ატოპიური დერმატიტი (ეგზემა) — მკურნალობა

მოკლედ

ატოპიური დერმატიტი (ეგზემა) — ქრონიკული ანთებითი კანის დაავადებაა, რომელიც ხასიათდება ინტენსიური ქავილით, სიმშრალით და განმეორებადი გამწვავებებით. დაავადება ყველაზე ხშირად ბავშვთა ასაკში იწყება, თუმცა მოზრდილებშიც შეიძლება გაგრძელდეს ან პირველად გამოვლინდეს. მკურნალობის საფუძველია კანის ბარიერის აღდგენა ემოლენტებით, ანთების მოხსნა ტოპიკური კორტიკოსტეროიდებით (მაგ., ადვანტანი 0.1%) და ქავილის შემსუბუქება ანტიჰისტამინებით (მაგ., ცეტირიზინი 10მგ). მძიმე შემთხვევებში გამოიყენება იმუნომოდულატორები და სისტემური თერაპია. ცხოვრების წესის კორექცია — ტრიგერების თავიდან აცილება, ტანსაცმლის სწორი შერჩევა და სტრესის მართვა — მკურნალობის განუყოფელი ნაწილია. დროული და კომპლექსური მიდგომა მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ცხოვრების ხარისხს.

რა არის ატოპიური დერმატიტი

ატოპიური დერმატიტი (AD), რომელსაც ხშირად ეგზემას უწოდებენ, ქრონიკული ანთებითი კანის დაავადებაა, რომელიც დაკავშირებულია იმუნური სისტემის დისრეგულაციასთან და კანის ბარიერის ფუნქციის დარღვევასთან. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დერმატოლოგიური პათოლოგია მსოფლიოში — ბავშვების 15–20%-სა და მოზრდილების 2–10%-ს აწუხებს (WHO 2023).

დაავადების პათოგენეზში ცენტრალური როლი ფილაგრინის ცილის გენეტიკურ მუტაციას ეკუთვნის, რაც კანის ეპიდერმული ბარიერის სტრუქტურულ დარღვევას იწვევს. ბარიერის დეფექტი ხელს უწყობს ალერგენების, ირიტანტებისა და მიკრობების შეღწევას კანში, რაც ანთებით პასუხს იწვევს. იმუნოლოგიურად, ატოპიურ დერმატიტში Th2-ტიპის იმუნური პასუხი დომინირებს, რაც ინტერლეიკინ-4, ინტერლეიკინ-13 და IgE-ს გაზრდილ დონეს განაპირობებს (NICE NG190, 2024).

ატოპიური დერმატიტი ხშირად „ატოპიური მარშის" ნაწილია — კლინიკური ცნება, რომელიც გულისხმობს ატოპიური დერმატიტის, ალერგიული რინიტისა და ბრონქული ასთმის თანმიმდევრულ განვითარებას. დაავადების მქონე ბავშვებს 50–70%-ის ალბათობით მომავალში ერთ-ერთი ეს ალერგიული მდგომარეობა განუვითარდებათ.

დაავადება ხასიათდება რემისიისა და გამწვავების პერიოდების მონაცვლეობით. გამწვავებების სიხშირე და სიმძიმე ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია გენეტიკურ, გარემო და ფსიქოლოგიურ ფაქტორებზე. თუმცა ატოპიური დერმატიტი სიცოცხლისთვის საშიშ მდგომარეობას იშვიათად წარმოადგენს, მისი ქრონიკული მიმდინარეობა მნიშვნელოვნად აუარესებს პაციენტის ცხოვრების ხარისხს — იწვევს ძილის დარღვევას, ფსიქოემოციურ სტრესს, სოციალურ იზოლაციასა და სამუშაო/სასწავლო პროდუქტიულობის შემცირებას.

სწორი დიაგნოსტიკა და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მკურნალობა ეხმარება პაციენტს გამწვავებების პრევენციაში, სიმპტომების კონტროლსა და ნორმალური ცხოვრების წესის შენარჩუნებაში.

სიმპტომები / ნიშნები

ატოპიური დერმატიტის კლინიკური სურათი მრავალფეროვანია და ასაკის მიხედვით იცვლება.

