მოკლედ
ლუმბალგია, იგივე ქვედა ზურგის ტკივილი, წელის მიდამოში ლოკალიზებული ტკივილის სინდრომია, რომელიც მოსახლეობის დაახლოებით 80%-ს ცხოვრებაში ერთხელ მაინც აწუხებს. ეს არის შრომისუნარიანობის დაკარგვის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზი მსოფლიოში (WHO, 2023). ლუმბალგია შეიძლება იყოს მწვავე (6 კვირამდე), ქვემწვავე (6–12 კვირა) ან ქრონიკული (12 კვირაზე მეტი). უმრავლეს შემთხვევაში (90%-ზე მეტი) ტკივილი არასპეციფიკურია — ანუ კონკრეტული სტრუქტურული დაზიანება ვერ დგინდება. მკურნალობა მოიცავს ტკივილგამაყუჩებელ მედიკამენტებს (არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები, კუნთის რელაქსანტები), ფიზიკურ აქტივობას, ფიზიოთერაპიას და ცხოვრების წესის კორექციას. ქირურგიული ჩარევა მხოლოდ კონკრეტულ შემთხვევებში არის საჭირო. დროული და სწორი მართვისას პროგნოზი უმეტესად ხელსაყრელია.
რა არის და როგორ ხდება
ლუმბალგია წარმოადგენს ტკივილს, რომელიც ლოკალიზებულია წელის მიდამოში — ნეკნების ქვედა კიდიდან დუნდულოების ნაოჭამდე (ლუმბოსაკრალური სეგმენტი L1–S1). ქვედა ზურგი ადამიანის სხეულის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული ნაწილია — იგი ატარებს სხეულის წონის უმეტეს ნაწილს და მონაწილეობს მოძრაობის თითქმის ყველა სახეობაში.
პათოფიზიოლოგიის მექანიზმი: ხერხემლის წელის სეგმენტი შედგება ხუთი მალისგან, რომელთა შორის მოთავსებულია მალთაშუა დისკები — ელასტიკური, ამორტიზატორის ფუნქციის მქონე სტრუქტურები. ამ სეგმენტს ამაგრებს ბმულები, კუნთები და ფასციები. როდესაც ხდება ამ სტრუქტურების გადაჭარბებული დატვირთვა, მიკროტრავმა ან დეგენერაციული ცვლილებები, ვითარდება ტკივილი.
არასპეციფიკური ლუმბალგია (შემთხვევათა 85–90%) გამოწვეულია კუნთ-ბმულოვანი აპარატის დაზიანებით — კუნთის სპაზმი, ბმულების დაჭიმვა, ფასციის გაღიზიანება. ამ შემთხვევაში კონკრეტული ანატომიური სტრუქტურის იდენტიფიცირება ხშირად შეუძლებელია.
სპეციფიკური მიზეზები (10–15%) მოიცავს: მალთაშუა დისკის თიაქარს (ჰერნია), სპინალურ სტენოზს, სპონდილოლისთეზს, ხერხემლის კომპრესიულ მოტეხილობას (ოსტეოპოროზის ფონზე), ინფექციას (სპონდილოდისციტი) ან სიმსივნეს.
ტკივილის ქრონიფიკაციაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ცენტრალური სენსიტიზაცია — პროცესი, როდესაც ნერვული სისტემა ტკივილის სიგნალებს გაძლიერებულად აღიქვამს, რაც ხელს უწყობს ტკივილის მუდმივად შენარჩუნებას თავდაპირველი დაზიანების მოხსნის შემდეგაც (NICE NG59, 2020).
ვინ რისკის ჯგუფშია
ლუმბალგია პრაქტიკულად ნებისმიერ ასაკში შეიძლება განვითარდეს, თუმცა ზოგიერთი ფაქტორი საგრძნობლად ზრდის რისკს:
- ასაკი: ყველაზე ხშირად გვხვდება 30–50 წლის ასაკში. 60 წლის შემდეგ იზრდება დეგენერაციული ცვლილებებით გამოწვეული ტკივილის რისკი.
- სქესი: ქრონიკული ფორმა ოდნავ უფრო ხშირია ქალებში, განსაკუთრებით მენოპაუზის შემდეგ (ოსტეოპოროზთან კავშირი).
