მოკლედ
გლიცეროლი (გლიცერინი) არის მრავალფუნქციური ფარმაცევტული სუბსტანცია, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში როგორც ოსმოსური საფაღარავო საშუალება, ინტრაკრანიალური და ინტრაოკულარული წნევის შემამცირებელი აგენტი, ემოლენტი და დამატენიანებელი კომპონენტი. ყველაზე ფართოდ ცნობილია რექტალური სუპოზიტორიების სახით ყაბზობის სამკურნალოდ — ბავშვებში და მოზრდილებში. გლიცეროლი ოსმოსური მექანიზმით ნაწლავის ლუმენში წყალს იზიდავს, ასტიმულირებს პერისტალტიკას და აადვილებს დეფეკაციას. პერორალურად ან ინტრავენურად გამოიყენება თავის ტვინის შეშუპებისა და გლაუკომის დროს ოსმოსური დიურეტიკის სახით. პრეპარატი ზოგადად კარგად აიტანება, გვერდითი მოვლენები მინიმალურია. შეიტანება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ძირითადი წამლების ნუსხაში (WHO Model List). საქართველოში ხელმისაწვდომია გლიცერინის რექტალური სუპოზიტორიები და სხვა კომბინირებული პრეპარატები.
რა არის და ფარმაკოლოგია
გლიცეროლი (INN: Glycerol; სინონიმები: გლიცერინი, Glycerin, Glycerolum) წარმოადგენს სამატომიან სპირტს (პროპან-1,2,3-ტრიოლს), რომელიც ბუნებაში ფართოდ გვხვდება ცხიმოვანი მჟავების ტრიგლიცერიდების შემადგენლობაში. ეს არის უფერო, ბლანტი, ტკბილი გემოს მქონე ჰიგროსკოპული სითხე, რომელიც წყალსა და სპირტში კარგად იხსნება (BNF 87).
ისტორია და კლასიფიკაცია
გლიცეროლი აღმოაჩინა შვედმა ქიმიკოსმა კარლ ვილჰელმ შეელემ 1779 წელს ზეითუნის ზეთის გამოხდის დროს. ფარმაცევტიკაში აქტიურად გამოიყენება XIX საუკუნიდან. ფარმაკოლოგიური კლასიფიკაციის მიხედვით, გლიცეროლი მიეკუთვნება რამდენიმე ჯგუფს:
- ოსმოსური საფაღარავო საშუალებები (ATC კოდი: A06AG04 — რექტალური გამოყენებისას)
- ოსმოსური დიურეტიკები — სისტემური გამოყენებისას ინტრაკრანიალური/ინტრაოკულარული წნევის შესამცირებლად
- დერმატოლოგიური ემოლენტები (ATC: D11AX)
- ფარმაცევტული ექსციპიენტი — ტენშემკავებელი, გამხსნელი და ვეჰიკულუმი
გლიცეროლი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ძირითადი წამლების ნუსხაში (WHO Model List, 2023) საფაღარავო საშუალებების კატეგორიაში. ევროპის ფარმაკოპეაში აღწერილია როგორც Glycerolum (Ph. Eur.) (EMA SmPC).
გლიცეროლის უნიკალური თვისებაა მისი ბიოთავსებადობა — ის ბუნებრივი მეტაბოლიტია ადამიანის ორგანიზმში, მონაწილეობს ლიპიდურ მეტაბოლიზმსა და გლუკონეოგენეზში, რაც განაპირობებს მის მაღალ უსაფრთხოების პროფილს.
მოქმედების მექანიზმი
გლიცეროლის ფარმაკოლოგიური მოქმედება განისაზღვრება მისი ოსმოსური აქტივობით და დამოკიდებულია მიწოდების გზაზე.
ოსმოსური საფაღარავო მოქმედება (რექტალური)
რექტალურად შეყვანისას გლიცეროლი ახორციელებს მრავალკომპონენტიან მექანიზმს:
- ოსმოსური ეფექტი: ჰიპეროსმოსური გარემოს შექმნით გლიცეროლი რექტუმის ლუმენში ნაწლავის კედლიდან წყალს იზიდავს ოსმოსის პრინციპით. ეს იწვევს ფეკალური მასების დარბილებას და მოცულობის ზრდას (BNF 87).
