თვალის სიწითლე

მოკლედ

თვალის სიწითლე (კონიუნქტივალური ჰიპერემია) — თვალის თეთრი გარსის (სკლერის) ან კონიუნქტივის სისხლძარღვების გაფართოებით გამოწვეული წითელი შეფერილობაა. ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ოფთალმოლოგიური ჩივილია. უმეტეს შემთხვევაში მიზეზი უვნებელია — დაღლილობა, მშრალი ჰაერი, ალერგია ან კომპიუტერთან ხანგრძლივი მუშაობა. თუმცა, თვალის სიწითლე შეიძლება მიუთითებდეს სერიოზულ მდგომარეობაზე: მწვავე გლაუკომაზე, ირიტზე (ფერადი გარსის ანთებაზე), კერატიტზე ან ენდოფთალმიტზე. თუ სიწითლეს თან ახლავს მხედველობის დაქვეითება, ძლიერი ტკივილი, სინათლის შეუტანლობა ან თვალიდან ჩირქოვანი გამონადენი — დაუყოვნებლივ მიმართეთ ოფთალმოლოგს (NICE NG12).

შესაძლო მიზეზები

თვალის სიწითლის მიზეზები მრავალფეროვანია და მათი დაჯგუფება სიხშირის მიხედვით შეიძლება.

ყველაზე გავრცელებული მიზეზები

• კომპიუტერული დაღლილობის სინდრომი (ციფრული თვალის დაძაბვა): ეკრანთან ხანგრძლივი მუშაობისას თვალის ცილაობის სიხშირე მცირდება, რაც სიმშრალეს და სიწითლეს იწვევს. ნორმალური ცილაობის სიხშირე წუთში 15-20-ია, ეკრანთან მუშაობისას კი ეს მაჩვენებელი 6-8-მდე ეცემა. (AAO, 2023)
• მშრალი თვალის სინდრომი: ცრემლის არასაკმარისი გამომუშავება ან მისი სწრაფი აორთქლება. განსაკუთრებით ხშირია 50 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებში, ქალებში მენოპაუზის შემდეგ და კონტაქტური ლინზების მატარებლებში. გარკვეული მედიკამენტები (ანტიჰისტამინები, ანტიდეპრესანტები, დიურეტიკები) ასევე ხელს უწყობს მშრალი თვალის განვითარებას (EMA SmPC).
• ალერგიული კონიუნქტივიტი: მტვრის, ყვავილის მტვრის, ცხოველთა ბეწვის ან სხვა ალერგენების ზემოქმედებით. თან ახლავს ქავილი, ცრემლდენა და ქუთუთოების შეშუპება. სეზონურ ალერგიულ კონიუნქტივიტს ხშირად თან ახლავს ალერგიული რინიტიც.
• ვირუსული კონიუნქტივიტი: ადენოვირუსით გამოწვეული, ძალიან გადამდებია. ხშირად იწყება ერთ თვალში და გადადის მეორეზე. ინკუბაციური პერიოდი 5-12 დღეა, ხოლო გადამდებია სიმპტომების გამოვლენიდან 10-14 დღის განმავლობაში (NICE NG12).
• ბაქტერიული კონიუნქტივიტი: ჩირქოვანი გამონადენით ხასიათდება, ქუთუთოები დილაობით შეწებებულია. ყველაზე ხშირი გამომწვევები: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae.
• სუბკონიუნქტივალური სისხლჩაქცევა: კონიუნქტივის ქვეშ სისხლძარღვის გასკდომა. იწვევს ნათელ-წითელ ლაქას, ჩვეულებრივ უვნებელია და 1-2 კვირაში თავისთავად ქრება. შეიძლება გამოიწვიოს ხველებამ, ცემინებამ ან არტერიული ჰიპერტენზიამ.

საშუალო სიხშირის მიზეზები

• ბლეფარიტი: ქუთუთოების კიდეების ანთება, ხშირად ქრონიკული. ანტერიორული (წინა) ფორმა სტაფილოკოკით ან სებორეით არის გამოწვეული, ხოლო პოსტერიორული (უკანა) ფორმა — მეიბომის ჯირკვლების დისფუნქციით.
• კონტაქტური ლინზებით გამოწვეული გაღიზიანება: არასწორი ტარება, ვადაგასული ლინზები ან ჰიგიენის დარღვევა.
• ქიმიური ან ფიზიკური გაღიზიანება: ქლორიანი წყალი, კვამლი, მტვერი, ულტრაიისფერი გამოსხივება.
• ეპისკლერიტი: სკლერის ზედაპირული ანთება, ხშირად იდიოპათიური. ლოკალური სიწითლით ხასიათდება და ჩვეულებრივ თავისთავად კურნდება.

