AMOKSIKLAV ® 2x · INN
AMOKSIKLAV ® 2x (AMOKSIKLAV ® 2x) ხელმისაწვდომია საქართველოში 6 ბრენდის სახით. ქვემოთ მოცემული პროდუქტების ანოტაციები გადამოწმებულია ავტორიტეტული საერთაშორისო წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank, WHO ATC) და ლოკალიზებულია ქართული ფარმაცევტული ბაზრისთვის.
ამოქსიკლავი 2x (AMOKSIKLAV® 2x) წარმოადგენს კომბინირებულ ანტიბაქტერიულ პრეპარატს, რომელიც შეიცავს ამოქსიცილინს და კლავულანის მჟავას. პრეპარატი განეკუთვნება პენიცილინების ჯგუფს ბეტა-ლაქტამაზის ინჰიბიტორთან კომბინაციაში. ამოქსიკლავი 2x გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ, მათ შორის: ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების, საშარდე სისტემის, კანისა და რბილი ქსოვილების, ძვლებისა და სახსრების ინფექციები. „2x" აღნიშვნა მიუთითებს დღეში ორჯერ მიღების რეჟიმზე, რაც უზრუნველყოფს პაციენტის კომპლაიანსის გაუმჯობესებას. პრეპარატი ხელმისაწვდომია ტაბლეტებისა და სუსპენზიის სახით. იგი ეფექტურია ბეტა-ლაქტამაზა-მაპროდუცირებელი ბაქტერიების მიმართ, რომლებიც მდგრადია ამოქსიცილინის მონოთერაპიის მიმართ (BNF 87).
---
ამოქსიკლავი 2x (AMOKSIKLAV® 2x) არის კომბინირებული ანტიბიოტიკი, რომელიც შეიცავს ორ აქტიურ ნივთიერებას: ამოქსიცილინს (ნახევარსინთეზური ამინოპენიცილინი) და კლავულანის მჟავას (ბეტა-ლაქტამაზის ინჰიბიტორი). პრეპარატი წარმოებულია ფარმაცევტული კომპანია Lek Pharmaceuticals d.d. (Sandoz/Novartis ჯგუფი) მიერ, სლოვენიაში.
ამოქსიცილინი სინთეზირებული იქნა 1960-იან წლებში და ფართოდ გამოიყენებოდა როგორც ფართო სპექტრის პენიცილინი. თუმცა ბაქტერიული რეზისტენტობის ზრდამ, კერძოდ ბეტა-ლაქტამაზა ფერმენტების გავრცელებამ, შეამცირა მისი ეფექტურობა. 1981 წელს ბაზარზე გამოჩნდა ამოქსიცილინი/კლავულანატის კომბინაცია, რომელმაც მოაგვარა ეს პრობლემა (WHO Model List).
ფარმაკოლოგიური კლასიფიკაციით პრეპარატი მიეკუთვნება:
„2x" ფორმულაცია შეიცავს გაზრდილ რაოდენობას ამოქსიცილინის კლავულანატთან შეფარდებით (7:1 ან 14:1), რაც საშუალებას იძლევა პრეპარატი მიღებულ იქნას დღეში ორჯერ, სტანდარტული სამჯერადი მიღების ნაცვლად. ეს მნიშვნელოვნად ამარტივებს მკურნალობის რეჟიმს და ზრდის პაციენტის თანამშრომლობას (EMA SmPC).
ამოქსიკლავი 2x შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში და წარმოადგენს ემპირიული ანტიბიოტიკოთერაპიის ერთ-ერთ ფუძემდებლურ პრეპარატს (WHO Model List).
