მელატონინი

Melatonin (მელატონინი)

Melatonin (Melatonin) — ATC: N05CH01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: Melatonin (Melatonin) — .

თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, დაახლოებით 7 მმ დიამეტრის. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული შეიცავს 10 ტაბლეტს. ერთი შეფუთვა შეიცავს 20 ან 30 ტაბლეტს.

ATC N05CH01 ·

მელატონინი არის ჰორმონი, რომელსაც ორგანიზმი ბუნებრივად გამოიმუშავებს და არეგულირებს ძილისა და სიფხიზლის ციკლს. 1მგ დოზა გამოიყენება:

• უძილობის (Insomnia) მოკლევადიანი მკურნალობისთვის.
• ძილის ფაზის შეფერხების სინდრომის (Delayed Sleep Phase Syndrome) დროს.
• ჯეტ-ლაგის (Jet lag) სიმპტომების შესამსუბუქებლად, მოგზაურობისას დროის ზონების გადაკვეთისას.
• ცვლებში მომუშავე პირთა ძილის დარღვევებისას.

მელატონინი მოქმედებს ტვინში არსებულ რეცეპტორებზე და ორგანიზმს სიგნალს აძლევს, რომ დადგა ძილის დრო.

მელატონინი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 15-30%-ს. მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა 1-2 საათში (Tmax). მელატონინი ინტენსიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად CYP1A2 და CYP2C19 ფერმენტების მონაწილეობით, ჰიდროქსილირებით და კონიუგაციით გლუკურონიდებად და სულფატებად. მეტაბოლიტები არააქტიურია. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 3-6 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით. ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს.

მელატონინი არის ჰორმონი, რომელსაც ორგანიზმი ბუნებრივად გამოიმუშავებს და არეგულირებს ძილისა და სიფხიზლის ციკლს. 1მგ დოზა გამოიყენება:

• უძილობის (Insomnia) მოკლევადიანი მკურნალობისთვის.
• ძილის ფაზის შეფერხების სინდრომის (Delayed Sleep Phase Syndrome) დროს.
• ჯეტ-ლაგის (Jet lag) სიმპტომების შესამსუბუქებლად, მოგზაურობისას დროის ზონების გადაკვეთისას.
• ცვლებში მომუშავე პირთა ძილის დარღვევებისას.

მელატონინი მოქმედებს ტვინში არსებულ რეცეპტორებზე და ორგანიზმს სიგნალს აძლევს, რომ დადგა ძილის დრო.

❌ არ მიიღოთ მელატონინი, თუ:

• გაქვთ ალერგია მელატონინის ან პრეპარატში შემავალი სხვა კომპონენტების მიმართ.
• ხართ ორსულად ან მეძუძური (მონაცემები არასაკმარისია).
• გაქვთ აუტოიმუნური დაავადებები.
• გაქვთ დეპრესიის მძიმე ფორმა.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის პრობლემები.
• გაქვთ ეპილეფსია.
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით სედატიურებს, ანტიკოაგულანტებს, ანტიდეპრესანტებს, ანტიჰიპერტენზიულებს.
• გაქვთ დიაბეტი (მელატონინმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სისხლში შაქრის დონეზე).

მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 1-3 მგ ძილის წინ, ძილის სავარაუდო დრომდე 30-60 წუთით ადრე. მაქსიმალური რეკომენდებული დღიური დოზაა 6 მგ. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზის კორექცია საჭირო არ არის, თუმცა სიფრთხილეა რეკომენდებული. ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (Child-Pugh კლასი A, B, C) მელატონინის კლირენსი შეიძლება შემცირდეს, ამიტომ საჭიროა სიფრთხილე და შესაძლოა დოზის შემცირება. მიღება ხდება პერორალურად, წყლის მიყოლებით. არ არის რეკომენდებული პრეპარატის მიღება ალკოჰოლთან ერთად.

მელატონინის მიღებისას, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით ან ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგი გვერდითი მოვლენები:

ხშირი (1-10%)

• თავის ტკივილი
• თავბრუსხვევა
• გულისრევა
• ძილიანობა დღის განმავლობაში
• დაღლილობა

სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს ყურადღებას)

• ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი, სახის ან ხახის შეშუპება).
• დეპრესიის სიმპტომების გაუარესება.
• კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი.

