ხორხის ანთება

მოკლედ

ხორხის ანთება (ლარინგიტი) — ხორხის ლორწოვანი გარსის ანთებითი დაავადებაა, რომელიც ხშირად ვირუსული ინფექციის, ხმის გადაძაბვის ან გარემო გამღიზიანებლების ზემოქმედებით ვითარდება. დაავადება გამოიხატება ხმის ჩახლეჩვით ან სრული დაკარგვით (აფონია), ყელის გახეხილობის შეგრძნებით, მშრალი ხველით და ზოგჯერ — ტემპერატურის მომატებით. მწვავე ფორმა, როგორც წესი, 1–2 კვირაში თავისთავად გადის, თუმცა ქრონიკული ლარინგიტი თვეებით გრძელდება და სპეციალისტის ჩარევას საჭიროებს. განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებში — ე.წ. „კრუპი" (ქვეხორხის ანთება) შეიძლება სუნთქვის გაძნელებით გამოვლინდეს. მკურნალობა სიმპტომურია: ხმოვანი დასვენება, ჰაერის დატენიანება, ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები, ხოლო ბაქტერიული ინფექციის დადასტურების შემთხვევაში — ანტიბიოტიკები.

რა არის და როგორ ხდება

ხორხი (ლარინქსი) — ყელის ქვედა ნაწილში, სუნთქვის გზებსა და საკვებ მილს შორის მდებარე ორგანოა, რომელიც ხმის წარმოქმნაში, სუნთქვასა და საკვების გადაყლაპვისას სასუნთქი გზების დაცვაში მონაწილეობს. ხორხის შიგნით ორი ხმოვანი ნაკეცი (ხმის სიმები) მდებარეობს — ისინი ვიბრირებენ და ხმას წარმოქმნიან.

ხორხის ანთების დროს ლორწოვანი გარსი იფუფუნება (შეშუპდება), წითლდება და გაღიზიანებულია. ხმოვანი ნაკეცები, რომლებიც ჩვეულებრივ თავისუფლად ხურავენ და იხსნებიან, შეშუპების გამო ვეღარ ვიბრირებენ ნორმალურად — ხმა ხდება ჩახლეჩილი, უხეში ან სრულიად ქრება.

მწვავე ლარინგიტი ყველაზე ხშირად ვირუსული ინფექციით არის გამოწვეული — იგივე ვირუსები, რომლებიც გაციებას იწვევენ (რინოვირუსი, გრიპის ვირუსი, პარაგრიპი, ადენოვირუსი). ვირუსი ხვდება ხორხის ლორწოვანზე, იწვევს ადგილობრივ ანთებას, იმუნური უჯრედების მიგრაციას და შეშუპებას. იშვიათად მიზეზი ბაქტერიულია (სტრეპტოკოკი, ჰემოფილური ჩხირი).

ქრონიკული ლარინგიტი ვითარდება გარემო ფაქტორების ხანგრძლივი ზემოქმედებით: თამბაქოს კვამლი, გასტროეზოფაგური რეფლუქსი (GERD), ალერგიები, ხმის მუდმივი გადატვირთვა ან პროფესიული გამღიზიანებლები. ხანგრძლივი ანთება იწვევს ხმოვანი ნაკეცების სტრუქტურულ ცვლილებებს — კვანძების, პოლიპების ან ლეიკოპლაკიის წარმოქმნას (NICE, 2023).

ბავშვებში ხორხის ანატომიური სივიწროვის გამო მცირე შეშუპებაც კი მნიშვნელოვნად ავიწროებს სასუნთქ გზას, რაც „მყეფარა" ხველასა და სტრიდორს (ჩასუნთქვისას გასტვენებას) იწვევს.

