ანტინეოპლასტიკური + იმუნომოდულატორები

მოკლედ

ანტინეოპლასტური და იმუნომოდულატორული პრეპარატები (ATC კოდი L) წარმოადგენს ფარმაკოთერაპიულ ჯგუფს, რომელიც მოიცავს სიმსივნის საწინააღმდეგო, ენდოკრინულ, იმუნომასტიმულირებელ და იმუნოსუპრესიულ საშუალებებს. ეს კლასი ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ანატომიურ-თერაპიულ-ქიმიური (ATC) კლასიფიკაციის ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელი და კლინიკურად მნიშვნელოვანი ჯგუფია. L კლასის პრეპარატები გამოიყენება ონკოლოგიურ დაავადებებში — მათ შორის სოლიდურ სიმსივნეებსა და ჰემატოლოგიურ ავთვისებიან პროცესებში, ასევე აუტოიმუნურ დაავადებებში, ტრანსპლანტოლოგიაში და სხვა იმუნოლოგიურ მდგომარეობებში. საქართველოში ონკოლოგიური სერვისების განვითარებასთან ერთად L ჯგუფის მედიკამენტებზე მოთხოვნა მზარდია. პრეპარატების უმრავლესობა მკაცრი რეცეპტით გაიცემა და მოითხოვს სპეციალისტის — ონკოლოგის, ჰემატოლოგის ან რევმატოლოგის — ზედამხედველობას.

ATC კოდირების სისტემა

ATC (Anatomical Therapeutic Chemical) კლასიფიკაციის სისტემა შემუშავებულია WHO-ს მიერ და წარმოადგენს სამკურნალო საშუალებების საერთაშორისო სტანდარტიზებულ კლასიფიკაციას. სისტემა ხუთსაფეხურიანია:

პირველი დონე (ანატომიური): ლათინური ასო — ამ შემთხვევაში L, რომელიც აღნიშნავს ანტინეოპლასტურ და იმუნომოდულატორულ საშუალებებს.

მეორე დონე (თერაპიული ქვეჯგუფი): ორნიშნა ციფრი, მაგალითად L01 — ანტინეოპლასტური საშუალებები, L02 — ენდოკრინული თერაპია, L03 — იმუნომასტიმულატორები, L04 — იმუნოსუპრესანტები.

მესამე დონე (ფარმაკოლოგიური ქვეჯგუფი): ასო, მაგალითად L01B — ანტიმეტაბოლიტები.

მეოთხე დონე (ქიმიური ქვეჯგუფი): ასო, მაგალითად L01BC — პირიმიდინის ანალოგები.

მეხუთე დონე (ქიმიური ნივთიერება): ციფრი, მაგალითად L01BC02 — ფტორურაცილი (5-FU).

ATC სისტემა საშუალებას იძლევა, ერთმნიშვნელოვნად იდენტიფიცირდეს ნებისმიერი სამკურნალო საშუალება გლობალურ დონეზე. საქართველოში სამკურნალო საშუალებათა სააგენტო ოფიციალურად იყენებს ATC კოდირებას რეგისტრაციისა და სტატისტიკური აღრიცხვისთვის. L ჯგუფი განსაკუთრებით მრავალფეროვანია და მოიცავს ასობით აქტიურ ნივთიერებას — ციტოტოქსიკური ქიმიოთერაპიიდან დაწყებული, მონოკლონალური ანტისხეულებითა და სამიზნე (targeted) თერაპიული მოლეკულებით დამთავრებული.

რა შედის L-ში

ATC კლასი L ოთხ ძირითად თერაპიულ ქვეჯგუფს აერთიანებს, რომელთაგან თითოეული დაყოფილია მრავალ ფარმაკოლოგიურ და ქიმიურ ქვეკატეგორიად:

L01 — ანტინეოპლასტური საშუალებები

ეს ყველაზე ვრცელი ქვეჯგუფია და მოიცავს:

