kagocel · INN
kagocel (kagocel) ხელმისაწვდომია საქართველოში 3 ბრენდის სახით. ქვემოთ მოცემული პროდუქტების ანოტაციები გადამოწმებულია ავტორიტეტული საერთაშორისო წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank, WHO ATC) და ლოკალიზებულია ქართული ფარმაცევტული ბაზრისთვის.
კაგოცელი (Kagocel) არის რუსული წარმოების ანტივირუსული/იმუნომოდულატორული პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება ინტერფერონის ინდუქტორების ჯგუფს. გამოიყენება გრიპის და სხვა მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციების (ARVI) სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისთვის. პრეპარატი ხელმისაწვდომია 12 მგ-იანი ტაბლეტების სახით. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კაგოცელი არ არის რეგისტრირებული ევროპის სამკურნალო საშუალებათა სააგენტოში (EMA), აშშ-ს სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციაში (FDA), ასევე არ შედის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში. პრეპარატის ეფექტურობის მტკიცებულებათა ბაზა შეზღუდულია და ძირითადად რუსულენოვან ლიტერატურაში წარმოდგენილ კვლევებს ეყრდნობა, რაც საერთაშორისო ექსპერტთა წრეში კრიტიკის საგანია.
---
კაგოცელი წარმოადგენს სინთეზურ ნაერთს — გოსიპოლისა და კარბოქსიმეთილცელულოზას კოპოლიმერის ნატრიუმის მარილს. იგი ფარმაკოლოგიურად კლასიფიცირდება როგორც ინტერფერონის ინდუქტორი და იმუნომოდულატორი. პრეპარატი შემუშავდა რუსეთის ფედერაციაში და დარეგისტრირდა 2003 წელს რუსეთის ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ.
გოსიპოლი — ბამბის მცენარის (Gossypium) ბუნებრივი პოლიფენოლური პიგმენტია, რომელიც ცნობილია თავისი ბიოლოგიური აქტივობით. თუმცა თავისუფალ გოსიპოლს ახასიათებს ტოქსიკურობა, მათ შორის, მამაკაცებში სპერმატოგენეზის სუპრესია. კაგოცელის მწარმოებელი (ООО „Ниармедик Плюс") აცხადებს, რომ პოლიმერიზაციის პროცესში თავისუფალი გოსიპოლის კონცენტრაცია მინიმალურ დონეზეა დაყვანილი (3%-ზე ნაკლები), რაც, მათი განცხადებით, ამცირებს ტოქსიკურობის რისკს.
კაგოცელი მიეკუთვნება პრეპარატთა იმ ჯგუფს, რომელთა კონცეფცია ემყარება ენდოგენური ინტერფერონის პროდუქციის სტიმულაციას ვირუსული ინფექციის წინააღმდეგ. მსგავსი მიდგომა პოპულარულია რუსულ ფარმაკოლოგიაში, თუმცა დასავლურ კლინიკურ პრაქტიკაში ეს კონცეფცია ფართოდ არ არის მიღებული. ისეთი ავტორიტეტული წყაროები, როგორიცაა Cochrane Collaboration, BMJ და NICE, არ მოიხსენიებენ კაგოცელს თავიანთ რეკომენდაციებსა და მიმოხილვებში. ეს ფაქტი მნიშვნელოვანია კლინიკური გადაწყვეტილების მიღებისას.
---
კაგოცელის დეკლარირებული მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ენდოგენური ინტერფერონების ინდუქციას — ძირითადად „გვიანი" ინტერფერონების (ინტერფერონ-ალფა და ინტერფერონ-ბეტა) წარმოქმნის სტიმულაციას ორგანიზმში.
მწარმოებლის მონაცემებით, კაგოცელი ახდენს შემდეგ ფარმაკოლოგიურ ეფექტებს:
ინტერფერონის ინდუქცია: პრეპარატი სტიმულირებს ინტერფერონ-ალფა და ინტერფერონ-ბეტა პროდუქციას სხვადასხვა უჯრედში, რომლებიც მონაწილეობენ თანდაყოლილ იმუნურ პასუხში — T და B ლიმფოციტებში, მაკროფაგებში, გრანულოციტებში, ფიბრობლასტებსა და ენდოთელიალურ უჯრედებში. ინტერფერონის მაქსიმალური კონცენტრაცია სისხლის შრატში, მწარმოებლის მიხედვით, მიიღწევა პრეპარატის მიღებიდან 48 საათში და ინარჩუნებს თერაპიულ დონეს 4–5 დღის განმავლობაში.
იმუნომოდულატორული მოქმედება: ნატურალური ქილერი (NK) უჯრედების აქტივაცია, ციტოტოქსიკური T-ლიმფოციტების ფუნქციის გაძლიერება და ჰუმორალური იმუნური პასუხის მოდულაცია. პრეპარატი, სავარაუდოდ, ზრდის ინტერლეუკინების (IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α) ექსპრესიას, რაც ხელს უწყობს ანტივირუსული პასუხის ფორმირებას.