იშვიათი, მაგრამ სერიოზული მიზეზები

• მწვავე დახურულკუთხოვანი გლაუკომა: თვალშიდა წნევის მკვეთრი მომატება — გადაუდებელი მდგომარეობა. თვალშიდა წნევა შეიძლება 60-80 მმ.ვწყ.სვ.-მდე მოიმატოს (ნორმა 10-21 მმ.ვწყ.სვ.). მკურნალობის გარეშე მხედველობის შეუქცევადი დაკარგვის რისკი მაღალია.
• ირიტი / ანტერიორული უვეიტი: ფერადი გარსის ანთება, ხშირად აუტოიმუნური წარმოშობის. ასოცირებულია HLA-B27 დადებითობასთან, ანკილოზებულ სპონდილიტთან, სარკოიდოზთან.
• კერატიტი: რქოვანას ანთება (ინფექციური ან არაინფექციური), რომელიც მხედველობას ემუქრება. კონტაქტური ლინზების მატარებლებში Pseudomonas-ით გამოწვეული კერატიტი განსაკუთრებით აგრესიულია.
• ენდოფთალმიტი: თვალის შიდა სტრუქტურების ინფექცია — ოფთალმოლოგიური გადაუდებელი მდგომარეობა, ხშირად ინტრაოკულარული ოპერაციის ან ტრავმის შემდეგ.
• სკლერიტი: სკლერის ღრმა ანთება, ხშირად სისტემური დაავადებების (რევმატოიდული ართრიტი, გრანულომატოზი პოლიანგიიტით) ფონზე. ძლიერი, ღრმა ტკივილით ხასიათდება.

თანმხლები სიმპტომები

თანმხლები ნიშნები მნიშვნელოვნად ცვლის დიაგნოსტიკურ მიმართულებას:

• ქავილი — ალერგიული კონიუნქტივიტის კლასიკური ნიშანი. ინტენსიური ქავილი ორივე თვალში ალერგიული ეტიოლოგიის ყველაზე სანდო ინდიკატორია.
• ჩირქოვანი გამონადენი — ბაქტერიული ინფექციის სავარაუდო მანიშნებელი. ყვითელ-მწვანე ფერის, სქელი კონსისტენციის.
• წყლიანი გამონადენი — ვირუსული კონიუნქტივიტი ან ალერგია.
• ტკივილი და ფოტოფობია (სინათლის შეუტანლობა) — ირიტი, კერატიტი ან გლაუკომა. ეს სიმპტომები ყოველთვის მოითხოვს ოფთალმოლოგიურ შეფასებას.
• მხედველობის დაბინდვა — კერატიტი, მწვავე გლაუკომა, უვეიტი.
• გულისრევა და ღებინება ტკივილთან ერთად — მწვავე გლაუკომის ნიშანი.
• სიწითლის ლოკალიზაცია ლიმბუსთან (რქოვანას ირგვლივ) — „ცილიარული ინექცია" — ღრმა პათოლოგიის (ირიტი, გლაუკომა) ნიშანი.
• ქუთუთოების შეშუპება და ქერქი ქუთუთოზე — ბლეფარიტი.
• უცხო სხეულის შეგრძნება — მშრალი თვალი, კერატიტი ან ფაქტობრივი უცხო სხეული.

როდის არის გადაუდებელი

დაუყოვნებლივ მიმართეთ ოფთალმოლოგს ან გამოიძახეთ 112, თუ:

• მხედველობა მკვეთრად დაეცა ან ბუნდოვანი ხედვა არ უმჯობესდება ცილაობისას.
• ძლიერი, ღრმა ტკივილი თვალში, განსაკუთრებით თუ ტკივილი გამოსხივდება საფეთქელზე ან შუბლზე.
• გულისრევა და ღებინება თვალის ტკივილთან ერთად — მწვავე გლაუკომის ნიშანი.
• ფოტოფობია — ძლიერი ტკივილი სინათლეზე.
• თვალში ქიმიური ნივთიერება მოხვდა (მჟავა, ტუტე, სარეცხი საშუალება) — დაუყოვნებლივ გამოირეცხეთ სუფთა წყლით 15-20 წუთის განმავლობაში და მიმართეთ სასწრაფოს. ქიმიური დამწვრობისას pH-ნეიტრალიზაციამდე ირიგაცია გრძელდება (WHO 2023).
• თვალის ტრავმის შემდეგ სიწითლე, ტკივილი ან მხედველობის ცვლილება.
• ჩირქოვანი გამონადენი ახალშობილში — ნეონატალური კონიუნქტივიტი საჭიროებს სასწრაფო მკურნალობას.
• კონტაქტური ლინზის მატარებელს აქვს ძლიერი სიწითლე, ტკივილი და მხედველობის დაქვეითება — შეიძლება იყოს კერატიტი.
• სიწითლეს თან ახლავს ცხელება, გამონაყარი ან სახსრების ტკივილი — სისტემური დაავადების ნიშანი.

თვით-დახმარება

უმსუბუქესი შემთხვევების მართვა სახლის პირობებში შესაძლებელია:

• ცივი კომპრესი: სუფთა ქსოვილი დაასველეთ გრილ წყალში და დაადეთ დახუჭულ თვალზე 5-10 წუთით. ეს ამცირებს შეშუპებას და გაღიზიანებას. ალერგიული კონიუნქტივიტისას ცივი კომპრესი განსაკუთრებით ეფექტურია ქავილის შესამცირებლად.
• ხელოვნური ცრემლი: კონსერვანტის გარეშე ხელოვნური ცრემლის წვეთები ეფექტურად ამსუბუქებს მშრალი თვალის სინდრომს. შეიძლება გამოიყენოთ დღეში 4-6-ჯერ ან საჭიროებისამებრ. კონსერვანტიანი ვარიანტები დღეში 4-ჯერზე ხშირად არ უნდა გამოიყენოთ, რადგან კონსერვანტი (ბენზალკონიუმის ქლორიდი) თავად იწვევს გაღიზიანებას (BNF 87).
• ეკრანისგან შესვენება: დაიცავით „20-20-20" წესი — ყოველ 20 წუთში 20 წამით შეხედეთ 20 ფუტის (6 მეტრის) მანძილზე მდებარე საგანს.
• კონტაქტური ლინზები: სიწითლის დროს ამოიღეთ ლინზები და გადავიდეთ სათვალეზე გამოჯანმრთელებამდე.
• ჰაერის დატენიანება: მშრალ გარემოში გამოიყენეთ ჰაერის დამატენიანებელი. ოპტიმალური ტენიანობა 40-60%-ია.
• ხელების ჰიგიენა: არ შეეხოთ თვალებს დაუბანელი ხელებით. ინფექციური კონიუნქტივიტი ძალიან გადამდებია.
• მაკიაჟის თავიდან აცილება: სიწითლის პერიოდში არ იხმაროთ თვალის კოსმეტიკა. გამოჯანმრთელების შემდეგ შეცვალეთ ძველი კოსმეტიკური საშუალებები, რადგან ისინი დაბინძურებული შეიძლება იყოს.
• ალკოჰოლი და თამბაქო: ორივე აუარესებს სიწითლეს — შეზღუდეთ.
• თბილი კომპრესი ბლეფარიტისთვის: ბლეფარიტის ან მეიბომიტის შემთხვევაში თბილი (არა ცხელი) კომპრესი 5-10 წუთით ქუთუთოზე ხელს უწყობს მეიბომის ჯირკვლების გახსნას.

⚠️ მნიშვნელოვანი: ვაზოკონსტრიქტორული წვეთების (სიწითლის მომხსნელი „თვალის გამათეთრებელი" წვეთები) ხანგრძლივი გამოყენება არ არის რეკომენდებული — მათ შეიძლება გამოიწვიონ „რიბაუნდის" ეფექტი (სიწითლის გაუარესება შეწყვეტისას).

