Sudocream · INN
Sudocream (Sudocream) ხელმისაწვდომია საქართველოში 4 ბრენდის სახით. ქვემოთ მოცემული პროდუქტების ანოტაციები გადამოწმებულია ავტორიტეტული საერთაშორისო წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank, WHO ATC) და ლოკალიზებულია ქართული ფარმაცევტული ბაზრისთვის.
Sudocrem (სუდოკრემი) არის ტოპიკური ანტისეპტიკური და დამცავი კრემი, რომლის ძირითად აქტიურ კომპონენტებს წარმოადგენს თუთიის ოქსიდი (zinc oxide), ბენზილის სპირტი (benzyl alcohol), ბენზილბენზოატი (benzyl benzoate) და ბენზილცინამატი (benzyl cinnamate). პრეპარატი გამოიყენება ჩვილთა საფენის დერმატიტის (diaper rash), ეგზემის, ზედაპირული ჭრილობების, მცირე დამწვრობების და აკნეს სამკურნალოდ. სუდოკრემი ქმნის კანზე დამცავ ბარიერს, ხელს უწყობს ტენის შენარჩუნებას და ანთებითი პროცესის შემცირებას. მისი ანტისეპტიკური თვისებები უზრუნველყოფს ინფიცირების პრევენციას. პრეპარატი ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ და ფართოდ გამოიყენება პედიატრიაში. კრემი ასევე შეიცავს ლანოლინს, რაც უზრუნველყოფს კანის დატენიანებას და ჰიდროფობიურ დაცვას.
Sudocrem (სუდოკრემი) წარმოადგენს კომბინირებულ ტოპიკურ პრეპარატს, რომელიც მიეკუთვნება დერმატოლოგიური პროტექტორებისა და ანტისეპტიკების ჯგუფს. პრეპარატი შეიმუშავა ირლანდიელმა ფარმაცევტმა თომას სმიტმა 1931 წელს დუბლინში, თავდაპირველად სახელწოდებით „Smith's Cream". 1950-იან წლებში პრეპარატი გადარქმეულ იქნა „Sudocrem"-ად (ლათინური სიტყვიდან „sudor" — ოფლი). დღეისათვის სუდოკრემი წარმოებულია Teva Pharmaceutical Industries-ის მიერ და ხელმისაწვდომია 100-ზე მეტ ქვეყანაში.
პრეპარატის შემადგენლობა მოიცავს რამდენიმე ფარმაკოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებას:
ATC კლასიფიკაციით პრეპარატი მიეკუთვნება D02AB ჯგუფს (თუთიის პრეპარატები) და D08 ჯგუფს (ანტისეპტიკები და დეზინფიცირების საშუალებები). სუდოკრემი მიეკუთვნება ურეცეპტო (OTC) პრეპარატების კატეგორიას და ფართოდ გამოიყენება როგორც პედიატრიულ, ისე ზრდასრულთა დერმატოლოგიურ პრაქტიკაში (BNF 87).
სუდოკრემის ფარმაკოლოგიური მოქმედება განპირობებულია მისი მრავალკომპონენტიანი შემადგენლობით, სადაც თითოეული აქტიური ნივთიერება სპეციფიკურ ფარმაკოლოგიურ ეფექტს ავლენს.
თუთიის ოქსიდი წარმოადგენს პრეპარატის ძირითად აქტიურ კომპონენტს და მოქმედებს რამდენიმე მექანიზმით:
ბენზილის სპირტი ფუნქციონირებს როგორც ლოკალური ანესთეტიკი, რომელიც ბლოკავს ნერვული იმპულსის გატარებას C-ტიპის ნერვულ ბოჭკოებში. იგი მოქმედებს ნატრიუმის ძაბვა-დამოკიდებული არხების (voltage-gated Na⁺ channels) ინაქტივაციის გზით, რაც ამცირებს ქავილისა და ტკივილის შეგრძნებას. ანტისეპტიკური ეფექტი გამოწვეულია ბაქტერიული უჯრედის მემბრანის ლიზისით.
ბენზილბენზოატი მოქმედებს როგორც ემოლენტი და აძლიერებს კრემის კანში შეღწევადობას. ბენზილცინამატი ავლენს ანტიფუნგალურ აქტივობას — იგი არღვევს სოკოვანი უჯრედის მემბრანის ერგოსტეროლის ბიოსინთეზის გზას.
