Clarithromycin ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
კლარითრომიცინი (Clarithromycin) არის მაკროლიდური ჯგუფის ნახევრადსინთეზური ანტიბიოტიკი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ. პრეპარატი წარმოადგენს ერითრომიცინის ნაწარმს გაუმჯობესებული ფარმაკოკინეტიკური თვისებებით — უკეთესი ბიოშეღწევადობით, უფრო გრძელი ნახევარგამოყოფის პერიოდით და გასტროინტესტინალური გვერდითი მოვლენების შედარებით დაბალი სიხშირით. კლარითრომიცინი ეფექტურია გრამდადებითი და ზოგიერთი გრამუარყოფითი ბაქტერიის, ასევე ატიპიური პათოგენების (მიკოპლაზმა, ქლამიდია, ლეგიონელა) მიმართ. პრეპარატი საქართველოში ხელმისაწვდომია სხვადასხვა მწარმოებლის მიერ წარმოებული გენერიკული ფორმით და ფართოდ აღინიშნება ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციების, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების, ასევე Helicobacter pylori-ს ერადიკაციის კომბინირებულ თერაპიაში.
კლარითრომიცინი თავდაპირველად შემუშავდა იაპონური ფარმაცევტული კომპანია Taisho Pharmaceutical-ის მიერ 1980-იან წლებში და პირველად ბაზარზე გამოვიდა 1991 წელს Abbott Laboratories-ის (ამჟამად AbbVie) მიერ ბრენდის სახელწოდებით Biaxin/Klacid. მას შემდეგ პრეპარატმა გლობალური აღიარება მოიპოვა და მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში შევიდა.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კლარითრომიცინი წარმოდგენილია მრავალი საერთაშორისო და რეგიონალური მწარმოებლის მიერ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური ბრენდის (Klacid — Abbott/AbbVie), ისე გენერიკული ფორმებით, რომლებიც იწარმოება ევროპის, აზიისა და დსთ-ს ქვეყნების ფარმაცევტულ ქარხნებში.
კლარითრომიცინი მიეკუთვნება მაკროლიდური ანტიბიოტიკების ჯგუფს და მოქმედებს ბაქტერიული რიბოსომის 50S ქვედანაყოფზე, რითაც ახდენს ცილის სინთეზის ინჰიბირებას. ამ მექანიზმით პრეპარატს აქვს ბაქტერიოსტატიკური მოქმედება, თუმცა მაღალ კონცენტრაციებში შესაძლოა ბაქტერიციდული ეფექტიც გამოავლინოს.
პრეპარატის ძირითადი უპირატესობებია: დღეში ორჯერ მიღების მოხერხებული დოზირება, ქსოვილებში მაღალი კონცენტრაციის მიღწევის უნარი (განსაკუთრებით ფილტვის ქსოვილში, ტონზილებში და შუა ყურის სითხეში), აქტიური მეტაბოლიტის (14-ჰიდროქსიკლარითრომიცინი) არსებობა, რომელიც ასევე ფლობს ანტიბაქტერიულ აქტივობას, და საკვებთან ერთად მიღების შესაძლებლობა, რაც ამცირებს გასტროინტესტინალურ გვერდით ეფექტებს.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კლარითრომიცინი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებისა და ფარმაცევტული ფორმის სახით. ძირითადი პროდუქტები მოიცავს:
კლარითრომიცინის ჩვენებებში შედის: ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ფარინგიტი, ტონზილიტი, სინუსიტი), ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ბრონქიტი, პნევმონია — მათ შორის ატიპიური), კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები, შუა ყურის ანთება (ოტიტი მედია), ასევე H. pylori-ს ერადიკაცია კომბინირებულ სქემებში (ინჰიბიტორთან და ამოქსიცილინთან/მეტრონიდაზოლთან ერთად).
საქართველოში რეგისტრირებული კლარითრომიცინის პრეპარატები ექვემდებარება სამედიცინო პრეპარატების რეგისტრაციისა და ხარისხის კონტროლის მოქმედ ნორმატიულ ჩარჩოს. მწარმოებლები ვალდებულნი არიან დააკმაყოფილონ GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი საწარმოო პრაქტიკის საერთაშორისო სტანდარტები.
ორიგინალური პრეპარატი Klacid (AbbVie) იწარმოება EU-GMP სერტიფიცირებულ ქარხნებში და აკმაყოფილებს ევროპის ფარმაკოპეის მოთხოვნებს. გენერიკული ვერსიები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზეა წარმოდგენილი, ასევე სერტიფიცირებულია შესაბამისი ქვეყნების მარეგულირებელი ორგანოების მიერ.
კლარითრომიცინის შენახვის პირობები მოითხოვს ოთახის ტემპერატურაზე (25°C-მდე) შენახვას, სინათლისა და ტენისგან დაცულ ადგილას. მომზადებული სუსპენზია ინახება მაცივარში (2–8°C) არა უმეტეს 14 დღის განმავლობაში. პაციენტებმა ყურადღება უნდა მიაქციონ ვარგისიანობის ვადას და შეფუთვის მთლიანობას. ყველა სერია გადის ლაბორატორიულ ხარისხის კონტროლს — აქტიური ნივთიერების რაოდენობრივი განსაზღვრა, დაშლის პროდუქტების ანალიზი და მიკრობიოლოგიური სისუფთავის შემოწმება.
კლარითრომიცინი გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ: ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ტონზილიტი, სინუსიტი, ბრონქიტი, პნევმონია), ყურის ინფექციები, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები, ასევე Helicobacter pylori-ს ერადიკაციის კომბინირებულ სქემებში კუჭის წყლულოვანი დაავადების დროს.
ზრდასრულებში ჩვეულებრივი დოზა 250–500 მგ-ია ორჯერ დღეში. მკურნალობის კურსის ხანგრძლივობა ჩვეულებრივ 7–14 დღეა, ინფექციის ტიპისა და სიმძიმის მიხედვით. გახანგრძლივებული მოქმედების ფორმა (SR) მიიღება დღეში ერთხელ. პრეპარატი შეიძლება მიღებულ იქნას საკვებთან ერთად ან მის გარეშე, თუმცა საკვებთან ერთად მიღება ამცირებს კუჭ-ნაწლავის გვერდით ეფექტებს.
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: გულისრევა, ღებინება, მუცლის ტკივილი, დიარეა, გემოს შეგრძნების დარღვევა (მეტალისებური გემო პირში), თავის ტკივილი. იშვიათ შემთხვევებში შესაძლოა ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა, ალერგიული რეაქციები, QT ინტერვალის გახანგრძლივება. სიმპტომების გაუარესების შემთხვევაში მიმართეთ ექიმს.
კლარითრომიცინი მიეკუთვნება ორსულობის C კატეგორიას (FDA). მისი გამოყენება ორსულობის დროს რეკომენდებული არ არის, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. ძუძუთი კვების პერიოდშიც სიფრთხილეა საჭირო, რადგან პრეპარატი გამოიყოფა დედის რძეში.
კლარითრომიცინი CYP3A4 ფერმენტის ძლიერი ინჰიბიტორია, რის გამოც მრავალ პრეპარატთან ურთიერთქმედებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ინტერაქცია: სტატინებთან (სიმვასტატინი, ლოვასტატინი — კონტრაინდიცირებულია), ანტიარითმიულ საშუალებებთან, ვარფარინთან, ციკლოსპორინთან, ბენზოდიაზეპინებთან, კოლხიცინთან და ერგოტამინის პრეპარატებთან. მიღებამდე აუცილებლად აცნობეთ ექიმს ყველა მიმდინარე მედიკამენტის შესახებ.
ორივე მაკროლიდური ანტიბიოტიკია, მაგრამ განსხვავდებიან ფარმაკოკინეტიკით: აზითრომიცინი მიიღება დღეში ერთხელ, ხოლო კლარითრომიცინი — ორჯერ. აზითრომიცინს უფრო გრძელი ნახევარგამოყოფის პერიოდი აქვს, ხოლო კლარითრომიცინი უფრო ეფექტურია H. pylori-ს ერადიკაციაში და გარკვეული გრამდადებითი ბაქტერიების მიმართ. წამლის არჩევანი დამოკიდებულია ინფექციის ტიპზე და პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კლარითრომიცინის ალტერნატივად გამოიყენება სხვა მაკროლიდური ანტიბიოტიკები და ფართო სპექტრის ანტიბაქტერიული საშუალებები:
ალტერნატივის შერჩევა უნდა მოხდეს ექიმის მიერ, ინფექციის ტიპის, ანტიბიოტიკომგრძნობელობის, პაციენტის ალერგიული ანამნეზისა და თანმხლები მედიკამენტების გათვალისწინებით.