---
ამოქსიკლავი 2x-ის მოქმედება ეფუძნება ორი კომპონენტის სინერგიულ ეფექტს:
ამოქსიცილინი წარმოადგენს ბაქტერიციდულ ანტიბიოტიკს, რომელიც მოქმედებს ბაქტერიული უჯრედის კედლის სინთეზის ინჰიბირებით. კონკრეტულად, ამოქსიცილინი უკავშირდება პენიცილინ-შემკავშირებელ ცილებს (PBPs — Penicillin-Binding Proteins), რომლებიც წარმოადგენენ ტრანსპეპტიდაზის ფერმენტებს. ეს ფერმენტები აუცილებელია პეპტიდოგლიკანის ჯვარედინი კავშირების ფორმირებისათვის — პროცესისთვის, რომელიც უზრუნველყოფს ბაქტერიული უჯრედის კედლის სტრუქტურულ მთლიანობას.
PBP-ებთან შეკავშირების შედეგად ხდება:
ამოქსიცილინი ეფექტურია როგორც გრამდადებითი, ისე გრამუარყოფითი ბაქტერიების მიმართ, თუმცა მისი სპექტრი შეზღუდულია ბეტა-ლაქტამაზა-მაპროდუცირებელი შტამების მიმართ (BNF 87).
კლავულანის მჟავა წარმოადგენს ბეტა-ლაქტამაზის ინჰიბიტორს, რომელიც სტრუქტურულად მსგავსია ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკებისა, თუმცა თავისთავად მინიმალური ანტიბაქტერიული აქტივობა აქვს. იგი მოქმედებს როგორც „სუიციდური ინჰიბიტორი" (suicide inhibitor) — შეუქცევადად უკავშირდება ბეტა-ლაქტამაზა ფერმენტის აქტიურ ცენტრს და ინაქტივირებს მას.
კლავულანატი ეფექტურია შემდეგი ბეტა-ლაქტამაზების მიმართ:
ამ სინერგიული მოქმედების შედეგად, ამოქსიკლავი 2x ეფექტურია Staphylococcus aureus (MSSA), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Bacteroides fragilis და სხვა ბეტა-ლაქტამაზა-მაპროდუცირებელი ორგანიზმების მიმართ (EMA SmPC).
---
ამოქსიკლავი 2x ნაჩვენებია მგრძნობიარე მიკროორგანიზმებით გამოწვეული შემდეგი ინფექციური დაავადებების სამკურნალოდ:
---
| ჩვენება | დოზა | მიღების სიხშირე | ხანგრძლივობა | |---------|------|-----------------|--------------| | მსუბუქი/საშუალო ინფექციები | 625 მგ (500/125) | ყოველ 12 საათში | 5–7 დღე | | მძიმე ინფექციები | 1000 მგ (875/125) | ყოველ 12 საათში | 7–14 დღე | | მწვავე სინუსიტი | 1000 მგ (875/125) | ყოველ 12 საათში | 5–7 დღე | | საშარდე გზების ინფექცია | 625 მგ (500/125) | ყოველ 12 საათში | 3–7 დღე | | ცხოველის ნაკბენი | 1000 მგ (875/125) | ყოველ 12 საათში | 5–7 დღე |
ამოქსიკლავი 2x სუსპენზიის ფორმით (457 მგ/5 მლ) გამოიყენება პედიატრიაში:
| GFR (მლ/წთ) | რეკომენდაცია | |-------------|-------------| | > 30 | დოზის კორექცია არ არის საჭირო | | 10–30 | 625 მგ ყოველ 12 საათში (მაქსიმალური) | | < 10 | 625 მგ ყოველ 24 საათში | | ჰემოდიალიზი | 625 მგ ყოველ 24 საათში + დამატებითი დოზა დიალიზის შემდეგ |
ღვიძლის მძიმე უკმარისობისას პრეპარატი სიფრთხილით უნდა გამოიყენებოდეს. ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგი რეკომენდებულია. ღვიძლის ფუნქციის მწვავე დარღვევის ისტორიის მქონე პაციენტებში ამოქსიცილინ/კლავულანატი უკუნაჩვენებია (EMA SmPC).
პრეპარატი მიიღება ჭამის დასაწყისში აბსორბციის ოპტიმიზაციისა და გასტროინტესტინური გვერდითი ეფექტების შემცირებისათვის. ტაბლეტი მთლიანად უნდა გადაიყლაპოს საკმარისი რაოდენობის წყლით (BNF 87).
