დაკრიოადენიტი (ცრემლის ჯირკვლის ანთება)

მოკლედ

დაკრიოადენიტი არის ცრემლის ჯირკვლის ანთება, რომელიც შეიძლება იყოს მწვავე ან ქრონიკული. ცრემლის ჯირკვალი მდებარეობს თვალბუდის ზედა გარეთა კუთხეში და პასუხისმგებელია ცრემლის წარმოქმნაზე. მწვავე ფორმა ჩვეულებრივ გამოწვეულია ბაქტერიული ან ვირუსული ინფექციით — ყველაზე ხშირად ბავშვებსა და ახალგაზრდა მოზრდილებში გვხვდება. ქრონიკული ფორმა უმეტესად აუტოიმუნური დაავადებების (სარკოიდოზი, შეგრენის სინდრომი, IgG4-დაკავშირებული დაავადება) ფონზე ვითარდება. სიმპტომებში შედის თვალის ზედა გარეთა ნაწილის შეშუპება, ტკივილი, სიწითლე და ზოგჯერ ქუთუთოს ჩამოშვება. დიაგნოსტიკა ემყარება კლინიკურ გამოკვლევას, ლაბორატორიულ ანალიზებსა და, საჭიროების შემთხვევაში, კომპიუტერულ ტომოგრაფიას. მკურნალობა დამოკიდებულია მიზეზზე: ბაქტერიული ინფექციისას — ანტიბიოტიკები, ვირუსულისას — სიმპტომური თერაპია, აუტოიმუნურისას — კორტიკოსტეროიდები და იმუნომოდულატორები. დროული მკურნალობის შემთხვევაში პროგნოზი, როგორც წესი, კარგია.

რა არის და როგორ ხდება

ცრემლის ჯირკვალი (glandula lacrimalis) წყვილი ორგანოა, რომელიც მდებარეობს ორივე თვალბუდის ზედა-გარეთა ნაწილში. მისი ძირითადი ფუნქციაა ცრემლის სითხის წარმოქმნა, რომელიც თვალის რქოვანასა და კონიუნქტივას ატენიანებს, იცავს ინფექციისა და უცხო სხეულებისგან.

დაკრიოადენიტის დროს ეს ჯირკვალი ანთდება. ანთება შეიძლება გამოიწვიოს რამდენიმე მექანიზმმა:

ინფექციური მექანიზმი: ბაქტერიები (სტაფილოკოკი, სტრეპტოკოკი, გონოკოკი) ან ვირუსები (ეპშტეინ-ბარის ვირუსი, ადენოვირუსი, ყბაყურას ვირუსი) შეაღწევენ ჯირკვლის ქსოვილში. ინფექციური აგენტი იწვევს იმუნურ პასუხს — ნეიტროფილები და ლიმფოციტები შეიჭრებიან ჯირკვლის ქსოვილში, ვითარდება შეშუპება, ჰიპერემია და ტკივილი. მწვავე ბაქტერიული დაკრიოადენიტი შეიძლება აბსცესით გართულდეს.

აუტოიმუნური მექანიზმი: ქრონიკული დაკრიოადენიტის დროს ორგანიზმის იმუნური სისტემა შეცდომით თავს ესხმის ცრემლის ჯირკვლის ქსოვილს. IgG4-დაკავშირებული დაავადების დროს პლაზმური უჯრედები ინფილტრირებენ ჯირკვალს და გამოიმუშავებენ IgG4 ანტისხეულებს, რაც თანდათან ფიბროზისა და ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითებას იწვევს. სარკოიდოზის დროს გრანულომატოზური ანთება ვითარდება.

ფიზიოლოგიური შედეგები: ანთების გამო ჯირკვალი იზრდება ზომაში, რაც თვალის ბურთულას ქვემოთ და შიგნით წანაცვლებას იწვევს. შეიძლება ცრემლის გამოყოფა შემცირდეს ან, პირიქით, რეფლექსურად გაიზარდოს. ხანგრძლივი ანთება ჯირკვლის ფუნქციურ ქსოვილს სამუდამოდ აზიანებს.

