მოკლედ
კლოტრიმაზოლი (Clotrimazole) არის იმიდაზოლის ჯგუფის ფართო სპექტრის სოკოს საწინააღმდეგო (ანტიმიკოზური) პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება კანისა და ლორწოვანი გარსების სოკოვანი ინფექციების სამკურნალოდ. იგი ეფექტურია დერმატოფიტების, საფუარის მსგავსი სოკოების (Candida spp.) და ობის სოკოების მიმართ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია კრემის, გელის, ვაგინალური ტაბლეტების, ვაგინალური კრემის და ხსნარის ფორმით. კლოტრიმაზოლი მოქმედებს სოკოს უჯრედის მემბრანის სინთეზის დარღვევით — აინჰიბირებს ერგოსტეროლის ბიოსინთეზს, რაც იწვევს უჯრედის მემბრანის გამტარიანობის ზრდას და სოკოს დაღუპვას. პრეპარატი შეიტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ძირითად წამლების მოდელურ ჩამონათვალში (WHO Model List) და წარმოადგენს ზედაპირული მიკოზების სამკურნალო პირველი რიგის თერაპიას.
რა არის და ფარმაკოლოგია
კლოტრიმაზოლი არის სინთეზური ანტიმიკოზური აგენტი, რომელიც მიეკუთვნება იმიდაზოლის წარმოებულთა ფარმაკოლოგიურ ჯგუფს. იგი პირველად სინთეზირებულ იქნა 1969 წელს ფარმაცევტული კომპანია Bayer-ის ლაბორატორიაში გერმანიაში. 1970-იანი წლებიდან პრეპარატი ფართოდ გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში და დღემდე რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად დანიშნულ ტოპიკურ ანტიფუნგალურ საშუალებად მსოფლიოში.
ქიმიურად კლოტრიმაზოლი წარმოადგენს 1-[(2-ქლორფენილ)დიფენილმეთილ]-1H-იმიდაზოლს. მისი მოლეკულური ფორმულაა C₂₂H₁₇ClN₂, ხოლო მოლეკულური მასა — 344.84 გ/მოლ. პრეპარატი თეთრიდან მოყვითალომდე ფერის კრისტალური ფხვნილია, პრაქტიკულად უხსნადი წყალში, მაგრამ კარგად იხსნება ეთანოლში, ქლოროფორმში და აცეტონში.
კლოტრიმაზოლი ხასიათდება ფართო ანტიმიკოზური სპექტრით. იგი აქტიურია შემდეგი მიკროორგანიზმების მიმართ: Candida albicans, Candida glabrata, Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis, Malassezia furfur და სხვა (BNF 87). გარდა ამისა, კლოტრიმაზოლს გააჩნია ზომიერი ანტიბაქტერიული აქტივობა ზოგიერთი გრამდადებითი ბაქტერიის მიმართ.
ATC კლასიფიკაციის მიხედვით, კლოტრიმაზოლი კოდირდება როგორც D01AC01 (დერმატოლოგიური ანტიფუნგალები), G01AF02 (გინეკოლოგიური ანტიინფექციური საშუალებები) და A01AB18 (სტომატოლოგიური პრეპარატები). ეს მრავალი კოდი ასახავს პრეპარატის ფართო გამოყენების სფეროს.
პრეპარატი შეტანილია WHO-ს ძირითად წამლების მოდელურ ჩამონათვალში (WHO Model List), რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის. მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, კლოტრიმაზოლი ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ.
მოქმედების მექანიზმი
კლოტრიმაზოლის ანტიმიკოზური მოქმედება განპირობებულია სოკოს უჯრედის მემბრანის მთავარი სტრუქტურული კომპონენტის — ერგოსტეროლის — ბიოსინთეზის ინჰიბიციით. ეს მექანიზმი საერთოა ყველა აზოლური ანტიფუნგალური პრეპარატისთვის, თუმცა კლოტრიმაზოლი, როგორც იმიდაზოლი, განსხვავდება ტრიაზოლური პრეპარატებისგან (ფლუკონაზოლი, იტრაკონაზოლი) თავისი ქიმიური სტრუქტურითა და ფარმაკოკინეტიკური თვისებებით.
