მოკლედ
ტრიდერმი (Triderm) წარმოადგენს კომბინირებულ გარეგანი გამოყენების პრეპარატს, რომელიც შეიცავს სამ აქტიურ კომპონენტს: ბეტამეტაზონის დიპროპიონატს (კორტიკოსტეროიდი), კლოტრიმაზოლს (სოკოს საწინააღმდეგო საშუალება) და გენტამიცინის სულფატს (ანტიბიოტიკი). პრეპარატი გამოიყენება კანის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ, რომლებიც გართულებულია ბაქტერიული ან/და სოკოვანი ინფექციით — მათ შორის დერმატიტი, ეგზემა, დერმატომიკოზი და სხვა. სამკომპონენტიანი ფორმულა უზრუნველყოფს ანთების შემცირებას, სოკოვანი და ბაქტერიული პათოგენების ელიმინაციას ერთდროულად. ხელმისაწვდომია კრემისა და მალამოს ფორმით. საქართველოში ფართოდ გამოიყენება დერმატოლოგიურ პრაქტიკაში. მნიშვნელოვანია, რომ არ გამოიყენებოდეს ხანგრძლივად (2–4 კვირაზე მეტ ხანს) კორტიკოსტეროიდული კომპონენტის გვერდითი ეფექტების რისკის გამო.
---
რა არის და ფარმაკოლოგია
ტრიდერმი არის სამკომპონენტიანი კომბინირებული დერმატოლოგიური პრეპარატი, რომელიც აერთიანებს სამი განსხვავებული ფარმაკოლოგიური ჯგუფის აქტიურ ნივთიერებას ერთ ლეკარსტვულ ფორმაში:
- ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი (0,05%) — ძლიერი ტოპიკური გლუკოკორტიკოსტეროიდი (III ჯგუფი), რომელიც ავლენს ანთების საწინააღმდეგო, ანტიალერგიულ და ანტიპრურიტულ (ქავილის საწინააღმდეგო) მოქმედებას.
- კლოტრიმაზოლი (1%) — ფართო სპექტრის აზოლური ანტიმიკოტიკური საშუალება, აქტიური დერმატოფიტების, საფუარას მსგავსი სოკოების (Candida spp.) და Malassezia furfur-ის მიმართ.
- გენტამიცინის სულფატი (0,1%) — ამინოგლიკოზიდური ანტიბიოტიკი, ეფექტური გრამდადებითი და გრამუარყოფითი ბაქტერიების, მათ შორის Staphylococcus aureus-ისა და Pseudomonas aeruginosa-ს მიმართ.
პრეპარატი პირველად ბაზარზე გამოვიდა Schering-Plough-ის (ამჟამად Organon/MSD) მიერ 1990-იან წლებში და მას შემდეგ დერმატოლოგიური პრაქტიკის ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად დანიშნულ კომბინირებულ პრეპარატად იქცა მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში (EMA SmPC).
ტრიდერმი ხელმისაწვდომია ორი ლეკარსტვული ფორმით: კრემი (ჰიდროფილური ბაზა, უფრო შესაფერისი მწვავე, მოტირილი დერმატოზებისთვის) და მალამო (ლიპოფილური ბაზა, ქრონიკული, მშრალი დერმატოზებისთვის). ორივე ფორმა შეიცავს აქტიური ინგრედიენტების ერთნაირ კონცენტრაციას. პრეპარატი მიეკუთვნება ფარმაკოთერაპიულ ჯგუფს: კორტიკოსტეროიდები, ძლიერი, კომბინაციები ანტიბიოტიკებთან და ანტიმიკოტიკებთან (ATC კოდი: D07CC01) (WHO Model List).