წამლები რომელიც დაგეხმარება

ხელოვნური ცრემლი და დამატენიანებელი წვეთები

მშრალი თვალის სინდრომის და მსუბუქი გაღიზიანების დროს პირველი რიგის საშუალებაა ხელოვნური ცრემლი. რეკომენდებულია კონსერვანტის გარეშე ვარიანტები, რომლებიც ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ. მოქმედი ნივთიერებები მოიცავს ჰიალურონის მჟავას, კარბოქსიმეთილცელულოზას, ჰიპრომელოზას და პოლივინილის სპირტს. მძიმე მშრალი თვალის დროს ჰიალურონატის შემცველი გელისებრი წვეთები უფრო ხანგრძლივ ეფექტს უზრუნველყოფს (NICE NG136).

ალერგიული კონიუნქტივიტის დროს

ალერგიული სიწითლის მართვა ორალური ანტიჰისტამინებით შეიძლება:

• ალერსეტი (ცეტირიზინი) — დღეში 1 ტაბლეტი (10მგ). ეფექტურია ალერგიული კონიუნქტივიტის სიმპტომების შესამსუბუქებლად. მეორე თაობის ანტიჰისტამინია, შეიძლება გამოიწვიოს მსუბუქი ძილიანობა (BNF 87).
• დესლორატადინი 5მგ — მეორე თაობის ანტიჰისტამინი, ნაკლებად იწვევს ძილიანობას, დღეში 1 ტაბლეტი. სწრაფი მოქმედების დასაწყისი — 1-3 საათში (EMA SmPC).
• ბილასტინი — თანამედროვე ანტიჰისტამინი, არ იწვევს სედაციას. მიიღეთ ცარიელ კუჭზე, საჭმლის მიღებამდე 1 საათით ადრე ან მიღებიდან 2 საათის შემდეგ.

ალერგიული კონიუნქტივიტისთვის ასევე ეფექტურია თვალის ანტიალერგიული წვეთები:

• ალერგოკრომი 20მგ (კრომოგლიცინის მჟავა) — მასტოციტების სტაბილიზატორი, პროფილაქტიკურად ეფექტურია. ოპტიმალური შედეგისთვის გამოყენება სეზონის დაწყებამდე 1-2 კვირით ადრე უნდა დაიწყოთ. დღეში 4-ჯერ, ორივე თვალში (BNF 87).
• ანტაზოლი 0.05 — ანტიჰისტამინური თვალის წვეთები, სწრაფი ეფექტისთვის.

ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები

თუ სიწითლეს თან ახლავს ტკივილი ან ანთების ნიშნები და ექიმმა გამორიცხა სერიოზული მიზეზი:

• დექსალგინი 25მგ (დექსკეტოპროფენი) — ძლიერი ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო საშუალება, 25მგ ყოველ 8 საათში, მაქსიმუმ 75მგ/დღეში. არ გამოიყენოთ 7 დღეზე მეტხანს. უკუნაჩვენებია პეპტიური წყლულის, თირკმლის მძიმე უკმარისობის და ორსულობის III ტრიმესტრში (EMA SmPC).

ინფექციური კონიუნქტივიტის დროს (რეცეპტით)

ბაქტერიული კონიუნქტივიტი საჭიროებს ანტიბიოტიკურ თვალის წვეთებს, რომლებიც მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით გამოიყენება:

• ქლორამფენიკოლის თვალის წვეთები — პირველი რიგის მკურნალობა ბაქტერიული კონიუნქტივიტისთვის. წვეთეთ ყოველ 2 საათში პირველ 24-48 საათში, შემდეგ სიხშირე თანდათანობით შეამცირეთ 5-7 დღიანი კურსის განმავლობაში (NICE CKS).
• ფუზიდინის მჟავის თვალის წვეთები (1%) — ალტერნატივა, ბისკოსური ფორმულა დღეში 2-ჯერ საკმარისია, რაც კომპლაიანსს აუმჯობესებს.

ჰერპესული კერატიტის დროს

• აციკლოვირი (თვალის მალამო 3%) — ჰერპეს სიმპლექსის კერატიტისთვის, ექიმის დანიშნულებით, 5-ჯერ დღეში რქოვანაზე, გამოჯანმრთელებიდან 3 დღის შემდეგ შეწყვეტა. კურსის ხანგრძლივობა ჩვეულებრივ 10-14 დღეა (BNF 87).

