flurbiprofen · INN
flurbiprofen (flurbiprofen) ხელმისაწვდომია საქართველოში 6 ბრენდის სახით. ქვემოთ მოცემული პროდუქტების ანოტაციები გადამოწმებულია ავტორიტეტული საერთაშორისო წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank, WHO ATC) და ლოკალიზებულია ქართული ფარმაცევტული ბაზრისთვის.
ბენეტი პლიუსი გარგლი ხსნარი 200მლ
OTCბენეტი პლიუსი გარგლი ხსნარი 200მლ · 200 ml · solution
ბენეტი პლუსი 30მლ ორალ.სპრეი
OTCბენეტი პლუსი 30მლ ორალ.სპრეი · 30 ml · spray
ლიზობაქტი დუო20მგ/1.5მგ#20ტ საწ
OTCლიზობაქტი დუო20მგ/1.5მგ#20ტ საწ · 20 mg · tablets
ტრახისანი საწუწნი ტაბლ #20
OTCტრახისანი საწუწნი ტაბლ #20 · · tablets
ფლუზამედი 0.3% 5მლ თვ/წვ ფლ
OTCფლუზამედი 0.3% 5მლ თვ/წვ ფლ · 0.3% · vial
ფლუზამედი 150მგ #1კაფს
OTCფლუზამედი 150მგ #1კაფს · 150 mg · vial
ფლურბიპროფენი (Flurbiprofen) არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (NSAID), რომელიც მიეკუთვნება პროპიონის მჟავას წარმოებულთა ჯგუფს. იგი გამოიყენება ტკივილის, ანთების და ცხელების სამკურნალოდ სხვადასხვა მდგომარეობების დროს — მათ შორის რევმატოიდული ართრიტის, ოსტეოართრიტის, ანკილოზებადი სპონდილიტის, თვალის ოპერაციისშემდგომი ანთებისა და ყელის ტკივილის დროს. ფლურბიპროფენი ხელმისაწვდომია ტაბლეტების, თვალის წვეთებისა და პერორალური ლედენების სახით. მისი მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ციკლოოქსიგენაზას (COX-1 და COX-2) ფერმენტების ინჰიბირებას, რაც ამცირებს პროსტაგლანდინების სინთეზს. ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს 3–6 საათს (BNF 87).
ფლურბიპროფენი არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალება (NSAID), რომელიც ეკუთვნის 2-არილპროპიონის მჟავას (პროფენების) წარმოებულთა კლასს. ქიმიურად ის წარმოადგენს 2-(2-ფტორბიფენილ-4-ილ)პროპიონის მჟავას. პრეპარატი პირველად სინთეზირდა 1960-იან წლებში Boots Company-ის მიერ დიდ ბრიტანეთში — იმავე კვლევით ჯგუფში, რომელმაც იბუპროფენი შექმნა.
ფლურბიპროფენი კლასიფიცირდება როგორც არასელექციური COX ინჰიბიტორი, რომელიც აინჰიბირებს როგორც COX-1, ისე COX-2 იზოფერმენტებს. იგი ხასიათდება გამოხატული ანალგეზიური, ანთების საწინააღმდეგო და ანტიპირეტიკული თვისებებით (EMA SmPC).
პრეპარატი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის აუცილებელი წამლების ნუსხაში თვალის ფორმულაციის სახით (WHO Model List). სხვადასხვა ქვეყანაში ფლურბიპროფენი ხელმისაწვდომია რამდენიმე ფარმაცევტულ ფორმაში:
ფლურბიპროფენი სტრუქტურულად და ფარმაკოლოგიურად ახლოსაა კეტოპროფენთან და იბუპროფენთან, თუმცა ფტორის ატომის არსებობა ბიფენილის ბირთვზე მას აძლევს გაძლიერებულ ანთების საწინააღმდეგო აქტივობას (BNF 87).
ფლურბიპროფენის ფარმაკოლოგიური მოქმედება ძირითადად განპირობებულია ციკლოოქსიგენაზას (COX) ფერმენტული სისტემის ინჰიბირებით. ეს ფერმენტი (პროსტაგლანდინ-ენდოპეროქსიდ სინთაზა) კატალიზებს არაქიდონის მჟავის გარდაქმნას პროსტაგლანდინ H₂-ად — საკვანძო შუალედურ პროდუქტად, საიდანაც წარმოიქმნება პროსტაგლანდინები (PGE₂, PGF₂α, PGD₂), პროსტაციკლინი (PGI₂) და თრომბოქსანი (TXA₂).
ფლურბიპროფენი არასელექციურად აბლოკირებს ორივე იზოფორმას:
ფლურბიპროფენი კონკურენტულად უკავშირდება COX ფერმენტის აქტიურ ცენტრს, განსაკუთრებით არგინინ-120 და ტიროზინ-385 ამინომჟავურ ნაშთებს, რითაც ხელს უშლის არაქიდონის მჟავას სუბსტრატზე წვდომას (EMA SmPC).
ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედება განპირობებულია:
პროსტაგლანდინების (განსაკუთრებით PGE₂) სინთეზის ინჰიბირება იწვევს:
ჰიპოთალამუსის თერმორეგულაციის ცენტრში PGE₂ სინთეზის ინჰიბირებით ხდება სხეულის ტემპერატურის ნორმალიზაცია ცხელების დროს.
ფლურბიპროფენი აინჰიბირებს თრომბოქსან A₂-ის წარმოქმნას თრომბოციტებში COX-1-ის დათრგუნვის გზით, რითაც ამცირებს თრომბოციტების აგრეგაციას. ეს ეფექტი შექცევადია (ასპირინისგან განსხვავებით) და გრძელდება მხოლოდ პრეპარატის პლაზმური კონცენტრაციის შენარჩუნების პერიოდში.
ფლურბიპროფენი გამოიყენება მრავალფეროვანი მტკივნეული და ანთებითი მდგომარეობების სამკურნალოდ:
ფლურბიპროფენი არ ცვლის დაავადების მიმდინარეობას რევმატულ პათოლოგიებში და გამოიყენება მხოლოდ სიმპტომატური მკურნალობისთვის. ქრონიკულ მდგომარეობებში რეკომენდებულია ეფექტური მინიმალური დოზის გამოყენება მოკლე ვადით (BNF 87).
რევმატოიდული ართრიტი, ოსტეოართრიტი, ანკილოზებადი სპონდილიტი:
მწვავე მუსკულოსკელეტური ტკივილი:
დისმენორეა:
პერორალური ფორმა 12 წლამდე ბავშვებისთვის ჩვეულებრივ არ არის რეკომენდებული. თვალის წვეთები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ექიმის დანიშნულებით.
რეკომენდებულია დაბალი საწყისი დოზა გვერდითი ეფექტების გაზრდილი რისკის გამო. გასტროპროტექციის თანაერთი დანიშვნა სასურველია (NICE NG136).
ფლურბიპროფენი პერორალური მიღების შემდეგ სწრაფად და თითქმის სრულად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. ბიოშეღწევადობა აღემატება 90%-ს. პლაზმაში მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა 1–2 საათში მიღებიდან. საკვები ოდნავ აფერხებს აბსორბციის სისწრაფეს, მაგრამ არ ამცირებს ბიოშეღწევადობას (EMA SmPC).
ფლურბიპროფენი მეტაბოლიზდება ღვიძლში ძირითადად CYP2C9 ფერმენტის მეშვეობით. ძირითადი მეტაბოლიტებია:
მეტაბოლიტები ფარმაკოლოგიურად არააქტიურია. ხდება აგრეთვე გლუკურონიდაცია.
ხანდაზმულ პაციენტებში ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეიძლება გახანგრძლივდეს. თირკმელების უკმარისობის დროს თავისუფალი ფრაქციის ზრდა შეინიშნება ჰიპოალბუმინემიის გამო (BNF 87).
გასტროინტესტინალური:
კარდიოვასკულარული:
რენალური:
ჰემატოლოგიური:
ჰეპატოტოქსიკურობა:
კანის რეაქციები:
ანაფილაქსია და ბრონქოსპაზმი — განსაკუთრებით ასპირინისადმი მგრძნობიარე პაციენტებში (EMA SmPC).
რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზის მინიმალური ვადით გამოყენება (NICE NG136; BNF 87).
ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი, DOAC-ები):
ლითიუმი:
მეტოტრექსატი:
სხვა NSAID-ები და ასპირინი:
ACE ინჰიბიტორები/ARB-ები:
დიურეტიკები:
SSRI ანტიდეპრესანტები:
კორტიკოსტეროიდები:
CYP2C9 ინჰიბიტორები (ფლუკონაზოლი):
ციკლოსპორინი:
ფლურბიპროფენი უკუნაჩვენებია ორსულობის III ტრიმესტრში, რადგან:
I და II ტრიმესტრში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, თუ არ არსებობს კატეგორიული აუცილებლობა. ცხოველურ კვლევებში აღინიშნა რეპროდუქციული ტოქსიკურობა.
FDA კატეგორია: C (I-II ტრიმესტრი), D (III ტრიმესტრი).
ფლურბიპროფენი მცირე რაოდენობით გამოიყოფა დედის რძეში. BNF-ის მიხედვით, თერაპიულ დოზებში ძუძუთი კვების დროს გამოყენება შესაძლებელია სიფრთხილით, რადგან ჩვილზე მოქმედების რისკი მინიმალურია (BNF 87). თუმცა, ხანგრძლივი გამოყენებისას ან მაღალი დოზებით მონიტორინგია საჭირო.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ფლურბიპროფენი ხელმისაწვდომია რამდენიმე ბრენდის სახით:
აღნიშნული პრეპარატები ძირითადად გამოიყენება ყელის ტკივილისა და პირის ღრუს ანთებითი მდგომარეობების სიმპტომატური მკურნალობისთვის. პერორალური ტაბლეტის ფორმა საქართველოს ბაზარზე ამჟამად შეზღუდულად არის წარმოდგენილი.
პერორალური მიღებისას ტკივილგამაყუჩებელი ეფექტი იწყება 30–60 წუთში და მაქსიმუმს აღწევს 1.5–2 საათში. ყელის სპრეის ფორმა მოქმედებს რამდენიმე წუთში ლოკალური აპლიკაციის შემდეგ. ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი სრულად ვლინდება 1–2 კვირიანი რეგულარული მიღების შემდეგ.
BNF-ისა და NICE-ის რეკომენდაციებით, ყველა NSAID, მათ შორის ფლურბიპროფენი, უნდა გამოყენებულ იქნას მინიმალური ეფექტური დოზით და შეძლებისდაგვარად მოკლე ვადით. ხანგრძლივი გამოყენებისას იზრდება კარდიოვასკულარული და გასტროინტესტინალური გართულებების რისკი. ქრონიკული ტკივილისას ექიმმა უნდა შეაფასოს რისკი/სარგებლის თანაფარდობა და, საჭიროების შემთხვევაში, დანიშნოს გასტროპროტექცია (NICE NG136).
ორივე ეკუთვნის პროპიონის მჟავას წარმოებულთა კლასს, მაგრამ ფლურბიპროფენი ხასიათდება: (1) უფრო გამოხატული ანთების საწინააღმდეგო აქტივობით ფტორის ატომის წყალობით; (2) ცილებთან უფრო მაღალი შეკავშირებით (>99% vs 90–99%); (3) მოკლე ნახევარგამოყოფის პერიოდით. კლინიკურად ფლურბიპროფენი ხშირად უპირატესია ანთებითი პათოლოგიების დროს, ხოლო იბუპროფენი — მსუბუქი-ზომიერი ტკივილისას.
ფლურბიპროფენის ლოკალური ფორმები (სპრეი, ლედენი) ზოგადად კარგად აიტანება მოკლევადიანი (3 დღემდე) გამოყენებისას. სისტემური აბსორბცია მინიმალურია, შესაბამისად, გვერდითი ეფექტების რისკი ნაკლებია პერორალურ ფორმასთან შედარებით. თუმცა, ის არ უნდა გამოიყენონ NSAID-ებისადმი ჰიპერმგრძნობიარე ან ასპირინით გამოწვეული ასთმის მქონე პაციენტებმა (BNF 87).
პერორალური ტაბლეტის მიღება ცარიელ კუჭზე აჩქარებს აბსორბციას, მაგრამ ზრდის გასტროინტესტინალური გაღიზიანების რისკს. რეკომენდებულია საკვებთან ან რძესთან ერთად მიღება, განსაკუთრებით ხანგრძლივი კურსის დროს. ყელის სპრეის შემთხვევაში ეს შეზღუდვა არარელევანტურია.
ფლურბიპროფენი უკუნაჩვენებია: ასპირინით ან NSAID-ებით გამოწვეული ალერგიული რეაქციების ანამნეზის მქონე პირებში; აქტიური კუჭის წყლულის ან სისხლდენის დროს; მძიმე გულის, ღვიძლის ან თირკმელების უკმარისობისას; ორსულობის III ტრიმესტრში; და 12 წლამდე ბავშვებში (პერორალური ფორმა). ხანდაზმულებში და კარდიოვასკულარი რისკ-ფაქტორების მქონე პაციენტებში გამოყენება მოითხოვს სიფრთხილეს და ინდივიდუალურ შეფასებას.