---
მოქმედების მექანიზმი
ტრიდერმის ფარმაკოლოგიური ეფექტი განპირობებულია სამი კომპონენტის სინერგისტული მოქმედებით, რომელთაგან თითოეული მოქმედებს განსხვავებულ სამიზნეზე:
ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი — ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება
ბეტამეტაზონი წარმოადგენს სინთეზურ ფტორირებულ გლუკოკორტიკოსტეროიდს, რომელიც კანის უჯრედებში შეაღწევს ციტოპლაზმურ გლუკოკორტიკოიდულ რეცეპტორებთან (GR) და ქმნის ჰორმონ-რეცეპტორულ კომპლექსს. ეს კომპლექსი ტრანსლოცირდება უჯრედის ბირთვში, სადაც ახდენს გლუკოკორტიკოიდ-რესპონსიული ელემენტების (GRE) ტრანსკრიპციის რეგულაციას. შედეგად:
- ინჰიბირდება ფოსფოლიპაზა A₂ ლიპოკორტინის (ანექსინ-1) ინდუქციის გზით, რაც ამცირებს არაქიდონის მჟავის გამოთავისუფლებას და, შესაბამისად, პროსტაგლანდინების და ლეიკოტრიენების სინთეზს.
- თრგუნავს პროანთებითი ციტოკინების (IL-1, IL-6, TNF-α) ტრანსკრიპციას NF-κB სიგნალური გზის სუპრესიით.
- ამცირებს ვაზოდილატაციას, კაპილარების განვლადობას, ანთებითი უჯრედების მიგრაციას და შეშუპებას ანთების კერაში.
- ახდენს ანტიპროლიფერაციულ ეფექტს ეპიდერმისის უჯრედებზე (BNF 87).
კლოტრიმაზოლი — ანტიმიკოტიკური მოქმედება
კლოტრიმაზოლი ინჰიბირებს ფერმენტ ლანოსტეროლ-14α-დემეთილაზას (CYP51), რომელიც აუცილებელია სოკოს უჯრედის მემბრანის ძირითადი კომპონენტის — ერგოსტეროლის ბიოსინთეზისთვის. ერგოსტეროლის დეფიციტი იწვევს უჯრედის მემბრანის სტრუქტურულ დარღვევას, განვლადობის ცვლილებას და საბოლოო ჯამში სოკოვანი უჯრედის ლიზისს. დაბალ კონცენტრაციებში მოქმედება ფუნგისტატიკურია, მაღალ კონცენტრაციებში — ფუნგიციდული. აქტიურია Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum, Candida albicans და Malassezia furfur-ის მიმართ (EMA SmPC).
გენტამიცინის სულფატი — ანტიბაქტერიული მოქმედება
გენტამიცინი წარმოადგენს ამინოგლიკოზიდურ ანტიბიოტიკს, რომელიც შეუქცევადად უკავშირდება ბაქტერიული რიბოსომის 30S სუბერთეულს (კონკრეტულად 16S rRNA-ს), რაც იწვევს mRNA-ს კოდონის არასწორ წაკითხვას და ცილის სინთეზის დარღვევას. შედეგად ბაქტერიული უჯრედი ვეღარ ახორციელებს სიცოცხლისათვის აუცილებელი ცილების წარმოებას, რაც ბაქტერიციდულ ეფექტს იძლევა. ტოპიკურად გამოყენებისას ეფექტურია Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli და Proteus spp.-ის მიმართ (BNF 87).
სამი კომპონენტის კომბინაცია საშუალებას იძლევა ერთდროულად მოხდეს ანთების კონტროლი, სოკოვანი და ბაქტერიული ინფექციის ელიმინაცია — რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შერეული ეტიოლოგიის დერმატოზების დროს.
---
ჩვენებები
ტრიდერმი ნაჩვენებია კანის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ, რომლებიც გართულებულია სოკოვანი ან/და ბაქტერიული სუპერინფექციით, ან როდესაც არსებობს ასეთი გართულების მაღალი რისკი. ძირითადი ჩვენებებია:
დერმატოზები სოკოვანი ინფექციით
- დერმატომიკოზები — Tinea corporis (სხეულის სოკო), Tinea cruris (საზარდულის სოკო), Tinea pedis (ტერფის სოკო), რომლებიც თან ახლავს ანთებითი კომპონენტი (/conditions/dermatomikozi).
