isosorbide dinitrate

მოკლედ

იზოსორბიდის დინიტრატი (Isosorbide Dinitrate, ISDN) არის ორგანული ნიტრატების ჯგუფის ვაზოდილატატორი პრეპარატი, რომელიც ძირითადად გამოიყენება სტენოკარდიის (გულმკერდის ტკივილის) პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის, ასევე გულის შეგუბებითი უკმარისობის მართვაში. პრეპარატი მოქმედებს აზოტის ოქსიდის (NO) გამოთავისუფლების გზით, რაც იწვევს სისხლძარღვების გლუვი კუნთოვანი ქსოვილის რელაქსაციას, ვენური დაბრუნების შემცირებას (წინდატვირთვის შემცირება) და, უფრო მაღალ დოზებზე, არტერიული რეზისტენტობის შემცირებას (უკანდატვირთვის შემცირება). ხელმისაწვდომია ტაბლეტების (ჩვეულებრივი და სუბლინგვალური), რეტარდ-ფორმების, აეროზოლის და საინფუზიო ხსნარის სახით. ტოლერანტობის განვითარების თავიდან ასაცილებლად რეკომენდებულია „ნიტრატისგან თავისუფალი ინტერვალის" დაცვა (BNF 87).

რა არის და ფარმაკოლოგია

იზოსორბიდის დინიტრატი (INN: Isosorbide dinitrate) წარმოადგენს ორგანულ ნიტრატს — ვაზოდილატატორ პრეპარატს, რომელიც კარდიოლოგიურ პრაქტიკაში გამოიყენება უკვე რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში. ქიმიურად ეს არის 1,4:3,6-დიანჰიდრო-D-გლუციტოლის 2,5-დინიტრატი, რომელიც D-სორბიტოლის ციკლური ეთერის ნიტრატის ეთერს წარმოადგენს.

ნიტრატების ისტორია კარდიოლოგიაში იწყება XIX საუკუნიდან, როდესაც ნიტროგლიცერინი პირველად იქნა გამოყენებული სტენოკარდიის სამკურნალოდ. იზოსორბიდის დინიტრატი შეიქმნა როგორც უფრო სტაბილური და ხანგრძლივმოქმედი ალტერნატივა ნიტროგლიცერინისა, რომელიც კლინიკურ პრაქტიკაში ფართოდ შემოვიდა 1960-იანი წლებიდან. პრეპარატი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის აუცილებელ წამალთა ნუსხაში (WHO Model List), რაც მის კლინიკურ მნიშვნელობას ხაზს უსვამს.

ფარმაკოლოგიური კლასიფიკაციით, იზოსორბიდის დინიტრატი მიეკუთვნება ორგანულ ნიტრატებს (ATC კოდი: C01DA08) — ვაზოდილატატორთა ჯგუფს, რომელიც გულზე მოქმედ პრეპარატებს მიეკუთვნება. ამ ჯგუფის სხვა წევრებია ნიტროგლიცერინი (გლიცერილ ტრინიტრატი) და იზოსორბიდის მონონიტრატი (ISMN), რომელიც ფაქტობრივად ISDN-ის აქტიური მეტაბოლიტია. ნიტროგლიცერინისგან განსხვავებით, ISDN-ს მეტი ბიოშეღწევადობა და ხანგრძლივი მოქმედების დრო ახასიათებს, რაც მას პროფილაქტიკური გამოყენებისთვის უფრო ხელსაყრელს ხდის (EMA SmPC).

მოქმედების მექანიზმი

იზოსორბიდის დინიტრატი წარმოადგენს პროწამალს (prodrug), რომელიც ორგანიზმში ბიოტრანსფორმაციის შედეგად გარდაიქმნება აქტიურ მეტაბოლიტებად — იზოსორბიდ-2-მონონიტრატად და იზოსორბიდ-5-მონონიტრატად. ეს მეტაბოლიტები, ისევე როგორც თავად მშობელი ნივთიერება, წარმოადგენენ აზოტის ოქსიდის (NO) დონორებს.

აზოტის ოქსიდის გამოთავისუფლება: სისხლძარღვების გლუვი კუნთოვანი უჯრედების შიგნით იზოსორბიდის დინიტრატიდან ენზიმური დენიტრაციის (თიოლ-შემცველი ცილებისა და მიტოქონდრიული ალდეჰიდდეჰიდროგენაზას მონაწილეობით) შედეგად თავისუფლდება NO.