ერგოსტეროლის სინთეზის ინჰიბიცია
კლოტრიმაზოლი სპეციფიკურად უკავშირდება ციტოქრომ P450-დამოკიდებულ ფერმენტ 14α-დემეთილაზას (CYP51, იგივე ლანოსტეროლ-14α-დემეთილაზა). ეს ფერმენტი კატალიზებს ლანოსტეროლის გარდაქმნას ერგოსტეროლად — პროცესს, რომელიც მოიცავს მეთილის ჯგუფის ოქსიდაციურ მოშორებას C-14 პოზიციიდან. კლოტრიმაზოლის იმიდაზოლის რგოლის N-3 აზოტი კოორდინაციულად უკავშირდება ფერმენტის ჰემის ჯგუფის რკინას, რითაც ბლოკავს ფერმენტის აქტიურ ცენტრს და აჩერებს ერგოსტეროლის სინთეზს (EMA SmPC).
მემბრანის სტრუქტურის დარღვევა
ერგოსტეროლის დეფიციტი და მისი ტოქსიკური წინამორბედების (14α-მეთილსტეროლების) დაგროვება იწვევს სოკოს უჯრედის მემბრანის ფიზიკო-ქიმიური თვისებების მნიშვნელოვან ცვლილებას:
- მემბრანის გამტარიანობის ზრდა — უჯრედი კარგავს ციტოპლაზმის ძირითად კომპონენტებს (კალიუმი, ფოსფორი, ამინომჟავები);
- მემბრანასთან ასოცირებული ფერმენტების ინაქტივაცია — დარღვეულია უჯრედის ენერგეტიკული მეტაბოლიზმი;
- უჯრედის ზრდისა და გამრავლების შეჩერება (ფუნგისტატიკური ეფექტი), ხოლო მაღალი კონცენტრაციების დროს — უჯრედის სიკვდილი (ფუნგიციდული ეფექტი).
დამატებითი მექანიზმები
კლოტრიმაზოლს გააჩნია დამატებითი მოქმედების მექანიზმებიც, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ერგოსტეროლის სინთეზთან:
- მიტოქონდრიული ფუნქციის დარღვევა — აინჰიბირებს ციტოქრომ C ოქსიდაზას და პეროქსიდაზას;
- ფოსფოლიპიდების და ტრიგლიცერიდების სინთეზის ინჰიბიცია;
- ტოქსიკური ენდოპეროქსიდების კონცენტრაციის ზრდა უჯრედში, რაც აძლიერებს ფუნგიციდულ ეფექტს.
დაბალ კონცენტრაციებში კლოტრიმაზოლი მოქმედებს ფუნგისტატიკურად, ხოლო მაღალ კონცენტრაციებში (რაც ტოპიკური გამოყენებისას ადვილად მიიღწევა) — ფუნგიციდულად. ტოპიკური გამოყენებისას ქსოვილში მიიღწევა ძალიან მაღალი ადგილობრივი კონცენტრაცია, რომელიც მნიშვნელოვნად აღემატება მინიმალურ ინჰიბირებულ კონცენტრაციას (MIC) ძირითადი პათოგენური სოკოებისთვის.
ჩვენებები
კლოტრიმაზოლი გამოიყენება კანისა და ლორწოვანი გარსების სოკოვანი ინფექციების ფართო სპექტრის სამკურნალოდ. ჩვენებები განსხვავდება წამლის ფორმის მიხედვით.
კანის სოკოვანი ინფექციები (ტოპიკური კრემი/გელი/ხსნარი)
- დერმატომიკოზები — კანის სოკოვანი დაავადებები, რომლებიც გამოწვეულია დერმატოფიტებით (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton): ტერფის სოკო (/conditions/tinea-pedis), სხეულის სოკო (/conditions/tinea-corporis), საზარდულის სოკო (/conditions/tinea-cruris);
- კანდიდოზური ინტერტრიგო — კანის ნაოჭებში კანდიდით გამოწვეული ანთება;
- პიტირიაზის ვერსიკოლორი (ფერადი ქერტლი) — Malassezia furfur-ით გამოწვეული ზედაპირული მიკოზი (/conditions/pityriasis-versicolor);
- ფრჩხილის გარშემო სოკოვანი ინფექცია (პარონიქია).