• L01A — ალკილირებადი საშუალებები (ციკლოფოსფამიდი, იფოსფამიდი, ქლორამბუცილი, მელფალანი, ბუსულფანი, ტემოზოლომიდი)
• L01B — ანტიმეტაბოლიტები (მეთოტრექსატი, 5-ფტორურაცილი, კაპეციტაბინი, გემციტაბინი, ციტარაბინი, პემეტრექსედი)
• L01C — მცენარეული ალკალოიდები და სხვა ბუნებრივი ნაერთები (ვინკრისტინი, ვინბლასტინი, პაკლიტაქსელი, დოცეტაქსელი, ეტოპოზიდი, ირინოტეკანი)
• L01D — ციტოტოქსიკური ანტიბიოტიკები (დოქსორუბიცინი / ადრიბლასტინი, ეპირუბიცინი, ბლეომიცინი, მიტომიცინი)
• L01E — პროტეინკინაზას ინჰიბიტორები (იმატინიბი, ერლოტინიბი, სუნიტინიბი, სორაფენიბი, ოსიმერტინიბი და სხვ.)
• L01F — მონოკლონალური ანტისხეულები და ანტისხეულ-წამლის კონიუგატები (ტრასტუზუმაბი, რიტუქსიმაბი, ბევაციზუმაბი, პემბროლიზუმაბი, ნივოლუმაბი)
• L01X — სხვა ანტინეოპლასტური საშუალებები (პლატინის ნაერთები — ცისპლატინი, კარბოპლატინი, ოქსალიპლატინი; ასევე ბორტეზომიბი, ლენალიდომიდი და სხვ.)

L02 — ენდოკრინული თერაპია

• L02A — ჰორმონები (მეგესტროლი, მედროქსიპროგესტერონი)
• L02B — ჰორმონული ანტაგონისტები (ტამოქსიფენი, ანასტროზოლი, ლეტროზოლი, ექსემესტანი, ბიკალუტამიდი, ენზალუტამიდი, აბირატერონი)

L03 — იმუნომასტიმულატორები

• ინტერფერონები (ინტერფერონ ალფა, ინტერფერონ ბეტა)
• ინტერლეიკინები, კოლონია-მასტიმულირებელი ფაქტორები (ფილგრასტიმი)

L04 — იმუნოსუპრესანტები

• L04A — იმუნოსუპრესიული საშუალებები (ციკლოსპორინი, ტაკროლიმუსი, მიკოფენოლატი, აზათიოპრინი, ტოცილიზუმაბი, ადალიმუმაბი და სხვ.)

ფარმაკოლოგია — მოქმედების მექანიზმები

L კლასის პრეპარატები მოქმედების მრავალფეროვანი მექანიზმებით ხასიათდება, რაც ასახავს ონკოლოგიური და იმუნოლოგიური დაავადებების კომპლექსურობას.

ციტოტოქსიკური მექანიზმები

ალკილირებადი საშუალებები ქმნიან კოვალენტურ ბმებს დნმ-ის ჯაჭვებს შორის (cross-links), რაც ხელს უშლის დნმ-ის რეპლიკაციასა და ტრანსკრიფციას. შედეგად უჯრედი ვერ იყოფა და აპოპტოზს განიცდის.

ანტიმეტაბოლიტები (მაგ., 5-ფტორურაცილი, მეთოტრექსატი) სტრუქტურულად ჰგვანან ბუნებრივ მეტაბოლიტებს — ფოლის მჟავას, პურინებსა და პირიმიდინებს. ისინი ჩანაცვლებენ ამ ნივთიერებებს ბიოქიმიურ გზებში, ბლოკავენ ნუკლეოტიდურ სინთეზს და აფერხებენ დნმ-ის რეპლიკაციას. 5-ფტორურაცილი, კერძოდ, ინჰიბირებს თიმიდილატ-სინთაზას — ფერმენტს, რომელიც აუცილებელია თიმიდინის სინთეზისთვის.

ანტრაციკლინები (დოქსორუბიცინი, ეპირუბიცინი) მოქმედებენ რამდენიმე მექანიზმით: ინტერკალირდებიან დნმ-ში, ინჰიბირებენ ტოპოიზომერაზა II-ს და წარმოქმნიან თავისუფალ რადიკალებს, რაც იწვევს უჯრედის მემბრანისა და დნმ-ის დაზიანებას.

მიტოზის ინჰიბიტორები (ტაქსანები, ვინკა-ალკალოიდები) ზემოქმედებენ მიკროტუბულებზე. ტაქსანები (პაკლიტაქსელი, დოცეტაქსელი) სტაბილიზირებენ მიკროტუბულებს, ხოლო ვინკა-ალკალოიდები (ვინკრისტინი) ხელს უშლიან მათ პოლიმერიზაციას — ორივე შემთხვევაში მიტოზური თითისტარა ვერ ფუნქციონირებს.

სამიზნე (Targeted) თერაპია

პროტეინკინაზას ინჰიბიტორები (იმატინიბი, ერლოტინიბი) სპეციფიკურად ბლოკავენ სიმსივნური უჯრედების გადარჩენისა და პროლიფერაციისთვის აუცილებელ სასიგნალო გზებს. მაგალითად, იმატინიბი ინჰიბირებს BCR-ABL ტიროზინკინაზას ქრონიკულ მიელოიდურ ლეიკემიაში.

მონოკლონალური ანტისხეულები მიმართულია სიმსივნურ უჯრედებზე ექსპრესირებული ანტიგენების (CD20, HER2, PD-1/PD-L1, VEGF) წინააღმდეგ. ტრასტუზუმაბი ბლოკავს HER2 რეცეპტორს, რიტუქსიმაბი — CD20-ს, ხოლო იმუნოჩეკპოინტის ინჰიბიტორები (პემბროლიზუმაბი, ნივოლუმაბი) ხსნიან იმუნური პასუხის ინჰიბირებას, რაც ორგანიზმის საკუთარ იმუნურ სისტემას საშუალებას აძლევს განანადგუროს სიმსივნური უჯრედები.

ენდოკრინული მექანიზმები

ანტიესტროგენები (ტამოქსიფენი) კომპეტიტურად ბლოკავენ ესტროგენის რეცეპტორებს, ხოლო არომატაზას ინჰიბიტორები (ანასტროზოლი, ექსემესტანი) ამცირებენ ესტროგენის სინთეზს პერიფერიულ ქსოვილებში. ანტიანდროგენები (ბიკალუტამიდი, ენზალუტამიდი) ბლოკავენ ანდროგენის რეცეპტორებს პროსტატის კიბოში.

იმუნოსუპრესიული მექანიზმები

ტაკროლიმუსი და ციკლოსპორინი ინჰიბირებენ კალცინევრინს, რაც ამცირებს T-ლიმფოციტებში ინტერლეიკინ-2-ის წარმოქმნას. ტოცილიზუმაბი ბლოკავს IL-6 რეცეპტორს.

ჩვენებები

L კლასის პრეპარატებს გამოყენების ფართო სპექტრი აქვთ, რომელიც მოიცავს როგორც ონკოლოგიურ, ისე არაონკოლოგიურ დაავადებებს.

ონკოლოგიური ჩვენებები

• ძუძუს კიბო — ქიმიოთერაპია (დოქსორუბიცინი, ციკლოფოსფამიდი, პაკლიტაქსელი, 5-FU), ჰორმონოთერაპია (ტამოქსიფენი, ანასტროზოლი, ლეტროზოლი), მიზნობრივი თერაპია (ტრასტუზუმაბი)
• ფილტვის კიბო — პლატინის ნაერთები, პემეტრექსედი, ერლოტინიბი, პემბროლიზუმაბი
• კოლორექტალური კიბო — 5-ფტორურაცილი, ოქსალიპლატინი, ირინოტეკანი, ბევაციზუმაბი
• პროსტატის კიბო — ბიკალუტამიდი, ენზალუტამიდი, აბირატერონი, დოცეტაქსელი
• კუჭის კიბო — ცისპლატინი, კაპეციტაბინი, ტრასტუზუმაბი
• ლიმფომა — რიტუქსიმაბი, ციკლოფოსფამიდი, დოქსორუბიცინი, ვინკრისტინი (R-CHOP სქემა)
• [ლეიკემია](/conditions/leikemia) — იმატინიბი (ქრონიკული მიელოიდური), ციტარაბინი (მწვავე მიელოიდური)
• მელანომა — პემბროლიზუმაბი, ნივოლუმაბი, დაბრაფენიბი
• საკვერცხის კიბო — კარბოპლატინი, პაკლიტაქსელი, ბევაციზუმაბი

არაონკოლოგიური ჩვენებები

• [რევმატოიდული ართრიტი](/conditions/revmatoiduli-artriti) — მეთოტრექსატი, ტოცილიზუმაბი, ადალიმუმაბი
• ტრანსპლანტაციის შემდგომი რეჟიმი — ტაკროლიმუსი, მიკოფენოლატი, ციკლოსპორინი
• გაფანტული სკლეროზი — ინტერფერონ ბეტა, ფინგოლიმოდი
• ფსორიაზი — მეთოტრექსატი, ციკლოსპორინი

ძირითადი წამლები

ქვემოთ მოცემულია L კლასის ძირითადი პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია:

