omega-3-triglycerides

მოკლედ

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები წარმოადგენს პოლიუჯერი ცხიმოვანი მჟავების (EPA — ეიკოზაპენტაენის მჟავა და DHA — დოკოზაჰექსაენის მჟავა) ფარმაცევტულ პრეპარატს, რომელიც მიიღება ზღვის თევზის ზეთიდან და გამოიყენება ჰიპერტრიგლიცერიდემიის სამკურნალოდ, აგრეთვე კარდიოვასკულარული რისკის შესამცირებლად. პრეპარატი ამცირებს ტრიგლიცერიდების სისხლში შემცველობას ღვიძლში VLDL-ის სინთეზის ინჰიბირებისა და ცხიმოვანი მჟავების ბეტა-ოქსიდაციის სტიმულაციის გზით. ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები ინიშნება მძიმე ჰიპერტრიგლიცერიდემიის (≥500 მგ/დლ) მონოთერაპიისთვის, ასევე შერეული დისლიპიდემიის დროს სტატინებთან კომბინაციაში. პრეპარატი ზოგადად კარგად აიტანება, ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია დისპეფსია, თევზის გემო პირის ღრუში და გასტროინტესტინალური დისკომფორტი (BNF 87, EMA SmPC).

რა არის და ფარმაკოლოგია

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები (INN: omega-3-acid triglycerides) მიეკუთვნება ლიპიდების მარეგულირებელი საშუალებების ფარმაკოლოგიურ ჯგუფს (ATC კოდი: C10AX06). პრეპარატი წარმოადგენს გრძელჯაჭვიან პოლიუჯერ ცხიმოვან მჟავებს — ძირითადად ეიკოზაპენტაენის მჟავას (EPA, C20:5 n-3) და დოკოზაჰექსაენის მჟავას (DHA, C22:6 n-3), რომლებიც ტრიგლიცერიდების ფორმითაა წარმოდგენილი.

ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების ფარმაკოლოგიური თვისებების შესწავლა დაიწყო 1970-იან წლებში, როდესაც დანიელმა მკვლევრებმა ბანგმა და დიერბერგმა აღმოაჩინეს გრენლანდიის ინუიტებში კარდიოვასკულარული დაავადებების დაბალი სიხშირე, რაც მაღალ ომეგა-3-შემცველ დიეტას უკავშირდებოდა. 1990-იან და 2000-იან წლებში შეიქმნა სტანდარტიზებული ფარმაცევტული ფორმები, რომლებიც შეიცავს მაღალი კონცენტრაციის EPA-სა და DHA-ს.

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები განსხვავდება ომეგა-3 მჟავების ეთილური ეთერებისგან (omega-3-acid ethyl esters) თავიანთი ქიმიური სტრუქტურით — ტრიგლიცერიდულ ფორმაში ცხიმოვანი მჟავები გლიცეროლის ხერხემალზეა მიბმული, რაც უფრო ბუნებრივ ფორმას წარმოადგენს და ზოგიერთი მონაცემებით უკეთეს ბიოშეღწევადობას უზრუნველყოფს (EMA SmPC).

პრეპარატი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის არსებითი მედიკამენტების ნუსხაში, როგორც ლიპიდშემცველი საშუალება, და ფართოდ გამოიყენება ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში ჰიპერტრიგლიცერიდემიის და დისლიპიდემიის მართვისთვის.

მოქმედების მექანიზმი

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ჰიპოლიპიდემიური ეფექტი რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებული მექანიზმით ხორციელდება:

ღვიძლში ტრიგლიცერიდების სინთეზის ინჰიბირება

EPA და DHA ამცირებს ღვიძლში ტრიგლიცერიდების de novo სინთეზს დიაცილგლიცეროლ აცილტრანსფერაზას (DGAT) ფერმენტის აქტივობის დათრგუნვის გზით. ეს იწვევს ძალიან დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების (VLDL) ღვიძლიდან სეკრეციის შემცირებას, რაც პლაზმაში ტრიგლიცერიდების კონცენტრაციის დაქვეითებას განაპირობებს (BNF 87).