უჯრედშიდა სიგნალიზაცია: სავარაუდო მექანიზმი მოიცავს ტოლ-მსგავსი რეცეპტორების (TLR) სიგნალური გზების გააქტიურებას, კერძოდ, TLR-3 და TLR-4 რეცეპტორების მეშვეობით NF-κB სიგნალური კასკადის ინდუქციას, რაც საბოლოოდ იწვევს ინტერფერონ-სტიმულირებული გენების (ISGs) ტრანსკრიფციას.
კრიტიკული შენიშვნა: აღნიშნული მექანიზმები ძირითადად ეფუძნება in vitro კვლევებსა და პრეკლინიკურ მოდელებს. რანდომიზებული, პლაცებო-კონტროლირებული კლინიკური კვლევები, რომლებიც აკმაყოფილებენ საერთაშორისო სტანდარტებს (ICH-GCP), შეზღუდული რაოდენობითაა ხელმისაწვდომი. მექანიზმის ვალიდაცია დამოუკიდებელი საერთაშორისო ლაბორატორიების მიერ არ მომხდარა, რაც ქმნის მტკიცებულებათა ხარისხის მნიშვნელოვან ხარვეზს.
---
კაგოცელის რეგისტრირებული ჩვენებები (რუსეთის ფედერაციის ფარმაცევტულ რეესტრში) მოიცავს:
პრეპარატი გამოიყენება გრიპის (ინფლუენცა A და B) სამკურნალოდ, განსაკუთრებით დაავადების პირველ 3–4 დღეში დაწყებული თერაპიის შემთხვევაში. ასევე რეკომენდებულია სეზონური პროფილაქტიკისთვის ეპიდემიურ პერიოდებში.
კაგოცელი ინიშნება ARVI-ის სამკურნალოდ — სხვადასხვა ეტიოლოგიის გაციების, რინოვირუსული, ადენოვირუსული და პარაინფლუენცის ინფექციების დროს. მწარმოებელი აცხადებს, რომ პრეპარატი ამცირებს სიმპტომების ხანგრძლივობას და სიმძიმეს.
მოზრდილებში პრეპარატი გამოიყენება ჰერპესის (HSV-1, HSV-2) სამკურნალოდ კომპლექსური თერაპიის ფარგლებში.
მნიშვნელოვანი შეზღუდვები: გასათვალისწინებელია, რომ:
საერთაშორისო მტკიცებულებითი მედიცინის (evidence-based medicine) თვალსაზრისით, კაგოცელის ეფექტურობის მხარდამჭერი ხარისხიანი კლინიკური მტკიცებულება არასაკმარისია. გრიპისა და ARVI-ის მკურნალობისთვის, საერთაშორისოდ მიღებული მტკიცებულებითი პრეპარატებია ოსელტამივირი (Tamiflu), ზანამივირი და ბალოქსავირი (BNF 87), (NICE NG136).
---
კაგოცელი ხელმისაწვდომია 12 მგ-იანი ტაბლეტების სახით (10 ტაბლეტი შეფუთვაში).
გრიპისა და ARVI-ის მკურნალობა:
გრიპისა და ARVI-ის პროფილაქტიკა:
ჰერპესის მკურნალობა (მოზრდილები):
6 წლის და ზემოთ — გრიპისა და ARVI-ის მკურნალობა:
3–6 წლის ბავშვები — გრიპისა და ARVI-ის მკურნალობა:
სპეციფიკური დოზის კორექტირების რეკომენდაციები არ არის მოცემული მწარმოებლის ინსტრუქციაში, რაც კიდევ ერთი ხარვეზია პრეპარატის ფარმაკოლოგიურ პროფილში.
---
კაგოცელის ფარმაკოკინეტიკური მონაცემები შეზღუდულია და ძირითადად პრეკლინიკურ (ცხოველურ) კვლევებს ეფუძნება.
აბსორბცია: პერორალური მიღების შემდეგ, მწარმოებლის მონაცემებით, სისტემურ სისხლმიმოქცევაში შეიწოვება მიღებული დოზის დაახლოებით 20%. ბიოშეღწევადობის (ბიოხელმისაწვდომობის) ზუსტი მაჩვენებელი ადამიანში სრულად არ არის დადგენილი.
განაწილება: ცხოველებზე ჩატარებული კვლევებით, პრეპარატის 24 საათის შემდეგ ორგანიზმში შეტანის, ძირითადი კონცენტრაცია გროვდება ღვიძლში, ფილტვებში, თირკმელებში, თიმუსში, ელენთაში და ლიმფურ კვანძებში. სისხლის პლაზმაში კონცენტრაცია შედარებით დაბალია, რაც მიუთითებს პრეპარატის ქსოვილოვან განაწილებაზე.
