1.სავაჭრო დასახელება
Vitamin A (ვიტამინი A)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
Vitamin A (Vitamin A) — ATC: A11CA01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 3 44%
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Vitamin A (Vitamin A) — 3 44%.
5.აღწერა
თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შეიძლება ჰქონდეს სუსტი სუნი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 344% (რაც შეესაბამება 2500 სე ან 750 მკგ რეტინოლის ექვივალენტს) აქტიურ ნივთიერებას. ტაბლეტები შეფუთულია პოლიპროპილენის ფლაკონებში, 100 ან 200 ცალი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC A11CA01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ვიტამინი A (რეტინოლი) აუცილებელია ორგანიზმისთვის მრავალი სასიცოცხლო პროცესისთვის. იგი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს:
- მხედველობა: უზრუნველყოფს ნორმალურ მხედველობას, განსაკუთრებით დაბალი განათების პირობებში (ბინდის მხედველობა).
- იმუნური სისტემა: ხელს უწყობს იმუნური სისტემის გამართულ მუშაობას და ინფექციებთან ბრძოლას.
- უჯრედების ზრდა და დიფერენციაცია: მონაწილეობს უჯრედების ნორმალურ ზრდაში, განვითარებასა და აღდგენაში, მათ შორის კანის, ძვლებისა და ლორწოვანი გარსების უჯრედების.
- რეპროდუქციული ჯანმრთელობა: აუცილებელია ნორმალური რეპროდუქციული ფუნქციებისთვის.
ATC კლასიფიკაცია: A11CA01 - ვიტამინი A.
ვიტამინი A-ს დეფიციტი შეიძლება განვითარდეს არასაკმარისი მიღების, შეწოვის დარღვევების ან გარკვეული დაავადებების გამო. დეფიციტის სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს მშრალ კანს, თმის ცვენას, სიბრმავეს (ქსეროფთალმია) და იმუნური სისტემის შესუსტებას.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ვიტამინი A არის ცხიმში ხსნადი ვიტამინი, რომელიც კარგად შეიწოვება წვრილ ნაწლავში, ცხიმების თანაობისას. აბსორბცია დამოკიდებულია ნაღვლის მარილების და პანკრეასის ფერმენტების არსებობაზე. შეწოვის შემდეგ, ვიტამინი A ტრანსპორტირდება ლიმფური სისტემით და ღვიძლში გარდაიქმნება რეტინოლის პალმიტატად, რომელიც ინახება ძირითადად ღვიძლში (დაახლოებით 90%). ღვიძლიდან გამოიყოფა პლაზმაში, სადაც უკავშირდება სპეციფიკურ სატრანსპორტო ცილებს (რეტინოლ-ბმაიდინგ პროტეინი). მეტაბოლიზმი ძირითადად ღვიძლში მიმდინარეობს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, შარდთან ერთად, თუმცა ნაწილი გამოიყოფა ნაღველთან ერთადაც. ვიტამინი A-ს ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) ორგანიზმში საკმაოდ ხანგრძლივია და შეიძლება შეადგენდეს რამდენიმე კვირიდან რამდენიმე თვემდე, რაც დამოკიდებულია ორგანიზმში მარაგის დონეზე.
9.ჩვენებები
ვიტამინი A (რეტინოლი) აუცილებელია ორგანიზმისთვის მრავალი სასიცოცხლო პროცესისთვის. იგი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს:
- მხედველობა: უზრუნველყოფს ნორმალურ მხედველობას, განსაკუთრებით დაბალი განათების პირობებში (ბინდის მხედველობა).
- იმუნური სისტემა: ხელს უწყობს იმუნური სისტემის გამართულ მუშაობას და ინფექციებთან ბრძოლას.
- უჯრედების ზრდა და დიფერენციაცია: მონაწილეობს უჯრედების ნორმალურ ზრდაში, განვითარებასა და აღდგენაში, მათ შორის კანის, ძვლებისა და ლორწოვანი გარსების უჯრედების.
- რეპროდუქციული ჯანმრთელობა: აუცილებელია ნორმალური რეპროდუქციული ფუნქციებისთვის.
