მოკლედ
ბეტამეტაზონი + კლოტრიმაზოლი + გენტამიცინი წარმოადგენს კომბინირებულ ტოპიკურ პრეპარატს, რომელიც აერთიანებს სამ აქტიურ კომპონენტს: ბეტამეტაზონის დიპროპიონატს (ძლიერი კორტიკოსტეროიდი), კლოტრიმაზოლს (იმიდაზოლური რიგის ანტიფუნგალური საშუალება) და გენტამიცინის სულფატს (ამინოგლიკოზიდური ანტიბიოტიკი). პრეპარატი გამოიყენება კანის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ, რომლებიც გართულებულია სოკოვანი და/ან ბაქტერიული ინფექციით — დერმატოზები, ეგზემა, დერმატიტი, ინტერტრიგო და სხვა. კრემის ან მალამოს ფორმით გამოისახება კანის დაზიანებულ უბნებზე დღეში 2-ჯერ, კურსი ჩვეულებრივ 2–4 კვირაა. სამკომპონენტიანი ფორმულა უზრუნველყოფს ერთდროულად ანთების შემცირებას, პათოგენური სოკოების ელიმინაციას და ბაქტერიული ინფექციის კონტროლს. პრეპარატი არ არის განკუთვნილი ხანგრძლივი ან ფართო ზედაპირზე გამოყენებისთვის სისტემური აბსორბციის რისკის გამო.
რა არის და ფარმაკოლოგია
ბეტამეტაზონი/კლოტრიმაზოლი/გენტამიცინი არის სამკომპონენტიანი ტოპიკური კომბინაცია, რომელიც მიეკუთვნება დერმატოლოგიურ კორტიკოსტეროიდების კლასს ანტიინფექციურ საშუალებებთან ერთად (ATC კოდი: D07CC01 ან მსგავსი). პრეპარატი შეიქმნა კანის კომპლექსური ანთებით-ინფექციური მდგომარეობების ერთიანი მართვისთვის, სადაც საჭიროა ანთების ჩახშობა და, ამავდროულად, მიკრობიოლოგიური კონტროლი.
ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი — III ჯგუფის ძლიერი ფტორიანი გლუკოკორტიკოსტეროიდია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება დერმატოლოგიაში 1960-იანი წლებიდან. მისი ანთების საწინააღმდეგო, ანტიპრურიტული (ქავილის საწინააღმდეგო) და ვაზოკონსტრიქციული ეფექტი კარგად არის დადასტურებული (BNF 87).
კლოტრიმაზოლი — ფართო სპექტრის იმიდაზოლური ანტიმიკოტიკია, რომელიც სინთეზირებულია 1960-იანი წლების ბოლოს Bayer-ის მიერ. ეფექტურია დერმატოფიტების (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), საფუარა სოკოების (Candida spp.) და Malassezia-ს წინააღმდეგ.
გენტამიცინის სულფატი — ამინოგლიკოზიდური ანტიბიოტიკია, რომელიც აღმოაჩინეს 1963 წელს Micromonospora purpurea-დან. ტოპიკური ფორმით გამოიყენება გრამდადებითი და გრამუარყოფითი ბაქტერიების (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa და სხვა) საწინააღმდეგოდ.
სამივე კომპონენტის კომბინაცია განსაკუთრებით მიზანშეწონილია შერეული (სოკოვანი + ბაქტერიული) ინფექციებით გართულებული დერმატოზების დროს, რაც კლინიკურ პრაქტიკაში საკმაოდ ხშირი ფენომენია, განსაკუთრებით ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რეგიონებში (WHO Model List).
მოქმედების მექანიზმი
სამკომპონენტიანი პრეპარატის თითოეული ინგრედიენტი მოქმედებს განსხვავებული ფარმაკოლოგიური მექანიზმით, რაც უზრუნველყოფს სინერგიულ თერაპიულ ეფექტს.
ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი (ანთების საწინააღმდეგო კომპონენტი)
ბეტამეტაზონი ახდენს ინტრაცელულარულ გლუკოკორტიკოიდურ რეცეპტორთან (GR) შეკავშირებას ციტოპლაზმაში. ჩამოყალიბებული ჰორმონ-რეცეპტორული კომპლექსი ტრანსლოცირდება უჯრედის ბირთვში, სადაც მოქმედებს ტრანსკრიფციის ფაქტორებზე. კერძოდ:
- ინჰიბირებს ფოსფოლიპაზა A2-ს ლიპოკორტინის (ანექსინ-1) ინდუქციის გზით, რითაც ამცირებს არაქიდონის მჟავის გამოთავისუფლებას და, შესაბამისად, პროსტაგლანდინებისა და ლეიკოტრიენების სინთეზს;
- ახშობს NF-κB ტრანსკრიფციის ფაქტორს, რაც ამცირებს პროანთებითი ციტოკინების (IL-1, IL-6, TNF-α) წარმოქმნას;
- ამცირებს ვაზოდილატაციას და კაპილარული გამტარიანობას, რაც აკონტროლებს შეშუპებას და ერითემას;
- ამცირებს ანთებითი უჯრედების მიგრაციას დაზიანების კერაში (EMA SmPC).
კლოტრიმაზოლი (ანტიფუნგალური კომპონენტი)
კლოტრიმაზოლი ინჰიბირებს ლანოსტეროლ-14α-დემეთილაზას (CYP51 ფერმენტი), რომელიც ციტოქრომ P450-ის სისტემის ნაწილია სოკოვან უჯრედებში. ამ ფერმენტის ბლოკადა არღვევს ლანოსტეროლის ერგოსტეროლად გარდაქმნას. ერგოსტეროლი სოკოს უჯრედის მემბრანის მთავარი სტეროლური კომპონენტია — მისი დეფიციტი იწვევს მემბრანის გამტარიანობის მოშლას, უჯრედშიდა კომპონენტების გაჟონვას და, საბოლოოდ, ფუნგისტატიკურ ან ფუნგიციდულ ეფექტს კონცენტრაციიდან გამომდინარე (BNF 87).
გენტამიცინის სულფატი (ანტიბაქტერიული კომპონენტი)
გენტამიცინი შეუქცევადად უკავშირდება ბაქტერიული რიბოსომის 30S ქვეერთეულის 16S rRNA-ს. ეს იწვევს:
- mRNA-ს არასწორ წაკითხვას (მისტრანსლაციას);
- დეფექტური ცილების სინთეზს;
- ბაქტერიული უჯრედის მემბრანის მთლიანობის დარღვევას.
შედეგად მიიღწევა ბაქტერიციდული ეფექტი, განსაკუთრებით აერობული გრამუარყოფითი ბაქტერიების (Pseudomonas, E. coli, Proteus, Klebsiella) და ზოგიერთი გრამდადებითი ორგანიზმის (S. aureus) მიმართ.
ჩვენებები
ბეტამეტაზონი/კლოტრიმაზოლი/გენტამიცინის კომბინაცია ნაჩვენებია კანის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ, რომლებიც გართულებულია ან ასოცირებულია სოკოვანი და/ან ბაქტერიული ინფექციით:
ძირითადი ჩვენებები
- ინფიცირებული ეგზემა — ატოპიური, კონტაქტური ან დისჰიდროზული ეგზემა სუპერინფექციით;
- ინფიცირებული დერმატიტი — სებორეული დერმატიტი სოკოვანი (Malassezia) და ბაქტერიული კომპონენტით;
- დერმატომიკოზი ანთებითი კომპონენტით — Tinea corporis, Tinea cruris, Tinea pedis, როდესაც ძლიერი ანთებითი რეაქცია თან ახლავს სოკოვან ინფექციას;
- კანდიდოზი კანის — განსაკუთრებით ინტერტრიგინოზული უბნებში (საზარდულის, იღლიის, ძუძუს ქვეშა ნაოჭები);
- ინტერტრიგო — კანის ნაოჭების ანთება შერეული ეტიოლოგიით;
- ინფიცირებული [ფსორიაზი](/conditions/psoriasis) — ფსორიაზული ფოლაქების მეორადი ინფიცირება (მოკლევადიანი გამოყენება);
- Pityriasis versicolor (ფერადი ლიქენი) ანთებითი კომპონენტით.
მნიშვნელოვანი შენიშვნები
პრეპარატი არ არის პირველი რიგის თერაპია არცერთი ზემოთ ჩამოთვლილი მდგომარეობისთვის ცალკე. იგი გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როდესაც კლინიკურად დადასტურებულია ინფექციური კომპონენტის არსებობა ანთებითი პროცესის ფონზე (NICE NG136 principles). მხოლოდ ანთების შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭება მონოთერაპიას კორტიკოსტეროიდით, ხოლო მხოლოდ ინფექციის დროს — შესაბამის ანტიმიკრობულ საშუალებას.