ვაგინალური კანდიდოზი (ვაგინალური ტაბლეტი/კრემი)
კლოტრიმაზოლი წარმოადგენს ვულვოვაგინალური კანდიდოზის (/conditions/vulvovaginal-candidiasis) სტანდარტულ ტოპიკურ მკურნალობას (NICE NG23). ეფექტურია როგორც მწვავე, ასევე მორეციდივე ფორმების დროს. ვაგინალური კანდიდოზის გარდა, გამოიყენება ბალანიტის სამკურნალოდაც მამაკაცებში.
პირის ღრუს კანდიდოზი (ტროჩები/ტაბლეტი საწუწნი)
ოროფარინგეალური კანდიდოზის (/conditions/oral-candidiasis) სამკურნალოდ, განსაკუთრებით იმუნოდეფიციტის მდგომარეობებში.
ყურის სოკოვანი ინფექცია
ოტომიკოზის (/conditions/otomycosis) მკურნალობა — გარე სასმენი არხის სოკოვანი ინფექცია, კლოტრიმაზოლის 1%-იანი ხსნარი.
სხვა ჩვენებები
- სებორეული დერმატიტი (დამხმარე თერაპია);
- ნაჩვენებია, რომ კლოტრიმაზოლს გააჩნია ანტიბაქტერიული აქტივობა ზოგიერთი გრამდადებითი ბაქტერიის მიმართ, თუმცა ეს ჩვენება არ არის ძირითადი (BNF 87).
დოზირება
კლოტრიმაზოლის დოზირება დამოკიდებულია წამლის ფორმასა და ჩვენებაზე. ქვემოთ მოცემულია რეკომენდებული დოზირების რეჟიმები.
კანის სოკოვანი ინფექციები (კრემი/გელი 1%)
- მოზრდილები და 12 წელს ზემოთ ბავშვები: კრემი ან გელი წაისვება დაზიანებულ ადგილზე თხელი ფენით, დღეში 2-3-ჯერ. მკურნალობის ხანგრძლივობა: დერმატოფიტოზები — მინიმუმ 4 კვირა; კანდიდოზი — მინიმუმ 2 კვირა; პიტირიაზის ვერსიკოლორი — 3 კვირა (BNF 87).
- 12 წლამდე ბავშვები: გამოიყენება იგივე რეჟიმით, ექიმის დანიშნულებით.
- სიმპტომების გაუმჯობესების შემდეგაც მკურნალობა უნდა გაგრძელდეს კიდევ მინიმუმ 1-2 კვირის განმავლობაში რეციდივის პრევენციისთვის.
ვაგინალური კანდიდოზი
რამდენიმე დოზირების რეჟიმი არსებობს:
| რეჟიმი | დოზა | ხანგრძლივობა | |--------|------|-------------| | ერთჯერადი | ვაგინალური ტაბლეტი 500 მგ | 1 ღამე | | 3-დღიანი | ვაგინალური ტაბლეტი 200 მგ | 3 ღამე | | 6-დღიანი | ვაგინალური ტაბლეტი 100 მგ | 6 ღამე | | კრემი 2% | 5 გ ინტრავაგინალურად | 3 ღამე |
მორეციდივე ვაგინალური კანდიდოზის დროს — კვირაში ერთხელ 500 მგ ვაგინალური ტაბლეტი, 6 თვის განმავლობაში (NICE NG23).
ბალანიტი (მამაკაცები)
კრემი 1% — დღეში 2-3-ჯერ, 2 კვირის განმავლობაში.
ოტომიკოზი
კლოტრიმაზოლის 1%-იანი ხსნარი — 2-3 წვეთი გარე სასმენ არხში, დღეში 2-3-ჯერ, სულ 2-4 კვირა.
პირის ღრუს კანდიდოზი
ტროჩი (საწუწნი ტაბლეტი) 10 მგ — დღეში 5-ჯერ, 14 დღის განმავლობაში.