ცხიმოვანი მჟავების ბეტა-ოქსიდაციის სტიმულაცია

ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები აქტივირებს პეროქსისომების პროლიფერაციით გააქტივებულ რეცეპტორებს (PPAR-α), რაც ხელს უწყობს ცხიმოვანი მჟავების ოქსიდაციის გაძლიერებას ღვიძლისა და ჩონჩხის კუნთებში. PPAR-α-ის აქტივაცია ასევე სტიმულირებს ლიპოპროტეინლიპაზას (LPL) ექსპრესიას, რაც ტრიგლიცერიდებით მდიდარი ნაწილაკების კატაბოლიზმს აჩქარებს.

ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი

EPA და DHA წარმოადგენს რეზოლვინების, პროტექტინებისა და მარეზინების პრეკურსორებს — სპეციალიზებული პრო-რეზოლუციური მედიატორები (SPM), რომლებიც ანთებითი პროცესების გადაწყვეტაში მონაწილეობენ. ეს მედიატორები ამცირებენ პროანთებითი ციტოკინების (IL-6, TNF-α) წარმოქმნას და ინჰიბირებენ ლეიკოციტების ენდოთელიუმზე ადჰეზიას.

ანტიარითმული მოქმედება

ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები მოდულირებს იონურ არხებს კარდიომიოციტებში, კერძოდ, ნატრიუმის და კალციუმის არხებს, რაც მიოკარდიუმის ელექტრული სტაბილურობის გაუმჯობესებას უწყობს ხელს. ეს მექანიზმი სავარაუდოდ ხსნის ომეგა-3-ის ანტიარითმულ პოტენციალს, თუმცა კლინიკური მტკიცებულება არაერთგვაროვანია (EMA SmPC).

ენდოთელიუმის ფუნქციის გაუმჯობესება

EPA და DHA ხელს უწყობს აზოტის ოქსიდის (NO) ბიოშეღწევადობის გაზრდას ენდოთელიუმში eNOS-ის აქტივაციის გზით, რაც ვაზოდილატაციას და სისხლის წნევის მოდესტურ შემცირებას განაპირობებს.

ჩვენებები

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ძირითადი კლინიკური ჩვენებებია:

მძიმე ჰიპერტრიგლიცერიდემია

პრეპარატი ინიშნება ენდოგენური ჰიპერტრიგლიცერიდემიის სამკურნალოდ (ფრედრიქსონის IV ტიპი), როდესაც ტრიგლიცერიდების დონე ≥500 მგ/დლ (5,6 მმოლ/ლ) და დიეტური ცვლილებები არასაკმარისია. ასევე გამოიყენება შერეული ჰიპერლიპიდემიის (ფრედრიქსონის IIb/III ტიპი) დროს, როდესაც სტატინებით მონოთერაპია საკმარის ეფექტს ვერ უზრუნველყოფს (BNF 87, NICE CG181).

კარდიოვასკულარული რისკის შემცირება

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები გამოიყენება კარდიოვასკულარული დაავადებების სეკუნდარული პრევენციისთვის მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდგომ პერიოდში (GISSI-Prevenzione კვლევის მონაცემებით), თუმცა უახლესი მეტა-ანალიზების თანახმად ეს ჩვენება გადახედილია და ზოგიერთი გაიდლაინი აღარ რეკომენდებს რუტინულ გამოყენებას (NICE NG136).

პანკრეატიტის პრევენცია

მძიმე ჰიპერტრიგლიცერიდემიით (>1000 მგ/დლ) განპირობებული მწვავე პანკრეატიტის რისკის შემცირებისთვის ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები გამოიყენება როგორც დამხმარე თერაპია ფიბრატებთან ერთად.

მეტაბოლური სინდრომი

დისლიპიდემიის კომპონენტის მართვა მეტაბოლური სინდრომის ფარგლებში, განსაკუთრებით ტრიგლიცერიდების მომატებული დონისა და HDL-ქოლესტეროლის დაქვეითების დროს.