პრეპარატის არაადეკვატური ან ხანგრძლივი გამოყენება ხელს უწყობს ანტიბიოტიკრეზისტენტობის განვითარებას და კანის ატროფიულ ცვლილებებს, ამიტომ მისი დანიშვნა უნდა ეფუძნებოდეს ზუსტ კლინიკურ დიაგნოზს (BNF 87).
დოზირება
ზრდასრულები და 12 წელზე მეტი ასაკის მოზარდები
- კრემი ან მალამო წაისვება დაზიანებულ კანის უბანზე თხელი ფენით, დღეში 2-ჯერ (დილით და საღამოს);
- კურსის ხანგრძლივობა: 2–4 კვირა (მაქსიმუმ 4 კვირა);
- სახის არეში გამოყენების შემთხვევაში: არაუმეტეს 5 დღისა (EMA SmPC).
ბავშვები
- 2 წლამდე ასაკში — გამოყენება არ არის რეკომენდებული კორტიკოსტეროიდის სისტემური აბსორბციის მაღალი რისკის გამო;
- 2–12 წელი — გამოიყენება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით, მინიმალური დოზით მინიმალური ხანგრძლივობით;
- 12 წელს ზემოთ — ზრდასრულთა დოზით.
გამოყენების წესები
- დაზიანებული ადგილი გაწმინდეთ და გაშრეთ გამოყენებამდე;
- წაისვით პრეპარატი თხელი ფენით — საკმარისია მცირე რაოდენობა (FTU — fingertip unit სისტემით);
- ნაზად ჩააცხეთ კანში, არ დახუროთ ოკლუზიური სახვევით (თუ ექიმმა სხვაგვარად არ დანიშნა), რადგან ოკლუზია ზრდის სისტემურ აბსორბციას;
- ხელები დაიბანეთ გამოყენების შემდეგ (თუ ხელები არ არის დაზიანებული უბანი).
თირკმლის/ღვიძლის უკმარისობა
ტოპიკური გამოყენებისას, ჩვეულებრივ, სპეციალური დოზის კორექცია არ არის საჭირო. თუმცა ფართო ზედაპირზე ან დაზიანებულ კანზე ხანგრძლივი გამოყენებისას გენტამიცინის სისტემური აბსორბცია შესაძლებელია, რაც განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში (ნეფროტოქსიკურობის რისკი) (BNF 87).
ხანდაზმული პაციენტები
ხანდაზმულებში კანი უფრო თხელია, ამიტომ სისტემური აბსორბციის რისკი მაღალია. გამოიყენეთ მინიმალური დოზა მინიმალური ვადით.
ფარმაკოკინეტიკა
აბსორბცია
ტოპიკური გამოყენებისას სამივე კომპონენტის სისტემური აბსორბცია ზოგადად მინიმალურია ინტაქტურ კანზე. თუმცა, აბსორბცია მნიშვნელოვნად იზრდება შემდეგ პირობებში:
- დაზიანებული ან ანთებული კანის ზედაპირი;
- ოკლუზიური სახვევები;
- ფართო ზედაპირი;
- კანის თხელი ფენის მქონე უბნები (სახე, საზარდული, იღლია);
- ბავშვთა ასაკი (სხეულის ზედაპირის/წონის მაღალი თანაფარდობა).
ბეტამეტაზონის დიპროპიონატი
ბეტამეტაზონი ტრანსდერმალურად აბსორბირების შემდეგ ირთვება სისტემურ მიმოქცევაში. მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში. ნახევარდაშლის პერიოდი (t½) სისტემური აბსორბციის შემთხვევაში შეადგენს >36 საათს. ელიმინირდება თირკმელებითა და ნაღვლით.
კლოტრიმაზოლი
კანზე ტოპიკური აპლიკაციის შემდეგ კლოტრიმაზოლის სისტემური აბსორბცია 3%-ზე ნაკლებია. აბსორბირებული ფრაქცია ინტენსიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში არააქტიურ მეტაბოლიტებად. ელიმინირდება განავლითა და შარდით.