სპეციალური პოპულაციები
- თირკმელებისა და ღვიძლის უკმარისობა: ტოპიკური გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია უმნიშვნელოა, ამიტომ დოზის კორექცია არ არის საჭირო.
- ხანდაზმული პაციენტები: სპეციალური კორექცია არ სჭირდება.
- ბავშვები: უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის მონაცემები ადასტურებს პრეპარატის გამოყენების შესაძლებლობას, ექიმის მეთვალყურეობით.
ფარმაკოკინეტიკა
აბსორბცია
კლოტრიმაზოლი ტოპიკური გამოყენებისას ხასიათდება მინიმალური სისტემური აბსორბციით. კანის საშუალებით აბსორბცია შეადგენს გამოყენებული დოზის არაუმეტეს 0.5-3%-ს ინტაქტურ კანზე. ვაგინალური გამოყენებისას აბსორბცია ოდნავ მეტია და შეადგენს დაახლოებით 3-10%-ს (EMA SmPC). ეს ნიშნავს, რომ ტოპიკური გამოყენებისას სისტემური ეფექტები პრაქტიკულად არ ვლინდება.
პერორალური გამოყენებისას (ტროჩები) კლოტრიმაზოლის აბსორბცია პირის ღრუს ლორწოვან გარსში ადგილობრივია, ხოლო გადაყლაპული ნაწილი განიცდის ინტენსიურ პირველი გავლის მეტაბოლიზმს.
განაწილება
ტოპიკური გამოყენებისას კლოტრიმაზოლი კონცენტრირდება ეპიდერმისის ზედა ფენებში, განსაკუთრებით რქოვან შრეში (stratum corneum). კანში კონცენტრაცია მნიშვნელოვნად აღემატება პლაზმურ კონცენტრაციას, რაც უზრუნველყოფს ეფექტურ ანტიფუნგალურ ადგილობრივ მოქმედებას. სისხლის პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს >98%-ს.
მეტაბოლიზმი
სისტემურ სისხლის მიმოქცევაში მოხვედრის შემთხვევაში, კლოტრიმაზოლი ინტენსიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში. მთავარი მეტაბოლური გზა მოიცავს იმიდაზოლის რგოლის ოქსიდაციას და შემდგომ გლუკურონიდაციას. წარმოქმნილი მეტაბოლიტები ფარმაკოლოგიურად არააქტიურია.
ექსკრეცია
მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად ნაღველით და ნაწილობრივ თირკმელებით. ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T½) სისტემური აბსორბციის შემთხვევაში შეადგენს დაახლოებით 2 საათს, თუმცა კანში აქტიური ნივთიერება გაცილებით ხანგრძლივად ინარჩუნებს თერაპიულ კონცენტრაციას.
გვერდითი ეფექტები
კლოტრიმაზოლი ზოგადად კარგად ტოლერანტული პრეპარატია. სისტემური აბსორბციის სიმცირის გამო გვერდითი ეფექტები ძირითადად ადგილობრივია.
ხშირი (>10%)
ტოპიკური გამოყენებისას ძალიან ხშირი გვერდითი ეფექტები თითქმის არ ფიქსირდება. საერთო ტოლერანტობა საუკეთესოა.
საშუალოდ ხშირი (1-10%)
- ადგილობრივი გაღიზიანება — წვის შეგრძნება, ჩხვლეტა, სიწითლე აპლიკაციის ადგილზე;
- ქავილი გამოყენების ადგილას;
- კანის მშრალობა ან აქერცვლა;
- ვაგინალური გამოყენებისას — ადგილობრივი დისკომფორტი, წვა, მცირე გამონადენი.
იშვიათი (0.1-1%)
- კონტაქტური დერმატიტი — ალერგიული რეაქცია კლოტრიმაზოლზე ან დამხმარე ნივთიერებებზე;
- ეპიდერმისის მაცერაცია ხანგრძლივი გამოყენებისას;
- ურტიკარია (ჭინჭარის ცხელება).