- ფიზიკური მუშაობა: მძიმე ტვირთის აწევა, ხანგრძლივი დგომა ან ვიბრაცია (მძღოლები, მშენებლები).
- ჯდომითი ცხოვრების წესი: ხანგრძლივი ჯდომა, განსაკუთრებით არასწორი პოზით, ერთ-ერთი მთავარი რისკ-ფაქტორია.
- ჭარბი წონა: BMI > 30 — ზურგზე მექანიკური დატვირთვის ზრდა.
- ფსიქოსოციალური ფაქტორები: სტრესი, დეპრესია, შფოთვა — ხელს უწყობს ტკივილის ქრონიფიკაციას (ე.წ. „ყვითელი დროშები").
- მოწევა: ამცირებს მალთაშუა დისკების სისხლმომარაგებას, აჩქარებს დეგენერაციას.
- გენეტიკა: დისკის დეგენერაციის მიდრეკილება ნაწილობრივ გენეტიკურად განპირობებულია.
- თანმხლები დაავადებები: ოსტეოპოროზი, ანქილოზირებული სპონდილიტი, რევმატოიდული ართრიტი.
სიმპტომები
ლუმბალგიის კლინიკური სურათი მრავალფეროვანია და დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზზე:
ხშირი სიმპტომები:
- წელის მიდამოში ტუპი, მღრღნელი ან მწვავე ტკივილი
- კუნთის სპაზმი — წელის კუნთების დაჭიმულობა, „გაქვავება"
- ტკივილის გაძლიერება მოძრაობისას, მოხრისას ან ტვირთის აწევისას
- დილით სიმძიმე და შეზღუდული მოძრაობა (ე.წ. „დილის სიხისტე")
- ტკივილის შემსუბუქება გარკვეულ პოზაში (მაგ., გვერდზე წოლისას, მუხლებმოკეცილი)
ნაკლებად ხშირი, მაგრამ მნიშვნელოვანი სიმპტომები:
- ტკივილის ირადიაცია ფეხში (ე.წ. ისიალგია/ისჩიასი) — ნერვის ფესვის კომპრესიისას
- დუნდულოების, ბარძაყის ან წვივის ტკივილი/ჩხვლეტა/დაბუჟება
- კუნთის სისუსტე ქვედა კიდურებში
- შარდის ან განავლის კონტროლის დარღვევა — ეს საგანგაშო ნიშანია! (ე.წ. „კაუდას სინდრომი")
ტკივილის ხასიათის მიხედვით:
- მექანიკური ტკივილი — მოძრაობაზე დამოკიდებული, მცირდება მოსვენების დროს
- ანთებითი ტკივილი — ღამით და დილით ძლიერდება, მოძრაობა ამსუბუქებს (დამახასიათებელია ანქილოზირებული სპონდილიტისთვის)
- ნეიროპათიური ტკივილი — მწვავე, ელექტრული დარტყმის მსგავსი, რადიკულოპათიისას
მწვავე ლუმბალგია ჩვეულებრივ თვითშეზღუდვადია — 90% პაციენტში ბუნებრივად უმჯობესდება 6 კვირაში (WHO, 2023).
დიაგნოსტიკა
ლუმბალგიის დიაგნოსტიკა პირველ რიგში კლინიკურია — ანამნეზისა და ფიზიკალური გასინჯვის საფუძველზე.
ანამნეზი: ექიმი დაადგენს ტკივილის ხასიათს, ხანგრძლივობას, ლოკალიზაციას, პროვოცირებულ და შემამსუბუქებელ ფაქტორებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „წითელი დროშების" — საშიში ნიშნების გამორიცხვა: ტრავმა, წონაში კლება, ცხელება, ღამის ოფლიანობა, ნეიროლოგიური დეფიციტი.