- კანდიდოზური დერმატიტი — კანის ნაოჭებში ლოკალიზებული Candida-ს ინფექცია (/conditions/kandidozi).
- ფერადი ქერცლი (Pityriasis versicolor) — ანთებითი ფორმა.
დერმატოზები ბაქტერიული ინფექციით
- ინფიცირებული ეგზემა — ატოპიური, კონტაქტური ან სხვა ტიპის ეგზემა, გართულებული მეორადი ბაქტერიული ინფექციით (/conditions/egzema).
- ინფიცირებული ალერგიული დერმატიტი (/conditions/dermatiti).
- იმპეტიგინიზირებული დერმატოზები — სტაფილოკოკური ან სტრეპტოკოკური სუპერინფექცია.
შერეული ინფექციები
- კანის დერმატოზები სოკოვანი და ბაქტერიული ინფექციის თანაარსებობით — ეს არის ტრიდერმის ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩვენება, სადაც მონოთერაპია არაეფექტურია.
- ინტერტრიგო (კანის ნაოჭებს შორის ანთება), გართულებული შერეული ინფექციით.
მნიშვნელოვანი შენიშვნები ჩვენებებთან დაკავშირებით
ტრიდერმი არ არის პირველი რიგის საშუალება არაინფიცირებული დერმატოზებისთვის — ასეთ შემთხვევებში უპირატესობა ენიჭება მონოკომპონენტიან კორტიკოსტეროიდულ პრეპარატებს. ანალოგიურად, იზოლირებული სოკოვანი ინფექციისთვის (ანთებითი კომპონენტის გარეშე) უმჯობესია მხოლოდ ანტიმიკოტიკური საშუალების გამოყენება (NICE NG136).
პრეპარატი არ არის ნაჩვენები აკნეს, როზაცეას, პერიორალური დერმატიტისა და ვირუსული კანის ინფექციების (მაგ., Herpes simplex, Varicella) სამკურნალოდ. სტეროიდულ კომპონენტს შეუძლია გააუარესოს ეს მდგომარეობები (BNF 87).
---
დოზირება
მოზრდილები და 12 წელზე უფროსი მოზარდები
ტრიდერმის კრემი ან მალამო თხელ ფენად ეცხება დაზიანებულ კანის ზედაპირსა და მის მიმდებარე უბანს დღეში 2-ჯერ (დილით და საღამოს). მკურნალობის ხანგრძლივობა, როგორც წესი, შეადგენს 2–4 კვირას ინდივიდუალური კლინიკური პასუხის მიხედვით (EMA SmPC).
- Tinea corporis / Tinea cruris — 2 კვირა.
- Tinea pedis — 4 კვირა.
- კანდიდოზური დერმატიტი — 2 კვირა.
მკურნალობის კურსი არ უნდა აღემატებოდეს 4 კვირას ბეტამეტაზონის ადგილობრივი და სისტემური გვერდითი ეფექტების რისკის გამო.
ბავშვები
- 2 წლამდე ასაკი — ტრიდერმი უკუნაჩვენებია.
- 2–12 წელი — გამოიყენება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით, მინიმალური ხანგრძლივობით. ბავშვებში კანის ფართობისა და სხეულის მასის თანაფარდობა უფრო დიდია, რაც სისტემური აბსორბციის რისკს ზრდის.
- 12 წელზე მეტი — მოზრდილთა დოზირების რეჟიმი.
სპეციალური პოპულაციები
- ხანდაზმულები — დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუმცა გასათვალისწინებელია კანის ატროფიის მაღალი რისკი.
- თირკმლის / ღვიძლის უკმარისობა — ტოპიკური გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია მინიმალურია, ამიტომ დოზის კორექცია ჩვეულებრივ არ არის საჭირო. თუმცა, ფართო ზედაპირებზე გამოყენებისას გენტამიცინის სისტემური აბსორბცია შეიძლება იყოს კლინიკურად მნიშვნელოვანი — თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში სიფრთხილეა საჭირო (BNF 87).