სტეროიდული თვალის წვეთები

• დექსამეტაზონის თვალის წვეთები 0.1% — მხოლოდ ოფთალმოლოგის დანიშნულებით! გამოიყენება უვეიტის, ეპისკლერიტის, ალერგიული კონიუნქტივიტის მძიმე ფორმების დროს. არასწორი გამოყენება შეიძლება გამოიწვიოს გლაუკომა, კატარაქტა ან ინფექციის გაუარესება. ხანგრძლივი სტეროიდული თერაპიისას აუცილებელია თვალშიდა წნევის მონიტორინგი (EMA SmPC).

⚠️ ყურადღება: თვალის სტეროიდული წვეთები არასოდეს გამოიყენოთ თვითმკურნალობისთვის — ჰერპესული კერატიტის დროს ისინი კატასტროფულ შედეგს იწვევს (რქოვანას პერფორაცია, მხედველობის დაკარგვა).

დიაგნოსტიკა — რა შემოწმდება ექიმთან

ოფთალმოლოგი ან თერაპევტი თვალის სიწითლის შეფასებისას:

რას გკითხავთ:

• როდის დაიწყო სიწითლე? ერთ თვალში თუ ორივეში?
• ტკივილი, ქავილი, წვა ან სინათლის შეუტანლობა?
• გამონადენის ტიპი (წყლიანი, ჩირქოვანი, ლორწოვანი)?
• კონტაქტური ლინზების ტარება?
• ტრავმა ან ქიმიური ნივთიერების ზემოქმედება?
• თანმხლები დაავადებები (აუტოიმუნური, დიაბეტი)?
• მიმდინარე მედიკამენტები (ანტიკოაგულანტები, პროსტაგლანდინის ანალოგები)?

გამოკვლევები:

• ნაპრალოვანი ნათურით (Slit-lamp) გამოკვლევა — თვალის სტრუქტურების დეტალური შეფასება: კონიუნქტივის, რქოვანას, წინა კამერის, ფერადი გარსის და ბროლის ვიზუალიზაცია.
• თვალშიდა წნევის გაზომვა (ტონომეტრია) — გლაუკომის გამოსარიცხად. აპლანაციური ტონომეტრია (გოლდმანის) ოქროს სტანდარტია.
• ფლუორესცეინის ტესტი — რქოვანას ეროზიის ან წყლულის გამოსავლენად. კობალტ-ლურჯი ფილტრის ქვეშ ფლუორესცეინი ფერს იცვლის ეპითელიუმის დეფექტის ადგილზე.
• მხედველობის სიმახვილის შემოწმება — სნელენის ან logMAR ტაბლოთი.
• კულტურა და ნაცხი — ინფექციის გამომწვევის იდენტიფიკაციისთვის, თუ სტანდარტული მკურნალობა არაეფექტურია ან ეჭვმიტანილია ატიპიური პათოგენი.
• სისხლის ანალიზები — აუტოიმუნური მარკერები (ANA, HLA-B27, ANCA) რეციდიული უვეიტის ან სკლერიტის შემთხვევაში. ასევე, ერითროციტების დალექვის სიჩქარე (ESR) და C-რეაქტიული ცილა (CRP) ანთებითი აქტივობის შესაფასებლად.

პრევენცია

• ხელების ჰიგიენა: რეგულარულად დაიბანეთ ხელები, განსაკუთრებით თვალებთან შეხებამდე. ალკოჰოლის შემცველი ხელის ანტისეპტიკიც ეფექტურია (WHO 2023).
• პირადი ნივთები: არ გაუზიაროთ სხვას პირსახოცი, ბალიში ან თვალის კოსმეტიკა. ინფექციური კონიუნქტივიტის დროს პირსახოცები ყოველდღიურად შეცვალეთ.
• ეკრანის ჰიგიენა: დაიცავით 20-20-20 წესი, ეკრანის სიკაშკაშე შეუსაბამეთ გარემოს. მონიტორის განთავსება თვალებიდან 50-70 სმ მანძილზეა რეკომენდებული, ეკრანის ზედა კიდე თვალების დონეზე ან ოდნავ ქვემოთ.
• დამცავი სათვალე: სამუშაო გარემოში, აუზში ან ძლიერი ქარის დროს.
• კონტაქტური ლინზების მოვლა: დაიცავით ვადები, არ დაიძინოთ ლინზებით, გამოიყენეთ სუფთა ხსნარი. ყოველ 3 თვეში ლინზების კონტეინერი შეცვალეთ.
• ალერგენების თავიდან აცილება: ყვავილობის სეზონზე ფანჯრები დახურეთ, გამოიყენეთ ჰაერის ფილტრი. გარედან შემოსვლის შემდეგ დაიბანეთ სახე და ხელები.
• ულტრაიისფერი დაცვა: ატარეთ UV-დაცვის სათვალე (UV400 ან CE კატეგორია 3-4). ულტრაიისფერი გამოსხივება ხელს უწყობს პტერიგიუმის, პინგვეკულასა და ფოტოკერატიტის განვითარებას.

