ძლიერი ტოპიკური კორტიკოსტეროიდი. ფართოდ გამოიყენება ეგზემის, ალერგიული დერმატიტისა და სხვა ანთებითი დერმატოზების დროს.

ანტისეპტიკები და დეზინფექტანტები (D08)

• [ბეტადინი (პოვიდონ-იოდი) 10%](/medications/betadini-khsnari-garegani-10-120ml-flakoni-1) — ფართო სპექტრის ანტისეპტიკი. ხელმისაწვდომია ხსნარის, მალამოს და ვაგინალური სუპოზიტორიების სახით. გამოიყენება ჭრილობების დასამუშავებლად, ქირურგიულ პრაქტიკაში და ინფექციების პრევენციისთვის.

ანტიბაქტერიული პრეპარატები (D06)

• [ბაქტრობანი (მუპიროცინი)](/medications/baqtrobani-malamo) — ტოპიკური ანტიბიოტიკი, ეფექტურია სტაფილოკოკისა და სტრეპტოკოკის მიმართ. ინიშნება იმპეტიგოს, ფოლიკულიტისა და მეორადი კანის ინფექციების დროს.

• [ბანეოცინი (ბაციტრაცინი + ნეომიცინი)](/medications/baneotsini) — კომბინირებული ტოპიკური ანტიბიოტიკი ფხვნილისა და მალამოს ფორმით. განსაკუთრებით პოპულარულია საქართველოში მცირე ჭრილობების, დამწვრობისა და კანის ბაქტერიული ინფექციების მკურნალობისთვის.

• არგოსულფანი (ვერცხლის სულფადიაზინი) 2% — ანტიბაქტერიული კრემი დამწვრობისა და ქრონიკული ჭრილობების მკურნალობისთვის.

ანტივირუსული პრეპარატები (D06)

• [აციკლოვირი კრემი 5%](/medications/atsikloviri-kremi-5-5gr-tubi-1) — ჰერპეს სიმპლექსის ტოპიკური მკურნალობისთვის. ხელმისაწვდომია აგრეთვე მალამოს ფორმით თვალის ჰერპესისთვის.

რეპარატიული საშუალებები (D03)

• [ბეპანთენი (დექსპანთენოლი) 5%](/medications/bepanteni-5) — ხელს უწყობს ჭრილობების შეხორცებას, გამოიყენება მსუბუქი დამწვრობის, კანის გაღიზიანებისა და ძუძუს ბზარების დროს. ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი დერმატოლოგიური პრეპარატია საქართველოში.

ანტიაკნეური საშუალებები (D10)

• [ბენზოქსიდი (ბენზოილ პეროქსიდი) 5%](/medications/benzoqsidi-geli-5-20gr-tubi-1) — აკნეს ტოპიკური მკურნალობის საყრდენი პრეპარატი. ბაქტერიციდული და კომედოლიტიკური მოქმედებით.

ანტიფსორიაზული საშუალებები (D05)

• [ანტროლინი (დითრანოლი) 0.3%–1.5%](/medications/antrolini-kremi-0-3-1-5-30gr-1) — ფსორიაზის ტრადიციული ტოპიკური მკურნალობა. გამოიყენება მოკლე კონტაქტის თერაპიის სახით.

---

გვერდითი ეფექტები

D ჯგუფის პრეპარატების გვერდითი ეფექტები დიდწილად დამოკიდებულია კონკრეტულ ქვეჯგუფზე, მაგრამ ტოპიკური გამოყენებისას ისინი ზოგადად ნაკლებია სისტემურ თერაპიასთან შედარებით.

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები

• კანის ატროფია — ხანგრძლივი გამოყენებისას კანი თხელდება, ჩნდება სტრიები, ტელანგიექტაზიები.
• სტეროიდული აკნე და როზაცეა — განსაკუთრებით სახეზე გამოყენებისას.
• ჰიპოპიგმენტაცია — განსაკუთრებით მუქკანიან პაციენტებში.
• სისტემური აბსორბცია — იშვიათად, დიდი ფართობის, ოკლუზიური, ხანგრძლივი გამოყენებისას — ჰიპოთალამო-ჰიპოფიზარ-თირკმელზედა ჯირკვლის ღერძის სუპრესია.
• ტაქიფილაქსია — ეფექტურობის შემცირება ხანგრძლივი გამოყენებისას.