ვინ რისკის ჯგუფშია

ხორხის ანთება ნებისმიერ ასაკში შეიძლება განვითარდეს, მაგრამ გარკვეული ჯგუფები განსაკუთრებით მოწყვლადია:

• ბავშვები 6 თვიდან 3 წლამდე — კრუპის (ვირუსული ქვეხორხის ანთების) რისკი ყველაზე მაღალია, რადგან მათი ხორხი ვიწრო და ლორწოვანი — ფხვიერია.
• პროფესიული ხმის მომხმარებლები — მასწავლებლები, მომღერლები, მოხსენეები, კოლ-ცენტრის თანამშრომლები. ხმის მუდმივი ძაბვა ქრონიკული ლარინგიტის მთავარი მიზეზია.
• მწეველები და პასიური მოწევის მსხვერპლნი — თამბაქოს კვამლი პირდაპირ აზიანებს ხმოვანი ნაკეცების ლორწოვანს.
• გასტროეზოფაგური რეფლუქსის მქონე პაციენტები — მჟავა შიგთავსი აღწევს ხორხამდე (ლარინგოფარინგეალური რეფლუქსი) და იწვევს ქრონიკულ გაღიზიანებას.
• ალკოჰოლის ბოროტად მომხმარებლები — ეთანოლი აშრობს ლორწოვანს და ამცირებს ადგილობრივ იმუნიტეტს.
• იმუნოკომპრომეტირებული პირები — აივ-ინფიცირებულები, ქიმიოთერაპიის ან იმუნოსუპრესიული მკურნალობის მიმღებნი.
• ალერგიული დაავადებების მქონენი — სეზონური ან მრავალწლიანი ალერგიული რინიტი ხშირად ხორხზეც ვრცელდება.
• მშრალ, მტვრიან ან ქიმიურად დაბინძურებულ გარემოში მომუშავეები.

სეზონურობაც მნიშვნელოვანია — მწვავე ლარინგიტი ხშირია შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში, რესპირატორული ვირუსული ინფექციების ეპიდსეზონში.

სიმპტომები

ხორხის ანთების სიმპტომები, როგორც წესი, თანდათან ვითარდება და მძიმდება 2–3 დღის განმავლობაში:

ძირითადი სიმპტომები:

• ხმის ჩახლეჩვა (დისფონია) — ხმა ხდება ხეში, ღრმა ან სუსტი
• ხმის სრული დაკარგვა (აფონია) — მძიმე შემთხვევებში
• ყელის გახეხილობა, გაღიზიანება ან მსუბუქი ტკივილი
• მშრალი, „მყეფარა" ხველა
• ყელში ბუდის ან უცხო სხეულის შეგრძნება
• მუდმივი საჭიროება ყელის გაწმენდის (ხრაკვის)

ნაკლებად ხშირი, მაგრამ შესაძლო სიმპტომები:

• ტემპერატურის მომატება (ჩვეულებრივ 37.5–38.5°C)
• ზოგადი სისუსტე, თავის ტკივილი
• გადაყლაპვის გაძნელება (დისფაგია)
• ლიმფური კვანძების გადიდება კისერზე
• სუნთქვის გაძნელება (უმეტესად ბავშვებში)

ბავშვებში კრუპის ნიშნები:

• უეცარი დაწყება, ხშირად ღამით
• მკვეთრი, „მყეფარა" ხველა (ძაღლის ან სელის ყმუილს ჰგავს)
• ჩასუნთქვისას სტრიდორი (გასტვენება)
• ჩაღრმავებები ნეკნთაშორისებში სუნთქვისას (რეტრაქცია)

მწვავე ლარინგიტის სიმპტომები 7–14 დღეში ქრება. თუ ხმის ჩახლეჩვა 3 კვირაზე მეტ ხანს გრძელდება, საჭიროა ოტორინოლარინგოლოგის (ყელ-ყურ-ცხვირის ექიმის) კონსულტაცია, რათა გამოირიცხოს ქრონიკული ლარინგიტი, ხმოვანი ნაკეცების პოლიპები ან, იშვიათად, ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნი (NICE, 2023).

დიაგნოსტიკა

ხორხის ანთების დიაგნოზი უმეტესად კლინიკურია — ანამნეზისა და ფიზიკალური გამოკვლევის საფუძველზე ისმება.

ანამნეზი: ექიმი გაეცნობა სიმპტომების ხანგრძლივობას, ხმოვანი დატვირთვის ხარისხს, მოწევის ჩვევას, რეფლუქსის ნიშნებს, ალერგიულ ფონს და ახლახანს გადატანილ გაციებას.