ძალიან იშვიათი (<0.1%) და სერიოზული
- ანაფილაქსიური რეაქცია — უკიდურესად იშვიათი, მაგრამ შესაძლებელი;
- ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა — მხოლოდ პერორალური გამოყენებისას (ტროჩები), ღვიძლის ტრანსამინაზების მომატება (BNF 87);
- გენერალიზებული ალერგიული რეაქცია — კანის გამონაყარი, ანგიონევროზული შეშუპება.
ვაგინალური ფორმის სპეციფიკური ეფექტები
- მუცლის ქვედა ნაწილის სპაზმური ტკივილი;
- პარტნიორის პენისის გაღიზიანება სქესობრივი კონტაქტისას;
- ვაგინალური სისხლდენა (ძალიან იშვიათად).
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: თუ გვერდითი ეფექტები მძიმეა ან ალერგიული რეაქციის ნიშნები ვლინდება (გამონაყარი, შეშუპება, სუნთქვის გაძნელება), პრეპარატის გამოყენება დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს და საჭიროა სამედიცინო დახმარება.
უკუჩვენებები და სიფრთხილე
აბსოლუტური უკუჩვენებები
- ჰიპერმგრძნობელობა კლოტრიმაზოლის ან პრეპარატის რომელიმე დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
- ჰიპერმგრძნობელობა სხვა იმიდაზოლური ანტიმიკოზური საშუალებების მიმართ (ჯვარედინი ალერგიის რისკი).
სიფრთხილის ზომები
- პირველი ტრიმესტრი: მიუხედავად მინიმალური სისტემური აბსორბციისა, ვაგინალური ფორმების გამოყენება ორსულობის პირველ ტრიმესტრში მოითხოვს ფრთხილ სარისკო-სარგებლიანობის შეფასებას (BNF 87);
- ინტრავაგინალური აპლიკატორი: ორსულობის დროს ვაგინალური ტაბლეტის ჩადება უპრეფერესია აპლიკატორის გარეშე (ხელით), ცერვიქალური დაზიანების თავიდან ასაცილებლად;
- დაზიანებული კანი: ღია ჭრილობებზე ან მძიმედ დაზიანებულ კანზე გამოყენებისას აბსორბცია შეიძლება გაიზარდოს;
- თვალის კონტაქტი: თავიდან უნდა იქნეს აცილებული პრეპარატის თვალებში მოხვედრა;
- ლატექსის პრეზერვატივები: კლოტრიმაზოლის ვაგინალური ფორმები შეიძლება დააზიანოს ლატექსის პრეზერვატივები და დიაფრაგმები, რაც ამცირებს კონტრაცეფციის ეფექტურობას;
- თვითდიაგნოსტიკა: პაციენტებს, რომლებსაც არასოდეს ჰქონიათ ვაგინალური კანდიდოზი, ურჩევენ პირველ შემთხვევაში ექიმთან მიმართვას დიაგნოზის დასადასტურებლად.
ურთიერთქმედებები
კლოტრიმაზოლის ტოპიკური ფორმების სისტემური ურთიერთქმედებების რისკი მინიმალურია, რადგან სისტემურ სისხლის მიმოქცევაში მოხვედრილი რაოდენობა უმნიშვნელოა. მიუხედავად ამისა, არსებობს რამდენიმე კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება.
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები
- ტაკროლიმუსი / სიროლიმუსი: კლოტრიმაზოლი (განსაკუთრებით ტროჩების ფორმით) შეიძლება აინჰიბიროს CYP3A4 ფერმენტი და გაზარდოს ამ პრეპარატების პლაზმური კონცენტრაცია. საჭიროა მონიტორინგი (BNF 87);
- ციკლოსპორინი: ანალოგიურად, CYP3A4 ინჰიბიციის გზით შეიძლება გაიზარდოს ციკლოსპორინის კონცენტრაცია;
- ნისტატინი: ერთდროული ტოპიკური გამოყენება შეიძლება ამცირებდეს კლოტრიმაზოლის ეფექტურობას, რადგან ნისტატინი აბრკოლებს ერგოსტეროლის სინთეზს სხვა ეტაპზე, რაც თეორიულად ცვლის კლოტრიმაზოლის სამიზნის ხელმისაწვდომობას;
- ამფოტერიცინი B: ანტაგონისტური ურთიერთქმედება შესაძლებელია — კლოტრიმაზოლის მიერ ერგოსტეროლის სინთეზის ინჰიბიცია ამცირებს ამფოტერიცინის სამიზნის (ერგოსტეროლი მემბრანაში) რაოდენობას.
