Diclofenac ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 7 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
დიკლოფენაკი (Diclofenac) არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (NSAID), რომელიც ფართოდ გამოიყენება ტკივილის მოხსნის, ანთების შემცირებისა და ცხელების დაწევის მიზნით. აქტიური ნივთიერება — დიკლოფენაკის ნატრიუმი ან დიკლოფენაკის კალიუმი — ციკლოოქსიგენაზას (COX-1 და COX-2) ფერმენტების ინჰიბირებით ამცირებს პროსტაგლანდინების სინთეზს, რაც განაპირობებს ანალგეზიურ, ანთების საწინააღმდეგო და ანტიპირეტულ მოქმედებას. დიკლოფენაკი გამოიყენება ოსტეოართრიტის, რევმატოიდული ართრიტის, ანკილოზური სპონდილიტის, კუნთ-სახსართა ტკივილის, პოსტოპერაციული ტკივილის, დისმენორეისა და სხვა მწვავე თუ ქრონიკული ტკივილის სინდრომების მკურნალობისთვის. პრეპარატი ხელმისაწვდომია მრავალ სადოზირებო ფორმაში — ტაბლეტი, კაფსულა, საინექციო ხსნარი, გელი, სუპოზიტორია და თვალის წვეთები.
---
დიკლოფენაკი თავდაპირველად შეიქმნა შვეიცარიული ფარმაცევტული კომპანია Ciba-Geigy-ს (შემდგომში Novartis) მიერ 1970-იან წლებში და ბაზარზე პირველად 1973 წელს გამოჩნდა ბრენდის სახელწოდებით Voltaren. მას შემდეგ დიკლოფენაკმა გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული NSAID მსოფლიოში და დღეისათვის წარმოებულია ათობით ფარმაცევტული კომპანიის მიერ სხვადასხვა ქვეყანაში.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიკლოფენაკი ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური ბრენდის (Voltaren), ასევე მრავალი გენერიკული მწარმოებლის სახელით. ძირითად მწარმოებლებს შორისაა:
დიკლოფენაკის აქტიური ნივთიერება შედის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას თანამედროვე მედიცინაში. პრეპარატის მრავალფეროვანი სადოზირებო ფორმები საშუალებას იძლევა ინდივიდუალურად შეირჩეს მკურნალობის ოპტიმალური სქემა პაციენტის საჭიროებების მიხედვით.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიკლოფენაკი წარმოდგენილია მრავალ სადოზირებო ფორმაში და სხვადასხვა მწარმოებლის პროდუქციით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი პროდუქტები და მასთან დაკავშირებული კომბინირებული პრეპარატები:
საქართველოში ხელმისაწვდომია დიკლოფენაკის კომბინირებული პრეპარატებიც, რომლებშიც აქტიურ ნივთიერებას ემატება B ჯგუფის ვიტამინები ნეიროტროპული ეფექტის მისაღწევად:
კომბინირებული პრეპარატები განსაკუთრებით ეფექტურია ნეიროპათიური ტკივილის, რადიკულოპათიისა და ზურგის ტკივილის კომპლექსურ მკურნალობაში.
---
დიკლოფენაკის შემცველი პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზე იყიდება, გადიან სავალდებულო რეგისტრაციას საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში.
ბაზარზე წარმოდგენილი დიკლოფენაკის პროდუქცია წარმოებულია GMP (Good Manufacturing Practice — წარმოების კარგი პრაქტიკის) სტანდარტების შესაბამისად. ორიგინალური მწარმოებელი Novartis/GSK, ისევე როგორც ძირითადი გენერიკული კომპანიები (Hemofarm, KRKA, Teva), ფლობენ:
ყველა სერიის პროდუქცია გადის ლაბორატორიულ კონტროლს აქტიური ნივთიერების შემცველობაზე, სისუფთავეზე, დაშლადობაზე და მიკრობიოლოგიურ მაჩვენებლებზე. ბიოეკვივალენტობის კვლევები ადასტურებს, რომ რეგისტრირებული გენერიკული დიკლოფენაკი ეკვივალენტურია ორიგინალური პრეპარატისა.
---
დიკლოფენაკი არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (NSAID), რომელიც გამოიყენება ტკივილის, ანთების და ცხელების სამკურნალოდ. იგი ეფექტურია ოსტეოართრიტის, რევმატოიდული ართრიტის, ზურგის ტკივილის, თავის ტკივილის, კბილის ტკივილის, მენსტრუალური ტკივილის, სპორტული ტრავმების და პოსტოპერაციული ტკივილის დროს.
ტაბლეტები მიიღება საკვებთან ერთად ან საკვების შემდეგ, უხვი წყლით. სტანდარტული დოზა ზრდასრულებისთვის შეადგენს 75–150 მგ-ს დღეში, გაყოფილი 2–3 მიღებაზე. გელი ადგილობრივად ეცხება დაზიანებულ უბანზე დღეში 3–4-ჯერ. საინექციო ფორმა გამოიყენება მხოლოდ სამედიცინო პერსონალის მიერ. ზუსტი დოზირება უნდა განისაზღვროს ექიმის მიერ.
ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია: გულისრევა, ტკივილი მუცლის არეში, დიარეა, თავბრუსხვევა და თავის ტკივილი. იშვიათად შეიძლება გამოიწვიოს კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაზიანება, სისხლდენა, ღვიძლის ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა. გარეგანი ფორმები (გელი) ზოგადად უკეთ აიტანება და ნაკლები სისტემური გვერდითი ეფექტები ახასიათებს.
დიკლოფენაკი უკუნაჩვენებია ორსულობის III ტრიმესტრში, ხოლო I და II ტრიმესტრში მისი მიღება შესაძლებელია მხოლოდ ექიმის მითითებით, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება შესაძლო რისკს. ძუძუთი კვებისას ასევე რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია.
დიკლოფენაკის ნატრიუმი (sodium) უფრო ხშირად გამოიყენება ენტეროლეპიანი ტაბლეტებისა და საინექციო ფორმებისთვის — მას ნელი, მაგრამ ხანგრძლივი მოქმედება ახასიათებს. დიკლოფენაკის კალიუმი (potassium) უფრო სწრაფად შეიწოვება და გამოიყენება მწვავე ტკივილის სწრაფი კუპირებისთვის.
მოკლევადიანი გამოყენებისას (7–14 დღე) დიკლოფენაკი ზოგადად უსაფრთხოა. ხანგრძლივი მიღებისას (ქრონიკული ტკივილის დროს) აუცილებელია ექიმის მეთვალყურეობა, კუჭ-ნაწლავის, ღვიძლისა და თირკმელების ფუნქციის პერიოდული კონტროლით. მინიმალური ეფექტური დოზის გამოყენება რეკომენდებულია.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიკლოფენაკის ალტერნატივის სახით ხელმისაწვდომია სხვა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები:
ალტერნატივის შერჩევა დამოკიდებულია ტკივილის ტიპზე, პაციენტის თანმხლებ დაავადებებსა და ინდივიდუალურ ამტანობაზე. ექიმთან კონსულტაცია აუცილებელია ოპტიმალური პრეპარატის განსაზღვრისთვის.