ასტიგმატიზმი

მოკლედ

ასტიგმატიზმი თვალის რეფრაქციული (სინათლის გარდატეხის) დარღვევაა, რომლის დროსაც რქოვანას ან ბროლის არათანაბარი მოხრილობის გამო სინათლის სხივები ბადურაზე ერთ წერტილში არ ფოკუსირდება. შედეგად ადამიანი საგნებს ბუნდოვნად ან დამახინჯებულად ხედავს — როგორც ახლო, ისე შორ მანძილზე. ასტიგმატიზმი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული თვალის მდგომარეობაა: მოსახლეობის დაახლოებით 30-40%-ს გარკვეული ხარისხის ასტიგმატიზმი აღენიშნება. იგი შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან შეძენილი, ხშირად თან ახლავს მიოპია (ახლომხედველობა) ან ჰიპერმეტროპია (შორსმხედველობა). მდგომარეობა, როგორც წესი, სიცოცხლისთვის საშიში არ არის, მაგრამ უკორექციოდ იწვევს თავის ტკივილს, თვალის დაღლილობას და ცხოვრების ხარისხის გაუარესებას. მკურნალობა მოიცავს სათვალეებს, ტორიულ კონტაქტურ ლინზებს ან რეფრაქციულ ქირურგიას (LASIK, PRK). ბავშვებში დროული კორექცია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ამბლიოპიის (ე.წ. „ზარმაცი თვალის") თავიდან ასაცილებლად.

რა არის და როგორ ხდება

ნორმალური თვალის რქოვანა (კორნეა) და ბროლი (ლინზა) იდეალურად სფერული ფორმისაა — ფეხბურთის ბურთივით. სინათლის სხივები ამ სტრუქტურებზე გადის, თანაბრად იტეხება და ბადურაზე ერთ წერტილში ფოკუსირდება, რაც მკაფიო გამოსახულებას ქმნის.

ასტიგმატიზმის დროს რქოვანა ან ბროლი არათანაბრად მოხრილია — უფრო რაგბის ბურთს ჰგავს. ამის გამო სინათლის სხივები სხვადასხვა მერიდიანში სხვადასხვა ძალით იტეხება და ბადურაზე ერთი ფოკუსური წერტილის ნაცვლად რამდენიმე წერტილი ან ხაზი წარმოიქმნება. შედეგად, გამოსახულება ბუნდოვანი, წაგრძელებული ან დამახინჯებულია.

ასტიგმატიზმის ტიპები:

• რეგულარული ასტიგმატიზმი — ყველაზე გავრცელებული ფორმა, როდესაც რქოვანას ორი ძირითადი მერიდიანი ერთმანეთის მართობულია. იგი თავის მხრივ იყოფა:
• მიოპიური — ფოკუსი ბადურის წინაა
• ჰიპერმეტროპიული — ფოკუსი ბადურის უკანაა
• შერეული — ერთ მერიდიანში მიოპიური, მეორეში ჰიპერმეტროპიული
• არარეგულარული ასტიგმატიზმი — რქოვანას ზედაპირი არათანაბარია (მაგ., კერატოკონუსის, ტრავმის ან ოპერაციის შემდეგ)

ასტიგმატიზმის ხარისხი დიოპტრიებში იზომება. 0.5 დიოპტრიამდე ასტიგმატიზმი ფიზიოლოგიურად ნორმალურია და, როგორც წესი, კორექციას არ საჭიროებს. 0.75 დიოპტრიიდან უკვე შეიძლება სიმპტომები გამოვლინდეს, ხოლო 2.0 დიოპტრიის ზემოთ ასტიგმატიზმი მაღალ ხარისხად ითვლება (AAO, 2023).

პათოგენეზის თვალსაზრისით, რქოვანას ფორმას განსაზღვრავს კოლაგენური ბოჭკოების განლაგება სტრომაში. გენეტიკური ფაქტორები, ქუთუთოების მექანიკური ზეწოლა და თვალის ზრდის პროცესი — ეს ყველაფერი გავლენას ახდენს რქოვანას საბოლოო ფორმაზე.