გენტამიცინის სულფატი
ინტაქტურ კანზე გენტამიცინი პრაქტიკულად არ აბსორბირდება. დაზიანებული ან დამწვარი კანის ფართო ზედაპირზე გამოყენებისას შეიძლება სისტემურმა კონცენტრაციამ კლინიკურად მნიშვნელოვან დონეს მიაღწიოს. აბსორბირებული გენტამიცინი არ მეტაბოლიზდება და ელიმინირდება თირკმელებით გლომერულური ფილტრაციით უცვლელი სახით. t½ ≈ 2–3 საათი (ნორმალური თირკმლის ფუნქციის პირობებში) (EMA SmPC).
გვერდითი ეფექტები
ხშირი (>10%)
- გამოყენების ადგილზე წვის შეგრძნება ან ჩხვლეტა (განსაკუთრებით პირველი რამდენიმე აპლიკაცია);
- კანის მსუბუქი გაღიზიანება.
ნაკლებად ხშირი (1–10%)
- კანის ატროფია — კანის გათხელება, სტრიები (განსაკუთრებით ხანგრძლივი გამოყენებისას);
- ტელანგიექტაზია — კანქვეშა კაპილარების გაფართოება;
- ერითემა (სიწითლე);
- ქავილი;
- კანის სიმშრალე;
- ფოლიკულიტი;
- ჰიპოპიგმენტაცია;
- აკნეფორმული გამონაყარი;
- პერიორალური დერმატიტი (სახეზე გამოყენებისას).
იშვიათი, მაგრამ სერიოზული (<1%)
- ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზ-თირკმელზედა ჯირკვლის ღერძის (HPA) სუპრესია — ფართო ზედაპირზე ან ოკლუზიით ხანგრძლივი გამოყენებისას. სიმპტომები: კუშინგის სინდრომის ნიშნები, თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა პრეპარატის მოხსნის შემდეგ (BNF 87);
- კონტაქტური ალერგიული დერმატიტი — ნებისმიერ კომპონენტზე, განსაკუთრებით გენტამიცინზე ან კლოტრიმაზოლზე;
- ნეფროტოქსიკურობა და ოტოტოქსიკურობა — გენტამიცინის სისტემური აბსორბციის შემთხვევაში (ფართო დამწვარი ზედაპირი);
- მეორადი ინფექციები — სუპერინფექცია რეზისტენტული ორგანიზმებით, მათ შორის MRSA;
- კანის ატროფიის მძიმე ფორმები: პურპურა, ბულოზური დერმატიტი;
- გლაუკომა და კატარაქტა — თვალის მიდამოში გამოყენებისას (EMA SmPC).
ბავშვებში სპეციფიკური რისკები
ბავშვებში სისტემური აბსორბციის მაღალი რისკის გამო შესაძლებელია: ზრდის შეფერხება, ინტრაკრანიული წნევის მატება (ფსევდოტუმორი ცერებრი), კუშინგოიდური სიმპტომები (NICE NG136).
უკუჩვენებები და სიფრთხილე
აბსოლუტური უკუჩვენებები
- ჰიპერმგრძნობელობა ბეტამეტაზონის, კლოტრიმაზოლის, გენტამიცინის ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ;
- კანის ვირუსული ინფექციები: Herpes simplex, Varicella zoster, ვაქცინია;
- კანის ტუბერკულოზი;
- როზაცეა და აკნე ვულგარისი;
- პერიორალური დერმატიტი;
- 2 წლამდე ასაკის ბავშვები;
- ღია ჭრილობები, წყლულოვანი დაზიანებები;
- სახეზე ხანგრძლივი გამოყენება (BNF 87).
სიფრთხილის ზომები
- არ გამოიყენოთ ოკლუზიური სახვევებით ექიმის მითითების გარეშე;
- თავი აარიდეთ თვალებთან კონტაქტს;
- ხანგრძლივი გამოყენება (>2–4 კვირა) ზრდის ლოკალური და სისტემური გვერდითი ეფექტების რისკს;
- დიაბეტის მქონე პაციენტებში კორტიკოსტეროიდმა შეიძლება გაზარდოს სისხლში გლუკოზის დონე;
- იმუნოდეპრესიის მქონე პაციენტებში — სუპერინფექციის მაღალი რისკი.