- რეფლექსური სტიმულაცია: ნაწლავის კედლის გაჭიმვა გაზრდილი მოცულობის გამო ააქტივებს ენტერულ ნერვულ სისტემაში მექანორეცეპტორებს, რაც ტრიგერავს პერისტალტიკურ რეფლექსს.
- შემასრულებელი ეფექტი: გლიცეროლი მოქმედებს როგორც შესასრულებელი (lubricant), ალბობს ფეკალურ მასებს და აადვილებს მათ გავლას ანალური არხიდან.
- ლორწოვანი გარსის მსუბუქი გაღიზიანება: გლიცეროლის მსუბუქი ირიტაციული მოქმედება რექტალურ ლორწოვანზე ასტიმულირებს დეფეკაციის რეფლექსს.
ეფექტი ვითარდება 15-30 წუთში სუპოზიტორიის შეყვანიდან.
ოსმოსური დეჰიდრატაციული მოქმედება (სისტემური)
პერორალურად ან ინტრავენურად მიღებისას გლიცეროლი ჰიპეროსმოსურ აგენტად მოქმედებს:
- ინტრაოკულარული წნევის შემცირება: გლიცეროლი სისხლის პლაზმაში ქმნის ოსმოსურ გრადიენტს, რომელიც თხევად გარემოს თვალის კამერებიდან სისხლის მიმოქცევაში გადაიტანს. ეს ამცირებს ინტრაოკულარულ წნევას გლაუკომის მწვავე შეტევისას.
- ინტრაკრანიალური წნევის შემცირება: ანალოგიური მექანიზმით გლიცეროლი ხელს უწყობს თავის ტვინის შეშუპების რედუქციას, რადგან ოსმოსური გრადიენტი წყალს ტვინის ქსოვილიდან სისხლძარღვებში გადაიტანს.
დერმატოლოგიური მოქმედება
ტოპიკურად გლიცეროლი მოქმედებს როგორც ჰუმექტანტი — ჰიგროსკოპული თვისებების წყალობით ის ატმოსფეროდან და ქვედა დერმალური შრეებიდან ტენს იზიდავს ეპიდერმისის ზედაპირზე, რაც აუმჯობესებს კანის ჰიდრატაციას და ბარიერულ ფუნქციას. გლიცეროლი ასევე ხელს უწყობს კერატინოციტების მომწიფებას და კანის ნორმალური დესქვამაციის პროცესს (EMA SmPC).
ჩვენებები
ყაბზობა (რექტალური სუპოზიტორიები)
გლიცეროლის რექტალური სუპოზიტორიები ნაჩვენებია ყაბზობის სიმპტომატური მკურნალობისთვის:
- ეპიზოდური ყაბზობა — ხანმოკლე გამოყენება მოზრდილებსა და ბავშვებში
- ფუნქციური ყაბზობა — კომპლექსური თერაპიის ნაწილად
- ნაწლავის მომზადება დიაგნოსტიკური პროცედურებისთვის (რექტოსკოპია, კოლონოსკოპია)
- პოსტოპერაციული ყაბზობა — განსაკუთრებით რექტალური/ანალური ქირურგიის შემდეგ, სადაც ძლიერი ძალისხმევა არასასურველია
- ყაბზობა ორსულობისას — უსაფრთხო ვარიანტი (BNF 87)
- ნეონატალური და პედიატრიული ყაბზობა — ახალშობილებსა და ჩვილებში
გლიცეროლის სუპოზიტორიები განსაკუთრებით სასარგებლოა, როდესაც საჭიროა სწრაფი ეფექტი და პერორალური საფაღარავო საშუალებების მოლოდინის დრო მიუღებელია (NICE NG12).
გლაუკომა (პერორალური)
პერორალური გლიცეროლი ნაჩვენებია გლაუკომის მწვავე კუთხის დახურვის შეტევისას ინტრაოკულარული წნევის გადაუდებელი შემცირებისთვის, როგორც წინასაოპერაციო მომზადების ნაწილი. ასევე გამოიყენება ოფთალმოლოგიურ ქირურგიამდე (BNF 87).