ვინ რისკის ჯგუფშია

ასტიგმატიზმი ნებისმიერ ასაკში შეიძლება გამოვლინდეს, თუმცა გარკვეული ფაქტორები რისკს ზრდის:

• გენეტიკა — ასტიგმატიზმი მემკვიდრეობითი მიდრეკილებით ხასიათდება. თუ ორივე მშობელს აქვს ასტიგმატიზმი, შვილში გამოვლენის ალბათობა მნიშვნელოვნად მაღალია.
• ასაკი — თანდაყოლილი ასტიგმატიზმი ხშირად ადრეულ ბავშვობაში ვლინდება. ბროლის ასტიგმატიზმი ასაკთან ერთად შეიძლება გაიზარდოს.
• ეთნიკური ფაქტორი — კვლევები აჩვენებს, რომ აზიური წარმომავლობის პოპულაციებში ასტიგმატიზმის სიხშირე უფრო მაღალია.
• კერატოკონუსი — პროგრესირებადი მდგომარეობა, რომლის დროსაც რქოვანა თხელდება და კონუსისებრ ფორმას იძენს, იწვევს მძიმე არარეგულარულ ასტიგმატიზმს.
• თვალის ტრავმა ან ქირურგია — კატარაქტის ოპერაცია, რქოვანას ნაწიბური ან ტრავმა არარეგულარული ასტიგმატიზმის მიზეზი შეიძლება გახდეს.
• ქუთუთოების ქრონიკული პათოლოგია — ქალაზიონი (ქუთუთოს კისტა) ან სხვა სივრცითი წარმონაქმნი, რომელიც რქოვანას ზეწოლას ახდენს.
• თვალის ხშირი ფხანა — განსაკუთრებით ალერგიული კონიუნქტივიტის მქონე ბავშვებში, თვალის ინტენსიური ფხანა კერატოკონუსისა და ასტიგმატიზმის რისკ-ფაქტორად მიიჩნევა.
• დღენაკლულობა — დღენაკლულ ახალშობილებში ასტიგმატიზმის სიხშირე უფრო მაღალია.

სიმპტომები

ასტიგმატიზმის კლინიკური გამოვლინება ხარისხზეა დამოკიდებული. მსუბუქი ფორმები შეიძლება სრულიად უსიმპტომო იყოს.

ხშირი სიმპტომები:

• ბუნდოვანი მხედველობა როგორც ახლო, ისე შორ მანძილზე
• საგნების დამახინჯებული ან წაგრძელებული აღქმა
• თვალის დაღლილობა, განსაკუთრებით ხანგრძლივი კითხვის ან კომპიუტერთან მუშაობის შემდეგ
• თავის ტკივილი (ხშირად შუბლის არეში)
• თვალის ჭყლეტა ან დისკომფორტი
• თვალის გადაჭარბებული ჭყლეტა ან „დაძაბვა" საგნების გასარჩევად
• ღამით მართვის სირთულე — შუქები გაბნეული ან გრძელი „კუდებით" ჩანს
• თვალების დახრა ან თავის გადახრა მკაფიო ხილვის მცდელობისას

ნაკლებად გავრცელებული სიმპტომები:

• ორმაგი ხედვა (დიპლოპია) ერთი თვალით
• სიძნელე წვრილი შრიფტის წაკითხვისას
• ბავშვებში — სასკოლო მოსწრების გაუარესება, ტელევიზორთან ძალიან ახლო ჯდომა

მნიშვნელოვანია: ბავშვები ხშირად არ ჩივიან ბუნდოვან მხედველობაზე, რადგან „ბუნდოვანი სამყარო" მათი ნორმაა — სხვა არ იციან. ამიტომ პედიატრიული ოფთალმოლოგიური სკრინინგი უაღრესად მნიშვნელოვანია. ამერიკის ოფთალმოლოგიის აკადემია (AAO) რეკომენდაციას იძლევა 3-5 წლის ასაკში პირველი სრული თვალის გამოკვლევის ჩატარებას.

მოზრდილებში სიმპტომები თანდათან ვითარდება და ადამიანი ხშირად ეგუება მხედველობის ხარისხის თანდათანობით გაუარესებას, რის გამოც ექიმთან ვიზიტს აგვიანებს.

დიაგნოსტიკა

ასტიგმატიზმის დიაგნოსტიკა ოფთალმოლოგის ან ოპტომეტრისტის მიერ ხდება სტანდარტული თვალის გამოკვლევით:

1. ვიზომეტრია (მხედველობის სიმახვილის შემოწმება) სპეციალური ცხრილების (სნელენის ან ციფრული ცხრილების) საშუალებით განისაზღვრება მხედველობის სიმახვილე. ასტიგმატიზმის დროს მხედველობა, როგორც წესი, სრულად ვერ კორიგირდება სფერული ლინზებით.