ურთიერთქმედებები
ტოპიკური გამოყენებისას სისტემურ წამლებთან კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება იშვიათია, თუმცა ფართო ზედაპირზე ან ოკლუზიით გამოყენებისას შემდეგი ურთიერთქმედებები გასათვალისწინებელია:
კორტიკოსტეროიდული კომპონენტი (ბეტამეტაზონი)
- სხვა კორტიკოსტეროიდებთან (სისტემური ან ტოპიკური) — კუმულაციური ეფექტით HPA ღერძის სუპრესიის რისკი იზრდება;
- CYP3A4 ინჰიბიტორები (იტრაკონაზოლი, რიტონავირი, კეტოკონაზოლი) — შეიძლება გაზარდონ ბეტამეტაზონის სისტემური ექსპოზიცია აბსორბციის შემთხვევაში (EMA SmPC);
- NSAID-ები — კომბინაცია ზრდის კანის ატროფიის რისკს.
ანტიფუნგალური კომპონენტი (კლოტრიმაზოლი)
- ტოპიკური ფორმით კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება პრაქტიკულად არ ფიქსირდება;
- თეორიულად, ამფოტერიცინ B და ნისტატინი (პოლიენური ანტიმიკოტიკები) — ანტაგონისტური ურთიერთქმედება, რადგან კლოტრიმაზოლი ამცირებს ერგოსტეროლს, რომელიც პოლიენების სამიზნეა.
ანტიბაქტერიული კომპონენტი (გენტამიცინი)
- სხვა ამინოგლიკოზიდებთან (სისტემურთან ერთდროულად) — ნეფროტოქსიკურობისა და ოტოტოქსიკურობის კუმულაციური რისკი;
- ლუპის დიურეტიკები (ფუროსემიდი) — პოტენცირებს ოტოტოქსიკურობას (მხოლოდ სისტემური აბსორბციის შემთხვევაში);
- ნეფროტოქსიკური პრეპარატები (ვანკომიცინი, ცისპლატინი, ციკლოსპორინი) — აქვეითებს თირკმლის ფუნქციას ადიტიური მექანიზმით (BNF 87);
- ნეიროკუნთოვანი ბლოკატორები — გენტამიცინი შეიძლება პოტენცირებდეს ნეიროკუნთოვან ბლოკადას (კლინიკურად მნიშვნელოვანია მხოლოდ მაღალი სისტემური კონცენტრაციისას).
ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
- ბეტამეტაზონი: ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები, განსაკუთრებით ძლიერი და ძალიან ძლიერი კლასის, ორსულობის პერიოდში გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, თუ სარგებელი აღემატება რისკს. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა გამოავლინა ტერატოგენური ეფექტი (FDA კატეგორია C). ხანგრძლივი ან ფართო ზედაპირზე გამოყენება, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, რეკომენდებული არ არის (BNF 87);
- კლოტრიმაზოლი: ტოპიკურად ზოგადად უსაფრთხოა ორსულობის პერიოდში;
- გენტამიცინი: ამინოგლიკოზიდებმა სისტემური გზით შეიძლება გამოიწვიოს ნაყოფის ოტოტოქსიკურობა; ტოპიკური გამოყენებისას ეს რისკი მინიმალურია, მაგრამ ფართო ზედაპირზე გამოყენება არ არის რეკომენდებული.
საერთო რეკომენდაცია: კომბინირებული პრეპარატი ორსულობის პერიოდში გამოიყენეთ მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, მინიმალური დოზით და მინიმალური ვადით. პრეფერენცია ეძლევა მონოკომპონენტიან ალტერნატივებს (EMA SmPC).
ლაქტაცია
ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების მცირე რაოდენობა შეიძლება მოხვდეს რძეში. ძუძუს არეში გამოყენება კატეგორიულად აკრძალულია ძუძუთი კვების პერიოდში. სხეულის სხვა ნაწილზე მცირე ზედაპირზე მოკლევადიანი გამოყენება მისაღებია სიფრთხილით (BNF 87).
ბრენდები საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბეტამეტაზონის, კლოტრიმაზოლისა და გენტამიცინის შემცველი კომბინირებული პრეპარატი ხელმისაწვდომია შემდეგი ბრენდ-სახელწოდებ(ებ)ით:
- [Credavate](/medications/credavate) — კრემი ტოპიკური გამოყენებისთვის, რომელიც შეიცავს ბეტამეტაზონის დიპროპიონატს, კლოტრიმაზოლს და გენტამიცინის სულფატს. ფართოდ გამოიყენება დერმატოლოგიურ პრაქტიკაში შერეული ეტიოლოგიის კანის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ.
