მოკლედ
ფიზიოტენზი (Fiziotenz) არის ცენტრალური მოქმედების ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატი, რომლის აქტიური ნივთიერებაა მოქსონიდინი (Moxonidine). პრეპარატი მოქმედებს ტვინის ღეროში იმიდაზოლინის I₁ რეცეპტორებზე, რაც იწვევს სიმპათიკური ნერვული სისტემის აქტივობის შემცირებას და არტერიული წნევის დაქვეითებას. ფიზიოტენზი გამოიყენება არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ — როგორც მონოთერაპიის სახით, ისე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან კომბინაციაში. პრეპარატი ხასიათდება კარგი ამტანობით, მეტაბოლური ნეიტრალურობით და ხელსაყრელი გავლენით ინსულინისადმი მგრძნობელობაზე, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მეტაბოლური სინდრომისა და შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებისთვის. ფიზიოტენზი წარმოებულია გერმანიაში და რეგისტრირებულია საქართველოში.
---
ბრენდის შესახებ
ფიზიოტენზი (Fiziotenz) თავდაპირველად შეიქმნა გერმანული ფარმაცევტული კომპანია Solvay Pharmaceuticals-ის მიერ. 2010 წელს Solvay Pharmaceuticals-ის ფარმაცევტული ბიზნესი შეიძინა ამერიკულმა მულტინაციონალურმა კომპანია Abbott Laboratories-მა. ამჟამად ფიზიოტენზის მწარმოებელია Abbott Products GmbH (ჰანოვერი, გერმანია), ხოლო ბრენდის მართვას ახორციელებს Viatris (ყოფილი Mylan/Upjohn) ან Abbott-ის შესაბამისი რეგიონალური განყოფილებები — ბაზარიდან გამომდინარე.
Abbott არის მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ჯანდაცვის კომპანია, რომელიც დაარსდა 1888 წელს ჩიკაგოში (აშშ). კომპანია აქტიურია ფარმაცევტიკის, დიაგნოსტიკის, სამედიცინო მოწყობილობებისა და კვებითი პროდუქტების სფეროებში. Abbott-ის პორტფელი მოიცავს ისეთ ცნობილ ბრენდებს, როგორიცაა Ensure, FreeStyle (გლუკომეტრები), Similac, Brufen და მრავალი სხვა.
მოქსონიდინი, როგორც აქტიური ნივთიერება, შეიმუშავეს 1990-იან წლებში და იგი წარმოადგენს იმიდაზოლინის რეცეპტორების სელექციურ აგონისტს. განსხვავებით ადრინდელი ცენტრალური მოქმედების პრეპარატებისგან (მაგალითად, კლონიდინისგან), მოქსონიდინს გააჩნია მნიშვნელოვნად დაბალი ალფა-2 ადრენორეცეპტორული აქტივობა, რაც ამცირებს სედაციის, პირის სიმშრალისა და რიკოშეტული ჰიპერტენზიის რისკს. ეს თვისებები ფიზიოტენზს განასხვავებს თაობის წინა პრეპარატებისგან და უზრუნველყოფს უკეთეს ამტანობას ხანგრძლივი გამოყენებისას.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ფიზიოტენზი ხელმისაწვდომია ტაბლეტების ფორმით შემდეგ დოზებში:
ფიზიოტენზი 0,2 მგ
- აქტიური ნივთიერება: მოქსონიდინი 0,2 მგ
- ფორმა: შეგარსული ტაბლეტები
- შეფუთვა: 14 ან 28 ტაბლეტი
- გამოყენება: არტერიული ჰიპერტენზიის საწყისი თერაპია; რეკომენდებული საწყისი დოზაა 0,2 მგ დღეში ერთხელ
ფიზიოტენზი 0,4 მგ
- აქტიური ნივთიერება: მოქსონიდინი 0,4 მგ
- ფორმა: შეგარსული ტაბლეტები
- შეფუთვა: 14 ან 28 ტაბლეტი
- გამოყენება: საჭიროების შემთხვევაში დოზის გაზრდისას, ან შემანარჩუნებელი თერაპიისთვის
ორივე დოზა მიიღება პერორალურად, კვებისგან დამოუკიდებლად. მაქსიმალური დღიური დოზა შეადგენს 0,6 მგ-ს, რომელიც იყოფა ორ მიღებად (0,4 მგ + 0,2 მგ ან 0,3 მგ + 0,3 მგ).
ფიზიოტენზი ხშირად გამოიყენება სხვა ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატებთან კომბინაციაში, მათ შორის:
- ამლოდიპინთან — კალციუმის არხების ბლოკატორი, ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ბრენდით: ამლოდიპინი 5 მგ, ამლოდიპინი 10 მგ, ამლო-დენკი 5, ამლო-დენკი 10, ამლოკარდი სანოველი 5 მგ, ამლოკარდი სანოველი 10 მგ
- ბისოპროლოლთან — ბეტა-ბლოკატორი: ბისოპროლოლი 5 მგ, ბისოგამა 5 მგ, ბისოგამა 10 მგ
- ენალაპრილთან — აგფ ინჰიბიტორი: ბერლიპრილი 10 მგ, ბერლიპრილი 20 მგ
პრეპარატი გაიცემა რეცეპტით და ხელმისაწვდომია საქართველოს აფთიაქების უმეტესობაში.