ვინ რისკის ჯგუფშია

დაკრიოადენიტის განვითარების ალბათობა რამდენიმე ფაქტორზეა დამოკიდებული:

ასაკი: მწვავე ინფექციური დაკრიოადენიტი უფრო ხშირად ბავშვებსა და ახალგაზრდა მოზრდილებში (20-30 წელი) გვხვდება, განსაკუთრებით ვირუსული ეტიოლოგიისას. ქრონიკული ფორმა უფრო ხშირია საშუალო და უფროსი ასაკის პაციენტებში.

სქესი: IgG4-დაკავშირებული დაკრიოადენიტი უფრო ხშირია მამაკაცებში, ხოლო შეგრენის სინდრომთან ასოცირებული ფორმა — ქალებში (9:1 თანაფარდობით).

აუტოიმუნური დაავადებები: სარკოიდოზის, შეგრენის სინდრომის, სისტემური წითელი მგლურას, გრანულომატოზური პოლიანგიიტის (ვეგენერის) მქონე პაციენტებში რისკი მნიშვნელოვნად მაღალია.

იმუნოდეფიციტი: აივ-ინფექცია, იმუნოსუპრესიული თერაპია, დიაბეტი ზრდის ინფექციური დაკრიოადენიტის ალბათობას.

ვირუსული ინფექციები: ყბაყურას ეპიდემიის დროს დაკრიოადენიტის სიხშირე იზრდება, განსაკუთრებით აუცრელ ბავშვებში. ასევე ფაქტორია ადენოვირუსული ინფექცია და ინფექციური მონონუკლეოზი.

ლოკალური ფაქტორები: თვალბუდის მიმდებარე სტრუქტურების ინფექცია (სინუსიტი, კონიუნქტივიტი) შეიძლება ცრემლის ჯირკვალზე გავრცელდეს.

სიმპტომები

დაკრიოადენიტის კლინიკური სურათი მნიშვნელოვნად განსხვავდება მწვავე და ქრონიკული ფორმების დროს.

მწვავე დაკრიოადენიტის სიმპტომები:

• შეშუპება — ზედა ქუთუთოს გარეთა ნაწილში, ხშირად ქუთუთო S-ფორმას იღებს (პათოგნომონიური ნიშანი)
• ტკივილი — მწვავე, პალპაციით გამწვავებული, განსაკუთრებით თვალის ზედა-გარეთა კუთხეში
• სიწითლე — ქუთუთოს კანი და კონიუნქტივა ჰიპერემირებულია
• ცხელება — სხეულის ტემპერატურის მომატება (38-39°C), განსაკუთრებით ბაქტერიული ფორმისას
• ცრემლდენა — გაძლიერებული ცრემლის გამოყოფა
• თვალის მოძრაობის შეზღუდვა — განსაკუთრებით ზემოთ და გარეთ მიმართულებით
• დიპლოპია — ორმაგი ხედვა, თუ ჯირკვალი თვალის ბურთულას წანაცვლებას იწვევს
• პრეაურიკულური ლიმფადენოპათია — ყურის წინა ლიმფური კვანძების გადიდება

ქრონიკული დაკრიოადენიტის სიმპტომები:

• უმტკივნეულო შეშუპება — თანდათანობით მზარდი, მკვრივი
• ქუთუთოს პტოზი — ზედა ქუთუთოს ჩამოშვება
• თვალის სიმშრალე — ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითების გამო
• პერიოდული გამწვავებები — შეშუპება და ტკივილი მონაცვლეობს რემისიასთან

მწვავე ორმხრივი დაკრიოადენიტი მოზრდილში აუცილებლად მოითხოვს სისტემური დაავადების გამორიცხვას — შეიძლება იყოს სარკოიდოზის, ლიმფომის ან IgG4-დაკავშირებული დაავადების პირველი გამოვლინება.

დიაგნოსტიკა

დაკრიოადენიტის დიაგნოსტიკა მოიცავს კლინიკურ, ლაბორატორიულ და ინსტრუმენტულ კვლევებს.

კლინიკური გამოკვლევა: ოფთალმოლოგი აფასებს ქუთუთოს შეშუპებას, ტკივილს პალპაციისას, თვალის მოძრაობის მოცულობას და მხედველობის სიმახვილეს. ზედა ქუთუთოს ევერსიისას (გადმობრუნებისას) შეიძლება ჩანდეს გადიდებული, ჰიპერემირებული ჯირკვალი. ნაპრალოვანი ნათურით გამოკვლევა ავლენს კონიუნქტივის შეშუპებას.