მეტაბოლიზმი: მეტაბოლიზმის დეტალური გზები სრულად არ არის შესწავლილი. ვინაიდან პრეპარატი წარმოადგენს მაღალმოლეკულურ პოლიმერს, სავარაუდოა, რომ მისი მეტაბოლიზმი განსხვავდება დაბალმოლეკულური ნაერთებისგან.
ელიმინაცია: პრეპარატი ორგანიზმიდან გამოიყოფა ძირითადად ნაწლავის საშუალებით (განავლით) — დოზის დაახლოებით 90%, ხოლო დარჩენილი 10% — თირკმელების მეშვეობით (შარდით). ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½) ზუსტად დადგენილი არ არის.
კრიტიკული შენიშვნა: ადამიანებში ფარმაკოკინეტიკის სრულფასოვანი კვლევა (I ფაზის კლინიკური კვლევა ICH-GCP სტანდარტებით) პუბლიკაციებში ხელმისაწვდომი არ არის.
---
კაგოცელის გვერდითი ეფექტების პროფილი სრულად არ არის დახასიათებული ადექვატური პოსტმარკეტინგული მეთვალყურეობის არარსებობის გამო.
მწარმოებლის ინსტრუქციის მიხედვით, პრეპარატს „კარგი ტოლერანტობა" აქვს. სპეციფიკური ხშირი გვერდითი ეფექტები ინსტრუქციაში არ არის ჩამოთვლილი, რაც თავისთავად საეჭვოა, რადგან პრაქტიკულად ნებისმიერი ფარმაკოლოგიურად აქტიური ნივთიერება იწვევს გარკვეულ არასასურველ რეაქციებს.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გოსიპოლის — კაგოცელის ერთ-ერთი სტრუქტურული კომპონენტის — ცნობილი ტოქსიკური ეფექტები:
შენიშვნა: გვერდითი ეფექტების არასრული აღრიცხვა შეიძლება მიუთითებდეს არაადექვატურ ფარმაკოვიგილანსზე და არა პრეპარატის უსაფრთხოებაზე.
---
---
კაგოცელის წამლისმიერი ურთიერთქმედებები სრულად შესწავლილი არ არის, რაც სერიოზულ ხარვეზს წარმოადგენს პრეპარატის უსაფრთხოების პროფილში.
მწარმოებლის მიერ მოცემული ინფორმაციით:
ინტერფერონის პრეპარატები და სხვა იმუნომოდულატორები: ერთდროულად მიღება (მაგ., ინტერფერონ-ალფა, ტილორონი, არბიდოლი) შეიძლება გამოიწვიოს ჭარბი ციტოკინური პასუხი, თუმცა ეს რისკი კლინიკურად დოკუმენტირებული არ არის.
იმუნოსუპრესანტები: თეორიულად, იმუნომოდულატორულ მექანიზმთან კონფლიქტი შეიძლება წარმოიშვას ტაკროლიმუსთან, ციკლოსპორინთან ან კორტიკოსტეროიდებთან ერთდროულად მიღებისას.
CYP450 ურთიერთქმედებები: ვინაიდან კაგოცელი მაღალმოლეკულური პოლიმერია, ციტოქრომ P450 სისტემის ფერმენტებთან მისი ურთიერთქმედება ნაკლებად სავარაუდოა, თუმცა ეს ფორმალურად შეუსწავლელია.
პრაქტიკული რეკომენდაცია: ვინაიდან ურთიერთქმედების კვლევები არ ჩატარებულა ICH სტანდარტების შესაბამისად, ნებისმიერ პოლითერაპიულ რეჟიმში კაგოცელის ჩართვა მოითხოვს ექიმის მეთვალყურეობას.
---
კაგოცელი უკუნაჩვენებია ორსულობის მთელი პერიოდის განმავლობაში. ადამიანის ორსულობაზე პრეპარატის ზემოქმედების კლინიკური მონაცემები არ არსებობს. პრეკლინიკური კვლევები ცხოველებში არ ავლენდა ტერატოგენულ ეფექტს, თუმცა ამ მონაცემების ადეკვატურობა არ არის დადასტურებული დამოუკიდებელი ექსპერტიზით.
FDA-ს ორსულობის კატეგორია არ არის მინიჭებული (პრეპარატი არ არის რეგისტრირებული FDA-ში). EMA-ს შეფასება ასევე არ არსებობს.
გოსიპოლის ცნობილი რეპროდუქციული ტოქსიკურობა დამატებითი შეშფოთების საფუძველს ქმნის ორსულობის პერიოდში.