---
ხარისხის სტანდარტი
ფიზიოტენზი წარმოებულია Abbott Products GmbH-ის საწარმოო ობიექტებზე გერმანიაში, რომლებიც სერტიფიცირებულია GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი წარმოების პრაქტიკის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. გერმანული საწარმოო ბაზა ექვემდებარება ევროპის წამლის სააგენტოს (EMA) და გერმანიის ფედერალური ფარმაცევტული ინსტიტუტის (BfArM) რეგულარულ ინსპექტირებას.
პრეპარატი რეგისტრირებულია ევროკავშირის წევრ ქვეყნებში და აკმაყოფილებს ევროპული ფარმაკოპეის (Ph.Eur.) მოთხოვნებს ხარისხის, ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების კუთხით. საქართველოში ფიზიოტენზი რეგისტრირებულია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში (სსიპ — წამლის სააგენტო) და აკმაყოფილებს ქვეყანაში მოქმედ ფარმაცევტულ სტანდარტებს.
ყოველი სერია გადის ხარისხის მრავალსაფეხურიან კონტროლს, რაც მოიცავს ნედლეულის შემოწმებას, წარმოების პროცესის მონიტორინგს, მზა პროდუქტის ანალიზურ ტესტირებას და სტაბილურობის შესწავლას. ეს სისტემა უზრუნველყოფს პრეპარატის ერთგვაროვანი ხარისხის შენარჩუნებას ვადის გასვლამდე.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა არის ფიზიოტენზი და რისთვის გამოიყენება?
ფიზიოტენზი არის ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატი, რომელიც შეიცავს მოქსონიდინს. იგი მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე — აქვეითებს სიმპათიკურ აქტივობას იმიდაზოლინის I₁ რეცეპტორების სტიმულაციის გზით, რაც იწვევს არტერიული წნევის შემცირებას. გამოიყენება ესენციალური ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ.
2. როგორ მიიღება ფიზიოტენზი?
ტაბლეტი მიიღება პერორალურად, საკვებისგან დამოუკიდებლად, წყლის საკმარისი რაოდენობით. საწყისი დოზა ჩვეულებრივ შეადგენს 0,2 მგ-ს დღეში ერთხელ (სასურველია დილით). საჭიროების შემთხვევაში, მკურნალი ექიმის გადაწყვეტილებით, დოზა თანდათანობით იზრდება 0,4 მგ-მდე, ხოლო მაქსიმალური დღიური დოზა — 0,6 მგ (გაყოფილი ორ მიღებად).
3. რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება გამოიწვიოს ფიზიოტენზმა?
ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია: პირის სიმშრალე, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ძილიანობა და ზოგადი სისუსტე. ეს მოვლენები ჩვეულებრივ მსუბუქია და მკურნალობის პირველ კვირებში გადის. მძიმე გვერდითი მოვლენების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
4. შეიძლება თუ არა ფიზიოტენზის სხვა წამლებთან ერთად მიღება?
ფიზიოტენზი ხშირად გამოიყენება კომბინაციაში სხვა ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატებთან — კალციუმის არხების ბლოკატორებთან, აგფ ინჰიბიტორებთან, დიურეტიკებთან. თუმცა, ნებისმიერი კომბინაცია უნდა შეთანხმდეს მკურნალ ექიმთან. ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები და ბენზოდიაზეპინები შეიძლება გაზარდონ სედაციური ეფექტი.
5. ვის არ შეიძლება ფიზიოტენზის მიღება?
ფიზიოტენზი უკუნაჩვენებია: ავადმყოფური სინუსის კვანძის სინდრომის, მეორე და მესამე ხარისხის ატრიოვენტრიკულური ბლოკადის, მძიმე ბრადიკარდიის (პულსი <50 დარტყმა/წთ-ში), მძიმე გულის უკმარისობის, მძიმე თირკმლის უკმარისობის (GFR <30 მლ/წთ), ასევე ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში.
6. რა უპირატესობა აქვს ფიზიოტენზს მეტაბოლური სინდრომის დროს?
განსხვავებით ბეტა-ბლოკატორებისა და ზოგიერთი დიურეტიკისგან, ფიზიოტენზი არ აუარესებს ლიპიდურ პროფილს და გლუკოზის მეტაბოლიზმს. კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მოქსონიდინი აუმჯობესებს ინსულინისადმი მგრძნობელობას, რაც მას განსაკუთრებით შესაფერისს ხდის ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებისთვის, რომლებსაც თანმხლებად აღენიშნებათ მეტაბოლური სინდრომი, სიმსუქნე ან ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტი.
---
ალტერნატივები
საქართველოს ბაზარზე არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ჯგუფის ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატები, რომლებიც ფიზიოტენზის ალტერნატივად ან მასთან კომბინაციაში შეიძლება განიხილებოდეს:
კალციუმის არხების ბლოკატორები:
- ამლოდიპინი 5 მგ, ამლოდიპინი 10 მგ
- ამლოკარდი სანოველი 5 მგ
ბეტა-ბლოკატორები:
- ბისოგამა 5 მგ, ბისოგამა 10 მგ
- ბეტალოკი 25 მგ, ბეტალოკ ზოკი
- ატენოლოლი 50 მგ
- ბეტამაქსი 50 მგ, ბეტამაქსი 100 მგ
აგფ ინჰიბიტორები:
- ბერლიპრილი 10 მგ, ბერლიპრილი 20 მგ
- ამპრილანი 5 მგ, ამპრილანი 10 მგ
პრეპარატის შერჩევა და ალტერნატივაზე გადასვლა უნდა განხორციელდეს მხოლოდ მკურნალი ექიმის მეთვალყურეობით, ინდივიდუალური კლინიკური სურათის, თანმხლები დაავადებებისა და პაციენტის ამტანობის გათვალისწინებით.