ლანოლინი ემსახურება ოკლუზიურ ემოლენტს — ქმნის ჰიდროფობიურ ფენას კანის ზედაპირზე, აფერხებს ტრანსეპიდერმულ წყლის დანაკარგს (TEWL) და უზრუნველყოფს კანის ჰიდრატაციას (BNF 87).
სუდოკრემი ფართო ჩვენებების სპექტრის მქონე ტოპიკური პრეპარატია, რომელიც გამოიყენება შემდეგ მდგომარეობებში:
ეს არის სუდოკრემის ძირითადი ჩვენება. საფენის დერმატიტი ვითარდება ჩვილებსა და მცირეწლოვან ბავშვებში კანის ხანგრძლივი კონტაქტის გამო სველ საფენთან, შარდთან და განავალთან. სუდოკრემი ქმნის დამცავ ბარიერს კანზე, ამცირებს ირიტაციას და ხელს უწყობს დაზიანებული კანის რეგენერაციას. NICE-ის გაიდლაინების თანახმად, თუთიის ოქსიდის შემცველი ბარიერული კრემები რეკომენდებულია საფენის დერმატიტის მართვისას (NICE CKS).
სუდოკრემი შეიძლება გამოყენებულ იქნას მსუბუქი ეგზემის სიმპტომატური მკურნალობისთვის, განსაკუთრებით სიმშრალის და ქავილის შესამცირებლად. პრეპარატი მოქმედებს როგორც ემოლენტი და ანტისეპტიკი, თუმცა მძიმე ფორმების დროს საჭიროა კორტიკოსტეროიდული პრეპარატების გამოყენება.
ზედაპირული ჭრილობების, კანის გაფხეკილობის და მცირე გაჩხრეკვების დროს სუდოკრემის ანტისეპტიკური კომპონენტები ხელს უშლიან ინფიცირებას, ხოლო თუთიის ოქსიდი ხელს უწყობს ქსოვილის რეპარაციას.
მზის დამწვრობისა და მცირე თერმული დამწვრობის დროს სუდოკრემი უზრუნველყოფს ტკივილის შემცირებას (ბენზილის სპირტის ხარჯზე) და კანის დამცავი ბარიერის აღდგენას.
სუდოკრემი გამოიყენება მსუბუქი აკნეს დამხმარე მკურნალობისთვის. თუთიის ოქსიდი ამცირებს ცხიმოვანი ჯირკვლების სეკრეციას და ავლენს ანტიბაქტერიულ ეფექტს Cutibacterium acnes-ის მიმართ. თუმცა, ეს ჩვენება არ არის ფორმალურად რეგისტრირებული და გამოიყენება ემპირიულად.
გერიატრიულ პრაქტიკაში სუდოკრემი გამოიყენება საწოლის წყლულების პროფილაქტიკისთვის — კანის დამცავი ბარიერის შექმნისა და ტენიანობისგან დაცვის მიზნით.
სუდოკრემი არის ტოპიკური პრეპარატი, რომლის დოზირება დამოკიდებულია ჩვენებაზე, დაზიანების ფართობზე და პაციენტის ასაკზე.
პრეპარატი გამოიყენება გარეგანად, თხელი ფენით დაზიანებულ არეზე. მნიშვნელოვანია კრემის მინიმალური რაოდენობით წასმა — კანზე უნდა დარჩეს თხელი, გამჭვირვალე ფენა. ჭარბი რაოდენობით წასმა არ ზრდის ეფექტურობას და შეიძლება შეაფერხოს კანის „სუნთქვა".
ახალშობილები და ჩვილები (0-12 თვე):
ბავშვები (1-12 წელი):
სუდოკრემის ფარმაკოკინეტიკური პროფილი განისაზღვრება მისი ტოპიკური გამოყენებით და შედგენილობის თავისებურებებით.