2. ავტორეფრაქტომეტრია კომპიუტერული მოწყობილობა ავტომატურად ზომავს თვალის რეფრაქციას და ასტიგმატიზმის ხარისხს, ღერძსა და ტიპს. ეს სწრაფი და უმტკივნეულო გამოკვლევაა.

3. კერატომეტრია ზომავს რქოვანას მოხრილობის რადიუსს ორ ძირითად მერიდიანში. ეს აჩვენებს, რქოვანას ასტიგმატიზმია თუ ბროლის.

4. კერატოტოპოგრაფია / კორნეალური ტოპოგრაფია რქოვანას ზედაპირის დეტალური რუკის შედგენა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:

• კერატოკონუსის გამოვლენისთვის
• რეფრაქციული ქირურგიის (LASIK) წინასაოპერაციო შეფასებისთვის
• კონტაქტური ლინზების დარგებისთვის

5. სუბიექტური რეფრაქცია ექიმი სხვადასხვა ლინზას აცვლის სპეციალურ ჩარჩოში და პაციენტს ეკითხება, რომელი ვარიანტით ხედავს უკეთ. ეს „ოქროს სტანდარტია" რეფრაქციის განსაზღვრისთვის.

6. ციკლოპლეგიური რეფრაქცია ბავშვებში აკომოდაციის დასაბლოკად თვალში წვეთებს აწვეთებენ (ატროპინი ან ციკლოპენტოლატი) და შემდეგ ზომავენ ნამდვილ რეფრაქციას. ეს აუცილებელია ზუსტი დიაგნოზისთვის.

ასტიგმატიზმის რეცეპტში მითითებულია სამი კომპონენტი: სფერა (SPH), ცილინდრი (CYL) — ასტიგმატიზმის ხარისხი, და ღერძი (AXIS) — ცილინდრის მიმართულება გრადუსებში (0-180°).

მკურნალობა — წამლები

ასტიგმატიზმი პირველ რიგში ოპტიკური კორექციის მდგომარეობაა და არა ფარმაკოლოგიურად მკურნალობადი დაავადება. მიუხედავად ამისა, მედიკამენტები გამოიყენება თანმხლებ სიმპტომებთან, დიაგნოსტიკასთან და ქირურგიულ მენეჯმენტთან მიმართებით.

ძირითადი მკურნალობა — ოპტიკური კორექცია

• სათვალეები ცილინდრული ლინზებით — პირველი რიგის მკურნალობა. ტორიული (ცილინდრული) ლინზები ანაზღაურებენ რქოვანას არათანაბარ მოხრილობას.
• ტორიული კონტაქტური ლინზები — რბილი ან მყარი (RGP). მყარი გაზგამტარი ლინზები განსაკუთრებით ეფექტურია მაღალი ხარისხის ან არარეგულარული ასტიგმატიზმის დროს.
• ორთოკერატოლოგია (ორთო-K) — სპეციალური მყარი ლინზები, რომლებსაც ღამით ატარებენ რქოვანას ფორმის დროებით ცვლილებისთვის.

ქირურგიული მკურნალობა

• LASIK (ლაზერული ინ-სიტუ კერატომილეზი) — ყველაზე გავრცელებული რეფრაქციული ოპერაცია
• PRK (ფოტორეფრაქციული კერატექტომია) — თხელი რქოვანას მქონე პაციენტებისთვის
• SMILE — მინიმალურად ინვაზიური ლაზერული პროცედურა
• ტორიული ინტრაოკულური ლინზა — კატარაქტის ოპერაციის დროს ასტიგმატიზმის ერთდროულად კორექციისთვის

ფარმაკოლოგიური მხარდაჭერა

თვალის სიმშრალისა და დისკომფორტის მართვა:

კონტაქტური ლინზების მატარებლებში და რეფრაქციული ქირურგიის შემდეგ ხშირია თვალის სიმშრალის სინდრომი:

• Artificial Tears — ხელოვნური ცრემლი, პირველი რიგის საშუალება თვალის სიმშრალის დროს. გამოიყენება საჭიროებისამებრ, დღეში 3-6-ჯერ ან უფრო ხშირად. კონსერვანტის გარეშე ფორმულები უპირატესია ხშირი გამოყენებისას (NICE, 2024).