პარენტერალური კვება

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების საინფუზიო ფორმები გამოიყენება პარენტერალური კვების კომპონენტად კრიტიკულ პაციენტებში, სეფსისისა და სისტემური ანთებითი რეაქციის სინდრომის (SIRS) მქონე ავადმყოფებში ანთების მოდულაციისთვის (EMA SmPC).

დოზირება

ზრდასრულებში

ჰიპერტრიგლიცერიდემია: რეკომენდებული დოზაა 2-4 გ/დღეში, საკვებთან ერთად. საწყისი დოზა ჩვეულებრივ 2 გ/დღეში, საჭიროების შემთხვევაში იზრდება 4 გ/დღემდე. კაფსულები მიიღება საკვებთან ერთად, ყლაპვა ხდება მთლიანად, წყალთან ერთად (BNF 87).

კარდიოვასკულარული პრევენცია (მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ): 1 გ/დღეში (EPA + DHA კომბინაცია). ეს დოზა ეფუძნება GISSI-Prevenzione კვლევის ოქმს.

შერეული დისლიპიდემია (სტატინებთან კომბინაციაში): 2-4 გ/დღეში, ინდივიდუალურად შერჩეული, ტრიგლიცერიდების საწყისი დონის მიხედვით.

ხანდაზმულ პაციენტებში

ხანდაზმულ პაციენტებში დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგი (EMA SmPC).

პედიატრიული პოპულაცია

18 წლამდე ასაკის პაციენტებში ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ფარმაცევტული პრეპარატების უსაფრთხოება და ეფექტურობა სათანადოდ არ არის დადგენილი, ამიტომ გამოყენება არ არის რეკომენდებული (EMA SmPC).

თირკმლის უკმარისობა

მსუბუქი-ზომიერი თირკმლის უკმარისობის დროს დოზის კორექცია არ არის საჭირო. მძიმე თირკმლის უკმარისობის შემთხვევაში სიფრთხილეა საჭირო, რადგან კვლევები შეზღუდულია.

ღვიძლის უკმარისობა

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში (განსაკუთრებით Child-Pugh B და C) რეკომენდებულია ღვიძლის ტრანსამინაზების (ALT, AST) პერიოდული მონიტორინგი. მძიმე ღვიძლის უკმარისობის დროს პრეპარატი სიფრთხილით გამოიყენება.

ფარმაკოკინეტიკა

აბსორბცია

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები პერორალური მიღების შემდეგ ჰიდროლიზდება წვრილ ნაწლავში პანკრეასული ლიპაზის მეშვეობით თავისუფალ ცხიმოვან მჟავებად და მონოგლიცერიდებად. აბსორბცია ხდება ნაწლავის ენტეროციტების მიერ და მნიშვნელოვნად იზრდება ცხიმოვან საკვებთან ერთად მიღებისას (ბიოშეღწევადობა 30-50%-ით მატულობს). პიკური კონცენტრაცია პლაზმაში მიიღწევა 5-8 საათში (EMA SmPC).

განაწილება

EPA და DHA ინტეგრირდება უჯრედულ მემბრანებში ფოსფოლიპიდური ფრაქციის სახით. განაწილების მოცულობა დიდია, რადგან ცხიმოვანი მჟავები ქსოვილებში ექსტენსიურად ჩაშენდება. პლაზმის ცილებთან შეკავშირების ხარისხი მაღალია — ძირითადად ალბუმინთან და ლიპოპროტეინებთან.

მეტაბოლიზმი

ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები მეტაბოლიზდება ბეტა-ოქსიდაციის გზით მიტოქონდრიებსა და პეროქსისომებში, ისევე როგორც ენდოგენური ცხიმოვანი მჟავები. ციტოქრომ P450 ფერმენტული სისტემა მნიშვნელოვან როლს არ ასრულებს მათ მეტაბოლიზმში, რაც ნარკოტიკულ ურთიერთქმედებებს ამცირებს.

ექსკრეცია

მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად CO₂-ის სახით სუნთქვით და ნაწილობრივ თირკმელებით. ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½) EPA-სთვის შეადგენს დაახლოებით 37-46 საათს, ხოლო DHA-სთვის — 48-60 საათს. მდგრადი კონცენტრაცია პლაზმაში მიიღწევა 2-3 კვირიანი რეგულარული მიღების შემდეგ (BNF 87).