ლაბორატორიული კვლევები:

• სისხლის საერთო ანალიზი — ლეიკოციტოზი და ესსს-ის მომატება მწვავე ინფექციისას
• CRP (C-რეაქტიული ცილა) — ანთების მარკერი
• სპეციფიკური ტესტები: IgG4 დონე სისხლში (IgG4-დაკავშირებული დაავადებისას), ACE (ანგიოტენზინ-კონვერტაზის ფერმენტი — სარკოიდოზისას), ანტინუკლეარული ანტისხეულები (ANA — აუტოიმუნური დაავადებების დროს)
• სეროლოგიური კვლევები: ეპშტეინ-ბარის ვირუსის, ადენოვირუსის ანტისხეულები

ვიზუალიზაცია:

• კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT): აჩვენებს ჯირკვლის გადიდებას, გამორიცხავს აბსცესს ან სიმსივნეს. მწვავე ანთებისას ჯირკვალი დიფუზურად გადიდებულია, მიმდებარე ცხიმოვანი ქსოვილი ინფილტრირებულია.
• მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI): უკეთესია რბილი ქსოვილების შეფასებისთვის, განსაკუთრებით სიმსივნის დიფერენციაციისას.
• ულტრაბგერა: ხელმისაწვდომი და არაინვაზიური მეთოდი, აფასებს ჯირკვლის ზომასა და სტრუქტურას.

ბიოფსია: ტარდება ქრონიკული დაკრიოადენიტის დროს, როდესაც სიმსივნე ან სპეციფიკური დაავადება (სარკოიდოზი, ლიმფომა, IgG4) უნდა გამოირიცხოს. ჰისტოლოგიურად IgG4-დაკავშირებული დაავადების დროს ჩანს „ქარბუქოვანი" ფიბროზი და IgG4-პოზიტიური პლაზმური უჯრედები (NICE, 2024).

მკურნალობა — წამლები

მკურნალობის სტრატეგია მთლიანად დამოკიდებულია დაკრიოადენიტის მიზეზზე. ექიმი ოფთალმოლოგი ან, საჭიროების შემთხვევაში, რევმატოლოგი ადგენს ინდივიდუალურ სამკურნალო გეგმას.

პირველი რიგის მკურნალობა

ბაქტერიული დაკრიოადენიტი:

ემპირიული ანტიბიოტიკოთერაპია იწყება სტაფილოკოკისა და სტრეპტოკოკის მოსაცველად. პერორალური ანტიბიოტიკები:

• აუგმენტინი 1გ — ამოქსიცილინი/კლავულანის მჟავა 875/125 მგ, დღეში 2-ჯერ, 7-14 დღის განმავლობაში. ეფექტურია სტაფილოკოკური და სტრეპტოკოკური ინფექციების მიმართ (BNF 87, 2024).
• ამოქსიკლავი 2x 1000მგ — ალტერნატიული ვარიანტი იგივე დოზირებით.
• ცეფუროქსიმი 500მგ — ცეფალოსპორინი მეორე თაობის, 500 მგ დღეში 2-ჯერ, პენიცილინის აუტანლობისას.

მძიმე ინფექციისას, განსაკუთრებით აბსცესის ეჭვისას, საჭიროა ჰოსპიტალიზაცია და ინტრავენური ანტიბიოტიკოთერაპია:

• ცეფტრიაქსონი 1გ — ინტრავენურად, დღეში 1-2 გ, 7-10 დღე.

ვირუსული დაკრიოადენიტი:

სპეციფიკური ანტივირუსული მკურნალობა ყოველთვის არ არის საჭირო, მაგრამ ჰერპესვირუსული ეტიოლოგიისას:

• აციკლოვირი 400მგ — 400 მგ პერორალურად, დღეში 5-ჯერ, 7-10 დღის განმავლობაში (EMA SmPC).

სიმპტომური მკურნალობა

ტკივილისა და ანთების შესამცირებლად:

• ნუროფენი — იბუპროფენი 400 მგ, დღეში 3-ჯერ, საჭიროებისამებრ, საკვებთან ერთად. არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი, ამცირებს ტკივილსა და შეშუპებას.
• ანალგინი 500მგ — მეტამიზოლი, ტკივილის მოხსნისათვის, ხანმოკლე კურსით.
• არკოქსია 60მგ — ეტორიკოქსიბი, შერჩევითი ცოგ-2 ინჰიბიტორი, ეფექტური ანთების შემცირებაში, 60-90 მგ დღეში ერთხელ.