ხშირად დასმული კითხვები

თვალის სიწითლე რამდენ ხანს შეიძლება გაგრძელდეს?

ალერგიული ან დაღლილობით გამოწვეული სიწითლე ჩვეულებრივ რამდენიმე საათში მცირდება გამომწვევი ფაქტორის აღმოფხვრის შემდეგ. ვირუსული კონიუნქტივიტი 7-14 დღე გრძელდება. სუბკონიუნქტივალური სისხლჩაქცევა 1-2 კვირაში ქრება. თუ სიწითლე 48 საათზე მეტხანს გრძელდება გაუარესების ტენდენციით — მიმართეთ ექიმს.

შემიძლია თვალის სიწითლისთვის ანტიბიოტიკის წვეთები თვითონ ვიყიდო?

არ არის რეკომენდებული. ანტიბიოტიკური წვეთები ეფექტურია მხოლოდ ბაქტერიული კონიუნქტივიტის დროს და არაეფექტურია (ან მავნეა) ვირუსული, ალერგიული ან სხვა მიზეზის შემთხვევაში. სწორი დიაგნოზის გარეშე ანტიბიოტიკის გამოყენება ხელს უწყობს ანტიბიოტიკორეზისტენტობის განვითარებას (NICE CKS, 2023).

კონტაქტური ლინზებით შემიძლია სიარული თვალის სიწითლის დროს?

არა. სიწითლის არსებობისას აუცილებლად ამოიღეთ ლინზები და გადავიდეთ სათვალეზე. კონტაქტური ლინზა სიწითლის ფონზე მნიშვნელოვნად ზრდის ინფექციური კერატიტის რისკს, რამაც შეიძლება მხედველობის დაკარგვა გამოიწვიოს. ლინზების ხელახალი ტარება შეიძლება მხოლოდ სრული გამოჯანმრთელების და ექიმის ნებართვის შემდეგ.

შეიძლება თუ არა თვალის სიწითლე COVID-19-ის ნიშანი იყოს?

დიახ, იშვიათად. კვლევებით დადგინდა, რომ COVID-19 პაციენტების მცირე ნაწილში (1-3%) ვირუსული კონიუნქტივიტი ვლინდება. თუმცა, თვალის სიწითლე მარტო, სხვა სიმპტომების გარეშე, თითქმის არასოდეს არის COVID-19-ის ერთადერთი გამოვლინება (WHO 2023).

ბავშვს თვალი გაუწითლდა — რა ვქნა?

ბავშვებში ყველაზე ხშირი მიზეზია ვირუსული ან ბაქტერიული კონიუნქტივიტი. გამოირეცხეთ თვალი თბილი წყლით, ხელი არ შეახებინოთ თვალებს და დაიცავით ჰიგიენა. თუ ჩირქოვანი გამონადენია, 24 საათში მიმართეთ პედიატრს. ახალშობილებში (0-28 დღე) ნებისმიერი თვალის სიწითლე სასწრაფოდ უნდა შეფასდეს — შეიძლება იყოს გონოკოკური ან ქლამიდიური ნეონატალური კონიუნქტივიტი (NICE CKS).

თვალის სიწითლის მომხსნელი წვეთები ყოველდღიურად შეიძლება?

არა. ვაზოკონსტრიქტორული (სისხლძარღვშემამჭიდროვებელი) წვეთები, რომლებიც „ათეთრებს" თვალს, მოკლევადიანი გამოყენებისთვისაა (მაქსიმუმ 3-5 დღე). ხანგრძლივი გამოყენებისას ვითარდება ტაქიფილაქსია — სისხლძარღვები კიდევ უფრო ფართოვდება წვეთის ეფექტის გავლის შემდეგ, რაც „რიბაუნდის სიწითლეს" იწვევს. მშრალი თვალისთვის სჯობს ხელოვნური ცრემლის გამოყენება (BNF 87).