ალერგიული კონიუნქტივიტის მართვა (თვალის ფხანის შესამცირებლად):

თვალის ფხანა, როგორც აღინიშნა, ასტიგმატიზმისა და კერატოკონუსის პროგრესირების რისკ-ფაქტორია. ალერგიული კონიუნქტივიტის კონტროლი მნიშვნელოვანია:

• ალერგოდილი 0.5 მგ — აზელასტინის ჰიდროქლორიდი, ანტიჰისტამინური თვალის წვეთები. დღეში 2-ჯერ, ორივე თვალში 1 წვეთი. ქავილისა და სიწითლის ეფექტურად ამცირებს.
• ალერგოკრომი 20მგ — კრომოგლიცის მჟავა, მასტ-უჯრედების სტაბილიზატორი. პროფილაქტიკური გამოყენება ალერგიის სეზონზე. დღეში 4-ჯერ 1-2 წვეთი.
• ცეტირიზინი 10მგ — სისტემური ანტიჰისტამინი. დღეში 1 ტაბლეტი. ამცირებს ალერგიულ სიმპტომებს, მათ შორის თვალის ქავილს.

ციკლოპლეგიური დიაგნოსტიკისთვის:

• ატროპინი 1% — თვალის წვეთები, გამოიყენება ბავშვებში ციკლოპლეგიური რეფრაქციისთვის (აკომოდაციის პარალიზი ზუსტი გაზომვისთვის). ასევე ატროპინის დაბალი კონცენტრაციის (0.01-0.05%) წვეთები გამოიყენება მიოპიის პროგრესირების შესანელებლად, რაც არაპირდაპირ ასტიგმატიზმის მართვასაც ეხება.

პოსტოპერაციული მართვა (რეფრაქციული ქირურგიის შემდეგ):

ოპერაციის შემდეგ ინიშნება:

• ანტიბიოტიკის თვალის წვეთები (ინფექციის პრევენცია)
• სტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო წვეთები (ანთების კონტროლი)
• ხელოვნური ცრემლი — სიმშრალის მართვა

თავის ტკივილის სიმპტომატური მართვა:

უკორექციო ასტიგმატიზმის დროს ხშირი თავის ტკივილისთვის:

• ანალგინი 500 მგ — მეტამიზოლი, ტკივილგამაყუჩებელი. საჭიროებისამებრ, დღეში არაუმეტეს 3-ჯერ. ხანგრძლივი გამოყენება არ არის რეკომენდებული.
• ასპირინი 500მგ — აცეტილსალიცილის მჟავა. 500 მგ საჭიროებისამებრ. 16 წლამდე ბავშვებში უკუნაჩვენებია.

მნიშვნელოვანი: ტკივილგამაყუჩებლები მხოლოდ სიმპტომატურ შვებას იძლევა — ასტიგმატიზმის მიზეზს არ აგვარებს. ძირითადი მკურნალობა ოპტიკური კორექციაა.

ცხოვრების წესი

მიუხედავად იმისა, რომ ასტიგმატიზმი ცხოვრების წესით ვერ „განიკურნება", გარკვეული ჩვევები მხედველობის კომფორტს აუმჯობესებს და გართულებების რისკს ამცირებს:

თვალის ჰიგიენა:

• 20-20-20 წესი: ყოველ 20 წუთში, 20 წამით, 20 ფუტის (6 მეტრის) მანძილზე შეხედეთ. ეს ამცირებს ციფრულ დაღლილობას.
• ეკრანის სწორი მანძილი — მონიტორი 50-70 სმ მანძილზე, თვალის დონეზე ან ოდნავ ქვემოთ.
• ადეკვატური განათება — არც ზედმეტად ბნელი, არც ზედმეტად ნათელი.

თვალის ფხანის თავიდან აცილება:

• ალერგიის მკურნალობა ადეკვატური მედიკამენტებით
• ბავშვებისთვის ამ ჩვევის ამოძირკვა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია კერატოკონუსის პრევენციისთვის

კვება:

• ვიტამინ A-ით, ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავებით, ლუტეინითა და ზეაქსანთინით მდიდარი საკვები (სტაფილო, ბროკოლი, თევზი, ისპანახი, კვერცხი) ხელს უწყობს თვალის საერთო ჯანმრთელობას.

ფიზიკური აქტივობა:

• გარეთ ყოფნა დღისით, განსაკუთრებით ბავშვობაში, ასოცირდება მიოპიის (და თანმდევი ასტიგმატიზმის) პროგრესირების შენელებასთან (WHO, 2019).
• კონტაქტურ სპორტში — დამცავი სათვალე.

