მოკლედ
დიბაზოლი (Dibazol) არის ვაზოდილატატორული და სპაზმოლიზური მოქმედების მქონე სამკურნალწამლო პრეპარატი, რომლის აქტიური ნივთიერებაა ბენდაზოლი (2-ბენზილბენზიმიდაზოლი). პრეპარატი შემუშავებულ იქნა საბჭოთა კავშირში და ფართოდ გამოიყენება პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოში. დიბაზოლი ძირითადად გამოიყენება არტერიული ჰიპერტენზიის (მაღალი არტერიული წნევის) სამკურნალოდ, გლუვი კუნთოვანობის სპაზმის მოხსნისთვის, აგრეთვე იმუნომოდულატორული თვისებების გამო — იმუნიტეტის სტიმულირებისათვის. ხელმისაწვდომია როგორც ტაბლეტების, ისე საინექციო ხსნარის სახით. პრეპარატი კარგად ატანადია, ხანგრძლივი კლინიკური გამოცდილებით ხასიათდება და საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ფართოდ არის წარმოდგენილი ხელმისაწვდომ ფასად.
---
ბრენდის შესახებ
დიბაზოლი წარმოადგენს კლასიკურ ფარმაცევტულ პროდუქტს, რომელიც თავდაპირველად შემუშავდა XX საუკუნის შუა პერიოდში საბჭოთა ფარმაკოლოგიური სკოლის წარმომადგენლების მიერ. აქტიური ნივთიერება — ბენდაზოლი — სინთეზირებულ იქნა აკადემიკოს ნ. ლაზარევისა და მისი კოლეგების მიერ, და მას შემდეგ პრეპარატი ტრადიციულ ადგილს იკავებს რეგიონის კლინიკურ პრაქტიკაში.
დღეისათვის დიბაზოლს აწარმოებს რამდენიმე ფარმაცევტული კომპანია პოსტსაბჭოთა სივრცეში, მათ შორის:
- „დარნიცა" (ქ. კიევი, უკრაინა) — ერთ-ერთი უმსხვილესი უკრაინული ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც აწარმოებს დიბაზოლის ტაბლეტებსა და საინექციო ფორმებს;
- „ბორშჩაგოვსკი ქიმიკო-ფარმაცევტული ქარხანა" (უკრაინა);
- რუსული მწარმოებლები — მოსქოვის ენდოკრინული ქარხანა, „ბიოსინთეზი", „დალხიმფარმი" და სხვ.;
- ბელორუსული მწარმოებლები — „ბორისოვის სამედიცინო პრეპარატების ქარხანა".
ამ კომპანიების პორტფოლიოში, დიბაზოლის გარდა, შედის ისეთი კლასიკური პრეპარატები, როგორიცაა ანალგინი, პაპავერინი, დიბაზოლ-პაპავერინის კომბინაცია (პაპაზოლი), ნო-შპა-ტიპის სპაზმოლიტიკები, ანტიჰიპერტენზიული და კარდიოვასკულარული პრეპარატების ფართო ასორტიმენტი. მწარმოებლები ძირითადად ფოკუსირებულნი არიან გენერიკული პრეპარატების წარმოებაზე, რაც საშუალებას აძლევს პაციენტებს ხელმისაწვდომ ფასად მიიღონ საჭირო მედიკამენტები.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიბაზოლი ძირითადად შემოდის უკრაინული და რუსული წარმოების სახით, თუმცა კონკრეტული მწარმოებელი შეიძლება განსხვავდებოდეს აფთიაქების მიხედვით.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიბაზოლი წარმოდგენილია რამდენიმე დოზირებისა და ფარმაცევტული ფორმის სახით:
ტაბლეტები
- დიბაზოლი 20 მგ ტაბლეტები — ყველაზე გავრცელებული ფორმა, ჩვეულებრივ შეფუთულია 10 ან 20 ტაბლეტის სახით. გამოიყენება პეროარალურად არტერიული წნევის დასარეგულირებლად, გლუვი კუნთოვანობის სპაზმის მოსახსნელად და იმუნომოდულირებისათვის.