ლარინგოსკოპია: ეს არის ხორხის ვიზუალური შეფასების მთავარი მეთოდი. ორი ტიპი არსებობს:

• არაპირდაპირი ლარინგოსკოპია — პატარა სარკით ყელში; სწრაფი, უმტკივნეულო
• ფიბეროპტიკური (მოქნილი) ლარინგოსკოპია — თხელი, მოქნილი ენდოსკოპი ცხვირიდან შეიყვანება; უფრო ინფორმატიული, საშუალებას იძლევა ხმოვანი ნაკეცების მოძრაობა რეალურ დროში შეფასდეს

ლარინგოსკოპიით ჩანს ხმოვანი ნაკეცების წითლება, შეშუპება, შესაძლო კვანძები, პოლიპები ან ლეიკოპლაკია.

ლაბორატორიული კვლევები — მწვავე ვირუსული ლარინგიტისას, როგორც წესი, არ არის საჭირო. თუმცა:

• სისხლის საერთო ანალიზი — ბაქტერიული ინფექციის ეჭვის დროს (ლეიკოციტოზი, ნეიტროფილიის გადახრა)
• ყელის ნაცხი — ბაქტერიული კულტურა/ანტიბიოტიკოგრამა, სტრეპტოკოკის სწრაფი ტესტი
• CRP, პროკალციტონინი — ანთების სიმძიმის შეფასება

დამატებითი კვლევები ქრონიკული ლარინგიტის დროს:

• ხორხის სტრობოსკოპია — ხმოვანი ნაკეცების ვიბრაციის დეტალური ანალიზი
• CT ან MRI — ახალწარმონაქმნის ეჭვის შემთხვევაში
• pH-მეტრია — ლარინგოფარინგეალური რეფლუქსის დიაგნოსტიკა
• ბიოფსია — საეჭვო უბნებიდან, ავთვისებიანი პროცესის გამოსარიცხად

მკურნალობა — წამლები

ხორხის ანთების მკურნალობა მიზეზზე, სიმძიმეზე და ხანგრძლივობაზეა დამოკიდებული.

პირველი რიგის თერაპია

ანთების საწინააღმდეგო და ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებები:

ტკივილისა და ანთების შესამცირებლად გამოიყენება არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (NSAID):

• დიკლოფენაკი 50მგ — 50 მგ დღეში 2–3-ჯერ, საკვებთან ერთად, 5–7 დღის განმავლობაში. კუჭის გაღიზიანების რისკის გამო ხანგრძლივი მიღება არ არის რეკომენდებული.
• დექსალგინი 25 მგ — 25 მგ ყოველ 8 საათში, არაუმეტეს 3–5 დღე. ეფექტურია მწვავე ტკივილის დროს.
• ანალგინი 500 მგ — 500 მგ საჭიროებისამებრ, დღეში 2–3-ჯერ, ცხელების დროს.

ადგილობრივი ანტისეპტიკური/ანთების საწინააღმდეგო სპრეები:

• ბენეთი სპრეი 0.15% 30მლ — ხორხსა და ხახაზე შესაფრქვევი, დღეში 3–4-ჯერ. ანთების საწინააღმდეგო და ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედება ადგილობრივად.
• ბენეთი პლუსი გარგლის საშუალება 200მლ — გარგლისთვის, დღეში 3–4-ჯერ, ეხმარება ლორწოვანის განთავსებას.

ხველის საწინააღმდეგო საშუალებები (მშრალი ხველის დროს):

• ბრომჰექსინი 8მგ — 8 მგ დღეში 3-ჯერ, ხელს უწყობს ნახველის გათხევადებას.
• ამბროქსოლი 30მგ — 30 მგ დღეში 2–3-ჯერ, მუკოლიტიკური ეფექტი.

მეორე რიგის თერაპია

ანტიბიოტიკები (მხოლოდ ბაქტერიული ინფექციის დადასტურებისას):

ვირუსული ლარინგიტის დროს ანტიბიოტიკები არაეფექტურია და არ ინიშნება (BNF 87, 2024). ბაქტერიული ინფექციის ნიშნების არსებობისას (მაღალი ცხელება, ჩირქოვანი ნახველი, ლეიკოციტოზი):

• ამოქსიცილინი 500მგ — 500 მგ დღეში 3-ჯერ, 7–10 დღე. პირველი არჩევანის ანტიბიოტიკი ბაქტერიული ლარინგიტის დროს.
• ამოქსიკლავი 625მგ — 625 მგ დღეში 3-ჯერ, 7 დღე. გამოიყენება ამოქსიცილინ-რეზისტენტული შტამების ეჭვისას.
• აზითრომიცინი 500მგ — 500 მგ პირველ დღეს, შემდეგ 250 მგ 4 დღე. პენიცილინის ალერგიის შემთხვევაში.
• აუგმენტინი 1გ — 1 გ დღეში 2-ჯერ, 7 დღე, მძიმე ბაქტერიული ინფექციის დროს.

კორტიკოსტეროიდები (მძიმე შეშუპების დროს):

• დექსამეთაზონი 4მგ — ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, ერთჯერადად ან 1–2 დღე. განსაკუთრებით ეფექტურია ბავშვებში კრუპის დროს სასუნთქი გზის შეშუპების სწრაფად შესამცირებლად (WHO, 2023). ასევე გამოიყენება დექსამეთაზონი 0.5მგ ტაბლეტის სახით, მოზრდილებში მსუბუქ შემთხვევებში.

დამხმარე თერაპია

ანტიჰისტამინები (ალერგიული კომპონენტის არსებობისას):

• დესლორატადინი 5მგ — 5 მგ დღეში ერთხელ, ალერგიული ლარინგიტის დროს, სედაციის გარეშე.
• ცეტირიზინი 10მგ — 10 მგ დღეში ერთხელ.

გასტროეზოფაგური რეფლუქსის საწინააღმდეგო პრეპარატები (რეფლუქს-ლარინგიტის დროს):

რეფლუქსით გამოწვეული ქრონიკული ლარინგიტის დროს აუცილებელია პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორების (PPI) მიღება 2–3 თვის კურსით — ეს მკურნალობა ექიმის მითითებით ინიშნება.

ცხოვრების წესი

ხორხის ანთების მკურნალობაში ცხოვრების წესის კორექცია ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მედიკამენტური თერაპია:

ხმოვანი დასვენება:

• მაქსიმალურად შეზღუდეთ ლაპარაკი 3–7 დღით
• არ ჩურჩულეთ — ჩურჩული ხმოვან ნაკეცებს უფრო მეტად აძაბავს, ვიდრე ჩვეულებრივი ლაპარაკი
• გამოიყენეთ ტექსტური შეტყობინებები ან ჩანაწერები კომუნიკაციისთვის

ჰაერის დატენიანება:

• გამოიყენეთ ჰუმიდიფიკატორი (დამატენიანებელი), განსაკუთრებით ღამით
• ორთქლის ინჰალაცია (40–45°C) დღეში 2–3-ჯერ, 10–15 წუთი

ჰიდრატაცია:

• დალიეთ 2–2.5 ლიტრი თბილი (არა ცხელი!) სითხე დღეში
• თბილი ჩაი თაფლით, ბალახეულით (გვირილა, პიტნა)
• თავი აარიდეთ კოფეინსა და ალკოჰოლს — ისინი აშრობენ ლორწოვანს

მოწევის შეწყვეტა:

• თამბაქოს კვამლი ხორხის ანთების ერთ-ერთი მთავარი გამწვავებელი ფაქტორია
• თავი აარიდეთ პასიურ მოწევასაც

კვება:

• თავი აარიდეთ ცხარე, მჟავე და მარილიან საკვებს
• არ ჭამოთ ძალიან ცხელი ან ძალიან ცივი საკვები
• რეფლუქსის არსებობისას — არ ჭამოთ ძილამდე 3 საათით ადრე, ასწიეთ საწოლის სათავე

გარემო ფაქტორები:

• თავი აარიდეთ მტვრიან, კვამლიან, ქიმიურად დაბინძურებულ გარემოს
• ცივ ამინდში დაიფარეთ პირი შარფით

გართულებები

მწვავე ვირუსული ლარინგიტი, როგორც წესი, გართულების გარეშე მიმდინარეობს. თუმცა, არასწორი მკურნალობის ან რისკ-ფაქტორების შენარჩუნების შემთხვევაში, შესაძლო გართულებებია:

• ქრონიკული ლარინგიტი — 3 კვირაზე მეტი ხანგრძლივობის ანთება, რომელიც ხმოვანი ნაკეცების შეუქცევად ცვლილებებს იწვევს
• ხმოვანი ნაკეცების კვანძები და პოლიპები — განმეორებითი ტრავმისა და ანთების შედეგად, შეიძლება ქირურგიული ჩარევა დასჭირდეს
• ხმოვანი ნაკეცების ატროფია — ხმის მუდმივი ცვლილება
• ლარინგეალური სტენოზი — ხორხის შევიწროვება, უიშვიათესი, მაგრამ სახიფათო გართულება
• ბავშვებში სუნთქვის უკმარისობა — კრუპის დროს, შეშუპებამ შეიძლება სასუნთქი გზა კრიტიკულად შეავიწროვოს, რაც სასწრაფო დახმარებას საჭიროებს
• ინფექციის გავრცელება — ბაქტერიული ლარინგიტი შეიძლება ეპიგლოტიტში (ხორხის სარქველის ანთება) გადაიზარდოს, რაც სიცოცხლისთვის საშიშია
• ლეიკოპლაკია და დისპლაზია — ქრონიკული ანთება, განსაკუთრებით მწეველებში, პრედისპოზიციას ქმნის ხორხის კიბოსთვის; 5–10 წლის განმავლობაში მკურნალობის გარეშე ავთვისებიანი გადაგვარების რისკი იზრდება

გრძელვადიანი პროგნოზი

მწვავე ხორხის ანთების პროგნოზი შესანიშნავია — პაციენტთა აბსოლუტური უმრავლესობა 1–2 კვირაში სრულიად გამოჯანმრთელდება, ხმა სრულად აღდგება. ბავშვებში კრუპიც, ადეკვატური მკურნალობის პირობებში, კარგი პროგნოზით ხასიათდება.

ქრონიკული ლარინგიტის პროგნოზი დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზზე: მოწევის შეწყვეტისა და რეფლუქსის მკურნალობის შემთხვევაში ხმა თვეების განმავლობაში თანდათან უმჯობესდება. პროფესიული ხმოვანი ნაკეცების პათოლოგია (კვანძები, პოლიპები) ხშირად ქირურგიულ ჩარევას და ხმოვან რეაბილიტაციას (ფონოპედია) საჭიროებს. ცხოვრების ხარისხი ადეკვატური მკურნალობის ფონზე, როგორც წესი, სრულად აღდგება. ავთვისებიანი გადაგვარების რისკი არსებობს მხოლოდ ქრონიკული, უმკურნალო ლარინგიტის დროს, განსაკუთრებით მწეველებში.

როდის უნდა მიმართო ექიმს

დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას შემდეგ შემთხვევებში:

• ხმის ჩახლეჩვა ან დაკარგვა 3 კვირაზე მეტ ხანს გრძელდება — ქრონიკული ლარინგიტის ან ახალწარმონაქმნის გამორიცხვაა საჭირო
• ბავშვს აქვს სუნთქვის გაძნელება, სტრიდორი (გასტვენება ჩასუნთქვისას) ან ტუჩების ცისფრად შეფერვა (ციანოზი) — ეს სასწრაფო მდგომარეობაა
• გადაყლაპვა ძალიან მტკივნეულია ან შეუძლებელია — ეპიგლოტიტის ან ფარისებრა ხრტილის აბსცესის ნიშანი
• ყელიდან სისხლი გამოდის (ჰემოპტიზი) — შეიძლება სერიოზული პათოლოგიის ნიშანი იყოს
• ცხელება 38.5°C-ზე მაღალი 3 დღეზე მეტ ხანს — ბაქტერიული გართულების მაჩვენებელი
• ხმის ჩახლეჩვა თანდათან უარესდება, მიუხედავად მკურნალობისა, განსაკუთრებით მწეველებში 40 წლის ზემოთ

ხშირად დასმული კითხვები

შეიძლება თუ არა ხორხის ანთების დროს ანტიბიოტიკის მიღება ექიმის გარეშე?