გვერდითი ეფექტები

ხშირი (>10%)

• დისპეფსია
• თევზის გემო პირის ღრუში (ერუქტაცია თევზის სუნით)
• გულისრევა

ნაკლებად ხშირი (1-10%)

• დიარეა
• მუცლის ტკივილი
• გასტროინტესტინალური დისკომფორტი
• თავის ტკივილი
• გამონაყარი კანზე
• ღვიძლის ტრანსამინაზების (ALT, AST) მოდესტური მომატება
• LDL-ქოლესტეროლის დონის მომატება (განსაკუთრებით მაღალი დოზებით გამოყენებისას)
• ჰიპერგლიკემია

იშვიათი (<1%) და სერიოზული

• სისხლდენის რისკის მომატება: ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები ინჰიბირებს თრომბოციტების აგრეგაციას, რამაც შეიძლება სისხლდენის დროის გახანგრძლივება გამოიწვიოს. კლინიკურად მნიშვნელოვანი სისხლდენა იშვიათია, მაგრამ ანტიკოაგულანტებთან ერთად გამოყენებისას სიფრთხილეა საჭირო (BNF 87).
• ალერგიული რეაქციები: ანაფილაქსიის ჩათვლით, განსაკუთრებით თევზისა და ზღვის პროდუქტებისადმი ალერგიის მქონე პაციენტებში.
• წინაგულთა ფიბრილაცია: უახლესი მეტა-ანალიზების თანახმად, მაღალი დოზებით (>2 გ/დღეში) ომეგა-3 პრეპარატებმა შეიძლება გაზარდოს წინაგულთა ფიბრილაციის რისკი 25-30%-ით (NICE NG136).
• ჰიპოტენზია — განსაკუთრებით ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატებთან ერთობლივი გამოყენებისას.

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მაღალი დოზებით (≥4 გ/დღეში) გამოყენებისას LDL-ქოლესტეროლის დონე შეიძლება 5-10%-ით მოიმატოს, რაც ლიპიდური პროფილის მონიტორინგს აუცილებელს ხდის (EMA SmPC).

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ჰიპერმგრძნობელობა მოქმედი ნივთიერებისადმი ან პრეპარატის ნებისმიერი დამხმარე კომპონენტისადმი
• აქტიური სისხლდენა ან სისხლდენის მაღალი რისკი
• თევზისა და ზღვის პროდუქტებისადმი დადგენილი ალერგია (ანამნეზში ანაფილაქსია)

სიფრთხილე საჭიროა

• ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა: რეგულარულად უნდა შემოწმდეს ALT და AST, განსაკუთრებით მკურნალობის პირველი 12 თვის განმავლობაში
• კოაგულოპათიები: პაციენტებში, რომლებიც იღებენ ანტიკოაგულანტებს ან ანტითრომბოციტარულ საშუალებებს, INR-ის მონიტორინგი აუცილებელია
• შაქრიანი დიაბეტი: ომეგა-3 ცხიმოვანმა მჟავებმა შეიძლება გამოიწვიოს გლიკემიის მოდესტური მომატება — გლუკოზის კონტროლი მკაცრად უნდა ხორციელდებოდეს
• წინაგულთა ფიბრილაციის ანამნეზი ან რისკ-ფაქტორები: მაღალი დოზების დანიშვნისას რისკ-სარგებლის თანაფარდობა ფრთხილად უნდა შეფასდეს
• სოიას ალერგია: ზოგიერთი პრეპარატი შეიცავს სოიას ლეციტინს დამხმარე ნივთიერებად (BNF 87, EMA SmPC)

ურთიერთქმედებები

კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები

ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი, აცენოკუმაროლი): ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები აძლიერებს ანტიკოაგულანტურ ეფექტს თრომბოციტების აგრეგაციის ინჰიბირების გზით. ვარფარინთან ერთობლივი გამოყენებისას INR შეიძლება მოიმატოს — საჭიროა INR-ის მონიტორინგი და, საჭიროების შემთხვევაში, ვარფარინის დოზის კორექცია (BNF 87).