მეორე რიგის მკურნალობა (ქრონიკული/აუტოიმუნური ფორმა)

ქრონიკული და აუტოიმუნური დაკრიოადენიტის დროს ძირითადი მკურნალობაა კორტიკოსტეროიდები. პრედნიზოლონი (პერორალურად) 0.5-1 მგ/კგ/დღეში, თანდათანობითი შემცირებით 4-6 კვირის განმავლობაში. IgG4-დაკავშირებული დაკრიოადენიტი, როგორც წესი, კარგად ემორჩილება სტეროიდულ თერაპიას (WHO guidelines).

დამხმარე თერაპია

• თვალის სიმშრალის დროს: ხელოვნური ცრემლი — წვეთები, დღეში 4-6-ჯერ, საჭიროებისამებრ, თვალის ზედაპირის დატენიანებისათვის.
• ალერგიული კომპონენტისას: ცეტირიზინი 10მგ — ანტიჰისტამინური პრეპარატი, 10 მგ დღეში ერთხელ.
• თვალის ადგილობრივი ანტიბიოტიკები: ბაქტერიული კონიუნქტივიტის თანმხლებისას გამოიყენება ადგილობრივი ანტიბიოტიკური წვეთები.

მნიშვნელოვანი: ანტიბიოტიკების კურსი ბოლომდე უნდა დასრულდეს, თუნდაც სიმპტომები ადრე გაუმჯობესდეს. კორტიკოსტეროიდების უეცარი შეწყვეტა დაუშვებელია — საჭიროა თანდათანობითი შემცირება.

ცხოვრების წესი

დაკრიოადენიტის მართვისა და რეციდივის პრევენციისთვის მნიშვნელოვანია ყოველდღიური ჩვევების კორექცია:

თვალის ჰიგიენა: რეგულარულად დაიბანეთ ხელები, თავი აარიდეთ თვალების შეხებას ბინძური ხელებით. გამოიყენეთ ინდივიდუალური პირსახოცი და ბალიში. კონტაქტური ლინზების მატარებლებმა მკურნალობის პერიოდში ლინზებით სარგებლობა შეწყვიტონ.

თბილი კომპრესები: მწვავე ფაზის შემდეგ თბილი (არა ცხელი!) კომპრესების დადება ქუთუთოზე დღეში 3-4-ჯერ, 10-15 წუთით, ხელს უწყობს ანთების შემცირებას და სითხის დრენაჟს.

კვება: ანტიოქსიდანტებით მდიდარი დიეტა (ბოსტნეული, ხილი, ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები — თევზი, კაკალი) ხელს უწყობს იმუნური სისტემის ნორმალურ ფუნქციონირებას. თუ აუტოიმუნური დაავადებაა, რეკომენდებულია ანთების საწინააღმდეგო დიეტა — შეზღუდეთ დამუშავებული საკვები და რაფინირებული შაქარი.

სტრესის მართვა: ქრონიკული სტრესი აუტოიმუნური დაავადებების გამწვავებას უწყობს ხელს. რეკომენდებულია რეგულარული ფიზიკური აქტივობა, ძილის ჰიგიენა (7-8 საათი ძილი) და რელაქსაციის ტექნიკები.

მოწევა და ალკოჰოლი: მოწევა აუარესებს თვალის ზედაპირის მდგომარეობას და ხელს უშლის ქსოვილის რეგენერაციას. ალკოჰოლი ანტიბიოტიკების ეფექტურობას ამცირებს.

მზისგან დაცვა: ულტრაიისფერი გამოსხივება ადრეულ გამოჯანმრთელების ფაზაში თვალის გაღიზიანებას იწვევს — გამოიყენეთ მზის სათვალე.

გართულებები

მკურნალობის გარეშე დაკრიოადენიტი სერიოზული გართულებებით შეიძლება გამოვლინდეს:

აბსცესის ფორმირება (1-2 კვირა): მწვავე ბაქტერიული დაკრიოადენიტი შეიძლება ჩირქოვან აბსცესში გადავიდეს, რაც ქირურგიულ დრენაჟს მოითხოვს. აბსცესი ზრდის ორბიტალური ცელულიტის რისკს.

ორბიტალური ცელულიტი (დღეები-კვირები): ინფექცია თვალბუდის ცხიმოვან ქსოვილში ვრცელდება — ეს სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობაა, რომელიც შეიძლება მხედველობის დაკარგვით, ან ინფექციის თავის ტვინის გარსებზე გავრცელებით (მენინგიტი) დასრულდეს.

ქრონიკული სიმშრალის სინდრომი (თვეები): ხანგრძლივი ან განმეორებითი ანთება ჯირკვლის ქსოვილის ფიბროზსა და ატროფიას იწვევს. ცრემლის წარმოქმნა მუდმივად მცირდება, ვითარდება „მშრალი თვალის" სინდრომი, რომელიც რქოვანის დაზიანებას იწვევს.

მხედველობის დაქვეითება: ძლიერად გადიდებული ჯირკვალი შეიძლება თვალის ბურთულაზე ზეწოლას ახდენდეს, რაც ასტიგმატიზმსა და მხედველობის დარღვევას იწვევს.

სისტემური დაავადების პროგრესირება: ქრონიკული დაკრიოადენიტი, რომელიც არ მკურნალობენ, შეიძლება სისტემური დაავადების (IgG4, სარკოიდოზი) პროგრესირების ნიშანი იყოს, სხვა ორგანების ჩართვით.

გრძელვადიანი პროგნოზი

მწვავე ინფექციური დაკრიოადენიტი ადექვატური ანტიბიოტიკოთერაპიით, როგორც წესი, 1-2 კვირაში სრულად იკურნება. ვირუსული ფორმა სპონტანურად გადის 4-6 კვირაში. რეციდივი იშვიათია.

ქრონიკული აუტოიმუნური დაკრიოადენიტის პროგნოზი დამოკიდებულია ძირითად დაავადებაზე. IgG4-დაკავშირებული ფორმა კარგად ემორჩილება კორტიკოსტეროიდებს, მაგრამ რეციდივი ხშირია (30-50% შემთხვევებში) სტეროიდების შემცირებისას, რაც გრძელვადიან იმუნოსუპრესიულ თერაპიას მოითხოვს. სარკოიდოზთან ასოცირებული ფორმაც ჩვეულებრივ კარგ პასუხს იძლევა სტეროიდებზე.

ცხოვრების ხარისხი უმეტეს შემთხვევაში კარგი რჩება, განსაკუთრებით რეგულარული მონიტორინგისა და დროული მკურნალობის პირობებში. მხედველობის მუდმივი დაკარგვა იშვიათი გართულებაა.

როდის უნდა მიმართო ექიმს

დაუყოვნებლივ მიმართეთ ოფთალმოლოგს ან გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას შემდეგ შემთხვევებში:

• თვალის მკვეთრი შეშუპება და სიწითლე ტკივილთან ერთად, განსაკუთრებით თუ ცხელებას თან ახლავს — შეიძლება ორბიტალური ცელულიტი იყოს
• მხედველობის დაქვეითება ან ორმაგი ხედვა — მიუთითებს თვალის ბურთულაზე ზეწოლაზე ან ოპტიკური ნერვის კომპრომისზე
• თვალის ბურთულის წინ გამოწეულობა (პროპტოზი) — სასწრაფოდ მოითხოვს დიფერენციალურ დიაგნოსტიკას სიმსივნესთან
• ანტიბიოტიკოთერაპიის ფონზე 48-72 საათში გაუმჯობესება არ არის — შეიძლება საჭირო იყოს პრეპარატის შეცვლა ან ჰოსპიტალიზაცია
• ქუთუთოს ორმხრივი შეშუპება — აუცილებლად მოითხოვს სისტემური დაავადების გამორიცხვას
• განმეორებითი ეპიზოდები — მიუთითებს ქრონიკულ ან აუტოიმუნურ პროცესზე, საჭიროებს სიღრმისეულ გამოკვლევას

ხშირად დასმული კითხვები

გადამდებია თუ არა დაკრიოადენიტი?

თავად ცრემლის ჯირკვლის ანთება არ არის გადამდები. თუმცა, თუ მას ვირუსული ინფექცია (ადენოვირუსი, ეპშტეინ-ბარის ვირუსი) იწვევს, თავად ვირუსი გადამდებია. ამიტომ მწვავე ფაზაში რეკომენდებულია ხელების ხშირი დაბანა, ინდივიდუალური ჰიგიენის ნივთების გამოყენება და თვალის შეხებისგან თავის არიდება. ბაქტერიული და აუტოიმუნური ფორმები გადამდები არ არის.

შეიძლება თუ არა ალკოჰოლის მიღება მკურნალობის პერიოდში?

ანტიბიოტიკოთერაპიის დროს ალკოჰოლის მიღება რეკომენდებული არ არის. ალკოჰოლი ამცირებს ანტიბიოტიკების ეფექტურობას, ზრდის ღვიძლზე ტოქსიკურ დატვირთვას და ანელებს გამოჯანმრთელებას. კორტიკოსტეროიდებთან ერთად ალკოჰოლი კუჭ-ნაწლავის ტრაქტზე უარყოფით ზეგავლენას ახდენს. მკურნალობის სრულ კურსის დასრულებიდან მინიმუმ 2-3 დღის შემდეგ შეგიძლიათ ალკოჰოლის ზომიერი მოხმარება აღადგინოთ.

შეიძლება თუ არა კონტაქტური ლინზების ტარება დაკრიოადენიტის დროს?

მწვავე დაკრიოადენიტის დროს კონტაქტური ლინზების ტარება მკაცრად აკრძალულია. ლინზები ხელს უშლიან ჯირკვლის ნორმალურ დრენაჟს, ზრდიან ინფექციის გავრცელების რისკს და აღიზიანებენ უკვე ანთებულ ქსოვილს. ლინზების ტარება შეგიძლიათ აღადგინოთ მხოლოდ სრული გამოჯანმრთელების შემდეგ, ოფთალმოლოგის ნებართვით — ჩვეულებრივ მწვავე ეპიზოდის დასრულებიდან მინიმუმ 1-2 კვირის შემდეგ.

დაკრიოადენიტი ორსულობის დროს — როგორ მკურნალობენ?

ორსულობის პერიოდში მკურნალობა განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს. ანტიბიოტიკებიდან ნებადართულია ამოქსიცილინი/კლავულანური მჟავა (FDA კატეგორია B). არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (იბუპროფენი) აკრძალულია მესამე ტრიმესტრში. კორტიკოსტეროიდები მხოლოდ აუცილებლობის შემთხვევაში, მინიმალური ეფექტური დოზით ინიშნება. ოფთალმოლოგი და მეანი-გინეკოლოგი ერთობლივად იღებენ გადაწყვეტილებას. თვითმკურნალობა დაუშვებელია.

რამდენ ხანში იკურნება დაკრიოადენიტი?

მწვავე ბაქტერიული ფორმა ანტიბიოტიკოთერაპიით ჩვეულებრივ 7-14 დღეში მნიშვნელოვნად უმჯობესდება, სრული გამოჯანმრთელება 2-4 კვირას მოითხოვს. ვირუსული ფორმა სპონტანურად გადის 3-6 კვირაში. ქრონიკული აუტოიმუნური ფორმა გრძელვადიან მკურნალობას მოითხოვს — სტეროიდების კურსი 4-6 კვირა გრძელდება, ხოლო იმუნოსუპრესიული თერაპია შეიძლება თვეები ან წლები გაგრძელდეს ძირითადი დაავადების მიხედვით.

ბრუნდება თუ არა დაკრიოადენიტი მკურნალობის შემდეგ?

მწვავე ინფექციური ფორმის რეციდივი იშვიათია, თუ მკურნალობის კურსი სრულად დასრულდა. თუმცა, აუტოიმუნური ფორმების (განსაკუთრებით IgG4-დაკავშირებული) დროს რეციდივი საკმაოდ ხშირია — 30-50% შემთხვევებში. ამიტომ ამ პაციენტებს რეგულარული მონიტორინგი სჭირდებათ — წელიწადში მინიმუმ 2-ჯერ ოფთალმოლოგისა და რევმატოლოგის ვიზიტი, სისხლის ანალიზები და, საჭიროების შემთხვევაში, ვიზუალიზაცია.