გუანილატციკლაზას აქტივაცია: გამოთავისუფლებული NO აქტივირებს ხსნად გუანილატციკლაზას (sGC), რაც ზრდის ციკლური გუანოზინმონოფოსფატის (cGMP) კონცენტრაციას უჯრედშიდა სივრცეში.

cGMP-დამოკიდებული მექანიზმები: cGMP-ის მომატება ააქტივირებს პროტეინკინაზა G-ს (PKG), რომელიც:

• ამცირებს უჯრედშიდა კალციუმის (Ca²⁺) კონცენტრაციას სარკოპლაზმური ბადის მიერ კალციუმის შეგროვების სტიმულირებით;
• ინჰიბირებს კალციუმის შემოდინებას L-ტიპის კალციუმის არხებით;
• ააქტივირებს მიოზინის მსუბუქი ჯაჭვის ფოსფატაზას, რაც იწვევს გლუვი კუნთის რელაქსაციას.

ჰემოდინამიკური ეფექტები:

• წინდატვირთვის შემცირება (preload): თერაპიულ დოზებში ISDN უპირატესად ვენურ ვაზოდილატაციას იწვევს, რაც ამცირებს ვენურ დაბრუნებას გულისკენ და, შესაბამისად, პარკუჭების ბოლოდიასტოლურ მოცულობას და წნევას.
• უკანდატვირთვის შემცირება (afterload): უფრო მაღალ დოზებზე ხდება არტერიოლური ვაზოდილატაციაც, რაც ამცირებს სისტემურ სისხლძარღვოვან წინაღობას.
• კორონარული ნაკადის გაუმჯობესება: ISDN აფართოებს ეპიკარდიულ კორონარულ არტერიებს და კოლატერალურ სისხლძარღვებს, აუმჯობესებს სუბენდოკარდიულ სისხლმომარაგებას.
• მიოკარდიუმის ჟანგბადმოთხოვნილების შემცირება: წინდატვირთვისა და უკანდატვირთვის შემცირებით მცირდება გულის კუნთის მუშაობა და, შედეგად, ჟანგბადის მოხმარება (BNF 87).

ნიტრატების ხანგრძლივი გამოყენებისას განვითარდება ტოლერანტობა, რომლის მექანიზმი მოიცავს სულფჰიდრილის ჯგუფების დეპლეციას, ნეიროჰუმორულ კონტრრეგულაციას და ოქსიდაციური სტრესის ზრდას.

ჩვენებები

იზოსორბიდის დინიტრატის ძირითადი ჩვენებები მოიცავს:

სტაბილური სტენოკარდია

ISDN ფართოდ გამოიყენება სტაბილური სტენოკარდიის პროფილაქტიკისთვის — გულმკერდის ტკივილის შეტევების თავიდან ასაცილებლად. სუბლინგვალური ფორმა ასევე ეფექტურია მწვავე სტენოკარდიული შეტევის კუპირებისთვის, თუმცა ამ მიზნით ნიტროგლიცერინი უფრო ხშირად გამოიყენება. NICE-ის რეკომენდაციებით (NICE CG126), ნიტრატები შეიძლება გამოიყენებოდეს როგორც მონოთერაპიის სახით, ასევე ბეტა-ბლოკატორებთან ან კალციუმის არხის ბლოკატორებთან კომბინაციაში.

არასტაბილური სტენოკარდია და მწვავე კორონარული სინდრომი

ინტრავენური ISDN გამოიყენება არასტაბილური სტენოკარდიისა და მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტის მართვაში, სადაც იშემიური ტკივილის კუპირება და ჰემოდინამიკური ოპტიმიზაცია აუცილებელია.

გულის შეგუბებითი უკმარისობა

ISDN ჰიდრალაზინთან კომბინაციაში გამოიყენება გულის შეგუბებითი უკმარისობის მკურნალობაში, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომელთათვისაც აგფ-ინჰიბიტორები ან ანგიოტენზინ II-ის რეცეპტორის ბლოკატორები უკუნაჩვენებია ან ვერ ხერხდება მათი ტოლერირება. A-HeFT კვლევის თანახმად, ეს კომბინაცია განსაკუთრებით ეფექტურია აფრო-ამერიკულ პოპულაციაში (EMA SmPC).

მწვავე ფილტვის შეშუპება

ინტრავენური ISDN ეფექტურია მწვავე ფილტვის შეშუპების მართვაში, სადაც სწრაფი ვენოდილატაცია ამცირებს ფილტვის კაპილარურ წნევას.