ანტიმიკოზური პრეპარატები

• ტოპიკურად: ლოკალური გაღიზიანება, წვა, ქავილი.
• სისტემურად (ტერბინაფინი, ფლუკონაზოლი): ჰეპატოტოქსიურობა, გასტროინტესტინალური აშლილობა.

ანტიბაქტერიული პრეპარატები

• ნეომიცინის შემცველი პრეპარატები (ბანეოცინი): კონტაქტური სენსიბილიზაცია.
• მუპიროცინი: ადგილობრივი წვა, იშვიათად ალერგიული რეაქციები.

ანტიაკნეური პრეპარატები

• ბენზოილ პეროქსიდი: კანის სიმშრალე, აქერცვლა, სიწითლე — განსაკუთრებით თერაპიის დასაწყისში.
• რეტინოიდები: ფოტომგრძნობელობა, გაღიზიანება, გამწვავება თერაპიის დასაწყისში.

ანტისეპტიკები

• პოვიდონ-იოდი: იშვიათად — ალერგიული დერმატიტი, ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დარღვევა (დიდი ფართობის, ხანგრძლივი გამოყენებისას).

---

უკუჩვენებები + სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები: ვირუსული (ჰერპესი, ვარიცელა), სოკოვანი და ბაქტერიული კანის ინფექციები (დიაგნოზის გარეშე); როზაცეა და პერიორალური დერმატიტი (ძლიერი სტეროიდებით); ტუბერკულოზური კანის დაზიანებები.
• პოვიდონ-იოდი: ჰიპერთირეოზი, ფარისებრი ჯირკვლის ადენომა, დიურინგის ჰერპეტიფორმული დერმატიტი, ახალშობილებში გამოყენება (თირეოიდული ფუნქციის დარღვევის რისკი).
• ბენზოილ პეროქსიდი: ჰიპერმგრძნობელობა კომპონენტების მიმართ.

სიფრთხილის ზომები

• ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები: სახის, კანის ნაკეცებისა და გენიტალური არეს მიდამოში გამოიყენეთ მხოლოდ სუსტი სტეროიდები, მოკლე კურსით. ბავშვებში — მინიმალური ძალის, მინიმალური ხანგრძლივობის პრინციპი. ოკლუზიური ფენის თავიდან აცილება, თუ ექიმმა სხვაგვარად არ დაგინიშნათ.
• ორსულობა და ლაქტაცია: ტოპიკური რეტინოიდები აბსოლუტურად უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს. კორტიკოსტეროიდები — სიფრთხილით, მინიმალური ფართობით.
• ანტიბაქტერიული პრეპარატები: ხანგრძლივი გამოყენება ზრდის რეზისტენტობის განვითარების რისკს.
• ნეფროტოქსიურობა: ამინოგლიკოზიდის შემცველი ტოპიკური პრეპარატები (ბანეოცინი) — სიფრთხილით დიდი ფართობის ჭრილობებზე.

---

პრესკრიფციული გამოცდილება

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე D ჯგუფის პრეპარატების მნიშვნელოვანი ნაწილი ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ (OTC):

OTC პრეპარატები

• ბეპანთენი (დექსპანთენოლი 5%) — თავისუფალი გაყიდვა.
• ბეტადინი (პოვიდონ-იოდი) — ანტისეპტიკური ხსნარი და მალამო OTC-ია.
• ბენზოქსიდი (ბენზოილ პეროქსიდი 5%) — თავისუფალი გაყიდვა.
• ბანეოცინი — ფხვნილი და მალამო — ფართოდ ხელმისაწვდომია.
• აციკლოვირის კრემი — ლაბიალური ჰერპესისთვის OTC.

რეცეპტით გასაცემი (Rx) პრეპარატები

• ძლიერი და ძალიან ძლიერი ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები (დერმოვეითი, ბეტადერმი) — თეორიულად რეცეპტითა, თუმცა პრაქტიკაში ხშირად აფთიაქებში ურეცეპტოდ გაიცემა, რაც სერიოზული პრობლემაა — თვითმკურნალობისას კანის ატროფია და სტეროიდული გვერდითი ეფექტები ხშირია.
• სისტემური ანტიმიკოზური პრეპარატები (ტერბინაფინის ტაბლეტები, ფლუკონაზოლი) — Rx.
• სისტემური რეტინოიდები (იზოტრეტინოინი) — მკაცრად Rx, მოითხოვს ლაბორატორიულ მონიტორინგს.

ქართული კონტექსტი

საქართველოში გავრცელებულია ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების არასწორი, ხანგრძლივი გამოყენება, განსაკუთრებით სახის არეში. ფარმაცევტებმა მნიშვნელოვანი როლი უნდა შეასრულონ პაციენტთა კონსულტირებაში — კურსის ხანგრძლივობის, აპლიკაციის ტექნიკისა და ექიმთან კონსულტაციის აუცილებლობის შესახებ.

---

ხშირად დასმული კითხვები

1. რამდენ ხანს შეიძლება ტოპიკური კორტიკოსტეროიდის გამოყენება?

სახეზე — არაუმეტეს 5-7 დღისა (სუსტი სტეროიდებით). სხეულის სხვა ნაწილებზე საშუალო სიძლიერის პრეპარატები (ადვანტანი) 2-4 კვირით შეიძლება გამოიყენოთ. ძალიან ძლიერი სტეროიდები (დერმოვეითი) — არაუმეტეს 2 კვირისა. ყოველთვის მიჰყევით ექიმის მითითებებს.

2. შეიძლება თუ არა ბეპანთენის გამოყენება ჩვილებში?

დიახ, ბეპანთენი (დექსპანთენოლი 5%) უსაფრთხოა ჩვილებში — გამოიყენება საფენის დერმატიტის (სიფხვნილე), მცირე კანის გაღიზიანებისა და სიმშრალის დროს. არ შეიცავს კონსერვანტებსა და სურნელოვან ნივთიერებებს.

3. რა სხვაობაა ბანეოცინის ფხვნილსა და მალამოს შორის?

ბანეოცინის ფხვნილი უკეთესია ტენიანი, მოტირებული ჭრილობებისთვის — აშრობს და ქმნის დამცავ ფენას. მალამო შესაფერისია მშრალი, ქერქიანი ჭრილობებისთვის, რადგან უკეთ ატენიანებს და ხანგრძლივ კონტაქტს უზრუნველყოფს.

4. რატომ არ უნდა გამოიყენოთ ძლიერი სტეროიდი სახეზე?

სახის კანი თხელია და სტეროიდს ინტენსიურად შეიწოვს. ხანგრძლივი გამოყენება იწვევს კანის ატროფიას, ტელანგიექტაზიას (პატარა სისხლძარღვების გაფართოებას), სტეროიდულ როზაცეას და პერიორალურ დერმატიტს. სახეზე გამოიყენეთ მხოლოდ სუსტი კორტიკოსტეროიდები (ჰიდროკორტიზონი 1%) მოკლე კურსით.

5. ბენზოილ პეროქსიდი თუ ანტიბიოტიკი — რომელია უკეთესი აკნეს დროს?

ბენზოილ პეროქსიდი პირველი რიგის საშუალებაა მსუბუქი-საშუალო აკნეს დროს. ანტიბიოტიკებისგან განსხვავებით, მის მიმართ რეზისტენტობა არ ვითარდება. ტოპიკური ანტიბიოტიკები (კლინდამიცინი, ერითრომიცინი) უმჯობესია ბენზოილ პეროქსიდთან კომბინაციაში გამოიყენოთ, რეზისტენტობის პრევენციისთვის.

6. რა უნდა ვიცოდე ბეტადინის გამოყენებისას?

ბეტადინი (პოვიდონ-იოდი) ეფექტური ანტისეპტიკია, მაგრამ არ გამოიყენოთ ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების დროს. ხანგრძლივი, ფართო ფართობზე გამოყენება შეიძლება გავლენა მოახდინოს თირეოიდულ ფუნქციაზე. ახალშობილებში გამოყენება არ არის რეკომენდებული. ალერგიული რეაქციის შემთხვევაში მიმართეთ ექიმს.