ჩვილთა ასაკში (0–2 წელი):

• გამონაყარი ძირითადად სახეზე, თავის ბალნიან ნაწილსა და კიდურების გამშლელ ზედაპირზე ვლინდება
• ეროზიული, მოწითალო, მცოცავი ფოლაქები ხშირია
• ინტენსიური ქავილი, რომელიც ბავშვის მოუსვენრობასა და ძილის დარღვევას იწვევს

ბავშვთა ასაკში (2–12 წელი):

• გამონაყარი ლოკალიზდება კიდურების მოხრის ადგილებში (იდაყვის და მუხლის ფოსოები)
• კანი მშრალი, გასქელებული, ლიქენიფიცირებულია
• ექსკორიაციები (კაწვრის კვალი) ქავილის გამო

მოზრდილებში:

• ხელების ეგზემა, სახისა და კისრის დერმატიტი
• ქრონიკული ლიქენიფიკაცია — კანის გასქელება და ნახატის გაძლიერება
• ხშირია ფეხის ტერფების და ხელის მტევნის დაზიანება

საერთო ნიშნები ყველა ასაკობრივ ჯგუფში:

• ქავილი — ყველაზე მთავარი და მუდმივი სიმპტომი, რომელიც ღამით ძლიერდება
• კანის მკვეთრი სიმშრალე (ქსეროზი)
• ანთებითი ფოლაქები — ერითემა, ვეზიკულები, ქერქი
• Dennie-Morgan-ის ნაოჭები ქვედა ქუთუთოებზე
• დენიერის თეთრი ხაზი — კანის გადატარებისას თეთრი ზოლის გამოჩენა

სიმპტომების სიმძიმე ფასდება სპეციალური შკალებით — SCORAD ან EASI (EMA SmPC).

მიზეზები

ატოპიური დერმატიტი მულტიფაქტორული დაავადებაა, რომლის განვითარებაში გენეტიკური, იმუნოლოგიური და გარემო ფაქტორები მონაწილეობს.

გენეტიკური ფაქტორები

• ფილაგრინის გენის მუტაცია (FLG) — ეპიდერმული ბარიერის მთლიანობის დარღვევის მთავარი გენეტიკური მიზეზი. FLG მუტაციის მატარებლებს 3-ჯერ მაღალი რისკი აქვთ AD-ის განვითარების (NICE NG190, 2024)
• ოჯახური ისტორია — თუ ორივე მშობელს აქვს ატოპიური დაავადება, ბავშვში AD-ის რისკი 70–80%-ს აღწევს
• ატოპიური მარში — გენეტიკური მიდრეკილება ალერგიული დაავადებების თანმიმდევრული განვითარებისკენ

იმუნოლოგიური მექანიზმები

• Th2-მედირებული ანთებითი პასუხის გაძლიერება
• IgE-ს სეროლოგიური დონის მატება
• ციტოკინების (IL-4, IL-13, IL-31) ჭარბი პროდუქცია, რაც ქავილის, ანთებისა და ბარიერის დარღვევის პორციალურ წრეს ქმნის

გარემო ფაქტორები და ტრიგერები

• ირიტანტები: საპნები, სარეცხი საშუალებები, ქლორიანი წყალი, სინთეტიკური ქსოვილები
• ალერგენები: მტვრის ტკიპები, ცხოველის ქერატინი, ყვავილის მტვერი, კვების ალერგენები (განსაკუთრებით ჩვილებში — კვერცხი, რძე, სოია)
• კლიმატური ფაქტორები: მშრალი, ცივი ჰაერი; მაღალი ტემპერატურა და ოფლიანობა
• ინფექციები: Staphylococcus aureus-ის კოლონიზაცია AD-ის პაციენტების კანზე 90%-ში ფიქსირდება, რაც გამწვავებების ხშირი მიზეზია (BNF 87, 2024)
• ფსიქოლოგიური სტრესი: ემოციური სტრესი ნეიროიმუნური მექანიზმებით ანთებას აძლიერებს
• ჰორმონალური ცვლილებები: მენსტრუალური ციკლი, ორსულობა

რისკ-ფაქტორები

• ქალაქში ცხოვრება (ურბანული გარემო)
• მაღალი სოციალ-ეკონომიკური სტატუსი (ჰიგიენის ჰიპოთეზა)
• ანტიბიოტიკების ადრეული გამოყენება ჩვილობის ასაკში

დიაგნოსტიკა

ატოპიური დერმატიტის დიაგნოსტიკა ძირითადად კლინიკურია და ეფუძნება Hanifin-Rajka-ს დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმებს ან UK Working Party-ის გამარტივებულ კრიტერიუმებს (NICE NG190, 2024).

აუცილებელი კრიტერიუმი:

• კანის ქავილი (ან მშობლის მიერ აღწერილი კაწვრის ისტორია ჩვილებში)

დამატებითი კრიტერიუმები (მინიმუმ 3):

• კანის ნაოჭების დაზიანების ისტორია
• ასთმის ან ალერგიული რინიტის პირადი/ოჯახური ისტორია
• კანის ზოგადი სიმშრალე ბოლო 12 თვეში
• სიმპტომების გამოვლინება 2 წლამდე ასაკში

ლაბორატორიული კვლევები:

• სეროლოგიური IgE-ს დონე — ხშირად მომატებულია, თუმცა ნორმალური IgE AD-ს არ გამორიცხავს
• სპეციფიკური IgE ან კანის პრიკ-ტესტები — ალერგენების იდენტიფიკაციისთვის
• კანის ბიოფსია — იშვიათად საჭირო, მხოლოდ დიფერენციალური დიაგნოსტიკისთვის (კანის ლიმფომა, კონტაქტური დერმატიტი)
• კანის ნაცხი — Staphylococcus aureus-ის ან Herpes simplex-ის ინფექციის ეჭვის შემთხვევაში

სიმძიმის შეფასება: SCORAD, EASI ან IGA შკალები გამოიყენება მკურნალობის ეფექტურობის მონიტორინგისთვის.

მკურნალობა — წამლები

ატოპიური დერმატიტის ფარმაკოთერაპია საფეხურებრივ მიდგომას ეფუძნება, დაავადების სიმძიმის მიხედვით (NICE NG190, 2024; BNF 87, 2024).

პირველი რიგის თერაპია

ემოლენტები (დამატენიანებლები) — მკურნალობის საფუძველი ყველა სიმძიმის AD-ის დროს. ემოლენტები აღადგენენ კანის ბარიერს, ამცირებენ ტრანსეპიდერმულ წყლის დანაკარგს და ქავილის ინტენსივობას. რეკომენდებულია დღეში მინიმუმ 2-ჯერ ლიბერალური გამოყენება — მოზრდილისთვის კვირაში 250–500 გ. დექსპანტენოლის კრემი და ბეპანთენი 5% ეფექტური ემოლენტ-რეპარანტებია, რომლებიც კანის რეგენერაციას ხელს უწყობს.

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდები (TCS) — ანთებითი გამწვავებების პირველი რიგის ანთების საწინააღმდეგო თერაპია:

• სუსტი სიძლიერე (სახისა და კანის ნაოჭებისთვის): ჰიდროკორტიზონი 1%
• საშუალო სიძლიერე (სხეულის უმეტესი ნაწილისთვის): ადვანტანი 0.1% (მეთილპრედნიზოლონის აცეპონატი) — დღეში ერთხელ, არაუმეტეს 4–12 კვირისა. ადვანტანი განსაკუთრებით ხელსაყრელი უსაფრთხოების პროფილით ხასიათდება და ბავშვებშიც გამოიყენება (EMA SmPC)
• ძლიერი/ძალიან ძლიერი (მძიმე, რეფრაქტერული ფორმებისთვის): დერმოვეიტი 0.05% (კლობეტაზოლის პროპიონატი) — მოკლე კურსით (7–14 დღე), სახეზე და კანის ნაოჭებში არ გამოიყენება
• ბეტამეტაზონის კრემი 0.05% — ძლიერი ტოპიკური სტეროიდი, ეფექტურია სხეულისა და კიდურების გამონაყარისთვის

ანტიჰისტამინური პრეპარატები — ქავილის სიმპტომატური შემსუბუქებისთვის:

• ცეტირიზინი 10მგ — არასედაციური, მეორე თაობის ანტიჰისტამინი, დღეში 1 ტაბლეტი (BNF 87, 2024)
• დესლორატადინი 5მგ — ხანგრძლივი მოქმედების არასედაციური ანტიჰისტამინი
• ალერსეტი — ცეტირიზინის შემცველი პრეპარატი, ხელმისაწვდომი ვარიანტი

მეორე რიგის თერაპია

ტოპიკური კალცინევრინის ინჰიბიტორები (TCI) — ტაკროლიმუსი (0.03% ბავშვებისთვის, 0.1% მოზრდილებისთვის) და პიმეკროლიმუსი. განსაკუთრებით ეფექტურია სახის, კისრისა და კანის ნაოჭების არეში, სადაც კორტიკოსტეროიდების ხანგრძლივი გამოყენება არასასურველია. ასევე გამოიყენება პროაქტიული (შემანარჩუნებელი) თერაპიისთვის — კვირაში 2-ჯერ, გამწვავებების პრევენციის მიზნით (NICE NG190, 2024).

ანტიბაქტერიული თერაპია — მეორადი ბაქტერიული ინფექციის (იმპეტიგინიზაცია) დროს:

• ბაქტრობანი მალამო (მუპიროცინი) — ლოკალური სტაფილოკოკური ინფექციისთვის ტოპიკურად
• სისტემური ანტიბიოტიკები ფართო ინფექციის დროს: ცეფალექსინი 500მგ ან ამოქსიკლავი 625მგ — 7–10 დღის კურსი

ადიუვანტური / მესამე რიგის თერაპია

სისტემური იმუნოსუპრესანტები — მძიმე, რეფრაქტერული AD-ის დროს, სპეციალისტის მეთვალყურეობით:

• ციკლოსპორინი — ყველაზე კარგად შესწავლილი სისტემური პრეპარატი მოზრდილთა მძიმე AD-ისთვის (BNF 87, 2024)
• მეთოტრექსატი, აზათიოპრინი — ალტერნატიული ვარიანტები
• სისტემური კორტიკოსტეროიდები (დექსამეტაზონი 0.5მგ) — მხოლოდ მოკლევადიანად, მწვავე გამწვავებების დროს, ვინაიდან ხანგრძლივი გამოყენება რიბაუნდ-ეფექტსა და სერიოზულ გვერდით მოვლენებს იწვევს

ბიოლოგიური თერაპია:

• დუპილუმაბი (IL-4/IL-13 ინჰიბიტორი) — საშუალო-მძიმე AD-ის დროს, როდესაც ტოპიკური თერაპია არასაკმარისია (EMA SmPC)
• ტრალოკინუმაბი, ბარიციტინიბი (JAK ინჰიბიტორი) — ახალი თერაპიული ვარიანტები

ანტივირუსული თერაპია — eczema herpeticum-ის (ჰერპესული ეგზემა) დროს:

• აციკლოვირი 400მგ — სასწრაფო მკურნალობა აუცილებელია, დღეში 5-ჯერ, 5–7 დღე

ცხოვრების წესი

არაფარმაკოლოგიური მიდგომა ატოპიური დერმატიტის მართვის განუყოფელი ნაწილია და ხშირად ფარმაკოთერაპიის ეფექტურობას მნიშვნელოვნად ზრდის.

კანის მოვლა:

• ემოლენტების რეგულარული გამოყენება — დღეში მინიმუმ 2-ჯერ, აბაზანის შემდეგ 3 წუთის განმავლობაში წაისვით
• მოკლე, თბილი (არა ცხელი) აბაზანები — 5–10 წუთი, 27–30°C
• უსუნო, pH-ნეიტრალური სარეცხი საშუალებები — ჩვეულებრივი საპნის თავიდან აცილება
• „soak and seal" ტექნიკა — აბაზანის შემდეგ ემოლენტის დაუყოვნებლივ წასმა (NICE NG190, 2024)

ტრიგერების თავიდან აცილება:

• შინაური ცხოველების ქერატინი და მტვრის ტკიპები — რეგულარული სინოტივე, ჰიპოალერგიული თეთრეული
• სინთეტიკური და შალის ქსოვილები — უპირატესობა მიეცით ბამბის ტანსაცმელს
• სარეცხი ფხვნილის ნარჩენები — გამოიყენეთ ორმაგი გამოხლეჩვა
• კვების ალერგენები — ელიმინაციური დიეტა მხოლოდ დადასტურებული ალერგიის შემთხვევაში, ექიმის მეთვალყურეობით

ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა:

• სტრესის მართვის ტექნიკები — მედიტაცია, რელაქსაცია
• ძილის ჰიგიენა — ქავილი ხშირად ღამით ძლიერდება, ამიტომ საძინებელი ოთახი გრილი (18–20°C) უნდა იყოს
• ფსიქოთერაპია — კოგნიტურ-ბიჰევიორალური თერაპია ეფექტურია ქავილის ციკლის გარღვევაში
• სოციალური მხარდაჭერა — პაციენტთა ჯგუფები და ოჯახის ჩართულობა

ფიზიკური აქტივობა:

• სპორტი რეკომენდებულია, მაგრამ ოფლიანობის შემდეგ დაუყოვნებლივ მოიბანეთ და ემოლენტი წაისვით.

პრევენცია

ატოპიური დერმატიტის პრევენციის სტრატეგიები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რისკის ბავშვებისთვის (ატოპიური ოჯახური ისტორიით).

პირველადი პრევენცია:

• ემოლენტების ადრეული გამოყენება ახალშობილობიდან — რამდენიმე კვლევამ აჩვენა, რომ ჩვილობის ასაკში ემოლენტების რეგულარული გამოყენება 30–50%-ით ამცირებს AD-ის განვითარების რისკს მაღალი რისკის ბავშვებში (WHO 2023)
• ძუძუთი კვება — მინიმუმ 4–6 თვე, იმუნოპროტექტორული ეფექტით
• ჰიპოალერგენული გარემოს შექმნა — თამბაქოს კვამლის ექსპოზიციის თავიდან აცილება

მეორადი პრევენცია (გამწვავებების პრევენცია):

• ემოლენტების უწყვეტი გამოყენება რემისიის პერიოდშიც
• ტრიგერების იდენტიფიკაცია და თავიდან აცილება
• პროაქტიული თერაპია — ტოპიკური კალცინევრინის ინჰიბიტორები ან სუსტი TCS კვირაში 2-ჯერ პრობლემურ ზონებში (NICE NG190, 2024)
• სეზონური ადაპტაცია — ზამთარში ინტენსიური დამატენიანება, ზაფხულში მზისგან დაცვა

გართულებები

მკურნალობის გარეშე ან არაადეკვატური თერაპიის შემთხვევაში ატოპიურ დერმატიტს შეიძლება სერიოზული გართულებები მოჰყვეს:

ინფექციური გართულებები:

• ბაქტერიული ინფექცია — Staphylococcus aureus-ის იმპეტიგინიზაცია, ცელულიტი, აბსცესი. AD-ის პაციენტებში MRSA-ის რისკიც მომატებულია
• ეგზემა ჰერპეტიკუმი — Herpes simplex ვირუსის გავრცელებული ინფექცია, სამედიცინო გადაუდებელი მდგომარეობაა
• სოკოვანი ინფექცია — Malassezia-ს ზეინფექცია, განსაკუთრებით თავის კანზე

ქრონიკული ცვლილებები:

• კანის ლიქენიფიკაცია და ჰიპერ/ჰიპოპიგმენტაცია
• კანის ატროფია — განსაკუთრებით ტოპიკური სტეროიდების არასწორი გამოყენების შემთხვევაში
• ნაწიბურის ფორმირება ქრონიკული კაწვრის ადგილებში

ფსიქოსოციალური გართულებები:

• ქრონიკული ძილის დარღვევა და დაღლილობა
• შფოთვა, დეპრესია — AD-ის პაციენტებში დეპრესიის რისკი 2–3-ჯერ მაღალია (WHO 2023)
• ბავშვებში — ყურადღების, ქცევისა და სწავლის პრობლემები

თვალის გართულებები:

• კერატოკონუსი, კატარაქტა — ქრონიკული პერიორბიტალური ეგზემისა და ხშირი კაწვრის შემთხვევაში

ხშირად დასმული კითხვები

ატოპიური დერმატიტი გადამდებია?

არა, ატოპიური დერმატიტი არ არის ინფექციური დაავადება და არ გადაედება სხვა ადამიანს. ეს ქრონიკული ანთებითი მდგომარეობაა, რომელიც გენეტიკური და იმუნოლოგიური ფაქტორებით არის განპირობებული. თუმცა, AD-ის ფონზე მეორადი ბაქტერიული ან ვირუსული ინფექცია (მაგ., იმპეტიგო) შეიძლება გადამდები იყოს.

შეიძლება ატოპიურ დერმატიტზე კორტიკოსტეროიდების ხანგრძლივი გამოყენება?

ტოპიკური კორტიკოსტეროიდების უსაფრთხო გამოყენება შესაძლებელია, თუ სწორი სიძლიერის პრეპარატი შეირჩევა ანატომიური ზონის მიხედვით. მაგალითად, ადვანტანი 0.1% შეიძლება 4–12 კვირის განმავლობაში გამოიყენოთ. მნიშვნელოვანია, რომ ძლიერი სტეროიდები, როგორიცაა დერმოვეიტი, მხოლოდ მოკლე კურსით და სპეციალისტის მითითებით გამოიყენოთ. სტეროიდოფობია (კორტიკოსტეროიდების უსაფუძვლო შიში) — AD-ის არაეფექტური მკურნალობის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზია (BNF 87, 2024).

რა დიეტა უნდა დაიცვას ეგზემის დროს?

რუტინული ელიმინაციური დიეტა არ არის რეკომენდებული. კვების ალერგენების გამორიცხვა მხოლოდ მაშინ არის გამართლებული, როდესაც სპეციფიკური ალერგია კლინიკურად და ლაბორატორიულად დადასტურებულია. უსაფუძვლო დიეტური შეზღუდვები, განსაკუთრებით ბავშვებში, კვების დეფიციტსა და ზრდის შეფერხებას შეიძლება გამოიწვიოს (NICE NG190, 2024).

რა ასაკში „გაივლის" ატოპიური დერმატიტი?

ბავშვთა AD-ის 60–70% სკოლამდელ ან ადრეულ სასკოლო ასაკში რემისიას განიცდის. თუმცა, 10–30% პაციენტებში დაავადება მოზრდილთა ასაკშიც გრძელდება. მძიმე ფორმის AD, ადრეული დასაწყისი, ფილაგრინის მუტაცია და თანმხლები ალერგიული დაავადებები ქრონიკული მიმდინარეობის რისკ-ფაქტორებია.

რამდენი ემოლენტი უნდა გამოვიყენო?

ემოლენტის საკმარისი რაოდენობა — მოზრდილისთვის კვირაში 250–500 გ, ბავშვისთვის — 125–250 გ. ემოლენტი უნდა წაისვათ დღეში მინიმუმ 2-ჯერ, აბაზანის შემდეგ 3 წუთში და ნებისმიერ დროს, როცა კანი მშრალია. ემოლენტი არ უნდა წაისვათ ანთებულ, ინფიცირებულ კანზე — ასეთ შემთხვევაში ჯერ ანთების საწინააღმდეგო თერაპია დაიწყეთ (NICE NG190, 2024).

დასკვნა

ატოპიური დერმატიტი ქრონიკული დაავადებაა, რომელიც კომპლექსურ, ინდივიდუალიზებულ მიდგომას მოითხოვს. მკურნალობის წარმატების გასაღები სამი კომპონენტის ჰარმონიაშია: ემოლენტებით კანის ბარიერის მუდმივი მხარდაჭერა, ანთების დროული კონტროლი ტოპიკური პრეპარატებით და ცხოვრების წესის ადაპტაცია ტრიგერების თავიდან ასაცილებლად.

აუცილებლად მიმართეთ ექიმს, თუ:

• გამონაყარი სწრაფად ვრცელდება ან ტკივილი გაჩნდა
• ეჭვი გაქვთ ინფექციაზე (ჩირქიანი გამონადენი, ბუშტუკები, ცხელება)
• ტოპიკური მკურნალობა 2 კვირის განმავლობაში ეფექტს არ იძლევა
• ძილის მნიშვნელოვანი დარღვევა ან ფსიქოემოციური სტრესი გაწუხებთ
• ეგზემა ჰერპეტიკუმის ნიშნები გაჩნდა (მტკივნეული ბუშტუკები, ცხელება) — ეს სასწრაფო მდგომარეობაა

დერმატოლოგთან რეგულარული კონსულტაცია საშუალებას გაძლევთ, დროულად შეცვალოთ მკურნალობის გეგმა და ცხოვრების ხარისხი მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოთ.