Triplixam · INN
Triplixam (Triplixam) ხელმისაწვდომია საქართველოში 4 ბრენდის სახით. ქვემოთ მოცემული პროდუქტების ანოტაციები გადამოწმებულია ავტორიტეტული საერთაშორისო წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank, WHO ATC) და ლოკალიზებულია ქართული ფარმაცევტული ბაზრისთვის.
ტრიპლიქსამი (Triplixam) წარმოადგენს ფიქსირებულდოზიან კომბინირებულ ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატს, რომელიც შეიცავს სამ აქტიურ ნივთიერებას: პერინდოპრილს (აგფ-ინჰიბიტორი), ინდაპამიდს (თიაზიდმსგავსი დიურეტიკი) და ამლოდიპინს (კალციუმის არხების ბლოკატორი). პრეპარატი გამოიყენება ესენციური არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალოდ იმ პაციენტებში, რომელთაც სისხლის წნევა უკვე კონტროლირდება ამ სამი კომპონენტის ცალ-ცალკე ან ორკომპონენტიანი კომბინაციით მიღებისას. სამივე კომპონენტი მოქმედებს განსხვავებული მექანიზმით, რაც უზრუნველყოფს სინერგიულ ჰიპოტენზიურ ეფექტს და საშუალებას იძლევა მიღწეულ იქნას სამიზნე სისხლის წნევის მაჩვენებლები. ტრიპლიქსამი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებით და მიიღება დღეში ერთხელ, რაც ზრდის პაციენტის კომპლაიანსს (BNF 87, EMA SmPC).
ტრიპლიქსამი არის ფიქსირებულდოზიანი კომბინირებული ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატი, რომელიც შემუშავებულია ფრანგული ფარმაცევტული კომპანია Servier-ის მიერ. პრეპარატი აერთიანებს სამ სხვადასხვა ფარმაკოლოგიური ჯგუფის წარმომადგენელს:
ეს სამკომპონენტიანი კომბინაცია შეიქმნა ჰიპერტენზიის მართვის თანამედროვე მიდგომების საფუძველზე, რომლებიც რეკომენდაციას უწევენ სხვადასხვა მოქმედების მექანიზმის მქონე პრეპარატების კომბინირებას სისხლის წნევის ოპტიმალური კონტროლის მისაღწევად (NICE NG136). ევროპის კარდიოლოგთა საზოგადოების (ESC/ESH 2018) გაიდლაინები ხაზს უსვამს, რომ პაციენტთა უმრავლესობას ჰიპერტენზიის სამართავად სჭირდება ორი ან მეტი პრეპარატი, ხოლო ფიქსირებულდოზიანი კომბინაციები მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს მკურნალობის რეჟიმთან შესაბამისობას.
პერინდოპრილის და ინდაპამიდის კომბინაცია კარგად არის შესწავლილი კლინიკურ კვლევებში, მათ შორის ADVANCE და HYVET კვლევებში, სადაც ნაჩვენები იქნა კარდიოვასკულარული მოვლენების შემცირება. ამლოდიპინის დამატებამ კომბინაციაში კიდევ უფრო გააძლიერა ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი. ტრიპლიქსამი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოს (EMA) მიერ რეგისტრირებულია შემცვლელი თერაპიის სახით — პაციენტებისთვის, რომელთაც უკვე მიღწეული აქვთ სისხლის წნევის კონტროლი ამ სამი კომპონენტის ცალ-ცალკე მიღებისას (EMA SmPC).
ტრიპლიქსამის სამი აქტიური კომპონენტი მოქმედებს სისხლის წნევის რეგულაციის სხვადასხვა ფიზიოლოგიურ რგოლზე, რაც უზრუნველყოფს კომპლემენტარულ და სინერგიულ ჰიპოტენზიურ ეფექტს.
პერინდოპრილი წარმოადგენს პროდრაგს, რომელიც ღვიძლში მეტაბოლიზდება აქტიურ მეტაბოლიტად — პერინდოპრილატად. პერინდოპრილატი კომპეტიტურად ინჰიბირებს ანგიოტენზინგარდამქმნელ ფერმენტს (აგფ/ACE), რომელიც პასუხისმგებელია ანგიოტენზინ I-ის ანგიოტენზინ II-ად გარდაქმნაზე. ანგიოტენზინ II არის ძლიერი ვაზოკონსტრიქტორი და ალდოსტერონის სეკრეციის სტიმულატორი. აგფ-ის დათრგუნვა იწვევს:
პერინდოპრილი ასევე ამცირებს გულის წინა- და შემდგომტვირთვას (preload/afterload) და აუმჯობესებს ენდოთელიუმის ფუნქციას (BNF 87).
ინდაპამიდი მოქმედებს თირკმლის დისტალური მოხვეული მილაკის კორტიკალურ სეგმენტზე, სადაც ინჰიბირებს ნატრიუმ-ქლორიდის კოტრანსპორტერს (NCC). ეს იწვევს ნატრიუმის, ქლორიდის და წყლის ექსკრეციის გაზრდას (ნატრიურეზს/დიურეზს). გარდა ამისა, ინდაპამიდს გააჩნია პირდაპირი ვაზოდილატაციური ეფექტი — ამცირებს სისხლძარღვთა კედლის გლუვი კუნთების რეაქტიულობას ვაზოპრესორული ნივთიერებების მიმართ და ასტიმულირებს პროსტაგლანდინ E₂-ისა და პროსტაციკლინის სინთეზს (EMA SmPC).
ამლოდიპინი ეკუთვნის დიჰიდროპირიდინულ კალციუმის არხების ბლოკატორებს. იგი სელექტიურად ინჰიბირებს კალციუმის იონების შედინებას L-ტიპის ვოლტაჟ-დამოკიდებული კალციუმის არხებით სისხლძარღვთა გლუვ კუნთებში. ეს იწვევს არტერიოლების რელაქსაციას და პერიფერიული სისხლძარღვთა წინაღობის შემცირებას. ამლოდიპინი ძირითადად მოქმედებს არტერიულ სისხლძარღვებზე და მინიმალურ ეფექტს ახდენს ვენებზე, რაც განასხვავებს მას არადიჰიდროპირიდინული კალციუმის ანტაგონისტებისგან.
სინერგიული ეფექტი: აგფ-ინჰიბიტორი აკომპენსირებს რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის (რაას) რეფლექტორულ აქტივაციას, რომელიც შეიძლება გამოიწვიოს დიურეტიკმა და კალციუმის ანტაგონისტმა. ინდაპამიდი ამცირებს ნატრიუმის რეტენციას, ხოლო ამლოდიპინი უზრუნველყოფს პირდაპირ ვაზოდილატაციას. სამივე მექანიზმის ერთობლივი მოქმედება უზრუნველყოფს 24-საათიან სისხლის წნევის კონტროლს.
ტრიპლიქსამი ჩვენებულია შემდეგ შემთხვევებში:
ტრიპლიქსამის ძირითადი ჩვენებაა არტერიული ჰიპერტენზიის მკურნალობა მოზრდილ პაციენტებში, რომლებსაც სისხლის წნევა უკვე ადეკვატურად კონტროლდება პერინდოპრილის, ინდაპამიდისა და ამლოდიპინის კომბინაციით, ცალ-ცალკე ტაბლეტების ან ორკომპონენტიანი კომბინაციის სახით მიღებისას (EMA SmPC).
ჰიპერტენზია წარმოადგენს კარდიოვასკულარული დაავადებების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მოდიფიცირებად რისკ-ფაქტორს. ESC/ESH 2018 კლინიკური პრაქტიკის გაიდლაინის თანახმად, ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტთა უმეტესობას სამიზნე სისხლის წნევის (<140/90 მმ ვწყ.სვ., ან <130/80 მმ ვწყ.სვ. მაღალი რისკის პაციენტებში) მისაღწევად სჭირდება ორი ან მეტი ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატი.
ტრიპლიქსამი განსაკუთრებით მიზანშეწონილია შემდეგ კლინიკურ სიტუაციებში:
NICE NG136 გაიდლაინის მიხედვით, აგფ-ინჰიბიტორი + კალციუმის არხის ბლოკატორი + თიაზიდმსგავსი დიურეტიკი წარმოადგენს რეკომენდებულ სამკომპონენტიან კომბინაციას მე-3 საფეხურის ჰიპერტენზიის სამართავად.
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: ტრიპლიქსამი არ არის განკუთვნილი ჰიპერტენზიის საწყისი თერაპიისთვის. იგი გამოიყენება მხოლოდ შემცვლელ (სუბსტიტუციურ) თერაპიად, როდესაც პაციენტი უკვე სტაბილიზებულია სამივე კომპონენტზე.
ტრიპლიქსამი ხელმისაწვდომია შემდეგი ფიქსირებული დოზირებებით (პერინდოპრილის არგინინი/ინდაპამიდი/ამლოდიპინი):
| დოზირება | პერინდოპრილი | ინდაპამიდი | ამლოდიპინი | |----------|-------------|------------|------------| | ტრიპლიქსამი 5/0,625/5 მგ | 5 მგ | 0,625 მგ | 5 მგ | | ტრიპლიქსამი 5/1,25/5 მგ | 5 მგ | 1,25 მგ | 5 მგ | | ტრიპლიქსამი 5/1,25/10 მგ | 5 მგ | 1,25 მგ | 10 მგ | | ტრიპლიქსამი 10/1,25/5 მგ | 10 მგ | 1,25 მგ | 5 მგ | | ტრიპლიქსამი 10/1,25/10 მგ | 10 მგ | 1,25 მგ | 10 მგ | | ტრიპლიქსამი 10/2,5/5 მგ | 10 მგ | 2,5 მგ | 5 მგ | | ტრიპლიქსამი 10/2,5/10 მგ | 10 მგ | 2,5 მგ | 10 მგ |
მკურნალობა უნდა დაიწყოს ფრთხილად, ყველაზე დაბალი ხელმისაწვდომი დოზით. დოზის ტიტრირება ხორციელდება თანდათანობით, თირკმლის ფუნქციისა და სისხლის წნევის მონიტორინგის ფონზე (BNF 87).
ტრიპლიქსამის უსაფრთხოება და ეფექტურობა პედიატრიულ პოპულაციაში არ არის დადგენილი. არ არის რეკომენდებული (EMA SmPC).
ტრიპლიქსამის სამი კომპონენტის ფარმაკოკინეტიკური პარამეტრები თანხვედრაშია ცალკეული პრეპარატების მონოთერაპიის მონაცემებთან. კლინიკურად მნიშვნელოვანი ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება კომპონენტებს შორის არ დაფიქსირებულა (EMA SmPC).
სამივე კომპონენტის ხანგრძლივი ნახევარდაშლის პერიოდი ხელს უწყობს დღეში ერთჯერადი მიღების რეჟიმს და 24-საათიან სისხლის წნევის კონტროლს (BNF 87).
ტრიპლიქსამის გვერდითი ეფექტები ძირითადად განპირობებულია ცალკეული კომპონენტების ცნობილი უარყოფითი მოქმედებით.
პაციენტებს უნდა ეცნობოთ ანგიოედემის ნიშნების (სახის, ტუჩების, ენის ან ხორხის შეშუპება, სუნთქვის გაძნელება) შესახებ და მიეთითოთ, რომ ამ სიმპტომების გამოვლენისას დაუყოვნებლივ მიმართონ ექიმს.
ტრიპლიქსამს, როგორც სამკომპონენტიან პრეპარატს, მრავალი კლინიკურად მნიშვნელოვანი წამლთაშორისი ურთიერთქმედება გააჩნია.
ტრიპლიქსამი უკუნაჩვენებია ორსულობის II და III ტრიმესტრში და არ არის რეკომენდებული I ტრიმესტრში.
აგფ-ინჰიბიტორები (პერინდოპრილი) ორსულობის II–III ტრიმესტრში გამოიწვევენ ფეტოტოქსიკურობას: თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება ნაყოფში, ოლიგოჰიდრამნიონი, თავის ქალის ოსიფიკაციის შეფერხება, ნეონატალური ჰიპოტენზია, ჰიპერკალიემია, თირკმლის უკმარისობა და სიკვდილიც კი. ინდაპამიდმა შეიძლება გამოიწვიოს ფეტოპლაცენტარული იშემია და ნაყოფის ზრდის შეფერხება. ამლოდიპინის ფეტოტოქსიკურობის მონაცემები ადამიანებში შეზღუდულია (EMA SmPC).
FDA კატეგორია: D (II–III ტრიმესტრი) აგფ-ინჰიბიტორებისთვის.