სხვა ჩვენებები

• საყლაპავის სპაზმი (არარეგისტრირებული ჩვენება);
• აქალაზია (არარეგისტრირებული ჩვენება);
• რეინოს ფენომენი (იშვიათად).

დოზირება

იზოსორბიდის დინიტრატის დოზირება დამოკიდებულია ჩვენებაზე, მიღების ფორმაზე და პაციენტის ინდივიდუალურ პასუხზე.

სტენოკარდიის პროფილაქტიკა (პერორალურად)

• მოზრდილები: ჩვეულებრივი ტაბლეტები — 20–120 მგ დღეში, გაყოფილი 2–3 მიღებაზე. საწყისი დოზა: 20 მგ 2–3 ჯერ დღეში, საჭიროების შემთხვევაში თანდათან მომატებით.
• რეტარდ-ფორმები: 40–80 მგ დღეში ერთჯერადად ან ორ მიღებაზე.
• ტოლერანტობის პრევენცია: რეკომენდებულია ასიმეტრიული დოზირების რეჟიმი — მაგალითად, დილით და შუადღეს მიღება, საღამოს ხანგრძლივი „ნიტრატისგან თავისუფალი პერიოდით" (8–12 საათი) (BNF 87).

მწვავე სტენოკარდიული შეტევა (სუბლინგვალურად)

• 5–10 მგ ენის ქვეშ, საჭიროების შემთხვევაში გამეორება 5 წუთის ინტერვალით (მაქსიმუმ 3 დოზა 15 წუთში).

ინტრავენურად (სტაციონარულ პირობებში)

• მწვავე გულის უკმარისობა / მწვავე კორონარული სინდრომი: საწყისი დოზა 2 მგ/სთ, თანდათან მატებით 10 მგ/სთ-მდე ჰემოდინამიკური პასუხის მიხედვით. მაქსიმალურ შემთხვევაში — 20 მგ/სთ-მდე.
• ინფუზია ხორციელდება 5%-იან გლუკოზის ან 0,9%-იან NaCl-ის ხსნარში, PVC-თავისუფალი სისტემის გამოყენებით (ნიტრატი ადსორბირდება PVC-ზე).

პედიატრიული დოზირება

• ბავშვებში გამოყენება შეზღუდულია. საჭიროების შემთხვევაში ინდივიდუალური მიდგომა — 0,5–1 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი 3–4 მიღებაზე (ექიმის მკაცრი ზედამხედველობით).

თირკმლის/ღვიძლის უკმარისობა

• თირკმლის უკმარისობა: დოზის კორექცია ჩვეულებრივ არ არის საჭირო, თუმცა მძიმე უკმარისობის დროს სიფრთხილეა საჭირო ჰიპოტენზიის რისკის გამო.
• ღვიძლის უკმარისობა: ღვიძლის მძიმე დაავადების დროს დოზის შემცირება რეკომენდებულია, ვინაიდან ISDN-ის მეტაბოლიზმი ღვიძლში მიმდინარეობს და „პირველი გავლის ეფექტი" შესაძლოა შემცირდეს, რაც ბიოშეღწევადობის მატებას გამოიწვევს (EMA SmPC).

ფარმაკოკინეტიკა

აბსორბცია: პერორალურად მიღებისას იზოსორბიდის დინიტრატი სწრაფად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. აბსოლუტური ბიოშეღწევადობა 20–25%-ია „პირველი გავლის" ინტენსიური ჰეპატიური მეტაბოლიზმის გამო. სუბლინგვალურად მიღებისას ბიოშეღწევადობა მნიშვნელოვნად იზრდება (60%-მდე), რადგან პრეპარატი ღვიძლს გვერდს უვლის. მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა პერორალურად 1 საათში, სუბლინგვალურად — 5–15 წუთში.

განაწილება: განაწილების მოცულობა (Vd) შეადგენს დაახლოებით 2–4 ლ/კგ. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაბალია — 28–30%.

მეტაბოლიზმი: ISDN მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში დენიტრაციის გზით, წარმოქმნის ორ აქტიურ მეტაბოლიტს:

• იზოსორბიდ-5-მონონიტრატი (IS-5-MN): ნახევარგამოყოფის პერიოდი 4–6 საათი, ფარმაკოლოგიურად ყველაზე აქტიური მეტაბოლიტი;
• იზოსორბიდ-2-მონონიტრატი (IS-2-MN): ნახევარგამოყოფის პერიოდი 1,5–2 საათი, ნაკლებად აქტიური.

ელიმინაცია: ISDN-ის ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½) პერორალური მიღებისას შეადგენს 1–2 საათს, თუმცა აქტიური მეტაბოლიტის IS-5-MN-ის გახანგრძლივებული t½ უზრუნველყოფს ხანგრძლივ ფარმაკოლოგიურ ეფექტს. ელიმინაცია ხორციელდება თირკმელებით — მეტაბოლიტების სახით, შარდში ნაკლებ-ნაკლებად გამოიყოფა უცვლელი ნივთიერება (<2%) (EMA SmPC).

გვერდითი ეფექტები

იზოსორბიდის დინიტრატის გვერდითი ეფექტები ძირითადად განპირობებულია მისი ვაზოდილატატორული მოქმედებით.

ძალიან ხშირი (>10%)

• თავის ტკივილი — ყველაზე გავრცელებული გვერდითი ეფექტი, გვხვდება პაციენტების 25–50%-ში მკურნალობის დასაწყისში. ჩვეულებრივ, რამდენიმე დღის განმავლობაში ინტენსივობა მცირდება; პარაცეტამოლი ეფექტურია სიმპტომატური მკურნალობისთვის.
• სახის სიწითლე (flushing).

ხშირი (1–10%)

• ორთოსტატული ჰიპოტენზია — განსაკუთრებით ვერტიკალურ მდგომარეობაში გადასვლისას;
• თავბრუსხვევა;
• ტაქიკარდია (რეფლექტორული);
• გულისრევა;
• სისუსტე, ასთენია.

იშვიათი (0,01–0,1%)

• მძიმე ჰიპოტენზია კოლაფსამდე;
• სინკოპე (გულწასვლა);
• ბრადიკარდია (პარადოქსული);
• მეთჰემოგლობინემია — უკიდურესად იშვიათია თერაპიულ დოზებში, მაგრამ შესაძლებელია გადაჭარბებული დოზებით ან გლუკოზა-6-ფოსფატდეჰიდროგენაზას დეფიციტის მქონე პაციენტებში;
• კანის გამონაყარი.

ტოქსიკურობა და დოზის გადაჭარბება

ნიტრატებით ინტოქსიკაციის სიმპტომები მოიცავს: მძიმე ჰიპოტენზია, ტაქიკარდია, ცეფალგია, ციანოზი (მეთჰემოგლობინემია), კრუნჩხვები, კომა. მართვა: პაციენტის ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში მოთავსება, ფეხების ამაღლება, ინტრავენური ინფუზიოთერაპია, მძიმე მეთჰემოგლობინემიის შემთხვევაში — მეთილენის ლურჯი ინტრავენურად (1–2 მგ/კგ) (BNF 87).

ტოლერანტობა: ხანგრძლივი, უწყვეტი გამოყენებისას ვითარდება ფარმაკოლოგიური ტოლერანტობა, რაც ეფექტურობის კლებით ვლინდება. ამ პრობლემის თავიდან ასაცილებლად გამოიყენება „ნიტრატისგან თავისუფალი ინტერვალის" სტრატეგია.

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• მძიმე ჰიპოტენზია (სისტოლური არტერიული წნევა <90 მმ ვწყ. სვ.);
• ჰიპოვოლემია, კორექტირებული არ არის;
• ჰიპერტროფიული ობსტრუქციული კარდიომიოპათია (HOCM);
• კონსტრიქციული პერიკარდიტი / ტამპონადა;
• ფოსფოდიესთერაზა-5-ის ინჰიბიტორების ერთდროული მიღება (სილდენაფილი, ტადალაფილი, ვარდენაფილი) — სიცოცხლისთვის საშიში ჰიპოტენზიის რისკი;
• რიოციგუატის ერთდროული გამოყენება;
• მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტი მარჯვენა პარკუჭის ჩათრევით;
• ჰიპერმგრძნობელობა იზოსორბიდის დინიტრატის ან სხვა ნიტრატების მიმართ.

სიფრთხილე

• აორტის ან მიტრალური სტენოზი;
• ორთოსტატული ჰიპოტენზიის ტენდენცია;
• ქალასშიდა წნევის მომატება (თავის ტვინის ტრავმა, ჰემორაგიული ინსულტი);
• მძიმე ანემია;
• ჰიპოთირეოზი;
• ჰიპოთერმია;
• მძიმე თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა (EMA SmPC).