---
ამოქსიცილინი და კლავულანის მჟავა კარგად აბსორბირდება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან პერორალური მიღების შემდეგ. ამოქსიცილინის ბიოხელმისაწვდომობა შეადგენს დაახლოებით 70–80%, ხოლო კლავულანატის — 60–65%. საკვებთან ერთად მიღება არ ამცირებს აბსორბციას, პირიქით — აუმჯობესებს კლავულანატის ბიოხელმისაწვდომობას და ამცირებს გასტროინტესტინურ გვერდით ეფექტებს.
ამოქსიცილინი ნაწილობრივ მეტაბოლიზდება პენიცილოინის მჟავამდე (არააქტიური მეტაბოლიტი). კლავულანატი მეტაბოლიზდება ინტენსიურად, ძირითადად ჰიდროლიზით.
---
ბავშვებში ყველაზე ხშირია დიარეა და პელენკის დერმატიტი. ამოქსიცილინით მკურნალობის ფონზე მაკულოპაპულოზური გამონაყარი ხშირად ვლინდება ინფექციური მონონუკლეოზის დროს (EMA SmPC).
---
---
მეთოტრექსატი: ამოქსიცილინი ამცირებს მეთოტრექსატის თირკმლისმიერ კლირენსს, რაც შეიძლება გამოიწვიოს მეთოტრექსატის ტოქსიკურობის მომატება. ერთდროული გამოყენებისას საჭიროა მეთოტრექსატის კონცენტრაციის მონიტორინგი (BNF 87).
ვარფარინი და ორალური ანტიკოაგულანტები: ამოქსიცილინ/კლავულანატმა შეიძლება გაზარდოს ვარფარინის ანტიკოაგულანტური ეფექტი. რეკომენდებულია INR-ის მონიტორინგი კურსის დაწყებისა და დასრულების შემდეგ.
ალოპურინოლი: ერთდროული მიღება მნიშვნელოვნად ზრდის ალერგიული კანის რეაქციების (მაკულოპაპულოზური გამონაყარი) განვითარების რისკს.
პრობენეციდი: ამცირებს ამოქსიცილინის ტუბულარულ სეკრეციას, რაც ზრდის ამოქსიცილინის პლაზმურ კონცენტრაციას. კლავულანატზე ეს ეფექტი არ ვრცელდება.
ორალური კონტრაცეპტივები: თეორიულად შესაძლებელია ეფექტურობის შემცირება (მტკიცებულება სუსტია), თუმცა პაციენტებს რეკომენდებულია დამატებითი კონტრაცეფციის მეთოდის გამოყენება ანტიბიოტიკოთერაპიის პერიოდში.
მიკოფენოლატ მოფეტილი: ამოქსიცილინ/კლავულანატმა შეიძლება შეამციროს მიკოფენოლატის აქტიური მეტაბოლიტის კონცენტრაცია — საჭიროა მონიტორინგი ტრანსპლანტის რეციპიენტებში.
ლაბორატორიული ცდომილებები: ამოქსიცილინმა შეიძლება გამოიწვიოს შარდში გლუკოზის ცრუ-დადებითი შედეგი (ფერმენტული არა-გლუკოზოქსიდაზური მეთოდით). ასევე შესაძლებელია კუმბსის ტესტის ცრუ-დადებითი შედეგი (EMA SmPC).
---
ამოქსიცილინ/კლავულანატი მიეკუთვნება FDA-ის B კატეგორიას ორსულობისას. ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში არ გამოვლენილა ტერატოგენული ეფექტი.
ორსულებში ამოქსიცილინ/კლავულანატი ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო ანტიბიოტიკია და ფართოდ გამოიყენება ორსულობის ნებისმიერ ტრიმესტრში. თუმცა ერთ-ერთმა კვლევამ აჩვენა ნეკროტიზირებული ენტეროკოლიტის ოდნავ მომატებული რისკი ნაადრევ ახალშობილებში, რომელთა დედებმა მიიღეს პრეპარატი მშობიარობის წინ. ამიტომ რეკომენდებულია გამოყენება მხოლოდ მაშინ, როცა სარგებელი აღემატება რისკს (BNF 87).