ორსულობის დაგეგმვისას ტრიპლიქსამი უნდა შეიცვალოს ალტერნატიული ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატით (მაგ., მეთილდოპა, ლაბეტალოლი, ნიფედიპინი).
ტრიპლიქსამი უკუნაჩვენებია ძუძუთი კვების პერიოდში. ინდაპამიდი და პერინდოპრილი გამოიყოფა დედის რძეში. მონაცემები ამლოდიპინის ძუძუს რძეში გადასვლის შესახებ შეზღუდულია. ახალშობილზე უარყოფითი ზემოქმედების რისკის გამო, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს ან პრეპარატი შეიცვალოს (BNF 87).
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ტრიპლიქსამი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებით, ძირითადად Servier-ის წარმოების პრეპარატის სახით. პრეპარატი ცნობილია ბრენდული სახელწოდებით Triplixam® (ტრიპლიქსამი).
საქართველოში ხელმისაწვდომი ცალკეული კომპონენტები და მათი კომბინაციები ასევე მოიცავს:
კონკრეტული დოზირების არჩევანისას გაითვალისწინეთ, რომ ტრიპლიქსამის სხვადასხვა ფორმა შეიცავს პერინდოპრილის არგინინს (არა პერინდოპრილის ერბუმინს), რაც დოზის ეკვივალენტობის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია: პერინდოპრილის არგინინი 5 მგ ≈ პერინდოპრილის ერბუმინი 4 მგ (EMA SmPC).
ტრიპლიქსამი მიიღება დღეში ერთხელ, დილით, სასურველად საჭმლის მიღებამდე. ეს განპირობებულია პერინდოპრილის ოპტიმალური აბსორბციის უზრუნველყოფით. მნიშვნელოვანია, რომ პრეპარატი ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს მიიღოთ 24-საათიანი სისხლის წნევის კონტროლის უზრუნველსაყოფად (EMA SmPC).
არა, ტრიპლიქსამის ტაბლეტები არ უნდა გაიყოს, დაიღეჭოს ან დაიფშვნას. ისინი უნდა გადაიყლაპოს მთლიანად, საკმარისი რაოდენობის წყლით. ტაბლეტის მთლიანობის დარღვევამ შეიძლება გამოიწვიოს კომპონენტების არათანაბარი გათავისუფლება (EMA SmPC).
თუ ტრიპლიქსამის მიღება გამოგრჩათ, მიიღეთ რაც შეიძლება მალე, თუ შემდეგი დოზის მიღებამდე ბევრი დრო რჩება. არ მიიღოთ ორმაგი დოზა გამოტოვებულის ასანაზღაურებლად. თუ მიღების დროს ახლოს ხართ, უბრალოდ გამოტოვეთ და გააგრძელეთ ჩვეულებრივი რეჟიმით.
მშრალი ხველა პერინდოპრილის (აგფ-ინჰიბიტორის) კლასობრივი გვერდითი ეფექტია. იგი გამოწვეულია ბრადიკინინის და სუბსტანცია P-ის დაგროვებით ბრონქების ეპითელიუმში. ხველა ჩვეულებრივ ჩნდება მკურნალობის პირველი თვეების განმავლობაში და შეწყვეტის შემდეგ ქრება 1–4 კვირაში. თუ ხველა მძიმეა, ექიმმა შეიძლება განიხილოს აგფ-ინჰიბიტორის ანგიოტენზინ II-ის რეცეპტორების ბლოკატორით (ARB) ჩანაცვლება (BNF 87).
ალკოჰოლმა შეიძლება გააძლიეროს ტრიპლიქსამის ჰიპოტენზიური ეფექტი და გაზარდოს თავბრუსხვევის, ორთოსტატული ჰიპოტენზიის და გულის წასვლის რისკი. რეკომენდებულია ალკოჰოლის მოხმარების შეზღუდვა ან თავის არიდება მკურნალობის პერიოდში.
სამივე კომპონენტის ხანგრძლივი ნახევარდაშლის პერიოდის წყალობით (განსაკუთრებით ამლოდიპინის t½ ~35–50 საათი), ტრიპლიქსამი უზრუნველყოფს 24-საათიან სისხლის წნევის კონტროლს ერთჯერადი მიღებით. სრული ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი ვითარდება მკურნალობის დაწყებიდან დაახლოებით 4–6 კვირის შემდეგ (EMA SmPC).