ურთიერთქმედებები

იზოსორბიდის დინიტრატს მრავალი კლინიკურად მნიშვნელოვანი წამლის ურთიერთქმედება აქვს:

კრიტიკული (უკუნაჩვენები კომბინაციები)

• ფოსფოდიესთერაზა-5-ის (PDE5) ინჰიბიტორები (სილდენაფილი, ტადალაფილი, ვარდენაფილი): ორივე პრეპარატი cGMP-ის დაგროვებას იწვევს, რაც სინერგიულად ძლიერდება და ფატალური ჰიპოტენზია შეიძლება განვითარდეს. სილდენაფილის მიღების შემდეგ ნიტრატი მინიმუმ 24 საათის განმავლობაში არ უნდა მიიღოს, ტადალაფილის შემთხვევაში — 48 საათი (BNF 87).
• რიოციგუატი (ხსნადი გუანილატციკლაზას სტიმულატორი): ანალოგიური მექანიზმი — კომბინაცია აბსოლუტურად უკუნაჩვენებია.

ძლიერი ურთიერთქმედებები

• ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატები (აგფ-ინჰიბიტორები, ბეტა-ბლოკატორები, კალციუმის ანტაგონისტები, დიურეტიკები): ჰიპოტენზიის ადიტიური ეფექტი;
• ეთანოლი (ალკოჰოლი): მნიშვნელოვნად აძლიერებს ჰიპოტენზიურ ეფექტს;
• ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები: ჰიპოტენზიის გაძლიერება;
• ნეიროლეპტიკები: ორთოსტატული ჰიპოტენზიის რისკის ზრდა;
• ჰეპარინი: ნიტრატები შეიძლება ამცირებდნენ ჰეპარინის ანტიკოაგულანტურ ეფექტს (APTT-ის შემცირება); ნიტრატის მოხსნისას ჰეპარინის დოზის კორექცია საჭიროა.

სხვა ურთიერთქმედებები

• ნესტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (NSAID): შეიძლება შეამცირონ ნიტრატების ჰიპოტენზიური ეფექტი;
• დიჰიდროერგოტამინი: ნიტრატები შეიძლება გაზარდონ დიჰიდროერგოტამინის ბიოშეღწევადობა (EMA SmPC).

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

იზოსორბიდის დინიტრატი FDA-ს კლასიფიკაციით მიეკუთვნებოდა კატეგორია C-ს (ძველი სისტემით) — ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები არასაკმარისია, ადამიანებში კონტროლირებული კვლევები არ არსებობს. პრეპარატი ორსულობის დროს მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა გამოიყენებოდეს, თუ პოტენციური სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის არსებულ რისკს. ნიტრატებმა შეიძლება გამოიწვიონ პლაცენტის სისხლმომარაგების შემცირება ჰიპოტენზიის შედეგად. თუმცა ცალკეულ შემთხვევებში ISDN გამოყენებულა პრეეკლამფსიის მართვაში კვლევის პირობებში (EMA SmPC).

ლაქტაცია

არ არის ცნობილი, გადადის თუ არა იზოსორბიდის დინიტრატი ან მისი მეტაბოლიტები დედის რძეში. ფარმაკოლოგიური თვისებებიდან გამომდინარე, ჩვილზე გავლენა გამორიცხული არ არის. ძუძუთი კვების პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, ან საჭიროა ძუძუთი კვების შეწყვეტა (BNF 87).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე იზოსორბიდის დინიტრატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ბრენდის სახით, თუმცა ბაზარზე ძირითადად იზოსორბიდის მონონიტრატი (აქტიური მეტაბოლიტი) უფრო ფართოდ არის წარმოდგენილი. ISDN-შემცველ პრეპარატებს შორის შეიძლება შეგხვდეთ:

• იზოკეტი (Isoket) — საინფუზიო ხსნარი და აეროზოლი, ძირითადად სტაციონარულ პირობებში გამოიყენება;
• ნიტროსორბიდი — ტაბლეტების სახით, ტრადიციულად გამოყენებული პოსტსაბჭოთა სივრცეში.

პრეპარატის ბრენდებისა და ხელმისაწვდომობის შესახებ განახლებული ინფორმაციისთვის ეწვიეთ pharma-wiki.ge-ს მედიკამენტების განყოფილებას. პრეპარატის არჩევისას გაითვალისწინეთ ფორმა (სუბლინგვალური, ჩვეულებრივი ტაბლეტი, რეტარდ-ფორმა, საინფუზიო ხსნარი) და ჩვენება (WHO Model List).

ხშირად დასმული კითხვები

რა განსხვავებაა იზოსორბიდის დინიტრატსა და იზოსორბიდის მონონიტრატს შორის?