ფიზიკალური გასინჯვა:
- წელის მოძრაობის მოცულობის შეფასება
- ლაზეგის ტესტი (SLR — Straight Leg Raise) — ნერვის ფესვის კომპრესიის შეფასება
- ქვედა კიდურების ნეიროლოგიური გამოკვლევა (რეფლექსები, მგრძნობელობა, კუნთის ძალა)
- საკროილიაკური სახსრის ტესტები
ინსტრუმენტული კვლევები:
არასპეციფიკური მწვავე ლუმბალგიის დროს პირველი 4–6 კვირის განმავლობაში ვიზუალიზაცია, როგორც წესი, არ არის ნაჩვენები (NICE NG59). კვლევა ინიშნება, თუ:
- არის „წითელი დროშები"
- ტკივილი არ მცირდება 6 კვირის შემდეგ
- პროგრესირებადი ნეიროლოგიური დეფიციტია
- რენტგენოგრაფია — ძვლოვანი პათოლოგიის შეფასება (მოტეხილობა, სპონდილოლისთეზი)
- MRI — ოქროს სტანდარტი რბილი ქსოვილების (დისკი, ნერვი, ზურგის ტვინი) შესაფასებლად
- CT — ძვლოვანი სტრუქტურების დეტალური ვიზუალიზაცია
- ლაბორატორიული ანალიზები — ESR, CRP, სისხლის საერთო ანალიზი — ინფექციური ან ანთებითი მიზეზების გამოსარიცხად
- EMG/ნერვის გამტარობის კვლევა — რადიკულოპათიის დადასტურება/გამორიცხვა
მკურნალობა — წამლები
ლუმბალგიის მედიკამენტური მკურნალობა ეტაპობრივია და ეფუძნება ტკივილის ხასიათს, ინტენსივობას და ხანგრძლივობას (NICE NG59, 2020; BNF 87, 2024).
პირველი რიგის თერაპია
არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (NSAID):
NSAID-ები ლუმბალგიის მედიკამენტური მკურნალობის საფუძველია. ისინი ამცირებენ ანთებას და ტკივილს ციკლოოქსიგენაზას (COX) ფერმენტის ინჰიბირების გზით.
- იბუპროფენი — 400–600 მგ, დღეში 3-ჯერ, საკვებთან ერთად. ხელმისაწვდომია როგორც ნუროფენი 200მგ ან ბრუფენ რაპიდი 400მგ. მაქსიმალური დოზა — 2400 მგ/დღეში. რეკომენდებულია მოკლე კურსით (7–14 დღე).
- დიკლოფენაკი — 50 მგ დღეში 2–3-ჯერ ან რეტარდ ფორმა 100 მგ დღეში ერთხელ. ტაბლეტის სახით: დიკლოფენაკი 50მგ, დიკლო-დენკი 50მგ ან დიკლობერლი 100მგ (რეტარდ). საინექციო ფორმა მწვავე ტკივილისას: დიკლოფენაკი 75მგ — ინტრამუსკულარულად, მაქსიმუმ 2 დღე (BNF 87).
- გელის ფორმა (ტოპიკური): დიკლოფენაკის გელი 1% — ადგილობრივად, დღეში 3–4-ჯერ. ნაკლები სისტემური გვერდითი მოვლენებით.
- ეტორიკოქსიბი — სელექციური COX-2 ინჰიბიტორი, კუჭ-ნაწლავის რისკის შემთხვევაში უპირატესია. არკოქსია 60მგ ქრონიკული ტკივილისთვის ან არკოქსია 90მგ მწვავე ფაზაში, დღეში ერთხელ. მაქსიმალური ხანგრძლივობა — 8 დღე 120 მგ-ის დოზისთვის (EMA SmPC).
- დექსკეტოპროფენი — სწრაფი ეფექტის მქონე NSAID: დექსალგინი 25მგ პერორალურად ან დექსალგინი ინექტი (ი/მ ან ი/ვ) მწვავე ტკივილისას. მაქსიმალური დოზა — 75 მგ/დღეში პერორალურად. საინექციო ფორმის გამოყენების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 2 დღეს (EMA SmPC).
პარაცეტამოლი:
თანამედროვე გაიდლაინების მიხედვით (NICE NG59), პარაცეტამოლი მონოთერაპიაში არ არის რეკომენდებული ლუმბალგიისთვის სუსტი ეფექტურობის გამო, თუმცა შეიძლება გამოყენებულ იქნას NSAID-ების კონტრაინდიკაციისას ან დამატებით.
მეორე რიგის თერაპია
კუნთის რელაქსანტები:
- ბაკლოფენი — 5–10 მგ დღეში 3-ჯერ, ეტაპობრივი ზრდით მაქსიმუმ 75 მგ/დღეში. ბაკლოფენი 10მგ. ეფექტურია კუნთის სპაზმით გამოწვეული ტკივილისას. გვერდითი მოქმედება: ძილიანობა, თავბრუსხვევა. პრეპარატის მოხსნა თანდათანობით უნდა მოხდეს, უეცარი შეწყვეტა კრუნჩხვების რისკთან არის ასოცირებული (BNF 87).
ანტიდეპრესანტები (ქრონიკული ლუმბალგიისას):
- ამიტრიპტილინი — 10–25 მგ ღამით, ეტაპობრივი ტიტრირება. ამიტრიპტილინი 10მგ ან ამიტრიპტილინი 25მგ. ეფექტურია ნეიროპათიური კომპონენტის მქონე ქრონიკული ტკივილისას (NICE NG59). მოქმედება შეიძლება 2–4 კვირაში გამოვლინდეს. ანტიქოლინერგული გვერდითი მოვლენები (პირის სიმშრალე, ყაბზობა) ხშირია, განსაკუთრებით ხანდაზმულ პაციენტებში.
დამხმარე თერაპია
ტოპიკური საშუალებები:
- ამელოტექსი გელი — მელოქსიკამის შემცველი გელი, ადგილობრივი გამოყენებისთვის.
- არტოქსანი გელი — კეტოპროფენის ტოპიკური ფორმა.
კორტიკოსტეროიდები (ეპიდურალური ინექციით):
მძიმე რადიკულოპათიისას, კონსერვატიული მკურნალობის წარუმატებლობისას, შესაძლოა ეპიდურალური სტეროიდული ინექცია — ამას ექიმი-ანესთეზიოლოგი ან ნეიროქირურგი ატარებს საავადმყოფოს პირობებში. ეფექტი, როგორც წესი, დროებითია და გამოიყენება ქირურგიამდე პერიოდში ტკივილის კონტროლისთვის (NICE NG59).
B ჯგუფის ვიტამინები:
- ბენევრონი B — B1, B6, B12 ვიტამინების კომბინაცია, საინექციო ფორმა. გამოიყენება ნეირალგიის, რადიკულოპათიის დამხმარე თერაპიაში.
> მნიშვნელოვანი: ოპიოიდები (ტრამადოლი და სხვ.) ლუმბალგიისთვის დღეს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, მოკლე კურსით და ექიმის მკაცრი ზედამხედველობით გამოიყენება დამოკიდებულების რისკის გამო (NICE NG59, EMA SmPC).
ცხოვრების წესი
ცხოვრების წესის კორექცია ლუმბალგიის მკურნალობისა და პრევენციის ქვაკუთხედია:
ფიზიკური აქტივობა:
- აქტიური ცხოვრების წესის შენარჩუნება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია — ხანგრძლივი ლოგინის რეჟიმი კატეგორიულად არ არის რეკომენდებული (NICE NG59). მწვავე ფაზაშიც კი 1–2 დღეზე მეტი მოსვენება საზიანოა.
- რეკომენდებულია: სიარული, ცურვა, იოგა, პილატესი, ველოსიპედი.
- ზურგის კუნთების გამაძლიერებელი ვარჯიშები (core stability exercises) — კვლევებით დადასტურებულია, რომ რეგულარული ვარჯიში 25–40%-ით ამცირებს რეციდივის რისკს (WHO, 2023).
წონის კონტროლი:
- ჭარბი წონის შემცირება 5–10%-ითაც კი საგრძნობლად ამცირებს ზურგზე დატვირთვას.
ერგონომიკა:
- სამუშაო მაგიდასთან სწორი პოზა: მონიტორი თვალების დონეზე, ფეხები იატაკზე, წელის საყრდენი.
- მძიმე ტვირთის აწევისას — მუხლებით მოხრა, ზურგის სწორად შენარჩუნება.
- ყოველ 30–45 წუთში ჯდომის შეწყვეტა და მოკლე გაჭიმვა/სიარული.
მოწევის შეწყვეტა:
- მოწევა აუარესებს დისკის დეგენერაციას და ამცირებს ქსოვილების რეგენერაციის უნარს.
სტრესის მართვა:
- ფსიქოლოგიური სტრესი მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ტკივილის ქრონიფიკაციას. რეკომენდებულია კოგნიტურ-ბიჰევიორული თერაპია (CBT), მედიტაცია, სუნთქვის ვარჯიშები (NICE NG59).
ძილის ჰიგიენა:
- საშუალო სიხისტის მატრასი, გვერდზე წოლისას ბალიშის ჩადება მუხლებს შორის.
გართულებები
მკურნალობის გარეშე ან არაადეკვატური მართვისას ლუმბალგიამ შეიძლება გამოიწვიოს:
- ქრონიფიკაცია: მწვავე ტკივილის 10–15% გადადის ქრონიკულ ფორმაში (>12 კვირა), რომლის მკურნალობა მნიშვნელოვნად რთულდება.
- ფუნქციური შეზღუდვა: ცხოვრების ხარისხის მკვეთრი გაუარესება, შრომისუნარიანობის დაკარგვა, ინვალიდობა.
- ნეიროლოგიური დეფიციტი: დისკის ჰერნიის პროგრესირებისას — ფეხის კუნთის ატროფია, მუდმივი დაბუჟება.
- კაუდას სინდრომი: ცხენის კუდის ნერვების კომპრესია — ურგენტული მდგომარეობა, რომელიც იწვევს შარდის/განავლის შეუკავებლობას, ინტიმური მიდამოს დაბუჟებას. საჭიროებს გადაუდებელ ქირურგიულ ჩარევას 24–48 საათში, წინააღმდეგ შემთხვევაში ნეიროლოგიური დაზიანება შეუქცევადი ხდება.
- ფსიქოლოგიური გართულებები: ქრონიკული ტკივილი ხშირად ასოცირდება დეპრესიასთან, შფოთვასთან და ძილის დარღვევასთან.
- მედიკამენტების გვერდითი მოვლენები: NSAID-ების ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს კუჭ-ნაწლავის წყლული, თირკმლის დაზიანება, გულ-სისხლძარღვთა რისკის ზრდა (BNF 87).
გრძელვადიანი პროგნოზი
ლუმბალგიის პროგნოზი უმრავლეს შემთხვევაში ხელსაყრელია:
- მწვავე ეპიზოდების 85–90% თავისთავად გადაიჭრება 6–12 კვირაში კონსერვატიული მკურნალობით.
- რეციდივის რისკი მაღალია — პაციენტთა 50–80%-ს წლის განმავლობაში ტკივილი მეორდება.
- ქრონიკული ფორმა (10–15%) მოითხოვს მულტიდისციპლინურ მიდგომას: მედიკამენტები + ფიზიოთერაპია + ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა.
- სწორი მართვით ქრონიკული ლუმბალგიის მქონე პაციენტებიც ინარჩუნებენ ცხოვრების ხარისხს და შრომისუნარიანობას.
- ქირურგია (დისკექტომია, სპინალური ფუზია) ნაჩვენებია მხოლოდ კონსერვატიული მკურნალობის წარუმატებლობისას, ნეიროლოგიური დეფიციტის პროგრესირებისას. ოპერაციის შედეგები ხშირად კარგია ტკივილის შემცირების თვალსაზრისით (NICE NG59).
როდის უნდა მიმართო ექიმს
ქვედა ზურგის ტკივილისას სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს შემდეგ შემთხვევებში:
- შარდის ან განავლის შეუკავებლობა — შეიძლება მიუთითებდეს კაუდას სინდრომზე (გადაუდებელი მდგომარეობა!)
- ფეხების პროგრესირებადი სისუსტე ან დაბუჟება — ნერვის მზარდი კომპრესიის ნიშანი
- ინტიმური მიდამოს (საჟდომის, სასქესო ორგანოების) დაბუჟება — „საუნის" ტიპის ანესთეზია
- ტრავმის შემდეგ წარმოქმნილი მწვავე ტკივილი — განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ან ოსტეოპოროზის ფონზე (მოტეხილობის რისკი)
- ტკივილი + ცხელება + წონაში კლება — შეიძლება მიუთითებდეს ინფექციაზე ან სიმსივნეზე
- ტკივილი, რომელიც არ მცირდება 6 კვირის კონსერვატიული მკურნალობის შემდეგ
ხშირად დასმული კითხვები
შემიძლია თუ არა ტკივილგამაყუჩებლის მიღება შვებულებაში/მოგზაურობისას?
დიახ, NSAID-ების (იბუპროფენი, დიკლოფენაკი) მოკლე კურსის გაგრძელება მოგზაურობისას შესაძლებელია. თან იქონიეთ რეცეპტის ასლი. გაითვალისწინეთ, რომ ცხელ კლიმატში გაუწყლოების რისკი იზრდება, რაც NSAID-ებთან ერთად თირკმლის დატვირთვას ზრდის — მოიხმარეთ საკმარისი სითხე.
შეიძლება თუ არა ალკოჰოლის მიღება ლუმბალგიის მკურნალობისას?
NSAID-ების მიღებისას ალკოჰოლის მოხმარება არ არის რეკომენდებული, რადგან ორივე აზიანებს კუჭის ლორწოვან გარსს და ზრდის წყლულის/სისხლდენის რისკს. ამიტრიპტილინის მიღებისას ალკოჰოლი აძლიერებს სედაციურ ეფექტს. ზომიერი მოხმარება (1–2 ერთეული კვირაში) მისაღებია NSAID-ების მოკლე კურსის შემთხვევაში, მაგრამ ქრონიკული ტკივილის მკურნალობისას სასურველია სრულად მოერიდოთ (BNF 87).
საშიშია თუ არა ლუმბალგია ორსულობისას?
ორსულობის დროს ქვედა ზურგის ტკივილი ძალიან გავრცელებულია (50–70% ორსულებში) ჰორმონალური ცვლილებებისა და მექანიკური დატვირთვის გამო. NSAID-ები ორსულობის III ტრიმესტრში კატეგორიულად უკუნაჩვენებია (EMA SmPC), ხოლო I–II ტრიმესტრში — მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით. რეკომენდებულია არამედიკამენტური მიდგომები: ფიზიოთერაპია, წყალში ვარჯიში, პრენატალური იოგა, სპეციალური ბანდაჟი. აუცილებლად მიმართეთ მეან-გინეკოლოგს ან ორთოპედს.
შემიძლია თუ არა მანქანის ტარება ლუმბალგიისას?
მწვავე ფაზაში, როდესაც ტკივილი ძლიერია ან კუნთის რელაქსანტებს (ბაკლოფენი) და ამიტრიპტილინს იღებთ, მართვის უნარი შეიძლება დაქვეითდეს ძილიანობისა და რეაქციის შენელების გამო. NSAID-ების სტანდარტული დოზა, როგორც წესი, არ აქვეითებს მართვის უნარს. დაუბრუნდით მართვას მხოლოდ მაშინ, როცა თავისუფლად შეძლებთ სხეულის მოტრიალებას და სარკეებში ყურებას.
ბრენდული და ჯენერიკული წამალი ერთნაირად მოქმედებს?
დიახ, ჯენერიკული NSAID-ები (მაგ., დიკლოფენაკი 50მგ) შეიცავს იმავე აქტიურ სუბსტანციას, რაც ბრენდულ პრეპარატებს, და გადის ბიოეკვივალენტობის ტესტირებას. განსხვავება შეიძლება იყოს დამხმარე ნივთიერებებში, რაც იშვიათად ახდენს გავლენას ეფექტურობაზე. ექიმთან კონსულტაცია რეკომენდებულია, თუ ჯენერიკზე გადასვლის შემდეგ ტკივილის კონტროლი გაუარესდა.
რამდენ ხანს შეიძლება ტკივილგამაყუჩებლის მიღება?
NSAID-ები პერორალურად რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზით, მინიმალური ხანგრძლივობით (BNF 87, 2024). მწვავე ლუმბალგიისას — ჩვეულებრივ 7–14 დღე. თუ ტკივილი 2–3 კვირაზე მეტ ხანს გრძელდება, აუცილებელია ექიმთან ვიზიტი მკურნალობის სტრატეგიის გადასახედად. კუჭის დამცავი საშუალებები (პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორები) რეკომენდებულია NSAID-ების ხანგრძლივი გამოყენებისას, განსაკუთრებით 65 წელს ზემოთ ასაკში (NICE NG59).