ანტითრომბოციტარული საშუალებები (ასპირინი, კლოპიდოგრელი): კომბინაციამ შეიძლება გაზარდოს სისხლდენის რისკი ადიტიური ეფექტით. კლინიკური მნიშვნელოვანი სისხლდენა იშვიათია, მაგრამ ქირურგიული ჩარევის წინ პრეპარატის შეწყვეტა განხილული უნდა იქნეს.

ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები: ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების მოდესტური ჰიპოტენზიური ეფექტი შეიძლება შეჯამდეს ანტიჰიპერტენზიულ პრეპარატებთან, რაც სიმპტომური ჰიპოტენზიის რისკს ზრდის.

ფიბრატები (ფენოფიბრატი, გემფიბროზილი): ერთობლივი გამოყენება ხშირია კლინიკურ პრაქტიკაში მძიმე ჰიპერტრიგლიცერიდემიის მართვისთვის. კომბინაცია ზოგადად უსაფრთხოა, თუმცა მიოპათიის რისკი თეორიულად შეიძლება მოიმატოს.

სტატინები: ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები ხშირად ინიშნება სტატინებთან კომბინაციაში. ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება მინიმალურია, რადგან ომეგა-3 მჟავები არ მეტაბოლიზდება CYP450 სისტემის მეშვეობით (EMA SmPC).

ორალური კონტრაცეპტივები: ესტროგენშემცველი კონტრაცეპტივები ზრდის ტრიგლიცერიდების დონეს, რამაც შეიძლება ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ეფექტი შეამციროს.

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ფარმაცევტული პრეპარატები ორსულობის პერიოდში სიფრთხილით გამოიყენება. FDA-ის კლასიფიკაციით პრეპარატი კატეგორია C-ს მიეკუთვნება — ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები არ აჩვენებს ტერატოგენულ ეფექტს, მაგრამ ადეკვატური კონტროლირებული კვლევები ორსულ ქალებში არ ჩატარებულა. თერაპიული დოზებით (≤4 გ/დღეში) პრეპარატი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ორსულობის პერიოდში, თუ სავარაუდო სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. აღსანიშნავია, რომ DHA არსებითია ნაყოფის ნერვული სისტემისა და ბადურის განვითარებისთვის, რაც საკვები დანამატების სახით 200-300 მგ DHA-ს მიღებას რეკომენდებულს ხდის ორსულობის განმავლობაში (EMA SmPC).

ლაქტაცია

EPA და DHA გადადის დედის რძეში. ფარმაცევტული დოზებით მიღების უსაფრთხოება ლაქტაციის პერიოდში სრულად არ არის დადგენილი. მიუხედავად ამისა, ფიზიოლოგიური რაოდენობებით ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები რძის ბუნებრივი კომპონენტებია და ჩვილის განვითარებისთვის სასარგებლოა (BNF 87).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია, მათ შორის:

• [არკოკაფსი ომეგა-3](/medications/arkokafsi-omega-3-kafsula-60) — კაფსულა, 60 ცალი შეფუთვაში. შეიცავს სტანდარტიზებულ თევზის ზეთს EPA-სა და DHA-ს კონცენტრაციით.
• [არკოკაფსი ომეგა-3 N60](/medications/arkokafsi-omega-3-n60kafs) — ანალოგიური ფორმულაცია, 60 კაფსულიანი შეფუთვა.

საქართველოს ბაზარზე ასევე ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ბიოლოგიურად აქტიური დანამატები (BAD), რომლებიც ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავებს შეიცავს, თუმცა მხოლოდ რეგისტრირებული სამკურნალო პრეპარატები (რეცეპტით ან რეცეპტის გარეშე) უნდა გამოიყენებოდეს კლინიკური ჩვენებების მიხედვით. ლიპიდშემცველი თერაპიის დაწყებამდე ექიმთან კონსულტაცია აუცილებელია.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენი ხნის განმავლობაში უნდა მივიღო ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები ეფექტის მისაღწევად?