იზოსორბიდის დინიტრატი (ISDN) წარმოადგენს პროწამალს, რომელიც ღვიძლში გარდაიქმნება აქტიურ მეტაბოლიტად — იზოსორბიდ-5-მონონიტრატად (ISMN). ISMN-ს უფრო მაღალი ბიოშეღწევადობა აქვს (≈100% vs ≈22% ISDN-ისთვის), ხანგრძლივი ნახევარგამოყოფის პერიოდი (4–6 სთ vs 1–2 სთ) და არ აქვს „პირველი გავლის" მეტაბოლიზმი. ISMN ხშირად უფრო მოსახერხებელია გამოყენებაში, თუმცა ISDN სუბლინგვალური ფორმით სწრაფი ეფექტის მისაღწევად კვლავ გამოიყენება (BNF 87).

შეიძლება თუ არა ნიტრატის ტაბლეტის ვიაგრასთან (სილდენაფილთან) ერთად მიღება?

კატეგორიულად არა. იზოსორბიდის დინიტრატის (და ნებისმიერი სხვა ნიტრატის) კომბინაცია ფოსფოდიესთერაზა-5-ის ინჰიბიტორებთან (სილდენაფილი, ტადალაფილი, ვარდენაფილი) შეიძლება გამოიწვიოს სიცოცხლისთვის საშიში ჰიპოტენზია. სილდენაფილის მიღების შემდეგ ნიტრატის მიღება დასაშვებია მინიმუმ 24 საათის შემდეგ, ტადალაფილის შემთხვევაში — 48 საათის შემდეგ (BNF 87).

რატომ მტკივა თავი ნიტრატის მიღებისას და რა ვქნა?

თავის ტკივილი ნიტრატების ყველაზე გავრცელებული გვერდითი ეფექტია და გამოწვეულია ცერებრალური სისხლძარღვების დილატაციით. ჩვეულებრივ, ეს სიმპტომი მცირდება მკურნალობის პირველი 1–2 კვირის განმავლობაში ადაპტაციის შედეგად. სიმპტომატური მკურნალობისთვის შეიძლება მიღებულ იქნეს პარაცეტამოლი. თავის ტკივილი არ წარმოადგენს პრეპარატის მოხსნის ჩვენებას, თუ ის პაციენტის მიერ ტოლერირებადია.

რა არის „ნიტრატისგან თავისუფალი ინტერვალი" და რატომ არის მნიშვნელოვანი?

ნიტრატების ხანგრძლივი, უწყვეტი გამოყენებისას ვითარდება ფარმაკოლოგიური ტოლერანტობა — პრეპარატი თანდათან კარგავს ეფექტურობას. ამის თავიდან ასაცილებლად, რეკომენდებულია დღე-ღამის განმავლობაში 8–12-საათიანი პერიოდის დატოვება, როდესაც პლაზმაში ნიტრატის კონცენტრაცია დაბალია (ჩვეულებრივ, ღამის საათებში). მაგალითად, ISDN-ის ტაბლეტი მიიღება დილის 8:00-ზე და შუადღის 14:00-ზე, ხოლო საღამოს/ღამის დოზა გამოტოვდება (BNF 87).

რა სწრაფად მოქმედებს იზოსორბიდის დინიტრატი სტენოკარდიის შეტევისას?

სუბლინგვალური ფორმით მიღებისას ეფექტი იწყება 2–5 წუთში და გრძელდება 1–2 საათი. პერორალური (ჩვეულებრივი) ტაბლეტის მოქმედება იწყება 15–30 წუთში და გრძელდება 4–6 საათი. ინტრავენური ფორმის ეფექტი თითქმის დაუყოვნებლივია. სწორედ ამიტომ, მწვავე შეტევისთვის სუბლინგვალური ფორმაა უპირატესი, ხოლო ჩვეულებრივი ტაბლეტი — პროფილაქტიკისთვის (EMA SmPC).

შესაძლებელია თუ არა მოულოდნელად შეწყვიტოს იზოსორბიდის დინიტრატის მიღება?

ნიტრატების მკვეთრი მოხსნა არ არის რეკომენდებული, განსაკუთრებით ხანგრძლივი გამოყენების შემდეგ, ვინაიდან შესაძლებელია „რეციდივის ეფექტი" (rebound effect) — სტენოკარდიული შეტევების გახშირება ან გამწვავება. დოზის თანდათანობითი შემცირება რეკომენდებულია ექიმის ზედამხედველობით.