- დიბაზოლი 4 მგ ტაბლეტები (პედიატრიული) — შედარებით დაბალდოზიანი ფორმა, რომელიც ზოგჯერ გამოიყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში იმუნომასტიმულირებელი მიზნით (ექიმის დანიშნულებით).
საინექციო ხსნარი
- დიბაზოლი 1% საინექციო ხსნარი (1 მლ და 2 მლ ამპულები) — ინტრამუსკულარული ან ინტრავენური შეყვანისათვის. გამოიყენება ჰიპერტენზიული კრიზის დროს სასწრაფო დახმარებისას, აგრეთვე გლუვი კუნთოვანობის სპაზმის კუპირებისათვის. ამპულები ჩვეულებრივ შეფუთულია 10 ცალიანი შეფუთვის სახით.
- დიბაზოლი 0,5% საინექციო ხსნარი (2 მლ ამპულები) — ალტერნატიული კონცენტრაციის საინექციო ფორმა.
კომბინირებული პრეპარატები
საქართველოს ბაზარზე ასევე ხელმისაწვდომია დიბაზოლის კომბინაციები სხვა აქტიურ ნივთიერებებთან, მაგალითად:
- პაპაზოლი (დიბაზოლი + პაპავერინი) — კომბინირებული ანტიჰიპერტენზიული და სპაზმოლიზური პრეპარატი.
> შენიშვნა: კონკრეტული პროდუქტების ხელმისაწვდომობა შესაძლოა განსხვავდებოდეს აფთიაქების მიხედვით. მსგავსი მოქმედების მქონე ალტერნატიული პრეპარატები, როგორიცაა ანაპრილინი (პროპრანოლოლი) ან ამლოდიპინი, ხელმისაწვდომია საქართველოს აფთიაქებში და შეიძლება განხილულ იქნეს ექიმის მიერ საჭიროებისამებრ.
---
ხარისხის სტანდარტი
დიბაზოლის მწარმოებელი კომპანიები მოქმედებენ GMP (Good Manufacturing Practice) — წარმოების სათანადო პრაქტიკის სტანდარტების შესაბამისად. უკრაინული მწარმოებლები, მაგალითად „დარნიცა", სერტიფიცირებულნი არიან ეროვნული და საერთაშორისო GMP სტანდარტებით და რეგულარულად გადიან აუდიტს.
საქართველოში იმპორტირებული დიბაზოლის ყველა სერია გადის სახელმწიფო რეგულაციისა და კონტროლის პროცედურებს სამედიცინო პრეპარატების სააგენტოს მიერ. პრეპარატი რეგისტრირებულია საქართველოს ფარმაცევტულ რეესტრში, რაც ადასტურებს მის შესაბამისობას ხარისხის, ეფექტურობისა და უსაფრთხოების მოთხოვნებთან.
ბენდაზოლი, როგორც აქტიური ფარმაცევტული სუბსტანცია, აღწერილია რამდენიმე ქვეყნის ფარმაკოპეაში, მათ შორის რუსეთის, უკრაინისა და ბელორუსიის სახელმწიფო ფარმაკოპეებში. წარმოების პროცესში ხორციელდება ხარისხის კონტროლი ყველა ეტაპზე — ნედლეულის შემოწმებიდან მზა პროდუქციის გამოშვებამდე, რაც უზრუნველყოფს პრეპარატის სტაბილურ ხარისხს.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რისთვის გამოიყენება დიბაზოლი?
დიბაზოლი (ბენდაზოლი) გამოიყენება რამდენიმე ჩვენებით:
- არტერიული ჰიპერტენზია — განსაკუთრებით ჰიპერტენზიული კრიზის კუპირებისათვის (საინექციო ფორმა);
- გლუვი კუნთოვანობის სპაზმი — კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და სისხლძარღვების სპაზმის მოხსნა;
- ნერვული სისტემის დაავადებები — პერიფერიული ნერვების დაზიანება, სახის ნერვის პარეზი;
- იმუნომოდულაცია — მცირე დოზებით, იმუნიტეტის სტიმულირებისათვის (პროფილაქტიკური კურსები).