ATC კლასიფიკაცია: A11CA01 - ვიტამინი A.
ვიტამინი A-ს დეფიციტი შეიძლება განვითარდეს არასაკმარისი მიღების, შეწოვის დარღვევების ან გარკვეული დაავადებების გამო. დეფიციტის სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს მშრალ კანს, თმის ცვენას, სიბრმავეს (ქსეროფთალმია) და იმუნური სისტემის შესუსტებას.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ ვიტამინი A, თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) ვიტამინ A-ს ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ.
- გაქვთ ჰიპერვიტამინოზი A (ვიტამინი A-ს მომატებული დონე ორგანიზმში).
- ხართ ორსულად და გეგმავთ მაღალი დოზების მიღებას (მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით).
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ, თუ:
- გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის დაავადებები.
- ხართ მეძუძური დედა (დოზირება უნდა შეთანხმდეს ექიმთან).
- იღებთ სხვა პრეპარატებს, განსაკუთრებით ტეტრაციკლინებს ან რეტინოიდებს.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში რეკომენდებული საწყისი დოზა არის 2500 სე (750 მკგ რეტინოლის ექვივალენტი) დღეში ერთხელ, პერორალურად, სასურველია საკვებთან ერთად. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 10000 სე (3000 მკგ რეტინოლის ექვივალენტი) ექიმის დანიშნულების გარეშე. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl >50 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა სიფრთხილეა რეკომენდებული. მძიმე თირკმლის უკმარისობისას (CrCl <30 მლ/წთ) რეკომენდებულია სიფრთხილე და ექიმის კონსულტაცია. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A, B, C) პრეპარატის გამოყენება უნდა მოხდეს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ, შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის შემცირება. მიღების ხერხი: პერორალურად, ტაბლეტი გადაიყლაპება მთლიანად წყლის დაყოლებით, სასურველია ჭამის დროს ან უშუალოდ მის შემდეგ.
12.გვერდითი მოვლენები
ვიტამინი A, განსაკუთრებით მისი მაღალი დოზებით მიღებისას, შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები.
ხშირი გვერდითი მოვლენები (იშვიათად, ძირითადად მაღალი დოზებით)
- გულისრევა, ღებინება
- თავის ტკივილი
- თავბრუსხვევა
- მშრალი კანი და ლორწოვანი გარსები
- მადის დაქვეითება
სერიოზული გვერდითი მოვლენები (იშვიათად, განსაკუთრებით ქრონიკული ინტოქსიკაციისას)
- ძვლების ტკივილი და შეშუპება
- ღვიძლის დაზიანება
- მხედველობის დარღვევები (დეფიციტის გარდა)
- კანის აქერცვლა
- ცენტრალური ნერვული სისტემის დარღვევები (მაღალი ინტრაკრანიალური წნევის ჩათვლით)
- სიყვითლე
თუ შეამჩნევთ რომელიმე სერიოზულ გვერდით მოვლენას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
13.დოზის გადაცილება
ვიტამინი A-ს ჭარბი დოზით მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე ან ქრონიკული ინტოქსიკაცია. სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: ძლიერ თავის ტკივილს, გულისრევას, ღებინებას, თავბრუსხვევას, მხედველობის დაბინდვას, კანის აქერცვლას, კუნთებისა და ძვლების ტკივილს.
რა გავაკეთო: დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. აუცილებელია სიმპტომური მკურნალობა და ორგანიზმიდან ვიტამინის ჭარბი რაოდენობის გამოყვანა.
14.ურთიერთქმედებები
- ტეტრაციკლინები (ანტიბიოტიკები): ერთობლივმა მიღებამ შეიძლება გაზარდოს ინტრაკრანიალური ჰიპერტენზიის (თავის ქალასშიდა წნევის მომატება) რისკი. ამ კომბინაციის თავიდან აცილება ან დოზების კორექცია ექიმის მიერ.