გამოყენების წესები
- პრეპარატი განკუთვნილია მხოლოდ გარეგანი გამოყენებისთვის.
- არ გამოიყენოთ ოკლუზიური (მჭიდრო) ბანდაჟის ქვეშ, თუ ექიმი სხვა რამეს არ ურჩევს — ოკლუზია ზრდის სისტემურ აბსორბციას.
- სახის არეზე გამოყენება თავიდან უნდა იქნეს აცილებული; აუცილებლობის შემთხვევაში — არაუმეტეს 5 დღისა.
- თვალებთან კონტაქტი თავიდან უნდა იქნეს აცილებული.
---
ფარმაკოკინეტიკა
ტრიდერმის ფარმაკოკინეტიკური პროფილი განისაზღვრება თითოეული კომპონენტის ინდივიდუალური თვისებებით ტოპიკური გამოყენებისას:
აბსორბცია
ტოპიკურად გამოყენებისას სამივე კომპონენტის სისტემური აბსორბცია ზომიერია, მაგრამ დამოკიდებულია კანის მდგომარეობაზე, გამოყენების არეალის სიდიდეზე, ოკლუზიის არსებობასა და კანის ბარიერის მთლიანობაზე. დაზიანებული კანიდან აბსორბცია მნიშვნელოვნად მაღალია ინტაქტურ კანთან შედარებით. ბეტამეტაზონის სისტემური შეწოვა უფრო მეტია სახის, თავის კანის, კანის ნაოჭებისა და გენიტალური არეების გამოყენებისას (EMA SmPC).
განაწილება
აბსორბციის შემდეგ ბეტამეტაზონი მნიშვნელოვნად უკავშირდება პლაზმის ცილებს. კლოტრიმაზოლი ძირითადად კანის ზედაპირულ ფენებში (ეპიდერმისი, სტრატუმ კორნეუმი) კონცენტრირდება, სადაც ფარმაკოლოგიურად აქტიური კონცენტრაციები შენარჩუნებულია 48–72 საათის განმავლობაში. გენტამიცინის ტოპიკური პენეტრაცია ინტაქტურ კანში მინიმალურია.
მეტაბოლიზმი
ბეტამეტაზონი მეტაბოლიზდება ღვიძლში. კლოტრიმაზოლი ჰეპატოციტებში CYP3A4 ფერმენტის მონაწილეობით გარდაიქმნება არააქტიურ მეტაბოლიტებად. გენტამიცინი პრაქტიკულად არ მეტაბოლიზდება.
ექსკრეცია
ბეტამეტაზონის მეტაბოლიტები გამოიყოფა თირკმელებითა და ნაღვლით. გენტამიცინი, სისტემურ სისხლის მიმოქცევაში მოხვედრის შემთხვევაში, გამოიყოფა უცვლელი სახით თირკმელების გზით გლომერულური ფილტრაციით. ნახევარდაშლის პერიოდი (t₁/₂): გენტამიცინი — 2–3 საათი (სისტემურად); ბეტამეტაზონი — 35–54 საათი (BNF 87).
---
გვერდითი ეფექტები
ხშირი (>10%)
- ტოპიკური გამოყენებისას მნიშვნელოვანი სისტემური გვერდითი ეფექტები იშვიათია, თუმცა ადგილობრივი გაღიზიანება (წვა, ქავილი, სიწითლე გამოყენების ადგილზე) გვხვდება შედარებით ხშირად.
საშუალო სიხშირის (1–10%)
- კანის ატროფია — ბეტამეტაზონის ხანგრძლივი გამოყენებისას კანი თხელდება, ხდება სტრიების წარმოქმნა.
- ტელეანგიექტაზია — წვრილი სისხლძარღვების გაფართოება.
- ფოლიკულიტი — თმის ფოლიკულების ანთება.