ანტიმეტაბოლიტები

• 5-ფტორურაცილი (ებევე) 250 მგ — პირიმიდინის ანტიმეტაბოლიტი, გამოიყენება კოლორექტალური, ძუძუს, კუჭისა და სხვა სოლიდური სიმსივნეების მკურნალობაში. ინტრავენურად შეჰყავთ. WHO-ს ესენციალური წამლების ნუსხაშია.
• 5-ფტორურაცილი (ებევე) 500 მგ — იგივე აქტიური ნივთიერება, უფრო მაღალი დოზით.
• 5-ფტორურაცილი (ებევე) 1000 მგ — გამოიყენება პროლონგირებული ინფუზიის რეჟიმებში.

ციტოტოქსიკური ანტიბიოტიკები

• ადრიბლასტინი 10 მგ — დოქსორუბიცინის ბრენდული სახელი. ანტრაციკლინი, რომელიც გამოიყენება ძუძუს კიბოს, ლიმფომის, სარკომისა და მრავალი სხვა ავთვისებიანი სიმსივნის სამკურნალოდ.
• ადრიბლასტინი 50 მგ — უფრო მაღალი დოზირება; ინტრავენური გამოყენება.

ენდოკრინული თერაპია

• [ანასტროზოლი (დენკი)](/medications/anastrozoli-denki) — არომატაზას ინჰიბიტორი (L02BG03), გამოიყენება პოსტმენოპაუზურ ქალებში ჰორმონ-რეცეპტორ-დადებითი ძუძუს კიბოს ადიუვანტურ და მეტასტატურ მკურნალობაში. 1 მგ დღეში, პერორალურად.
• [ანასტროზოლი (სანდოზი)](/medications/anastrozoli-sandozi) — გენერიკული ფორმა, იგივე ჩვენებებით.
• [აროამზინი (ექსემესტანი)](/medications/aromazini) — სტეროიდული არომატაზას ინჰიბიტორი (L02BG06), გამოიყენება ძუძუს კიბოში, განსაკუთრებით ტამოქსიფენის შემდეგ switching სტრატეგიით.
• [ბიკალუტამიდი (გრინდექსი)](/medications/bikalutamidi-grindeqsi) — არასტეროიდული ანტიანდროგენი (L02BB03), გამოიყენება პროსტატის კიბოს მკურნალობაში. 50 მგ დღეში, LHRH ანალოგთან კომბინაციაში.

იმუნოსუპრესანტები

• ადვაგრაფი 0.5 მგ — ტაკროლიმუსის გახანგრძლივებული მოქმედების ფორმა (L04AD02), გამოიყენება ტრანსპლანტაციის შემდგომ იმუნოსუპრესიული რეჟიმში. დღეში ერთხელ მიიღება.
• ადვაგრაფი 1 მგ — საშუალო დოზირება.
• ადვაგრაფი 5 მგ — მაღალი დოზირება.
• აქტემრა 162 მგ — ტოცილიზუმაბი (L04AC07), ანტი-IL-6 მონოკლონალური ანტისხეული. გამოიყენება რევმატოიდული ართრიტის, გიგანტურუჯრედოვანი არტერიტისა და ციტოკინური შტორმის სამკურნალოდ. სუბკუტანური ინექცია.

სხვა მიზნობრივი პრეპარატები

• [ბრინტელიქსი](/medications/brinteliqsi) — შენიშვნა: ეს ანტიდეპრესანტია (ვორტიოქსეტინი, N06AX26), არ მიეკუთვნება L კლასს.
• [არიქსტრა](/medications/ariqstra) — ფონდაპარინუქსი (B01AX05), ანტიკოაგულანტი — L კლასში არ შედის.
• ბონდრონატი 6 მგ — იბანდრონის მჟავა, გამოიყენება ძვლების მეტასტაზებთან ასოცირებული გართულებების პრევენციისთვის ონკოლოგიურ პაციენტებში (M05BA06/L02-ანალოგი).

გვერდითი ეფექტები

L კლასის პრეპარატებს, განსაკუთრებით ციტოტოქსიკურ ქიმიოთერაპიულ საშუალებებს, მრავალრიცხოვანი და ზოგჯერ სერიოზული გვერდითი ეფექტები ახასიათებთ:

ჰემატოლოგიური

• მიელოსუპრესია — ნეიტროპენია, თრომბოციტოპენია, ანემია. ეს ყველაზე ხშირი დოზა-შემზღუდველი ტოქსიკურობაა. ნეიტროპენიული ცხელება სიცოცხლისთვის საშიში გართულებაა.