- რეტინოიდები (აკნეს სამკურნალო პრეპარატები, მაგ. იზოტრეტინოინი): ერთობლივმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ვიტამინი A-ს ტოქსიკურობის გაძლიერება. ამ კომბინაცია დაუშვებელია ექიმის მკაცრი კონტროლის გარეშე.
- პერორალური კონტრაცეპტივები: ზოგიერთი მონაცემით, კონტრაცეპტივებმა შეიძლება გაზარდოს პლაზმაში ვიტამინი A-ს კონცენტრაცია, რაც ზრდის ტოქსიკურობის რისკს მაღალი დოზებით მიღებისას.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ ვიტამინი A, თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) ვიტამინ A-ს ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ.
- გაქვთ ჰიპერვიტამინოზი A (ვიტამინი A-ს მომატებული დონე ორგანიზმში).
- ხართ ორსულად და გეგმავთ მაღალი დოზების მიღებას (მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით).
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ, თუ:
- გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის დაავადებები.
- ხართ მეძუძური დედა (დოზირება უნდა შეთანხმდეს ექიმთან).
- იღებთ სხვა პრეპარატებს, განსაკუთრებით ტეტრაციკლინებს ან რეტინოიდებს.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: C (ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს რისკზე, თუმცა სარგებელი შეიძლება აღემატებოდეს რისკს). ორსულობის პირველ ტრიმესტრში მაღალი დოზებით ( >10000 სე/დღეში) ვიტამინი A-ს მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ტერატოგენული ეფექტები (განვითარების მანკები). ამიტომ, ორსულობის დროს ვიტამინი A-ს მიღება რეკომენდებულია მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პოტენციური სარგებელი დედისთვის აღემატება ნაყოფისთვის არსებულ რისკს. მეორე და მესამე ტრიმესტრში რეკომენდებული დღიური დოზების ფარგლებში (2500-3000 სე) გამოყენება, როგორც წესი, უსაფრთხოდ ითვლება. ლაქტაციის პერიოდში: ვიტამინი A გამოიყოფა დედის რძეში, თუმცა რეკომენდებული დოზებით მიღება, როგორც წესი, უსაფრთხოა ჩვილისთვის. თუმცა, მაღალი დოზების მიღება არ არის რეკომენდებული ექიმის კონსულტაციის გარეშე.
17.გამოყენება ბავშვებში
პედიატრიულ პაციენტებში გამოყენება დამოკიდებულია ასაკზე და დოზირება უნდა მოხდეს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში რეკომენდებული დღიური დოზა შეადგენს 1000-2000 სე (300-600 მკგ რეტინოლის ექვივალენტი). 12 წლის და უფროსი ასაკის ბავშვებში, დოზა შეიძლება გაიზარდოს 2500 სე-მდე დღეში, ექიმის რეკომენდაციით. 1 წლამდე ასაკის ჩვილებისთვის პრეპარატი არ არის რეკომენდებული ამ ფორმით. დოზირება ბავშვებში უნდა ეფუძნებოდეს სხეულის წონას და კლინიკურ მდგომარეობას, ექიმის მიერ ინდივიდუალურად უნდა იქნას განსაზღვრული.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, ვიტამინი A-ს მეტაბოლიზმი და ექსკრეცია შეიძლება იყოს შენელებული, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების შემთხვევაში. ამიტომ, რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება და პაციენტის მდგომარეობის ფრთხილად მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში, ურთიერთქმედებების რისკი იზრდება, ამიტომ აუცილებელია ყველა მიმდინარე მედიკამენტის გათვალისწინება. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული შეფასება.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ვიტამინი A-ს მიღებამ, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით, შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა ან მხედველობის დარღვევები. ამ სიმპტომების გამოვლენის შემთხვევაში, რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ სრულად არ აღდგება ნორმალური ფუნქციონირება.
20.შენახვის პირობები
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. მჭიდროდ დახურულ ორიგინალურ შეფუთვაში.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია გამოყენება 1 წლის ვადაში ორიგინალური შეფუთვის გახსნის შემდეგ, სათანადო შენახვის პირობების დაცვით.