კონტაქტური ლინზების ჰიგიენა:

• ხელის ბანა ლინზების შეხებამდე
• ლინზების ხსნარის რეგულარული შეცვლა
• ლინზებით ძილის თავიდან აცილება (თუ ექიმმა სხვა რამ არ დანიშნა)

გართულებები

უკორექციო ასტიგმატიზმს, განსაკუთრებით ბავშვებში, სერიოზული გართულებები შეიძლება მოჰყვეს:

ამბლიოპია (ზარმაცი თვალი): ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი გართულებაა. თუ ბავშვს მაღალი ხარისხის ასტიგმატიზმი (≥1.5 დიოპტრია) აქვს და არ კორიგირდება 6-8 წლამდე, ტვინი „ზარმაცდება" — წყვეტს ამ თვალიდან მოსული ბუნდოვანი სიგნალის დამუშავებას. ამბლიოპია შეუქცევადი ხდება, თუ მკურნალობა კრიტიკულ პერიოდში (8-10 წლამდე) არ დაიწყება.

თვალის ქრონიკული დაღლილობა და ასთენოპია: უკორექციო ასტიგმატიზმი ხანგრძლივ კომპენსატორულ აკომოდაციას იწვევს, რაც ქრონიკული თავის ტკივილის, კონცენტრაციის სირთულეებისა და ზოგადი დისკომფორტის მიზეზი ხდება.

სწავლისა და განვითარების პრობლემები: ბავშვებში — კითხვის, წერის და სასწავლო მოსწრების გაუარესება, რაც არასწორად შეიძლება ყურადღების დეფიციტის სინდრომად (ADHD) ან სასწავლო სირთულედ იქნეს ინტერპრეტირებული.

კერატოკონუსის პროგრესირება: არარეგულარული ასტიგმატიზმი შეიძლება კერატოკონუსის ნიშანი იყოს. დაგვიანებული დიაგნოზი კერატოკონუსის პროგრესირებას და რქოვანას გადანერგვის საჭიროებას ზრდის.

გრძელვადიანი პროგნოზი

ასტიგმატიზმის პროგნოზი, როგორც წესი, ძალიან კარგია. ეს ქრონიკული, მაგრამ მართვადი მდგომარეობაა:

• თანდაყოლილი რეგულარული ასტიგმატიზმი ხშირად სტაბილურია მთელი ცხოვრების განმავლობაში ან მხოლოდ მინიმალურად იცვლება. ადეკვატური ოპტიკური კორექციით მხედველობის სიმახვილე, როგორც წესი, 100%-ს აღწევს.
• რეფრაქციული ქირურგიის შემდეგ პაციენტთა 90-95% მიაღწევს 1.0 (20/20) მხედველობას სათვალის გარეშე (NICE NG77, 2023).
• კერატოკონუსთან ასოცირებული ასტიგმატიზმი პროგრესირებადია და შეიძლება სპეციალური ლინზები ან კოლაგენის კროსლინკინგი (CXL) დასჭირდეს.
• ბავშვებში დროულად დაწყებული კორექცია ამბლიოპიას თავიდან აცილებს და ნორმალური ვიზუალური განვითარება უზრუნველყოფს.

ხანდაზმულ ასაკში ბროლის ცვლილებებმა შეიძლება ასტიგმატიზმის ხარისხი შეცვალოს, რაც სათვალის რეცეპტის კორექტირებას მოითხოვს.

როდის უნდა მიმართო ექიმს

ოფთალმოლოგს ან ოპტომეტრისტს უნდა მიმართოთ შემდეგ შემთხვევებში:

• ბუნდოვანი მხედველობა, რომელიც არ უმჯობესდება და ხელს გიშლით ყოველდღიურ საქმიანობაში (კითხვა, მართვა, კომპიუტერზე მუშაობა)
• ხშირი თავის ტკივილი, განსაკუთრებით შუბლის არეში, რომელიც ვიზუალურ დატვირთვასთან არის დაკავშირებული
• ღამით მანქანის მართვის სირთულე — შუქების გაბნევა, ბრდღვინვა, ჰალოები ფარების გარშემო
• ბავშვი ხშირად ახრის თავს ან ხუჭავს თვალებს ტელევიზორის ყურების ან კითხვის დროს
• მხედველობის უეცარი ცვლილება — ეს შეიძლება არ იყოს მხოლოდ ასტიგმატიზმი; საჭიროა გადაუდებელი გამოკვლევა სხვა პათოლოგიების გამოსარიცხად
• სასკოლო ასაკის ბავშვს აქვს სწავლის პრობლემები — მხედველობის შემოწმება აუცილებელია

რეკომენდებული სკრინინგი: ბავშვებს — 3-5 წლის ასაკში, შემდეგ სკოლის დაწყებისას. მოზრდილებს — ყოველ 2 წელიწადში, 40 წლის შემდეგ — ყოველწლიურად (AAO, 2023).