- ჰიპერტრიქოზი — თმის გაძლიერებული ზრდა გამოყენების ადგილზე.
- აკნეფორმული გამონაყარი.
- კანის მაცერაცია — კანის დარბილება და დაქლუქვნა, განსაკუთრებით კანის ნაოჭებში.
- კონტაქტური ალერგიული დერმატიტი — ნებისმიერ კომპონენტზე (EMA SmPC).
იშვიათი, მაგრამ სერიოზული (<1%)
- ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზ-თირკმელზედა ჯირკვლის ღერძის (HPA) სუპრესია — ხანგრძლივი, ფართო ზედაპირზე ან ოკლუზიური ბანდაჟის ქვეშ გამოყენებისას ბეტამეტაზონის სისტემური აბსორბცია შეიძლება გამოიწვიოს HPA ღერძის დათრგუნვა, კუშინგოიდური სინდრომი, ჰიპერგლიკემია.
- გენტამიცინის ოტოტოქსიურობა და ნეფროტოქსიურობა — ფართო დაზიანებულ ზედაპირებზე გამოყენებისას, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში.
- პერიორალური დერმატიტი — სახეზე გამოყენებისას.
- სტეროიდული როზაცეა.
- კანის ჰიპოპიგმენტაცია ან ჰიპერპიგმენტაცია (BNF 87).
- ალერგიული რეაქციები — ურტიკარია, ანგიოედემა (ძალიან იშვიათად).
ბავშვთა პოპულაციაში დამატებითი რისკები
ბავშვებში სისტემური აბსორბცია უფრო მაღალია, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ზრდის შეფერხება, HPA ღერძის სუპრესია და კუშინგის სინდრომი. ამიტომ ბავშვებში პრეპარატის გამოყენება მკაცრ მეთვალყურეობას მოითხოვს (NICE NG136).
---
უკუჩვენებები და სიფრთხილე
აბსოლუტური უკუჩვენებები
- მომატებული მგრძნობელობა ბეტამეტაზონის, კლოტრიმაზოლის, გენტამიცინის ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ.
- კანის ვირუსული ინფექციები: Herpes simplex, Varicella zoster, Molluscum contagiosum, კონდილომები.
- კანის ტუბერკულოზი.
- სიფილისის კანის გამოვლინებები.
- 2 წლამდე ასაკის ბავშვები.
- ვაქცინაციის შემდგომი კანის რეაქციები.
- პერიორალური დერმატიტი, როზაცეა, აკნე ვულგარისი (EMA SmPC).
სიფრთხილის ზომები
- სახეზე გამოყენება — მხოლოდ აუცილებლობის შემთხვევაში, მინიმალური ვადით (არაუმეტეს 5 დღისა).
- კანის ნაოჭების არე (იღლია, საზარდული) — აბსორბცია გაზრდილია.
- ფართო ზედაპირი — სისტემური ეფექტების რისკი.
- ოკლუზიური ბანდაჟი — თავიდან უნდა იქნეს აცილებული.
- ღია ჭრილობები — გენტამიცინის სისტემური აბსორბცია.
- თირკმლის უკმარისობა — გენტამიცინის ნეფროტოქსიურობის რისკი.
- შაქრიანი დიაბეტი — ბეტამეტაზონმა შეიძლება გააუარესოს გლიკემიური კონტროლი (BNF 87).
---
ურთიერთქმედებები
ტოპიკური გამოყენებისას წამლებს შორის ურთიერთქმედება ჩვეულებრივ მინიმალურია სისტემური აბსორბციის დაბალი დონის გამო. თუმცა, გარკვეულ სიტუაციებში კლინიკურად მნიშვნელოვანი ინტერაქციები შესაძლებელია:
ბეტამეტაზონთან დაკავშირებული ურთიერთქმედებები
- სხვა ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების ერთდროული გამოყენება — აჯამებს იმუნოსუპრესიულ ეფექტს, ზრდის HPA სუპრესიის რისკს.