ტოპიკური გამოყენებისას სუდოკრემის კომპონენტების სისტემური აბსორბცია მინიმალურია. თუთიის ოქსიდი პრაქტიკულად არ შეიწოვება ინტაქტური კანიდან. დაზიანებული კანის ზედაპირიდან აბსორბცია ოდნავ მატულობს, თუმცა სისტემურად მნიშვნელოვანი კონცენტრაციები ჩვეულებრივ არ მიიღწევა. ბენზილის სპირტის პერკუტანეული აბსორბცია შეზღუდულია და შეადგენს გამოყენებული დოზის მცირე ნაწილს.
ლოკალური გამოყენებისას აქტიური კომპონენტები ძირითადად რჩება კანის ზედაპირულ ფენებში — stratum corneum-სა და ეპიდერმისში. ლანოლინი და თუთიის ოქსიდი ერთად ქმნიან ჰიდროფობიურ ოკლუზიურ ფენას, რომელიც ზღუდავს როგორც წყლის დაკარგვას, ისე აქტიური ნივთიერებების ღრმა პენეტრაციას.
შეწოვილი ბენზილის სპირტი მეტაბოლიზდება ღვიძლში ბენზოის მჟავად ალკოჰოლ-დეჰიდროგენაზას მეშვეობით, შემდეგ კონიუგირდება გლიცინთან და წარმოქმნის ჰიპურის მჟავას, რომელიც გამოიყოფა თირკმელებით.
თუთიის მცირე რაოდენობა, რომელიც სისტემურად შეიწოვება, გამოიყოფა ძირითადად განავლით და ნაწილობრივ შარდით. ბენზილის სპირტის მეტაბოლიტები (ჰიპურის მჟავა) გამოიყოფა რენალურად.
ტოპიკური პრეპარატისთვის სისტემური ნახევარგამოყოფის პერიოდი კლინიკურად არარელევანტურია მინიმალური აბსორბციის გამო. ბენზილის სპირტის სისტემური T½ შეადგენს დაახლოებით 1-2 საათს.
სუდოკრემი ზოგადად კარგად ტოლერანტული პრეპარატია მინიმალური გვერდითი ეფექტებით. თუმცა, როგორც ნებისმიერ ტოპიკურ პრეპარატს, მას აქვს გარკვეული არასასურველი რეაქციების პოტენციალი.
ნებისმიერი ალერგიული რეაქციის გამოვლენისას პრეპარატის გამოყენება უნდა შეწყდეს დაუყოვნებლივ. ლანოლინის მიმართ ალერგიის მქონე პაციენტებმა ალტერნატიული პრეპარატი უნდა გამოიყენონ.
სუდოკრემის, როგორც ტოპიკური პრეპარატის, სისტემური წამლისმიერი ურთიერთქმედებები პრაქტიკულად არ არსებობს მინიმალური სისტემური აბსორბციის გამო. თუმცა, ლოკალური ურთიერთქმედებები შესაძლებელია:
სუდოკრემი ითვლება უსაფრთხო პრეპარატად ორსულობის დროს. თუთიის ოქსიდის ტოპიკური გამოყენება არ ასოცირდება ტერატოგენული ან ფეტოტოქსიკური ეფექტებით. პრეპარატის სისტემური აბსორბცია მინიმალურია, რაც ფაქტობრივად გამორიცხავს ნაყოფზე ზემოქმედებას.
FDA კატეგორიით თუთიის ოქსიდი მიეკუთვნება კატეგორია C-ს (ადამიანებში ადეკვატური კვლევები არ ჩატარებულა, მაგრამ ცხოველურ მოდელებზე არასასურველი ეფექტები არ აღინიშნება). პრაქტიკულად, ტოპიკური თუთიის პრეპარატები ფართოდ და უსაფრთხოდ გამოიყენება ორსულობის მთელი პერიოდის განმავლობაში.
BNF-ის რეკომენდაციით, ტოპიკური ემოლენტები და ბარიერული კრემები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულობის დროს (BNF 87).
სუდოკრემი უსაფრთხოა ლაქტაციის პერიოდში. ტოპიკური გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია უმნიშვნელოა და დედის რძეში გადასვლა პრაქტიკულად გამორიცხულია. თუმცა, რეკომენდებულია ძუძუს თავის არეში გამოყენების თავიდან აცილება ან, თუ ეს აუცილებელია, ძუძუს მიცემამდე კრემის საფუძვლიანი მოცილება, რათა თავიდან იქნას აცილებული ჩვილის ორალური ექსპოზიცია.
Sudocrem (სუდოკრემი) საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია ბრენდული სახელწოდებით Sudocrem, რომელიც წარმოებულია Teva Pharmaceutical Industries-ის (ადრე Forest Tosara Ltd.) მიერ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ზომის შეფუთვებში:
ანალოგიური შედგენილობის ალტერნატიულ პრეპარატებს, რომლებიც შეიცავენ თუთიის ოქსიდს, მიეკუთვნება დესპანტენოლის კრემი, დერმაზინი და სხვა თუთიის ოქსიდის შემცველი ბარიერული კრემები. პრეპარატი ხელმისაწვდომია აფთიაქებში ურეცეპტოდ.
დიახ, სუდოკრემი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ახალშობილებში საფენის დერმატიტის პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის. თუმცა, დღენაკლულ ახალშობილებში სიფრთხილეა საჭირო ბენზილის სპირტის შემცველობის გამო. ვადაზე დაბადებულ ჯანმრთელ ჩვილებში პრეპარატი უსაფრთხოდ გამოიყენება დაბადებიდანვე. კრემი თხელი ფენით უნდა წაისვას გაწმენდილ და გამშრალ კანზე (BNF 87).
სუდოკრემი ხშირად გამოიყენება აკნეს სამკურნალოდ, თუმცა ეს ოფიციალურად რეგისტრირებული ჩვენება არ არის. თუთიის ოქსიდი ფლობს ადსტრინგენტულ და ანტიბაქტერიულ თვისებებს, რაც შეიძლება სასარგებლო იყოს მსუბუქი აკნეს დროს. თუმცა, ლანოლინი და სხვა ცხიმოვანი კომპონენტები პოტენციურად კომედოგენურია და შეიძლება გააუარესოს აკნე ზოგიერთ პაციენტში. საშუალო და მძიმე აკნეს დროს უპირატესობა მიენიჭება სპეციალიზებულ პრეპარატებს (ბენზოილის პეროქსიდი, რეტინოიდები).
სუდოკრემი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ხანგრძლივად, ვინაიდან არ შეიცავს კორტიკოსტეროიდებს ან სხვა კომპონენტებს, რომლებიც ხანგრძლივი გამოყენებისას პრობლემას ქმნიან. საფენის დერმატიტის პროფილაქტიკისთვის შეიძლება ყოველდღიური გამოყენება საფენის ასაკის მთელი პერიოდის განმავლობაში. თუ სიმპტომები 7-10 დღეში არ უმჯობესდება, საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია.
სუდოკრემი და ბეპანთენი სხვადასხვა ფარმაკოლოგიური პროფილის პრეპარატებია. სუდოკრემი ძირითადად ბარიერული და ანტისეპტიკური კრემია (თუთიის ოქსიდის ბაზაზე), ხოლო ბეპანთენი შეიცავს დექსპანთენოლს (პროვიტამინ B5), რომელიც ხელს უწყობს კანის რეგენერაციას. საფენის დერმატიტის დროს ორივე ეფექტურია, თუმცა სუდოკრემი უკეთ იცავს ტენისგან, ხოლო ბეპანთენი უკეთ ახდენს კანის რეპარაციის სტიმულაციას.
სუდოკრემი შეიძლება გამოყენებულ იქნას სახის კანზე მცირე ირიტაციების, სიწითლის ან მსუბუქი ეგზემის დროს. თუმცა, თვალების გარშემო არე თავიდან უნდა იქნას აცილებული. ასევე, ცხიმოვანი კანის მქონე პირებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ ლანოლინი და ბენზილბენზოატი შესაძლოა კომედოგენური იყოს და გამოიწვიოს ფორების დაბლოკვა. რეკომენდებულია თხელი ფენის გამოყენება მხოლოდ დაზიანებულ უბნებზე.
თუმცა ეს ფორმალური ჩვენება არ არის, ვეტერინარულ პრაქტიკაში სუდოკრემი ზოგჯერ გამოიყენება მცირე კანის ირიტაციების დროს. თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ ცხოველმა არ ჩალოკოს კრემი, ვინაიდან თუთიის ოქსიდის პერორალურმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს გასტროინტესტინალური ირიტაცია. ვეტერინართან კონსულტაცია რეკომენდებულია.