ადგილობრივი ურთიერთქმედებები
- კორტიკოსტეროიდული კრემები: ერთდროული ტოპიკური გამოყენება ზოგჯერ ხდება თერაპიული მიზნით (მაგ., კომბინირებული პრეპარატები), თუმცა კორტიკოსტეროიდი შეიძლება შეასუსტოს ადგილობრივი იმუნური პასუხი;
- ლატექსის პროდუქტები: როგორც აღინიშნა, კლოტრიმაზოლის ვაგინალურ ფორმებში არსებული ბაზის კომპონენტებმა შეიძლება დააზიანოს ლატექსი — პრეზერვატივები და დიაფრაგმები. რეკომენდებულია ალტერნატიული კონტრაცეფციის გამოყენება მკურნალობის პერიოდში და მისი დასრულებიდან 5 დღის განმავლობაში.
ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
კლოტრიმაზოლი კატეგორიზებულია როგორც FDA კატეგორია B (ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები არ ავლენს ფეტალურ რისკს; ადამიანებზე ადეკვატური კონტროლირებადი კვლევები არ არსებობს). ტოპიკური გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია უმნიშვნელოა.
- პირველი ტრიმესტრი: ვაგინალური ფორმების გამოყენება საერთოდ არ არის რეკომენდებული პირველ ტრიმესტრში, თუმცა ზოგიერთი გაიდლაინი (NICE) უშვებს გამოყენებას, თუ სარგებელი აღემატება რისკს;
- მეორე და მესამე ტრიმესტრი: კლოტრიმაზოლის ვაგინალური ფორმები ფართოდ გამოიყენება და ითვლება უსაფრთხოდ (BNF 87). ვაგინალური ტაბლეტი უნდა ჩაიდოს აპლიკატორის გარეშე;
- კანის ტოპიკური ფორმები: შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ორსულობის ნებისმიერ ტრიმესტრში.
ლაქტაცია
კლოტრიმაზოლის ტოპიკური ფორმების გამოყენება თავსებადია ძუძუთი კვებასთან (BNF 87). სისტემური აბსორბცია იმდენად მინიმალურია, რომ ძუძუს რძეში პრეპარატის კლინიკურად მნიშვნელოვანი რაოდენობით მოხვედრა პრაქტიკულად გამორიცხულია. თუმცა, კლოტრიმაზოლის წასმა ძუძუს თავაკზე არ არის რეკომენდებული უშუალოდ ძუძუთი კვებამდე — საჭიროა გამოყენებამდე ძუძუს საფუძვლიანი ჩამობანა.
ბრენდები საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კლოტრიმაზოლი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით, მათ შორის:
- კანისტენი (Canesten) — ორიგინალური ბრენდი (Bayer), ხელმისაწვდომია კრემის (1%), ვაგინალური ტაბლეტის (100 მგ, 200 მგ, 500 მგ) და ვაგინალური კრემის ფორმით;
- კლოტრიმაზოლი — სხვადასხვა მწარმოებლის გენერიკული ფორმები, მათ შორის კრემი 1%, ვაგინალური ტაბლეტები;
- კომბინირებულ პრეპარატებში კლოტრიმაზოლი ზოგჯერ შედის ბეტამეტაზონთან ან ჯენტამიცინთან ერთად (/medications/credavate).
პაციენტებს ურჩევენ, აფთიაქში გადაამოწმონ კონკრეტული ბრენდის ხელმისაწვდომობა და აირჩიონ შესაფერისი ფორმა დაავადების ლოკალიზაციის მიხედვით.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ხნის განმავლობაში უნდა გამოვიყენო კლოტრიმაზოლის კრემი?
მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ინფექციის ტიპზე. კანდიდოზური ინფექციებისთვის — მინიმუმ 2 კვირა, დერმატოფიტოზებისთვის — მინიმუმ 4 კვირა, პიტირიაზის ვერსიკოლორისთვის — 3 კვირა. მნიშვნელოვანია, რომ მკურნალობა გააგრძელოთ სიმპტომების გაქრობის შემდეგაც კიდევ 1-2 კვირის განმავლობაში, რათა თავიდან აიცილოთ რეციდივი. თუ 4 კვირის შემდეგ გაუმჯობესება არ არის, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.
შეიძლება თუ არა კლოტრიმაზოლის გამოყენება ორსულობის დროს?
ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში კლოტრიმაზოლის ტოპიკური და ვაგინალური ფორმების გამოყენება საერთოდ უსაფრთხოდ ითვლება (BNF 87). პირველ ტრიმესტრში ვაგინალური ფორმების გამოყენება, როგორც წესი, არ არის რეკომენდებული. ორსულობის დროს ვაგინალური ტაბლეტი უნდა ჩაიდოს აპლიკატორის გარეშე (ხელით). კანის კრემის გამოყენება ნებისმიერ ტრიმესტრში დასაშვებია.
რა განსხვავებაა კლოტრიმაზოლსა და ფლუკონაზოლს შორის?
კლოტრიმაზოლი წარმოადგენს ტოპიკურ (ადგილობრივ) ანტიფუნგალურ პრეპარატს, რომელიც გამოიყენება კანზე წასმით ან ვაგინალურად. ფლუკონაზოლი კი სისტემური პრეპარატია, რომელიც ტაბლეტის სახით მიიღება პერორალურად. ვაგინალური კანდიდოზისთვის ორივე ეფექტურია — კლოტრიმაზოლი ვაგინალური ტაბლეტით, ფლუკონაზოლი კი ერთჯერადი 150 მგ ტაბლეტით. არჩევანი ხშირად დამოკიდებულია პაციენტის პრეფერენციაზე.
აზიანებს თუ არა კლოტრიმაზოლი პრეზერვატივს?
დიახ, კლოტრიმაზოლის ვაგინალური ფორმები (ტაბლეტები, კრემი) შეიძლება დააზიანოს ლატექსის პრეზერვატივები და დიაფრაგმები, რაც ამცირებს მათ ეფექტურობას. მკურნალობის პერიოდში და მისი დამთავრებიდან 5 დღის განმავლობაში რეკომენდებულია კონტრაცეფციის ალტერნატიული მეთოდების გამოყენება ან სქესობრივი კონტაქტისგან თავის შეკავება.
შეიძლება თუ არა კლოტრიმაზოლის კრემის გამოყენება სახეზე?
კლოტრიმაზოლის 1%-იანი კრემი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სახეზე სოკოვანი ინფექციის სამკურნალოდ, ექიმის რეკომენდაციით. თუმცა, საჭიროა სიფრთხილე — თავიდან აიცილეთ თვალებში, პირის ღრუსა და ცხვირის ლორწოვანი გარსის კონტაქტი. სახეზე გამოყენებისას კრემი თხელი ფენით წაისვება დაზიანებულ ადგილზე და ფრთხილად ზემოქმედება ხდება მხოლოდ საჭირო უბანზე.
რა ვქნა, თუ ვაგინალური კანდიდოზი ხშირად მეორდება?
თუ ვაგინალური კანდიდოზი წელიწადში 4-ჯერ ან მეტჯერ მეორდება, ეს ითვლება მორეციდივე ვულვოვაგინალურ კანდიდოზად და მოითხოვს ექიმთან კონსულტაციას. ასეთ შემთხვევაში შეიძლება საჭირო გახდეს ხანგრძლივი სუპრესიული თერაპია — კლოტრიმაზოლი 500 მგ ვაგინალური ტაბლეტი კვირაში ერთხელ, 6 თვის განმავლობაში, ან ფლუკონაზოლის სისტემური რეჟიმი (NICE NG23). მნიშვნელოვანია პროვოცირებული ფაქტორების (დიაბეტი, ანტიბიოტიკოთერაპია, იმუნოსუპრესია) იდენტიფიცირება და კორექცია.