- სისტემური კორტიკოსტეროიდები — ბეტამეტაზონის ტოპიკური გამოყენება სისტემურ სტეროიდთერაპიასთან ერთად ზრდის ადრენალური სუპრესიის რისკს.
- CYP3A4 ინჰიბიტორები (იტრაკონაზოლი, რიტონავირი, კობიცისტატი) — შეიძლება გაზარდონ ბეტამეტაზონის სისტემური ექსპოზიცია (BNF 87).
გენტამიცინთან დაკავშირებული ურთიერთქმედებები
- სხვა ამინოგლიკოზიდები (სისტემური) — ფართო ზედაპირზე ტრიდერმის გამოყენება ერთდროულად სისტემურ ამინოგლიკოზიდებთან ნეფროტოქსიურობისა და ოტოტოქსიურობის რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის.
- მარყუჟოვანი დიურეტიკები (ფუროსემიდი) — ოტოტოქსიურობის პოტენცირება.
- ნეფროტოქსიური პრეპარატები (ამფოტერიცინი B, ციკლოსპორინი, ვანკომიცინი) — თანხვედრილი ნეფროტოქსიურობა (EMA SmPC).
კლოტრიმაზოლთან დაკავშირებული ურთიერთქმედებები
- ამფოტერიცინი B, ნისტატინი — კლოტრიმაზოლმა შეიძლება შეამციროს პოლიენური ანტიმიკოტიკების ეფექტურობა ანტაგონისტური მექანიზმით.
- ვარფარინი — იშვიათად, სისტემური აბსორბციისას, კლოტრიმაზოლმა შეიძლება გაზარდოს ანტიკოაგულანტური ეფექტი CYP2C9 ინჰიბიციის გზით.
პრაქტიკულად, უმრავლეს შემთხვევაში ტრიდერმის ტოპიკური გამოყენება კლინიკურად მნიშვნელოვან ურთიერთქმედებებს არ იწვევს, თუ გამოიყენება რეკომენდებული რეჟიმით შეზღუდულ ზედაპირზე.
---
ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების უსაფრთხოება ორსულობის პერიოდში სრულად დადგენილი არ არის. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ბეტამეტაზონს აქვს ტერატოგენული პოტენციალი (ნეკროტული ხვნეშა, სასის ნაპრალი). ადამიანებში მონაცემები შეზღუდულია. FDA კატეგორია: C (ბეტამეტაზონი, კლოტრიმაზოლი) / D (გენტამიცინი სისტემურად).
ტრიდერმი ორსულობის პერიოდში არ არის რეკომენდებული, განსაკუთრებით:
- პირველ ტრიმესტრში.
- ფართო ზედაპირებზე.
- ხანგრძლივი კურსით.
- ოკლუზიური ბანდაჟის ქვეშ.
გამოიყენეთ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სარგებელი აჭარბებს რისკს, და მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით (BNF 87).
ლაქტაცია
ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების და გენტამიცინის გადასვლა დედის რძეში ტოპიკური გამოყენებისას სრულად შესწავლილი არ არის. ძუძუს არეზე პრეპარატის წასმა ძუძუთი კვების პერიოდში აკრძალულია. სხვა ლოკალიზაციებზე — შესაძლებელია სიფრთხილით, მოკლე კურსით (EMA SmPC).
---
ბრენდები საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ტრიდერმი და მისი ანალოგები (ბეტამეტაზონი + კლოტრიმაზოლი + გენტამიცინი) ხელმისაწვდომია შემდეგი სავაჭრო სახელწოდებებით:
- ტრიდერმი (Triderm) — ორიგინალური პრეპარატი, MSD/Organon. ხელმისაწვდომია კრემისა და მალამოს ფორმით 15 გ და 30 გ ტუბებში (/medications/tridermi).
- ბეტადერმი — ზოგიერთ კომბინაციაში ხელმისაწვდომია მსგავსი შემადგენლობით (/medications/betadermi).
- კრედავატე — ბეტამეტაზონის შემცველი კომბინაცია (/medications/credavate).
პრეპარატის შეძენა აფთიაქში შესაძლებელია ექიმის რეცეპტით (რეცეპტის გარეშე გაცემა პრაქტიკაში ხშირია, თუმცა სპეციალისტის კონსულტაცია რეკომენდებულია). ფასი ვარირებს 15–35 ლარის ფარგლებში ფორმისა და მოცულობის მიხედვით.
---
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს შეიძლება ტრიდერმის გამოყენება?
ტრიდერმის მკურნალობის კურსი ჩვეულებრივ შეადგენს 2–4 კვირას, დიაგნოზისა და კლინიკური პასუხის მიხედვით. 4 კვირაზე მეტი ხნის უწყვეტი გამოყენება არ არის რეკომენდებული კორტიკოსტეროიდული კომპონენტის გვერდითი ეფექტების (კანის ატროფია, სტრიები, HPA სუპრესია) რისკის გამო. თუ სიმპტომები არ უმჯობესდება 2 კვირაში, საჭიროა დიაგნოზის გადახედვა (BNF 87).
შეიძლება თუ არა ტრიდერმის სახეზე წასმა?
სახეზე გამოყენება რეკომენდებული არ არის — სახის კანი თხელია, აბსორბცია მაღალია, რაც ატროფიის, ტელეანგიექტაზიის, პერიორალური დერმატიტისა და სტეროიდული როზაცეას რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის. გამონაკლის შემთხვევებში ექიმმა შეიძლება დანიშნოს არაუმეტეს 5 დღით (EMA SmPC).
შეიძლება თუ არა ტრიდერმის ბავშვებში გამოყენება?
ტრიდერმი უკუნაჩვენებია 2 წლამდე ბავშვებში. 2–12 წლის ბავშვებში გამოიყენება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით, მინიმალური ხანგრძლივობით, მცირე ზედაპირზე. ბავშვებში სისტემური აბსორბციის რისკი მნიშვნელოვნად მაღალია, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ზრდის შეფერხება და ადრენალური სუპრესია (BNF 87).
რა განსხვავებაა ტრიდერმის კრემსა და მალამოს შორის?
კრემი ჰიდროფილურ (წყლიან) ბაზაზეა დამზადებული — უკეთ შეეფერება მწვავე, მოტირილ, ექსუდაციულ დერმატოზებს და კანის ნაოჭების არეს. მალამო ლიპოფილურ (ცხიმოვან) ბაზაზეა — უკეთ შეეფერება ქრონიკულ, მშრალ, ჰიპერკერატოზულ დერმატოზებს. მალამო უფრო ინტენსიურ დატენიანებას უზრუნველყოფს, მაგრამ სისტემური აბსორბცია ოდნავ მეტია (EMA SmPC).
შეიძლება თუ არა ტრიდერმის გამოყენება სასქესო ორგანოების არეზე?
გენიტალურ არეზე გამოყენება შესაძლებელია ექიმის დანიშნულებით, თუმცა მოკლე კურსით (არაუმეტეს 7 დღისა). ეს არე მაღალი აბსორბციის ზონაა, რაც სისტემური ეფექტების რისკს ზრდის. ვაგინალურად პრეპარატი არ გამოიყენება — ის განკუთვნილია მხოლოდ გარეგანი გამოყენებისთვის (BNF 87).
არის თუ არა ტრიდერმი ეფექტური ფსორიაზის დროს?
ფსორიაზი ტრიდერმის პირდაპირ ჩვენებებს შორის არ მოიაზრება. თუმცა მეორადი ინფექციით გართულებული ფსორიაზული პლაკებისთვის ექიმმა შეიძლება მოკლევადიანად დანიშნოს. მნიშვნელოვანია, რომ ხანგრძლივი გამოყენება ფსორიაზის გამწვავებას (რებაუნდ ეფექტს) შეიძლება გამოიწვიოს პრეპარატის შეწყვეტის შემდეგ (/conditions/fsoriazi) (NICE NG136).