ცერებრალური შეშუპება
ინტრავენური ან პერორალური გლიცეროლი გამოიყენება ცერებრალური შეშუპების სამკურნალოდ:
- ინსულტის შემდგომი ცერებრალური ედემა
- ტრავმული თავის ტვინის დაზიანება
- ნეიროქირურგიული ინტერვენციები
დერმატოლოგიური ჩვენებები
გლიცეროლი ტოპიკურ პრეპარატებში ნაჩვენებია:
- ქსეროზი (მშრალი კანი)
- ატოპიური დერმატიტი — ემოლენტების კომპონენტად
- იქთიოზი
- ტუჩების გახლეჩვა და დეჰიდრატაცია
ოტოლოგიური გამოყენება
გლიცეროლი გამოიყენება ყურის სერის (ცერუმენის) დასარბილებლად და მოსაშორებლად (WHO Model List).
დოზირება
რექტალური სუპოზიტორიები (ყაბზობა)
მოზრდილები და მოზარდები (≥12 წ):
- 1 სუპოზიტორია (2–3 გ გლიცეროლი) რექტალურად საჭიროებისამებრ
- მაქსიმუმ 1-ჯერ დღეში
- რეკომენდებულია დილით, საუზმის შემდეგ 15-30 წუთში
ბავშვები (2–11 წ):
- 1 საბავშვო სუპოზიტორია (1–1,5 გ) რექტალურად
- მაქსიმუმ 1-ჯერ დღეში
ჩვილები და ახალშობილები (<2 წ):
- 1 ჩვილის სუპოზიტორია (0,5–1 გ) რექტალურად
- მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით
- ახალშობილებში — 0,5 მლ/კგ რექტალურად ენემის სახით (BNF for Children)
მნიშვნელოვანი: რეგულარული გამოყენება არ არის რეკომენდებული. თუ ყაბზობა გრძელდება 7 დღეზე მეტ ხანს, საჭიროა მიზეზის დადგენა.
პერორალური (ინტრაოკულარული წნევის შემცირება)
მოზრდილები:
- 1–1,5 გ/კგ სხეულის მასაზე (50%-იანი ხსნარი)
- შეიძლება გაზავება ციტრუსის წვენში ან გაყინული, გემოს გასაუმჯობესებლად
- ეფექტი 10-30 წუთში, ხანგრძლივობა 4-5 საათი
ბავშვები:
- 1–1,5 გ/კგ პერორალურად
- ინდივიდუალური დოზირება ოფთალმოლოგის მიერ
ინტრავენური (ცერებრალური შეშუპება)
- 10%-იანი გლიცეროლის ხსნარი ინტრავენურად
- დოზა: 0,5–1 გ/კგ 2-4 საათის განმავლობაში ინფუზიით
- შეიძლება გამეორდეს ყოველ 6 საათში
თირკმლის/ღვიძლის უკმარისობისას
- თირკმლის უკმარისობა: სისტემური გამოყენებისას სიფრთხილეა საჭირო, რადგან გლიცეროლი ოსმოსურ დატვირთვას ქმნის. რექტალური გამოყენება უსაფრთხოა.
- ღვიძლის უკმარისობა: პერორალური გლიცეროლის დოზა შესაძლოა მოითხოვდეს კორექციას მძიმე ღვიძლის უკმარისობისას, რადგან გლიცეროლი ღვიძლში მეტაბოლიზდება (EMA SmPC).
ფარმაკოკინეტიკა
შეწოვა (აბსორბცია)
- რექტალური: ნაწილობრივ შეიწოვება რექტუმის ლორწოვანი გარსიდან, თუმცა ძირითადი ეფექტი ლოკალურია (ოსმოსური)
- პერორალური: სწრაფად და თითქმის სრულად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. ბიოშეღწევადობა >90%. პიკური კონცენტრაცია პლაზმაში მიიღწევა 60-90 წუთში
- ინტრავენური: 100%-იანი ბიოშეღწევადობა
განაწილება
გლიცეროლი თანაბრად ნაწილდება სხეულის წყლიან გარემოში. განაწილების მოცულობა (Vd) შეადგენს დაახლოებით 0,6 ლ/კგ. არ უკავშირდება პლაზმის ცილებს მნიშვნელოვნად. ვერ გადალახავს ინტაქტურ ჰემატოენცეფალურ ბარიერს, რაც განაპირობებს მის ეფექტურობას ცერებრალური ედემის შემთხვევაში — ოსმოსური გრადიენტი სისხლსა და ტვინის ქსოვილს შორის ნარჩუნდება.
მეტაბოლიზმი
გლიცეროლი მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში და თირკმელებში:
- გლიცეროლკინაზას საშუალებით ფოსფორილირდება გლიცეროლ-3-ფოსფატად
- შემდგომ შეიძლება ჩაერთოს გლუკონეოგენეზში (გლუკოზის სინთეზი) ან ლიპოგენეზში
- ენერგეტიკული ღირებულება: დაახლოებით 4,3 კკალ/გ
ექსკრეცია
- 7-14% გამოიყოფა შეუცვლელი სახით თირკმელებით
- ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½): 30-45 წუთი ინტრავენური შეყვანისას
- პერორალური მიღებისას t½ ≈ 2-3 საათი
- რენალური კლირენსი: 7,5 მლ/წთ (EMA SmPC)
გვერდითი ეფექტები
ხშირი (>10%)
რექტალური გამოყენებისას:
- რექტალური დისკომფორტი და მსუბუქი წვა შეყვანისას
- ნაწლავის კოლიკური ტკივილი
- მეტეორიზმი
პერორალური გამოყენებისას:
- გულისრევა
- ღებინება
- თავის ტკივილი
- დიარეა
ნაკლებად ხშირი (1-10%)
- რექტალურად: ტენეზმები (ფალსი მოთხოვნილება დეფეკაციისკენ), პერიანალური გაღიზიანება, ლორწოვანი გამონადენი
- პერორალურად: წყურვილი, პირის სიმშრალე, თავბრუსხვევა
- სისტემური: ჰიპერგლიკემია (განსაკუთრებით დიაბეტიან პაციენტებში — გლიცეროლი მეტაბოლიზდება გლუკოზამდე)
- ჰიპერნატრიემია და დეჰიდრატაცია სისტემური გამოყენებისას
იშვიათი (<1%) და სერიოზული
- ანაფილაქსიური რეაქციები: უკიდურესად იშვიათი
- ჰემოლიზი: ინტრავენური შეყვანისას, განსაკუთრებით კონცენტრირებული ხსნარების სწრაფი ინფუზიისას. ჰიპოტონური გლიცეროლის ხსნარი იწვევს ერითროციტების ჰემოლიზს — ამიტომ IV გამოყენებისას აუცილებელია იზოტონური ხსნარი
- თირკმლის უკმარისობა: დიდი დოზის სისტემური გამოყენებისას
- ჰიპეროსმოლარული სინდრომი: სისტემური გადაჭარბებული დოზირებისას
- არითმიები: მძიმე დეჰიდრატაციისა და ელექტროლიტური დისბალანსის შედეგად (BNF 87)
- პულმონური შეშუპება: ოსმოსური ეფექტით სითხის გადანაწილებისას
- რექტალური წყლულოვანი დაზიანება: ხანგრძლივი, ჩვევად ქცეული გამოყენებისას
გადაჭარბებული დოზირება
პერორალური გადაჭარბებისას შესაძლებელია: ჰიპეროსმოლარობა, დეჰიდრატაცია, ჰიპერგლიკემია, თირკმლის მწვავე უკმარისობა. მკურნალობა სიმპტომატურია — ინფუზიური თერაპია, ელექტროლიტების კორექცია.
უკუჩვენებები და სიფრთხილე
აბსოლუტური უკუჩვენებები
- მგრძნობელობა გლიცეროლის ან პრეპარატის ნებისმიერი კომპონენტის მიმართ
- ნაწლავის გაუვალობა (ილეუსი) — რექტალური ფორმისთვის
- ანალური ფისტულა ან მწვავე პროქტიტი — რექტალური ფორმისთვის
- მოუდინარი გულის უკმარისობა (NYHA III-IV) — სისტემური გამოყენებისთვის
- ანურია — სისტემური გამოყენებისთვის
- მძიმე დეჰიდრატაცია — სისტემური ფორმისთვის
- ინტრაკრანიალური სისხლჩაქცევა (აქტიური) — პერორალური ოსმოსური თერაპიისთვის
სიფრთხილე
- შაქრიანი დიაბეტი: გლიცეროლი მეტაბოლიზდება გლუკოზამდე და შეუძლია სისხლში შაქრის მომატება. აუცილებელია გლიკემიის მონიტორინგი სისტემური გამოყენებისას (EMA SmPC)
- თირკმლის უკმარისობა: სისტემური დოზირება ფრთხილად, ელექტროლიტური ბალანსის კონტროლით
- ღვიძლის მძიმე დაზიანება: მეტაბოლიზმის დარღვევის რისკი
- გულის იშემიური დაავადება: სითხეების გადანაწილებამ შეიძლება გააუარესოს მდგომარეობა
- ხანდაზმული პაციენტები: უფრო მგრძნობიარენი ელექტროლიტური დარღვევებისადმი
ურთიერთქმედებები
კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები
პერორალური/სისტემური გამოყენებისას:
- დიურეტიკები (ფუროსემიდი, ჰიდროქლორთიაზიდი): გაძლიერებული დეჰიდრატაციისა და ელექტროლიტური დისბალანსის რისკი. ორივე პრეპარატი ზრდის დიურეზს, რაც შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპოკალიემია და ჰიპოვოლემია (BNF 87).
- ანტიდიაბეტური საშუალებები (ინსულინი, მეტფორმინი): გლიცეროლი ზრდის სისხლში გლუკოზის დონეს გლუკონეოგენეზის გზით. შესაძლოა საჭირო გახდეს ანტიდიაბეტური პრეპარატის დოზის კორექცია.
- კორტიკოსტეროიდები: ორივე პრეპარატი ზრდის გლიკემიის რისკს და ხელს უწყობს სითხის რეტენციას/რედისტრიბუციას.
- გულის გლიკოზიდები (დიგოქსინი): დეჰიდრატაცია და ჰიპოკალიემია ზრდის დიგოქსინის ტოქსიკურობის რისკს.
- AKF ინჰიბიტორები/ARB-ები: ჰიპოტენზიის გაძლიერებული რისკი დეჰიდრატაციის ფონზე.
- მანიტოლი: ადიტიური ოსმოსური ეფექტი, დეჰიდრატაციის მაღალი რისკი. ერთდროული გამოყენება მოითხოვს მჭიდრო მონიტორინგს.
რექტალური გამოყენებისას:
რექტალური სუპოზიტორიები პრაქტიკულად არ ურთიერთქმედებს სხვა წამლებთან სისტემური შეწოვის მინიმალური დონის გამო. თუმცა:
- არ არის რეკომენდებული სხვა რექტალური პრეპარატების ერთდროული გამოყენება (ინტერვალი მინიმუმ 1 საათი)
- ხანგრძლივი რექტალური გამოყენება შესაძლოა შეამციროს პერორალურად მიღებული წამლების შეწოვა დიარეის გამო
ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
გლიცეროლის რექტალური სუპოზიტორიები ნაჩვენებია და უსაფრთხოა ორსულობის პერიოდში ყაბზობის სამკურნალოდ. გლიცეროლი ბუნებრივი მეტაბოლიტია ორგანიზმში და არ გადის პლაცენტურ ბარიერს კლინიკურად მნიშვნელოვანი რაოდენობით რექტალური გამოყენებისას.
- FDA კატეგორია: არ არის კლასიფიცირებული (GRAS — Generally Recognized as Safe)
- BNF რეკომენდაცია: რექტალური გამოყენება შეიძლება ორსულობის ყველა ტრიმესტრში (BNF 87)
- EMA: ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები არ არის დადასტურებული
სისტემური გამოყენება (პერორალური/ინტრავენური) ორსულობისას — მხოლოდ სასიცოცხლო ჩვენებით, რადგან ოსმოსურმა ეფექტმა შესაძლოა იმოქმედოს სითხეების ბალანსზე.
ლაქტაცია
გლიცეროლი ბუნებრივად არსებობს დედის რძეში, რექტალური სუპოზიტორიების გამოყენება უსაფრთხოა ლაქტაციის პერიოდში. სისტემური აბსორბცია მინიმალურია და ძუძუთი კვებაზე უარყოფითი ზეგავლენა არ არის მოსალოდნელი (BNF 87).
ბრენდები საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე გლიცეროლი ხელმისაწვდომია შემდეგი ფარმაცევტული ფორმებით:
- გლიცერინის სუპოზიტორიები (რექტალური) — მოზრდილთა და საბავშვო დოზირებით, სხვადასხვა მწარმოებლის. ეს ყველაზე გავრცელებული ფორმაა საქართველოში, ხელმისაწვდომია ყველა აფთიაქში ურეცეპტოდ.
- გლიცერინი (ფარმაცევტული ხარისხი) — ტოპიკური და ფარმაცევტული მიზნებისთვის, ფლაკონებში.
გლიცეროლი ასევე შედის მრავალი კომბინირებული პრეპარატის შემადგენლობაში როგორც ექსციპიენტი — სიროფებში, კრემებში, მალამოებში და სუპოზიტორიებში. კონკრეტული ბრენდის არჩევისას რეკომენდებულია ფარმაცევტის კონსულტაცია.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანში მოქმედებს გლიცერინის სანთელი?
გლიცერინის რექტალური სუპოზიტორია ჩვეულებრივ მოქმედებას იწყებს 15-30 წუთში შეყვანიდან. ზოგიერთ შემთხვევაში ეფექტი შეიძლება 60 წუთამდე გაგვიანდეს. სუპოზიტორიის შეყვანის შემდეგ რეკომენდებულია ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში ყოფნა მინიმუმ 15 წუთი. თუ 1 საათში ეფექტი არ მოიცემა, არ გამოიყენოთ მეორე სუპოზიტორია — მიმართეთ ექიმს (BNF 87).
შეიძლება თუ არა გლიცერინის სუპოზიტორიების ყოველდღიური გამოყენება?
არ არის რეკომენდებული გლიცერინის სუპოზიტორიების რეგულარული, ყოველდღიური გამოყენება. ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს: რექტალური ლორწოვანის გაღიზიანება, ნაწლავის „სიზარმაცის" სინდრომი (ბუნებრივი დეფეკაციის რეფლექსის დათრგუნვა) და ელექტროლიტური დისბალანსი. თუ ყაბზობა ხანგრძლივია, საჭიროა მიზეზის გამოვლენა და სხვა თერაპიული მიდგომა (NICE NG12).
უსაფრთხოა თუ არა გლიცერინის სანთელი ჩვილებისთვის?
გლიცერინის სუპოზიტორიები ზოგადად უსაფრთხოა ჩვილებისთვის, თუმცა მხოლოდ პედიატრის რეკომენდაციით გამოიყენეთ. ჩვილებისთვის ხელმისაწვდომია სპეციალური პედიატრიული დოზირება (0,5-1 გ). ახალშობილებში (0-28 დღე) გამოყენება განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს და შეიძლება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით (BNF for Children).
გლიცეროლი და შაქრიანი დიაბეტი — არის თუ არა რისკი?
რექტალური სუპოზიტორიების გამოყენებისას სისტემური აბსორბცია მინიმალურია და დიაბეტიანი პაციენტებისთვის უსაფრთხოა. თუმცა, პერორალური ან ინტრავენური გლიცეროლი მეტაბოლიზდება გლუკოზამდე და შეუძლია მნიშვნელოვნად მოიმატოს სისხლში შაქრის დონე. შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში სისტემური გამოყენება მოითხოვს გლიკემიის მჭიდრო მონიტორინგს და ანტიდიაბეტური თერაპიის კორექციას (EMA SmPC).
როგორ შევინახოთ გლიცერინის სუპოზიტორიები?
გლიცერინის სუპოზიტორიები შეინახეთ 25°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე, გრილ, მშრალ ადგილას, სინათლისგან დაცულ შეფუთვაში. არ შეინახოთ მაცივარში — ზედმეტად დაბალი ტემპერატურა შეიძლება გამოიწვიოს სუპოზიტორიის სტრუქტურის დარღვევა. ცხელ ამინდში, თუ სუპოზიტორია დარბილდა, შეგიძლიათ ცივ წყალში მოკლედ მოათავსოთ (შეფუთვის მოხსნის გარეშე) გამაგრებამდე. ვარგისიანობის ვადა — როგორც წესი, 2-3 წელი წარმოების თარიღიდან.
რა განსხვავებაა გლიცერინის სანთელსა და სხვა საფაღარავო საშუალებებს შორის?
გლიცერინის სუპოზიტორია ლოკალურად მოქმედი, ოსმოსური საფაღარავო საშუალებაა — მოქმედებს სწრაფად (15-30 წთ), სისტემურად პრაქტიკულად არ შეიწოვება და მინიმალური გვერდითი ეფექტები აქვს. შედარებისთვის: ლაქტულოზა (პერორალური ოსმოსური) მოქმედებს 24-48 საათში; ბისაკოდილი (სტიმულანტი) — 6-12 საათში პერორალურად; მაკროგოლი — 1-3 დღეში. გლიცეროლი იდეალურია, როდესაც საჭიროა სწრაფი, ეპიზოდური შვება მინიმალური რისკით (BNF 87).