ხშირად დასმული კითხვები

შეიძლება თუ არა ასტიგმატიზმი თავისით გაიაროს?

მსუბუქი ასტიგმატიზმი ბავშვებში ზოგჯერ მცირდება თვალის ზრდასთან ერთად, მაგრამ სრულად „თავისით გამოსწორება" იშვიათია. მოზრდილებში ასტიგმატიზმი, როგორც წესი, სტაბილურია ან თანდათან იზრდება. ვარჯიშებით ან დიეტით ასტიგმატიზმის „მოხსნა" სამეცნიერო მტკიცებულებებით გამყარებული არ არის — ეს ანატომიური თავისებურებაა, რომელიც ოპტიკურ კორექციას საჭიროებს.

შემიძლია თუ არა კონტაქტური ლინზების ტარება ასტიგმატიზმით?

აბსოლუტურად. დღეს არსებობს ტორიული (ასტიგმატიზმისთვის სპეციალური) კონტაქტური ლინზები — ერთდღიანი, ყოველთვიური და სხვა ვარიანტები. მაღალი ხარისხის ან არარეგულარული ასტიგმატიზმის დროს მყარი გაზგამტარი ლინზები (RGP) შეიძლება იყოს საუკეთესო არჩევანი, რადგან ისინი რქოვანას არარეგულარობას ანაზღაურებენ. ლინზების შერჩევა აუცილებლად კვალიფიციურმა სპეციალისტმა უნდა ჩაატაროს.

შემიძლია თუ არა ლაზერული ოპერაცია ასტიგმატიზმის გამო?

LASIK, PRK და SMILE ოპერაციები ეფექტურად ასწორებს ასტიგმატიზმს 6 დიოპტრიამდე (ზოგ შემთხვევაში მეტსაც). ოპერაციისთვის მინიმალური ასაკია 18-21 წელი, რეფრაქცია სტაბილური უნდა იყოს ბოლო 1-2 წლის განმავლობაში, და რქოვანას სისქე ადეკვატური. კერატოკონუსი, ორსულობა, ავტოიმუნური დაავადებები უკუჩვენებაა. წინასაოპერაციო გამოკვლევა განსაზღვრავს, ხართ თუ არა კანდიდატი.

ასტიგმატიზმი გავლენას ახდენს მართვის უფლების მიღებაზე?

ასტიგმატიზმი თავისთავად არ წარმოადგენს მართვის უფლების მიღების დაბრკოლებას, თუ ადეკვატური ოპტიკური კორექციით (სათვალე ან ლინზები) მხედველობის სიმახვილე სტანდარტს აკმაყოფილებს. საქართველოში მინიმალური მოთხოვნაა 0.6 (ორივე თვალით ჯამურად). მართვის მოწმობაში სათვალის ტარების ვალდებულება იქნება მითითებული.

რა სიხშირით უნდა შეიცვალოს სათვალე ასტიგმატიზმის დროს?

ბავშვებში — ყოველ 6-12 თვეში გამოკვლევა რეკომენდებულია, რადგან თვალი იზრდება და რეფრაქცია იცვლება. მოზრდილებში — ყოველ 1-2 წელიწადში. თუ შეამჩნევთ, რომ არსებული სათვალით ვეღარ ხედავთ კარგად, ტკივა თავი ან თვალი იღლება — დროა ექიმთან ვიზიტისა, რეცეპტის განახლების მიუხედავად.

არის თუ არა ასტიგმატიზმი მემკვიდრეობითი?

დიახ, გენეტიკური კომპონენტი მნიშვნელოვანია. თუ ერთ ან ორივე მშობელს აქვს ასტიგმატიზმი, შვილში მისი გამოვლენის ალბათობა მაღალია. თუმცა ასტიგმატიზმი შეიძლება განვითარდეს გენეტიკური ანამნეზის გარეშეც — ტრავმის, ოპერაციის ან კერატოკონუსის შედეგად. ოჯახში ასტიგმატიზმის არსებობისას ბავშვის ადრეული ოფთალმოლოგიური შემოწმება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.