2. როგორ მიიღება დიბაზოლი?
ტაბლეტების სახით, ჩვეულებრივ, ინიშნება 20–50 მგ დღეში 2–3-ჯერ, საჭმლის მიღებამდე 2 საათით ადრე ან საჭმლის მიღებიდან 2 საათის შემდეგ. საინექციო ფორმა გამოიყენება ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად — ძირითადად სტაციონარულ პირობებში ან სასწრაფო დახმარების დროს. ზუსტ დოზას და მიღების სქემას განსაზღვრავს მხოლოდ მკურნალი ექიმი.
3. აქვს თუ არა დიბაზოლს გვერდითი მოვლენები?
დიბაზოლი ზოგადად კარგად ატანადია. იშვიათ გვერდით მოვლენებს შორისაა:
- არტერიული წნევის გადაჭარბებული შემცირება;
- თავბრუსხვევა;
- ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი);
- ოფლიანობის მომატება.
მძიმე გვერდითი ეფექტები ძალიან იშვიათია. პრეპარატის მიღება უნდა შეწყდეს ალერგიული რეაქციის შემთხვევაში.
4. შეიძლება თუ არა დიბაზოლის მიღება ორსულობის დროს?
ორსულობის და ლაქტაციის პერიოდში დიბაზოლის მიღება რეკომენდებული არ არის, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მოსალოდნელი სარგებელი აჭარბებს პოტენციურ რისკს. გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს მხოლოდ მკურნალი ექიმის მიერ.
5. რამდენი ხანი შეიძლება დიბაზოლის მიღება?
მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ჩვენებაზე. ჰიპერტენზიული კრიზის კუპირებისას პრეპარატი გამოიყენება ერთჯერადად ან მოკლე კურსით. იმუნომასტიმულირებელი მიზნით შესაძლებელია 3–4 კვირიანი კურსების დანიშვნა. ქრონიკული გამოყენების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმის მეთვალყურეობა.
6. საჭიროა თუ არა რეცეპტი დიბაზოლის შესაძენად?
საქართველოში დიბაზოლის ტაბლეტური ფორმა ხელმისაწვდომია აფთიაქებში, თუმცა საინექციო ფორმის შეძენისა და გამოყენებისთვის რეკომენდებულია ექიმის კონსულტაცია. ნებისმიერ შემთხვევაში, პრეპარატის მიღება უნდა მოხდეს მხოლოდ სამედიცინო სპეციალისტის დანიშნულებით.
---
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე არსებობს სხვა ანტიჰიპერტენზიული და სპაზმოლიზური პრეპარატები, რომლებიც შესაძლებელია განხილულ იქნეს დიბაზოლის ალტერნატივებად (ექიმის რეკომენდაციით):
ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატები:
- ანაპრილინი (პროპრანოლოლი) 40 მგ — ბეტა-ბლოკატორი, გამოიყენება ჰიპერტენზიისა და ტაქიკარდიის დროს;
- ამლოდიპინი 5 მგ — კალციუმის არხების ბლოკატორი, თანამედროვე ანტიჰიპერტენზიული საშუალება;
- ამლოდიპინი 10 მგ — უფრო მაღალი დოზა მძიმე ჰიპერტენზიისათვის;
- ატენოლოლი 50 მგ — ბეტა-ბლოკატორი;
- ბისოპროლოლი 5 მგ — სელექციური ბეტა-ბლოკატორი;
- ბეტალოკი 50 მგ — მეტოპროლოლის ბრენდი.
სპაზმოლიზური პრეპარატები:
- პაპავერინი — გლუვი კუნთოვანობის სპაზმოლიტიკი, მსგავსი მოქმედების მექანიზმით.
ნებისმიერი ალტერნატიული პრეპარატის შერჩევა უნდა მოხდეს მხოლოდ კვალიფიციური სამედიცინო სპეციალისტის მიერ, პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობის, თანმხლები დაავადებებისა და სხვა მედიკამენტებთან ურთიერთქმედების გათვალისწინებით.