ტრიგლიცერიდების დონის მნიშვნელოვანი შემცირება ჩვეულებრივ შეინიშნება 2-4 კვირის რეგულარული მიღების შემდეგ, ხოლო მაქსიმალური ეფექტი — 2-3 თვეში. ლიპიდური პროფილი უნდა შემოწმდეს მკურნალობის დაწყებიდან 8-12 კვირის შემდეგ ეფექტურობის შესაფასებლად (BNF 87).

შეიძლება თუ არა ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების მიღება სტატინებთან ერთად?

დიახ, ომეგა-3 ტრიგლიცერიდები ხშირად ინიშნება სტატინებთან კომბინაციაში შერეული დისლიპიდემიის მართვისთვის. ეს კომბინაცია ზოგადად უსაფრთხოა, რადგან პრეპარატები სხვადასხვა მექანიზმით მოქმედებენ და ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედება მინიმალურია. თუმცა აუცილებელია ლიპიდური პანელის (ტრიგლიცერიდები, LDL, HDL) რეგულარული კონტროლი (NICE CG181).

რა განსხვავებაა ფარმაცევტულ ომეგა-3 პრეპარატებსა და საკვებ დანამატებს შორის?

ფარმაცევტული პრეპარატები შეიცავს სტანდარტიზებულ, მაღალკონცენტრირებულ EPA-სა და DHA-ს (ჩვეულებრივ ≥85%), გადიან მკაცრ ხარისხის კონტროლს და რეგისტრირებულია სამედიცინო ჩვენებებისთვის. საკვები დანამატები შეიძლება შეიცავდეს დაბალ კონცენტრაციას, მერყეობდეს ხარისხით და არ ექვემდებარებოდეს იმავე მარეგულირებელ სტანდარტებს. კლინიკური ჩვენებების არსებობისას რეკომენდებულია მხოლოდ რეგისტრირებული სამკურნალო პრეპარატის გამოყენება (EMA SmPC).

შეიძლება თუ არა ომეგა-3 მიღება თევზისადმი ალერგიის შემთხვევაში?

თევზის ცილისადმი ალერგიის (განსაკუთრებით ანაფილაქსიის ანამნეზი) შემთხვევაში ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების ფარმაცევტული პრეპარატები უკუნაჩვენებია. მიუხედავად იმისა, რომ მაღალხარისხიანი გაწმენდის პროცესი ცილურ ფრაქციას მინიმუმამდე ამცირებს, ალერგიული რეაქციის რისკი სრულად ვერ გამოირიცხება. ასეთ პაციენტებში შესაძლებელია მცენარეული წარმოშობის ომეგა-3 (მაგ., წყალმცენარეებიდან მიღებული DHA) განხილვა (BNF 87).

ზრდის თუ არა ომეგა-3 წინაგულთა ფიბრილაციის რისკს?

უახლესი კლინიკური მონაცემები (REDUCE-IT, STRENGTH კვლევები) მიუთითებს, რომ მაღალი დოზებით (>2 გ/დღეში) ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების მიღებამ შეიძლება მოდესტურად გაზარდოს წინაგულთა ფიბრილაციის რისკი. ამიტომ არითმიის ანამნეზის ან რისკ-ფაქტორების მქონე პაციენტებში მაღალი დოზების დანიშვნა ფრთხილად უნდა შეფასდეს და სარგებელ-რისკის თანაფარდობა ინდივიდუალურად განისაზღვროს (NICE NG136).

როდის არის საუკეთესო ომეგა-3 კაფსულების მიღება — დილით თუ საღამოს?

ომეგა-3 ტრიგლიცერიდების კაფსულები შეიძლება მიღებულ იქნეს დღის ნებისმიერ მონაკვეთში, მთავარია საკვებთან ერთად მიღება, რადგან ცხიმოვანი საკვები მნიშვნელოვნად ზრდის აბსორბციას. დოზის გაყოფა 2-3 მიღებაზე (მაგ., საუზმესა და სადილზე) ამცირებს გასტროინტესტინალურ გვერდით ეფექტებს, განსაკუთრებით ერუქტაციას თევზის სუნით (EMA SmPC).