გასტროინტესტინალური

• გულისრევა და ღებინება (განსაკუთრებით ცისპლატინი, ციკლოფოსფამიდი)
• მუკოზიტი/სტომატიტი (5-FU, მეთოტრექსატი)
• დიარეა (ირინოტეკანი, კაპეციტაბინი)

კარდიოტოქსიკურობა

• ანტრაციკლინებით (დოქსორუბიცინი) გამოწვეული კარდიომიოპათია — კუმულაციური დოზა-დამოკიდებული (ლიმიტი ≈450–550 მგ/მ²)

ნეიროტოქსიკურობა

• პერიფერიული ნეიროპათია (ტაქსანები, ვინკრისტინი, ოქსალიპლატინი)

კანისა და დანამატების ტოქსიკურობა

• ალოპეცია (ანტრაციკლინები, ტაქსანები)
• ხელ-ფეხის სინდრომი (კაპეციტაბინი, 5-FU)
• გამონაყარი (EGFR ინჰიბიტორები, იმუნოთერაპია)

იმუნოთერაპიასთან დაკავშირებული

• აუტოიმუნური რეაქციები (კოლიტი, ჰეპატიტი, პნევმონიტი, თირეოიდიტი, ჰიპოფიზიტი) — იმუნოჩეკპოინტის ინჰიბიტორების დროს

იმუნოსუპრესანტები

• ინფექციური გართულებები, ნეფროტოქსიკურობა (ტაკროლიმუსი), ჰიპერტენზია, დიაბეტი

უკუჩვენებები + სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ორსულობა — ციტოტოქსიკური პრეპარატების უმრავლესობა ტერატოგენულია (FDA კატეგორია D ან X)
• ლაქტაცია — აქტიური ქიმიოთერაპიის ფონზე ძუძუთი კვება უკუნაჩვენებია
• მძიმე ღვიძლის ან თირკმელების უკმარისობა — დოზის კორექცია ან პრეპარატის შეცვლა საჭიროა
• აქტიური, უკონტროლო ინფექცია — ციტოტოქსიკური თერაპია არ უნდა დაიწყოს
• ცნობილი ჰიპერმგრძნობელობა აქტიური ნივთიერების ან ექსციპიენტების მიმართ

სიფრთხილის ზომები

• კარდიოლოგიური ანამნეზის შეფასება ანტრაციკლინებამდე (ექოკარდიოგრაფია)
• ღვიძლისა და თირკმელების ფუნქციური ტესტების რეგულარული მონიტორინგი
• DPD დეფიციტის სკრინინგი ფტორპირიმიდინების (5-FU, კაპეციტაბინი) დანიშვნამდე
• იმუნოთერაპიის დროს — აუტოიმუნური დაავადებების ანამნეზის გამორიცხვა
• ტაკროლიმუსის/ციკლოსპორინის პრეპარატების ბრენდის შეცვლისას — თერაპიული მონიტორინგი (TDM)

პრესკრიფციული გამოცდილება

რეცეპტის სტატუსი

L კლასის პრეპარატების აბსოლუტური უმრავლესობა მკაცრი რეცეპტით (Rx) გაიცემა. ციტოტოქსიკური ქიმიოთერაპია ინტრავენურად მხოლოდ სპეციალიზირებულ ონკოლოგიურ ცენტრებში ტარდება. არცერთი ანტინეოპლასტური პრეპარატი OTC სტატუსით არ იყიდება.

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოში ონკოლოგიური მედიკამენტების ხელმისაწვდომობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ბოლო ათწლეულში. სახელმწიფო ონკოლოგიური პროგრამა ანაზღაურებს ქიმიოთერაპიის მნიშვნელოვან ნაწილს, მათ შორის ძირითად ციტოტოქსიკურ რეჟიმებს. თუმცა ახალი სამიზნე თერაპია და იმუნოთერაპია (პემბროლიზუმაბი, ნივოლუმაბი და სხვ.) ხშირად მაღალი ღირებულების გამო ნაწილობრივ ან სრულად პაციენტის ხარჯზე რჩება.

პერორალური ჰორმონოთერაპია (ტამოქსიფენი, ანასტროზოლი, ბიკალუტამიდი) ფართოდ ხელმისაწვდომია ქართულ აფთიაქებში და შედარებით ხელმისაწვდომ ფასებს გამოირჩევა. ტრანსპლანტოლოგიური იმუნოსუპრესანტები (ტაკროლიმუსი/ადვაგრაფი) ასევე რეგულარულად მიეწოდება ქართულ ბაზარს.

რეცეპტის გაცემა

ონკოლოგიური პრეპარატების რეცეპტს გამოწერს ონკოლოგი ან ჰემატოლოგი, ხოლო იმუნოსუპრესანტებს — ტრანსპლანტოლოგი ან რევმატოლოგი. თვითმკურნალობა ამ ჯგუფის წამლებით მკაცრად დაუშვებელია.

ხშირად დასმული კითხვები

1. რა განსხვავებაა ქიმიოთერაპიასა და იმუნოთერაპიას შორის?

ქიმიოთერაპია (L01A-L01D) პირდაპირ კლავს სწრაფად მყოფ უჯრედებს — როგორც სიმსივნურს, ისე ჯანმრთელს, რაც იწვევს გვერდით ეფექტებს. იმუნოთერაპია (მაგ., PD-1 ინჰიბიტორები — L01FF) კი ააქტივებს ორგანიზმის საკუთარ იმუნურ სისტემას სიმსივნური უჯრედების წინააღმდეგ. იმუნოთერაპიას სხვა ტიპის გვერდითი ეფექტები (აუტოიმუნური რეაქციები) ახასიათებს.

2. შეიძლება თუ არა ონკოლოგიური პრეპარატის აფთიაქში თავისუფლად შეძენა?

არა. L კლასის ყველა პრეპარატი საქართველოში მკაცრი სამედიცინო რეცეპტით გაიცემა. ციტოტოქსიკური პრეპარატები მხოლოდ სპეციალიზირებულ კლინიკებში ტარდება, ხოლო პერორალური ფორმები (ანასტროზოლი, ბიკალუტამიდი და სხვ.) აფთიაქში ონკოლოგის რეცეპტით მიიღება.

3. რატომ ცვივა თმა ქიმიოთერაპიის დროს?

ციტოტოქსიკური პრეპარატები (განსაკუთრებით ანტრაციკლინები და ტაქსანები) მოქმედებენ სწრაფად მრავლდებად უჯრედებზე. თმის ფოლიკულები ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მყოფი უჯრედია ორგანიზმში, ამიტომ ისინიც ზიანდება. ალოპეცია, როგორც წესი, დროებითია — თერაპიის დასრულებიდან 3-6 თვეში თმა ხელახლა მოდის.

4. რა არის სამიზნე (targeted) თერაპია?

სამიზნე თერაპია (L01E, L01F) მიმართულია სიმსივნური უჯრედების სპეციფიკური მოლეკულური სამიზნეების წინააღმდეგ — მაგალითად, HER2 რეცეპტორის, BCR-ABL კინაზას ან VEGF-ის. ჩვეულებრივი ქიმიოთერაპიისგან განსხვავებით, ამ პრეპარატებს ნაკლებად აქვთ ზოგადი ციტოტოქსიკურობა, თუმცა თავისი სპეციფიკური გვერდითი ეფექტები აქვთ.

5. რამდენ ხანს გრძელდება ჰორმონოთერაპია ძუძუს კიბოში?

ჰორმონ-რეცეპტორ-დადებითი ძუძუს კიბოში ადიუვანტური ჰორმონოთერაპია (ტამოქსიფენი ან არომატაზას ინჰიბიტორი, მაგ., ანასტროზოლი) სტანდარტულად 5 წელი გრძელდება, ხოლო მაღალი რისკის შემთხვევაში 7-10 წლამდეც შეიძლება გახანგრძლივდეს ონკოლოგის რეკომენდაციით.

6. რა არის იმუნოსუპრესანტი და ვის სჭირდება?

იმუნოსუპრესანტები (L04) — მაგალითად, ტაკროლიმუსი/ადვაგრაფი — ასუსტებენ იმუნურ სისტემას. ისინი აუცილებელია ორგანოს ტრანსპლანტაციის შემდეგ (თირკმელი, ღვიძლი, გული) გადანერგილი ორგანოს მოცილების თავიდან ასაცილებლად, ასევე გამოიყენება მძიმე აუტოიმუნურ დაავადებებში (რევმატოიდული ართრიტი, კრონის დაავადება). ამ პრეპარატების მიღება, როგორც წესი, უვადოდ გრძელდება და მოითხოვს რეგულარულ სისხლის ანალიზებს.