არა. ხორხის ანთების 90%-ზე მეტი ვირუსული წარმოშობისაა, ამიტომ ანტიბიოტიკი არა მხოლოდ უშედეგოა, არამედ ზიანის მომტანია — ხელს უწყობს ანტიბიოტიკორეზისტენტობის ჩამოყალიბებას, იწვევს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დარღვევას და ალერგიულ რეაქციებს. ანტიბიოტიკი მხოლოდ ექიმის მიერ, ბაქტერიული ინფექციის კლინიკური ნიშნების ან ლაბორატორიული დადასტურების შემდეგ უნდა დაინიშნოს (BNF 87, 2024).

შემიძლია თუ არა ხორხის ანთების დროს ალკოჰოლის მიღება?

ალკოჰოლის მიღება ხორხის ანთების დროს კატეგორიულად არ არის რეკომენდებული. ეთანოლი აშრობს ხორხის ლორწოვან გარსს, ამცირებს ადგილობრივ იმუნიტეტს და ამძიმებს ანთებით პროცესს. ალკოჰოლი ასევე გასტროეზოფაგური რეფლუქსის პროვოცირებას ახდენს, რაც ხორხის დამატებით გაღიზიანებას იწვევს. გამოჯანმრთელებამდე ალკოჰოლისგან თავის შეკავება აუცილებელია.

ხორხის ანთების დროს სამსახურში სიარული შემიძლია?

მწვავე ლარინგიტის პირველ 3–5 დღეს სასურველია სახლში დარჩენა, განსაკუთრებით თუ ცხელება გაქვთ ან თქვენი პროფესია ხმის აქტიურ გამოყენებას მოითხოვს (მასწავლებლები, გამყიდველები). ვირუსული ლარინგიტი გადამდებია პირველ 5–7 დღეში. თუ თქვენი სამუშაო ხმოვან დატვირთვასთან არ არის დაკავშირებული და ცხელება არ გაქვთ, შეგიძლიათ იმუშაოთ, მაგრამ მინიმუმამდე დაიყვანეთ ლაპარაკი. მანქანის მართვა, როგორც წესი, შეუზღუდავია.

რას ვაკეთებ, თუ ბავშვს ღამით „მყეფარა" ხველა და სუნთქვის გაძნელება აქვს?

ეს კრუპის ტიპური ნიშანია. პირველ რიგში, მშვიდად იყავით — ბავშვის მოუსვენრობა სიმპტომებს ამწვავებს. გაიყვანეთ ბავშვი ფანჯარასთან ან აივანზე — გრილი ჰაერი ამცირებს ხორხის შეშუპებას. ჩართეთ აბაზანაში ცხელი წყალი და ჯდომა ორთქლიან გარემოში 10–15 წუთი. თუ სუნთქვა მნიშვნელოვნად გაძნელებულია, ტუჩები ცისფერია ან ბავშვი ვერ ლაპარაკობს — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო.

ორსულობის დროს როგორ მკურნალობენ ხორხის ანთებას?

ორსულობის დროს მკურნალობა ძირითადად არამედიკამენტურია: ხმოვანი დასვენება, თბილი სასმელი, ორთქლის ინჰალაცია, ჰაერის დატენიანება. წამლებიდან: პარაცეტამოლი (არა ასპირინი!) ცხელებისა და ტკივილის დროს, ანტიბიოტიკებიდან კი ამოქსიცილინი ორსულობის ყველა ტრიმესტრში ნაჩვენებია, თუ ბაქტერიული ინფექცია დადასტურდება. ნებისმიერი მედიკამენტის მიღებამდე აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია აკუშერ-გინეკოლოგთან.

ბრენდულ და გენერიკულ პრეპარატებს შორის რა განსხვავებაა?

გენერიკული პრეპარატი იგივე აქტიურ ნივთიერებას შეიცავს, რაც ბრენდული, და იგივე ხარისხის სტანდარტებს აკმაყოფილებს (EMA-ს რეგულაციებით). მაგალითად, აუგმენტინი 625მგ და ამოქსიკლავი 625მგ ერთსა და იმავე აქტიურ ნივთიერებას (ამოქსიცილინი + კლავულანის მჟავა) შეიცავენ. ფასის სხვაობა შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს, ხოლო ეფექტურობა — პრაქტიკულად იდენტური. ექიმთან კონსულტაციით შეგიძლიათ ხელმისაწვდომი გენერიკი აირჩიოთ.