ცალკეული კომპონენტები ასევე ხელმისაწვდომია მონოპრეპარატების სახით: ბეტამეტაზონის კრემები (Betadermi), კლოტრიმაზოლის კრემები და გენტამიცინის მალამოები, რაც საშუალებას იძლევა, საჭიროებისამებრ, ინდივიდუალურად შეირჩეს თერაპია.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს შეიძლება ბეტამეტაზონი/კლოტრიმაზოლი/გენტამიცინის კრემის გამოყენება?
კურსის მაქსიმალური ხანგრძლივობა, ჩვეულებრივ, 2–4 კვირაა. სახეზე — არაუმეტეს 5 დღისა. ხანგრძლივი გამოყენება იწვევს კანის ატროფიას, სტრიებს, ტელანგიექტაზიებს და ზრდის ანტიბიოტიკრეზისტენტობის რისკს. თუ 2 კვირის შემდეგ გაუმჯობესება არ შეინიშნება, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია დიაგნოზის გადასინჯვის მიზნით (BNF 87).
შეიძლება თუ არა სახეზე ამ კრემის გამოყენება?
სახეზე გამოყენება რეკომენდებული არ არის ან დაშვებულია მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში, მოკლევადიანად (მაქსიმუმ 5 დღე). სახის კანი თხელია, აბსორბცია მაღალია — ატროფია, ტელანგიექტაზია, სტეროიდული როზაცეა და პერიორალური დერმატიტი სწრაფად ვითარდება. ძლიერი კორტიკოსტეროიდები სახისთვის არ არის შესაფერისი (EMA SmPC).
შეიძლება თუ არა ბავშვებში გამოყენება?
2 წლამდე ასაკში გამოყენება უკუნაჩვენებია. 2–12 წლის ბავშვებში გამოიყენება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით, მინიმალურ ზედაპირზე და მინიმალური ვადით. ბავშვებში კანის მეტი გამტარიანობისა და სხეულის ზედაპირის/წონის მაღალი თანაფარდობის გამო სისტემური გვერდითი ეფექტების რისკი მნიშვნელოვნად მაღალია (NICE NG136).
რა განსხვავებაა ამ სამკომპონენტიან კრემსა და ბეტამეტაზონის მონოკრემს შორის?
ბეტამეტაზონის მონოპრეპარატი (მაგ., Betadermi) შეიცავს მხოლოდ კორტიკოსტეროიდს და ნაჩვენებია არაინფიცირებული ანთებითი დერმატოზებისთვის. სამკომპონენტიანი კრემი დამატებით შეიცავს ანტიფუნგალურ (კლოტრიმაზოლი) და ანტიბაქტერიულ (გენტამიცინი) კომპონენტებს და განკუთვნილია მხოლოდ ინფექციით გართულებული დერმატოზებისთვის. ინფექციის არარსებობის შემთხვევაში კომბინირებული პრეპარატის გამოყენება არამიზანშეწონილია და ხელს უწყობს რეზისტენტობის განვითარებას (BNF 87).
შეიძლება თუ არა ამ კრემის ურეცეპტოდ შეძენა?
მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, ბეტამეტაზონის/კლოტრიმაზოლის/გენტამიცინის კომბინაცია რეცეპტით გაიცემა ძლიერი კორტიკოსტეროიდისა და ანტიბიოტიკის შემცველობის გამო. თვითმკურნალობა ამ პრეპარატით არ არის რეკომენდებული — არასწორმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს კანის სერიოზული დაზიანება, სუპერინფექცია და ანტიბიოტიკრეზისტენტობის განვითარება.
რა მოხდება, თუ შემთხვევით თვალებში მოხვდა?
თვალებში მოხვედრის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიტანეთ სუფთა წყლით არანაკლებ 15 წუთის განმავლობაში. გენტამიცინი და ბეტამეტაზონი შეიძლება გამოიწვიოს თვალშიდა წნევის მომატება (გლაუკომა), კატარაქტა ან რქოვანას დაზიანება. საჭიროების შემთხვევაში მიმართეთ ოფთალმოლოგს (EMA SmPC).