hyaluronic acid

მოკლედ

ჰიალურონის მჟავა (Hyaluronic Acid, HA) — ბუნებრივი გლიკოზამინოგლიკანია, რომელიც ფართოდ გვხვდება ადამიანის ორგანიზმში: სახსრის სინოვიალურ სითხეში, კანში, თვალის მინისებრ სხეულში და შემაერთებელ ქსოვილში. სამედიცინო პრაქტიკაში გამოიყენება რამდენიმე მიმართულებით: ოფთალმოლოგიაში — მშრალი თვალის სინდრომის სამკურნალოდ (თვალის წვეთები); ორთოპედიაში — ოსტეოართრიტის დროს სახსარშიდა ინექციებით (ვისკოსუპლემენტაცია); ქირურგიაში — ჭრილობის შეხორცებისთვის; დერმატოლოგიაში — კანის დატენიანებისა და რეგენერაციისთვის. პრეპარატი კარგად ტოლერანტულია, იშვიათად იწვევს სისტემურ გვერდით ეფექტებს. ძირითადი უკუჩვენებაა ჰიპერმგრძნობელობა აქტიურ ნივთიერებაზე ან ფრინველის ცილებზე (ავიარული წარმოშობის პრეპარატებისას). ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფარმაცევტული ფორმით: თვალის წვეთები, გელები, საინექციო ხსნარები და ტოპიკური კრემები.

რა არის და ფარმაკოლოგია

ჰიალურონის მჟავა (Hyaluronic Acid, იგივე ჰიალურონანი, Sodium Hyaluronate — ნატრიუმის ჰიალურონატის სახით) არის მაღალმოლეკულური გლიკოზამინოგლიკანი, რომელიც შედგება D-გლუკურონის მჟავისა და N-აცეტილ-D-გლუკოზამინის მონაცვლეობით განმეორებადი დისაქარიდული ერთეულებისგან. იგი ერთ-ერთი ძირითადი კომპონენტია უჯრედგარე მატრიქსისა (ECM) და ფართოდ არის წარმოდგენილი ბიოლოგიურ ქსოვილებში (BNF 87).

ისტორია

ჰიალურონის მჟავა პირველად 1934 წელს გამოყო კარლ მაიერმა და ჯონ პალმერმა მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის თვალის მინისებრი სხეულიდან. სახელწოდება მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „ჰიალოს" (მინისებრი) და ურონის მჟავიდან. XX საუკუნის 70-80-იან წლებში დაიწყო მისი სამედიცინო გამოყენება — თავდაპირველად ოფთალმოლოგიურ ქირურგიაში (კატარაქტის ოპერაციების დროს), შემდეგ კი ორთოპედიასა და დერმატოლოგიაში.

წარმოება

თანამედროვე ჰიალურონის მჟავა მიიღება ორი ძირითადი მეთოდით: ბაქტერიული ფერმენტაციით (Streptococcus სახეობები) ან ავიარული წარმოშობის ნედლეულიდან (ქათმის ქიქილოები). ბაქტერიული ფერმენტაციით მიღებული პროდუქტი ნაკლებ ალერგიულ რისკს შეიცავს (EMA SmPC).

ფარმაკოლოგიური კლასიფიკაცია

ჰიალურონის მჟავა მიეკუთვნება ვისკოელასტიკური საშუალებებისა და ტენის შემცველი/დამატენიანებელი აგენტების ჯგუფს. ATC კოდი: M09AX01 (სახსარშიდა), S01KA01 (ოფთალმოლოგიური), D03AX05 (დერმატოლოგიური). WHO-ს მოდელური სიის მიხედვით, ჰიალურონის მჟავა შეტანილია ოფთალმოლოგიურ პრეპარატებში (WHO Model List).

მოქმედების მექანიზმი

ჰიალურონის მჟავის მოქმედების მექანიზმი მრავალმხრივია და დამოკიდებულია გამოყენების არეალზე.

ვისკოელასტიკური თვისებები

ჰიალურონის მჟავის მოლეკულა ხასიათდება უნიკალური რეოლოგიური თვისებებით — მაღალი ვისკოზურობით და ელასტიურობით. წყალთან ურთიერთქმედებისას იგი ქმნის ვისკოელასტიკურ გელს, რომელიც უზრუნველყოფს ლუბრიკაციას (შეზეთვას) და ამორტიზაციას. სახსარში ინექციის შემდეგ ჰიალურონის მჟავა აღადგენს სინოვიალური სითხის ფიზიკურ-ქიმიურ თვისებებს, რაც ამცირებს ხახუნს და ტკივილს (NICE TA).

CD44 რეცეპტორთან ურთიერთქმედება

ჰიალურონის მჟავის ბიოლოგიური ეფექტების მნიშვნელოვანი ნაწილი რეალიზდება CD44 მემბრანული რეცეპტორის მეშვეობით, რომელიც ექსპრესირებულია ქონდროციტებზე, ფიბრობლასტებზე, ეპითელურ და იმუნურ უჯრედებზე. CD44-თან შეკავშირებისას ჰიალურონის მჟავა ააქტიურებს უჯრედშიდა სიგნალურ გზებს, რომლებიც არეგულირებენ:

• უჯრედის პროლიფერაციას — ფიბრობლასტებისა და ქონდროციტების გამრავლების სტიმულაცია
• ანთებისსაწინააღმდეგო ეფექტს — NF-κB სიგნალური გზის მოდულაცია, პროანთებითი ციტოკინების (IL-1β, TNF-α) გამოყოფის შემცირება
• მატრიქსის მეტალოპროტეინაზების (MMP) ინჰიბირებას — ხრტილოვანი ქსოვილის დეგრადაციის შენელება

RHAMM რეცეპტორი

ჰიალურონის მჟავა ასევე ურთიერთქმედებს RHAMM (Receptor for Hyaluronan-Mediated Motility) რეცეპტორთან, რაც მნიშვნელოვანია უჯრედის მიგრაციისა და ჭრილობის შეხორცების პროცესში.

ოფთალმოლოგიური მოქმედება

თვალის ზედაპირზე ჰიალურონის მჟავა ქმნის სტაბილურ, ერთგვაროვან, ბიოადჰეზიურ ფენას, რომელიც ხანგრძლივად ინარჩუნებს ტენიანობას. მისი მუკოადჰეზიური თვისებები განპირობებულია მოლეკულის პოლიანიონური ბუნებით — ნეგატიურად დამუხტული კარბოქსილის ჯგუფები ურთიერთქმედებენ რქოვანას ეპითელიუმის მუცინებთან (EMA SmPC).

მოლეკულური წონის მნიშვნელობა

მაღალმოლეკულური ჰიალურონის მჟავა (>1000 kDa) უპირატესად ანთებისსაწინააღმდეგო და ვისკოელასტიკური მოქმედებით ხასიათდება, ხოლო დაბალმოლეკულური ფრაგმენტები (<500 kDa) სტიმულირებენ ანგიოგენეზსა და უჯრედულ პროლიფერაციას.

ჩვენებები

ჰიალურონის მჟავა გამოიყენება მრავალ კლინიკურ სიტუაციაში, განსხვავებული ფარმაცევტული ფორმით:

ოფთალმოლოგია

• მშრალი თვალის სინდრომი (მშრალი თვალის სინდრომი) — ჰიალურონის მჟავის თვალის წვეთები პირველი რიგის თერაპიაა ცრემლის ფილმის არასტაბილურობისა და თვალის ზედაპირის დაზიანებისას. გამოიყენება როგორც კონტაქტური ლინზების ტარებისას, ასევე ევაპორაციული და წყლოვანი დეფიციტის ტიპის მშრალი თვალისას (NICE NG224)
• ოფთალმოლოგიური ქირურგია — კატარაქტის ექსტრაქციის, რქოვანას ტრანსპლანტაციისა და გლაუკომის ოპერაციების დროს ვისკოელასტიკური საშუალებად

ორთოპედია და რევმატოლოგია

• მუხლის სახსრის ოსტეოართრიტი (ოსტეოართრიტი) — ვისკოსუპლემენტაცია სახსარშიდა ინექციებით. განიხილება, როდესაც კონსერვატიული თერაპია (ფიზიოთერაპია, NSAID-ები) არაეფექტურია, ხოლო სახსრის ენდოპროთეზირება ჯერ არ არის ნაჩვენები (NICE NG226)
• სხვა სახსრების ოსტეოართრიტი — მხრის, ბარძაყ-ბარძაყის, ტერფ-წვივის სახსრები

დერმატოლოგია და ესთეტიკური მედიცინა

• ჭრილობის შეხორცება — ტროფიკული წყლულები, დამწვრობა, პოსტოპერაციული ჭრილობები
• კანის დატენიანება — ქსეროზი, ატოპიური დერმატიტის დამხმარე თერაპია
• დერმალური ფილერები — სახის რბილი ქსოვილების აუგმენტაცია, ნაოჭების კორექცია (ესთეტიკური ჩვენება)

ოტორინოლარინგოლოგია

• ხორხისა და ხმის იოგების პათოლოგია — სუბმუკოზური ინექცია ხმის იოგების ატროფიისას

უროლოგია

• ინტერსტიციული ცისტიტი (ინტერსტიციული ცისტიტი) — ინტრავეზიკალური ინსტილაცია შარდის ბუშტის გლიკოზამინოგლიკანური ფენის აღდგენისთვის

დოზირება

დოზირება მნიშვნელოვნად განსხვავდება ჩვენების, ფარმაცევტული ფორმისა და კონკრეტული პრეპარატის მიხედვით.

ოფთალმოლოგიური გამოყენება

• თვალის წვეთები (0,1%–0,4% ნატრიუმის ჰიალურონატი):
• მოზრდილები და ბავშვები: 1 წვეთი თითოეულ თვალში, დღეში 3–6 ჯერ, ან საჭიროებისამებრ
• კონტაქტური ლინზების მატარებლებში: ლინზის გაკეთებამდე და მოხსნის შემდეგ
• არ საჭიროებს თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის მიხედვით კორექციას

სახსარშიდა ინექციები (ვისკოსუპლემენტაცია)

• მუხლის სახსრის ოსტეოართრიტი:
• დაბალმოლეკულური პრეპარატები: 2 მლ (20 მგ) კვირაში ერთხელ, 3–5 ინექცია (სულ 60–100 მგ კურსი)
• მაღალმოლეკულური პრეპარატები: 6 მლ (48 მგ) ერთჯერადი ინექცია
• ინექცია ტარდება ასეპტიკურ პირობებში, სასურველია ულტრაბგერითი ან ფლუოროსკოპიული კონტროლით
• კურსის განმეორება შესაძლებელია 6 თვის შემდეგ

დერმატოლოგიური გამოყენება

• ტოპიკური პრეპარატები (კრემი, გელი 0,2%–0,4%):
• წაისვება დაზიანებულ ზედაპირზე დღეში 2–3 ჯერ, თხელი ფენით
• ჭრილობების მკურნალობისას: გელი გამოიყენება სტერილურ პირობებში

ინტრავეზიკალური ინსტილაცია

• 40 მგ ნატრიუმის ჰიალურონატი 50 მლ ფიზიოლოგიურ ხსნარში
• კვირაში ერთხელ, 4–12 კვირის განმავლობაში, შემდგომი თვიური შემანარჩუნებელი სეანსებით

განსაკუთრებული პოპულაციები

• ხანდაზმული პაციენტები: დოზის კორექცია არ არის საჭირო
• თირკმლის/ღვიძლის უკმარისობა: ტოპიკური და სახსარშიდა გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია მინიმალურია, დოზის კორექცია არ არის საჭირო
• პედიატრიული პოპულაცია: თვალის წვეთები ნებადართულია ბავშვებში; სახსარშიდა ინექციები ბავშვებში სისტემატურად არ არის შესწავლილი

ფარმაკოკინეტიკა

ჰიალურონის მჟავის ფარმაკოკინეტიკური პროფილი დამოკიდებულია მიწოდების გზაზე.

აბსორბცია

ტოპიკური გამოყენებისას ჰიალურონის მჟავის სისტემური აბსორბცია უმნიშვნელოა მაღალი მოლეკულური წონის გამო. სახსარშიდა ინექციის შემდეგ იგი რჩება სინოვიალურ სივრცეში და თანდათანობით აბსორბირდება ლიმფური სისტემის მეშვეობით.

განაწილება

ორგანიზმში ჰიალურონის მჟავის ჯამური რაოდენობა მოზრდილში შეადგენს დაახლოებით 15 გრამს, საიდანაც დაახლოებით 50% კანშია. ცილებთან შეკავშირება მინიმალურია. სახსარშიდა ინექციის შემდეგ მოლეკულები ძირითადად რჩებიან სინოვიალურ სითხესა და ხრტილში (EMA SmPC).

მეტაბოლიზმი

ჰიალურონის მჟავა იშლება ჰიალურონიდაზა ფერმენტის, ასევე თავისუფალი რადიკალებისა და ოქსიდური აზოტის (NO) მეშვეობით. მეტაბოლიზმი მიმდინარეობს ლოკალურად (ქსოვილებში) და სისტემურად (ღვიძლი, ლიმფური კვანძები).

ელიმინაცია

• ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T½):
• სინოვიალურ სითხეში: 12–24 საათი
• კანში: 24–48 საათი
• სისხლის პლაზმაში: 2–5 წუთი (ინტრავენური შეყვანისას)
• დღიური ბრუნვა: ორგანიზმი აწარმოებს და დეგრადირებს დაახლოებით 5 გ ჰიალურონის მჟავას დღეში
• ელიმინაციის გზა: მეტაბოლიტები (ოლიგოსაქარიდები, გლუკურონის მჟავა, N-აცეტილგლუკოზამინი) გამოიყოფა თირკმლებით და CO₂-ის სახით ფილტვებით

გვერდითი ეფექტები

ჰიალურონის მჟავა ზოგადად კარგად ტოლერანტულ პრეპარატად ითვლება, თუმცა გვერდითი მოვლენები შეიძლება განსხვავდებოდეს მიწოდების გზის მიხედვით.

ხშირი (>10%)

სახსარშიდა ინექცია:

• ინექციის ადგილზე ტკივილი და შეშუპება (15–20%)
• ლოკალური სითბოს შეგრძნება
• დროებითი სახსრის სიმტკივნე (ართრალგია)

ნაკლებად ხშირი (1–10%)

სახსარშიდა ინექცია:

• ლოკალური ერითემა
• სახსრის გამონაჟონი (effusion)
• კუნთის სიმტკივნე ინექციის მიდამოში
• თავის ტკივილი

თვალის წვეთები:

• თვალის დროებითი გაღიზიანება, წვა
• მხედველობის დროებითი დაბინდვა (განსაკუთრებით ვისკოზური ფორმულების გამოყენებისას)
• ალერგიული კონიუნქტივიტი

ტოპიკური პრეპარატები:

• კანის ლოკალური გაღიზიანება
• ერითემა, ქავილი

იშვიათი და სერიოზული (<1%)

სახსარშიდა ინექცია:

• ფსევდოსეფსისური რეაქცია — მწვავე ანთებითი რეაქცია სახსარში (ფსევდოგუტი), რომელიც ვლინდება ძლიერი ტკივილით, შეშუპებით და სითხის დაგროვებით. ჩვეულებრივ თვითლიმიტირებადია 24–72 საათში
• სეპტიკური ართრიტი (ინფექციის რისკი არასტერილური ტექნიკისას)
• ანაფილაქსიური რეაქცია (უკიდურესად იშვიათი, ძირითადად ავიარული წარმოშობის პრეპარატებისას)
• გრანულომატოზური რეაქცია (დერმალური ფილერების გამოყენებისას)

დერმალური ფილერები (ესთეტიკური):

• სისხლძარღვოვანი ემბოლია — ყველაზე სერიოზული გართულება, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს კანის ნეკროზი ან, უკიდურეს შემთხვევაში, რეტინალური არტერიის ოკლუზია და სიბრმავე
• ინფექცია, აბსცესი
• ბიოფილმის ფორმირება (გვიანი გართულება)

(EMA SmPC; BNF 87)

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ჰიპერმგრძნობელობა ჰიალურონის მჟავის ან პრეპარატის ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ
• ავიარული წარმოშობის პრეპარატებისას — ალერგია ფრინველის ცილებზე (კვერცხი, ბუმბული)
• სახსარშიდა ინექცია: აქტიური ინფექცია ან ანთება ინექციის ადგილზე, სეპტიკური ართრიტი, ბაქტერიემია
• ინექცია ინფიცირებულ ან ანთებულ კანში (დერმალური ფილერებისას)

სიფრთხილე

• სახსარშიდა გამოყენებისას სახსარში გამონაჟონის არსებობისას — ჯერ ასპირაცია, შემდეგ ინექცია
• ანტიკოაგულანტებით მკურნალობისას — ჰემართროზის რისკი
• აუტოიმუნური დაავადებებისას — ანთებითი რეაქციის რისკი მომატებულია
• ლიმფედემის ან ვენური უკმარისობის არეში ინექციის თავიდან აცილება
• თვალის წვეთების გამოყენებისას კონტაქტური ლინზების მოხსნა (კონსერვანტის შემცველი ფორმულებისას) (BNF 87)

ურთიერთქმედებები

ჰიალურონის მჟავა ძირითადად ლოკალურად მოქმედი პრეპარატია და სისტემური წამლისმიერი ურთიერთქმედებები მინიმალურია. მიუხედავად ამისა, არსებობს კლინიკურად მნიშვნელოვანი ინტერაქციები:

ფარმაცევტული ურთიერთქმედებები

• მეოთხეული ამონიუმის ნაერთები (ბენზალკონიუმის ქლორიდი — ხშირი კონსერვანტი თვალის წვეთებში): ჰიალურონის მჟავასთან შეუთავსებლობა, რაც ამცირებს ორივე ნივთიერების ეფექტურობას. ამიტომ კონსერვანტის გარეშე ფორმულაციები უპირატესია
• ლოკალური ანესთეტიკები (ლიდოკაინი): ზოგიერთი სახსარშიდა და დერმალური პრეპარატი შეიცავს ლიდოკაინს, რაც აუმჯობესებს ტოლერანტობას, მაგრამ მხედველობაში უნდა იქნას მიღებული ლიდოკაინის ალერგიის რისკი

ფარმაკოდინამიკური ურთიერთქმედებები

• ანტიკოაგულანტები და ანტითრომბოციტული საშუალებები (ვარფარინი, ჰეპარინი, კლოპიდოგრელი, ასპირინი): სახსარშიდა ინექციისას სისხლდენისა და ჰემართროზის რისკის მომატება. რეკომენდებულია INR-ის კონტროლი ვარფარინის მიმღებ პაციენტებში
• ჰიალურონიდაზა: ფერმენტი, რომელიც შლის ჰიალურონის მჟავას — ერთდროული გამოყენება აუქმებს თერაპიულ ეფექტს
• კორტიკოსტეროიდები (სახსარშიდა): ჰიალურონის მჟავისა და კორტიკოსტეროიდების (ტრიამცინოლონი, ბეტამეტაზონი) ერთდროული სახსარშიდა ინექცია ზოგიერთ კვლევაში უფრო ეფექტურია, თუმცა ამ კომბინაციის უსაფრთხოების გრძელვადიანი მონაცემები შეზღუდულია
• NSAID პრეპარატები: თეორიულად შეიძლება შეამცირონ ჰიალურონის მჟავის ბიოსინთეზი, მაგრამ კლინიკური მნიშვნელობა დადასტურებული არ არის

(EMA SmPC; BNF 87)

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

ჰიალურონის მჟავა ბუნებრივი კომპონენტია ადამიანის ორგანიზმში, და ტოპიკური ან ოფთალმოლოგიური გამოყენებისას სისტემური ექსპოზიცია უმნიშვნელოა. მიუხედავად ამისა:

• ტოპიკური და ოფთალმოლოგიური ფორმები: კონტროლირებული კლინიკური კვლევები ორსულებში არ ჩატარებულა. მინიმალური სისტემური აბსორბციის გათვალისწინებით, გამოყენება შესაძლებელია სარგებელ-რისკის შეფასების საფუძველზე
• სახსარშიდა ინექციები: ორსულობის პერიოდში არ არის რეკომენდებული, ვინაიდან უსაფრთხოების მონაცემები არასაკმარისია
• დერმალური ფილერები: ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში უკუნაჩვენებია (ელექტიური პროცედურა)

FDA კატეგორია ოფიციალურად მინიჭებული არ არის (ტოპიკური სამედიცინო მოწყობილობად კლასიფიცირდება ბევრ ქვეყანაში).

ლაქტაცია

ჰიალურონის მჟავა ბუნებრივად შედის დედის რძის შემადგენლობაში. ტოპიკური და ოფთალმოლოგიური პრეპარატების გამოყენება ლაქტაციის დროს მისაღებად ითვლება. სახსარშიდა ინექციების შესახებ მონაცემები შეზღუდულია (EMA SmPC).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ჰიალურონის მჟავის შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით:

ოფთალმოლოგიური პრეპარატები:

• Artificial Tears — ხელოვნური ცრემლი, თვალის წვეთები ჰიალურონის მჟავის შემცველობით, გამოიყენება მშრალი თვალის სინდრომისას

დერმატოლოგიური/ოფთალმოლოგიური:

• ბლეფაროგელი 1 — თვალის ქუთუთოების ჰიგიენური გელი ჰიალურონის მჟავითა და ალოეს ექსტრაქტით, გამოიყენება ბლეფარიტისა და მშრალი თვალის დამხმარე თერაპიისას

კონკრეტული ბრენდების ხელმისაწვდომობა შეიძლება განსხვავდებოდეს, რეკომენდებულია ფარმაცევტთან კონსულტაცია. საქართველოში ასევე ხელმისაწვდომია სხვა საერთაშორისო ბრენდების სახსარშიდა ჰიალურონის მჟავის პრეპარატები და დერმალური ფილერები.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენ ხანს გრძელდება ჰიალურონის მჟავის სახსარშიდა ინექციის ეფექტი?

სახსარშიდა ინექციის თერაპიული ეფექტი ჩვეულებრივ იწყება 1–2 კვირის შემდეგ და გრძელდება საშუალოდ 3–6 თვე, ზოგიერთ პაციენტში — 12 თვემდეც. ეფექტის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ოსტეოართრიტის სიმძიმეზე, პაციენტის აქტივობაზე და გამოყენებულ პრეპარატზე. კურსის განმეორება შესაძლებელია 6 თვის შემდეგ (NICE NG226).

შეიძლება თუ არა ჰიალურონის მჟავის თვალის წვეთების ხანგრძლივი გამოყენება?

დიახ, ჰიალურონის მჟავის თვალის წვეთები შეიძლება ხანგრძლივად გამოიყენებოდეს, ვინაიდან აქტიური ნივთიერება ბუნებრივი კომპონენტია და სისტემურად პრაქტიკულად არ აბსორბირდება. თუმცა, კონსერვანტის (ბენზალკონიუმის ქლორიდის) შემცველი ფორმულაციების ხანგრძლივი გამოყენება შეიძლება გამოიწვიოს რქოვანას ეპითელიუმის დაზიანება, ამიტომ ქრონიკული გამოყენებისას უპირატესია უკონსერვანტო (unidose) ფორმები.

განსხვავდება თუ არა მაღალ- და დაბალმოლეკულური ჰიალურონის მჟავის ეფექტურობა?

მაღალმოლეკულური ჰიალურონის მჟავა (>1000 kDa) უზრუნველყოფს უკეთეს ვისკოელასტიკურ თვისებებს და ანთებისსაწინააღმდეგო ეფექტს, რაც უპირატესია სახსარშიდა გამოყენებისას. დაბალმოლეკულური ჰიალურონის მჟავა უკეთ აბსორბირდება კანში და სტიმულირებს უჯრედულ პროლიფერაციას. კლინიკურ კვლევებში ორივეს ეფექტურობა დადასტურებულია, თუმცა ოპტიმალური მოლეკულური წონა ჯერ კიდევ განხილვის საგანია.

არის თუ არა ჰიალურონის მჟავის ინექციები მტკივნეული?

სახსარშიდა ინექცია, როგორც წესი, მინიმალურ დისკომფორტს იწვევს, განსაკუთრებით ლოკალური ანესთეზიის გამოყენებისას. ინექციის შემდეგ შესაძლებელია სახსრის დროებითი სიმტკივნე და შეშუპება, რომელიც ჩვეულებრივ 24–48 საათში ქრება. ყინულის აპლიკაცია და დასვენება ამცირებს დისკომფორტს. ძლიერი ტკივილის ან ცხელების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია სეპტიკური ართრიტის გამოსარიცხად.

შეიძლება თუ არა ჰიალურონის მჟავის გამოყენება ბავშვებში?

თვალის წვეთები ჰიალურონის მჟავით ნებადართულია ბავშვებში მშრალი თვალის სინდრომისას. სახსარშიდა ინექციების ეფექტურობა და უსაფრთხოება პედიატრიულ პოპულაციაში სისტემატურად შესწავლილი არ არის, ამიტომ მათი გამოყენება ბავშვებში ინდივიდუალური გადაწყვეტილებით ხდება. დერმალური ფილერები 18 წლამდე ასაკის პირებში უკუნაჩვენებია.

ჰიალურონის მჟავა და ალერგია — ვის უნდა გაუფრთხილდეს?

მიუხედავად იმისა, რომ ჰიალურონის მჟავა ბუნებრივი ნივთიერებაა, ალერგიული რეაქციების რისკი არსებობს — განსაკუთრებით ავიარული (ფრინველის ქსოვილიდან მიღებული) წარმოშობის პრეპარატებისას. კვერცხის ან ფრინველის ბუმბულის ალერგიის მქონე პაციენტებმა უნდა აარჩიონ ბაქტერიული ფერმენტაციით მიღებული პრეპარატები. პრეპარატის დამხმარე ნივთიერებებზე (კონსერვანტები, ჯვარედინი შემკავშირებლები) ალერგიის რისკიც უნდა იქნას გათვალისწინებული (EMA SmPC).