თუ შეამჩნევთ სერიოზულ გვერდით მოვლენებს, შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს.

მელატონინის დოზის გადაჭარბებისას შესაძლოა განვითარდეს ძლიერი ძილიანობა, თავბრუსხვევა, გულისრევა, დეზორიენტაცია.

თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებაზე, დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას.

მელატონინმა შესაძლოა ურთიერთქმედება მოახდინოს შემდეგ წამლებთან:

• სედატიური საშუალებები (საძილებლები, ტრანკვილიზატორები): ზრდის დამამშვიდებელ და ძილიანობის ეფექტს. ერთობლივი მიღება საჭიროებს ექიმის მეთვალყურეობას.
• ანტიკოაგულანტები (მაგ. ვარფარინი): შესაძლოა გაზარდოს სისხლდენის რისკი. ერთობლივი მიღებამდე აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
• ანტიდეპრესანტები (SSRI, MAOI): შესაძლოა შეიცვალოს მათი ეფექტურობა ან გაძლიერდეს გვერდითი მოვლენები. ექიმმა უნდა შეაფასოს რისკები.
• სისხლის წნევის დამწევი საშუალებები: მელატონინმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს არტერიულ წნევაზე.

❌ არ მიიღოთ მელატონინი, თუ:

• გაქვთ ალერგია მელატონინის ან პრეპარატში შემავალი სხვა კომპონენტების მიმართ.
• ხართ ორსულად ან მეძუძური (მონაცემები არასაკმარისია).
• გაქვთ აუტოიმუნური დაავადებები.
• გაქვთ დეპრესიის მძიმე ფორმა.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის პრობლემები.
• გაქვთ ეპილეფსია.
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით სედატიურებს, ანტიკოაგულანტებს, ანტიდეპრესანტებს, ანტიჰიპერტენზიულებს.
• გაქვთ დიაბეტი (მელატონინმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სისხლში შაქრის დონეზე).

FDA კატეგორია: მონაცემები შეზღუდულია. ორსულობის დროს მელატონინის უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა ტერატოგენული ეფექტები, თუმცა ადამიანებში მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული ორსულობის პერიოდში, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, თუ სარგებელი არ აღემატება პოტენციურ რისკს. ლაქტაციის პერიოდში მელატონინის უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. მელატონინი შეიძლება გამოიყოფოდეს დედის რძეში. ამიტომ, მეძუძური დედებისთვის პრეპარატის დანიშვნა არ არის რეკომენდებული. ნებისმიერ შემთხვევაში, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში მელატონინის გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და რისკ-სარგებლის შეფასების შემდეგ.

მელატონინის გამოყენება 18 წლამდე ასაკის ბავშვებსა და მოზარდებში არ არის რეკომენდებული, რადგან არ არსებობს საკმარისი მონაცემები მისი უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ ამ ასაკობრივ ჯგუფში. ზოგიერთ შემთხვევაში, ექიმის გადაწყვეტილებით, შესაძლებელია მისი გამოყენება სპეციფიკური ჩვენებებით, მაგრამ ეს უნდა მოხდეს მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზირება და მიღების ხანგრძლივობა განისაზღვრება ინდივიდუალურად.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში მელატონინის მეტაბოლიზმი შეიძლება შენელებული იყოს, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს პრეპარატის უფრო მაღალი კონცენტრაცია და გახანგრძლივებული მოქმედება. რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება (მაგ., 0.5-1 მგ) და ფრთხილად ტიუნინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში ხშირად აღინიშნება პოლიფარმაცია, ამიტომ აუცილებელია პოტენციური წამლისმიერი ურთიერთქმედებების გათვალისწინება. თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი რეკომენდებულია, განსაკუთრებით თუ არსებობს თირკმლის დაავადების რისკი.

მელატონინმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და კონცენტრაციის დაქვეითება. ამიტომ, პრეპარატის მიღების შემდეგ რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისგან და ისეთი აქტივობებისგან, რომლებიც მოითხოვენ მაღალ ფსიქომოტორულ აქტივობას, სანამ არ დარწმუნდებით, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას თქვენს რეაქციის უნარზე.

ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა დამოკიდებულია მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, ჩვეულებრივ 6 თვე.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის გამოყენების ვადა: 6 თვე (თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული მწარმოებლის მიერ).