ამოქსიცილინი გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. კლავულანატის ექსკრეციის შესახებ მონაცემები შეზღუდულია. ძუძუთი კვება შესაძლებელია ამოქსიკლავი 2x-ით მკურნალობისას, თუმცა ჩვილის მონიტორინგი საჭიროა დიარეის, კანდიდოზისა და ალერგიული რეაქციების გამოვლენის მიზნით (EMA SmPC).
---
საქართველოში ამოქსიცილინ/კლავულანატის კომბინაცია ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ბრენდისა და ფორმულაციის სახით:
---
ამოქსიკლავი 2x შეიცავს ამოქსიცილინის გაზრდილ რაოდენობას კლავულანატთან შედარებით (7:1 ან 14:1 თანაფარდობა) და განკუთვნილია დღეში ორჯერ მიღებისთვის. სტანდარტული ამოქსიკლავი (375 მგ, 625 მგ) შეიცავს 2:1 ან 4:1 შეფარდებას და მიიღება დღეში სამჯერ. 2x ფორმულაცია ამარტივებს მკურნალობის რეჟიმს და ზრდის პაციენტის თანამშრომლობას, განსაკუთრებით პედიატრიაში (EMA SmPC).
რეკომენდებულია პრეპარატის მიღება ჭამის დასაწყისში. საკვები აუმჯობესებს კლავულანის მჟავის აბსორბციას და ამცირებს კუჭ-ნაწლავის გვერდით ეფექტებს, განსაკუთრებით გულისრევასა და დიარეას. უზმოზე მიღებისას ეფექტურობა მნიშვნელოვნად არ იცვლება, თუმცა ტოლერანტობა უარესია (BNF 87).
მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ინფექციის ტიპზე და სიმძიმეზე. ზოგადად, მსუბუქი ინფექციებისას კურსი გრძელდება 5–7 დღე, ხოლო მძიმე ინფექციებისას — 10–14 დღე. მნიშვნელოვანია კურსის სრულად დასრულება, თუნდაც სიმპტომები ადრე გაქრეს — ეს ხელს უწყობს ანტიბიოტიკორეზისტენტობის თავიდან აცილებას (NICE NG136).
თუ ერთი დოზა გამოგრჩათ, მიიღეთ მაშინვე, როგორც კი გაიხსენებთ. თუ შემდეგი დოზის მიღების დროა ახლოს (2–3 საათის ფარგლებში), გამოტოვეთ გამორჩენილი დოზა და განაგრძეთ ჩვეულებრივი გრაფიკით. არასოდეს მიიღოთ ორმაგი დოზა გამორჩენილის კომპენსაციისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ ალკოჰოლი პირდაპირ არ ურთიერთქმედებს ამოქსიცილინ/კლავულანატთან, მისი მიღება არ არის რეკომენდებული ანტიბიოტიკოთერაპიის დროს. ალკოჰოლი შეიძლება გააძლიეროს გვერდითი ეფექტები (გულისრევა, დიარეა), დააქვეითოს იმუნური სისტემის ფუნქცია და დაატვირთოს ღვიძლი, რაც განსაკუთრებით არასასურველია კლავულანატის ჰეპატოტოქსიკურობის პოტენციალის გათვალისწინებით (BNF 87).
დიახ, ამოქსიკლავი 2x ფართოდ გამოიყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში 3 თვის ასაკიდან. ბავშვებისთვის ხელმისაწვდომია სუსპენზიის ფორმა (ამოქსიკლავი 2x 457 მგ/5 მლ), რომელიც ხელს უწყობს ზუსტ დოზირებას წონის მიხედვით. დოზა გამოითვლება ამოქსიცილინის კომპონენტის მიხედვით (25–45 მგ/კგ/დღეში). 3 თვემდე ასაკის ჩვილებში გამოყენება რეკომენდებული არ არის სათანადო კვლევების ნაკლებობის გამო (EMA SmPC).