კაგოცელი უკუნაჩვენებია ძუძუთი კვების პერიოდში. მონაცემები პრეპარატის დედის რძეში გადასვლის შესახებ არ არსებობს. მკურნალობის აუცილებლობის შემთხვევაში რეკომენდებულია ლაქტაციის შეწყვეტა ან პრეპარატის მიღებაზე უარის თქმა.
რეკომენდაცია: ორსულ და მეძუძური ქალებისთვის, გრიპისა და ARVI-ის სამკურნალოდ უპირატესობა უნდა მიენიჭოს საერთაშორისოდ აღიარებულ და შესწავლილ პრეპარატებს (BNF 87).
---
კაგოცელი საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია ძირითადად რუსული იმპორტის სახით, სავაჭრო სახელწოდებით „კაგოცელი" (Кагоцел), მწარმოებელი — ООО „Ниармедик Плюс" (რუსეთი).
პრეპარატი წარმოდგენილია 12 მგ-იანი ტაბლეტებით, 10 ცალი შეფუთვაში.
მნიშვნელოვანი: საქართველოს ჯანდაცვის სისტემაში კაგოცელი არ შედის სახელმწიფო კლინიკურ გაიდლაინებში გრიპისა და ARVI-ის მკურნალობისთვის. ექიმებს რეკომენდირებულია, კლინიკური გადაწყვეტილების მიღებისას, ეყრდნობოდნენ საერთაშორისოდ აღიარებულ მტკიცებულებებსა და პროტოკოლებს.
---
კაგოცელის ეფექტურობა საერთაშორისო მტკიცებულებითი მედიცინის სტანდარტებით დადასტურებული არ არის. არსებული კვლევები ძირითადად რუსულენოვანია, შეზღუდული მეთოდოლოგიური ხარისხით, და არ არის რეფერირებული ავტორიტეტულ საერთაშორისო ჟურნალებში. Cochrane, NICE, WHO და EMA არ მოიხსენიებენ კაგოცელს რეკომენდებულ პრეპარატებს შორის (NICE NG136). გრიპის მტკიცებულებით მკურნალობისთვის განიხილეთ ოსელტამივირი ან ზანამივირი (BNF 87).
მწარმოებელი ნებას რთავს პრეპარატის გამოყენებას 3 წლის ზემოთ ასაკის ბავშვებში. თუმცა, ბავშვთა პოპულაციაში ადექვატური უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის კვლევები საერთაშორისო სტანდარტებით ჩატარებული არ არის. პედიატრიული გამოყენებისას განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, და მშობლებმა ამის შესახებ უნდა მიიღონ ინფორმირებული გადაწყვეტილება ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ.
მწარმოებლის ინფორმაციით, კაგოცელი თავსებადია ანტიბიოტიკებთან. თუმცა, მნიშვნელოვანია გავიაზროთ, რომ ანტიბიოტიკები არ მოქმედებენ ვირუსებზე, და ვირუსული ინფექციების დროს ანტიბიოტიკის დანიშვნა არამართებულია ბაქტერიული გართულებების გარეშე. კომბინირებული თერაპიის დანიშვნა უნდა განხორციელდეს მხოლოდ ექიმის მიერ.
რუსულ ბაზარზე არსებობს მრავალი „ინტერფერონის ინდუქტორი" — ტილორონი (ლავომაქსი, ამიქსინი), არბიდოლი (უმიფენოვირი), ციტოვირი და სხვა. თუმცა, არცერთ მათგანს არ გააჩნია საერთაშორისო მტკიცებულებითი ბაზა. საერთაშორისოდ აღიარებული ანტივირუსული პრეპარატებიდან გრიპისთვის რეკომენდებულია ოსელტამივირი და ზანამივირი (WHO Model List).
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე დისკუსიური საკითხი კაგოცელთან დაკავშირებით. პრეპარატის სტრუქტურული კომპონენტი — გოსიპოლი — ცნობილი სპერმატოტოქსინია. მწარმოებელი აცხადებს, რომ პრეპარატში თავისუფალი გოსიპოლის შემცველობა უმნიშვნელოა. ამ მტკიცების დამოუკიდებელი ვერიფიკაცია არ მომხდარა. რეპროდუქციული ასაკის მამაკაცებს, განსაკუთრებით ფერტილობის პრობლემების არსებობისას, რეკომენდებულია ამ საკითხზე ექიმთან კონსულტაცია.
რუსეთში კაგოცელი ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ (OTC). საქართველოში პრეპარატის რეცეპტურული სტატუსი დამოკიდებულია ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოს მოთხოვნებზე. მიუხედავად OTC სტატუსისა, რეკომენდებულია ნებისმიერი ანტივირუსული პრეპარატის გამოყენება ექიმის კონსულტაციის შემდეგ, განსაკუთრებით ბავშვებში, ორსულებსა და ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტებში.