ვეროშპირონი

ვეროშპირონი (ვეროშპირონი)

spironolactone (spironolactone) — ATC: C03DA01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: spironolactone (spironolactone) — .

ტაბლეტები, თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი, ნაჭდევიანი. შეფუთულია ბლისტერებში, რომელიც მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 25 მგ ან 100 მგ სპირონოლაქტონს.

ATC C03DA01 ·

ვეროშპირონი (სპირონოლაქტონი) კალიუმშემნახველი შარდმდენების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის მოქმედებს თირკმელებში, ბლოკავს ალდოსტერონის ჰორმონის მოქმედებას, რაც ორგანიზმიდან ნატრიუმისა და წყლის ჭარბი რაოდენობის გამოდევნას იწვევს, ხოლო კალიუმს ინარჩუნებს. ეს თვისება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, რადგან ამცირებს გართულებების რისკს და ამსუბუქებს შეშუპებას. ვეროშპირონი გამოიყენება:

• გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ (სხვა პრეპარატებთან კომბინაციაში).
• მაღალი არტერიული წნევის (ჰიპერტენზიის) სამკურნალოდ, განსაკუთრებით თუ სხვა პრეპარატები არაეფექტურია.
• შეშუპების (შეშუპებითი სინდრომის) სამკურნალოდ, რომელიც გამოწვეულია ღვიძლის ციროზით ან თირკმლის დაავადებით (ნეფროზული სინდრომი).
• ჰიპერალდოსტერონიზმის (ორგანიზმში ალდოსტერონის მომატებული დონის) სამკურნალოდ.

სპირონოლაქტონი სწრაფად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, პლაზმაში მაქსიმალური კონცენტრაცია მიიღწევა 1-2 საათში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 90%-ს. სპირონოლაქტონი ინტენსიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად CYP3A4 ფერმენტით, წარმოქმნის აქტიურ მეტაბოლიტებს, როგორიცაა კანრენონი. კანრენონი აქტიური რჩება 12-24 საათის განმავლობაში. პრეპარატი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 50-60%) და ნაწილობრივ ნაწლავებით. სპირონოლაქტონის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი შეადგენს 1.4-2.5 საათს, ხოლო მისი აქტიური მეტაბოლიტის, კანრენონის, ნახევრადგამოყოფის პერიოდი შეადგენს 10-35 საათს. თირკმლის უკმარისობის დროს პრეპარატის კუმულაციის რისკი იზრდება.

ვეროშპირონი (სპირონოლაქტონი) კალიუმშემნახველი შარდმდენების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის მოქმედებს თირკმელებში, ბლოკავს ალდოსტერონის ჰორმონის მოქმედებას, რაც ორგანიზმიდან ნატრიუმისა და წყლის ჭარბი რაოდენობის გამოდევნას იწვევს, ხოლო კალიუმს ინარჩუნებს. ეს თვისება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, რადგან ამცირებს გართულებების რისკს და ამსუბუქებს შეშუპებას. ვეროშპირონი გამოიყენება:

• გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ (სხვა პრეპარატებთან კომბინაციაში).
• მაღალი არტერიული წნევის (ჰიპერტენზიის) სამკურნალოდ, განსაკუთრებით თუ სხვა პრეპარატები არაეფექტურია.
• შეშუპების (შეშუპებითი სინდრომის) სამკურნალოდ, რომელიც გამოწვეულია ღვიძლის ციროზით ან თირკმლის დაავადებით (ნეფროზული სინდრომი).
• ჰიპერალდოსტერონიზმის (ორგანიზმში ალდოსტერონის მომატებული დონის) სამკურნალოდ.

❌ არ მიიღოთ ვეროშპირონი, თუ:

• გაქვთ ალერგია სპირონოლაქტონზე ან ამ პრეპარატის სხვა კომპონენტზე.
• გაქვთ ჰიპერკალემია (სისხლში კალიუმის მაღალი დონე).
• გაქვთ მძიმე თირკმლის უკმარისობა ან ანურია (შარდის არ გამოყოფა).
• იღებთ ეპლერენონს ან სხვა კალიუმშემნახველ დიურეტიკებს.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• გაქვთ დიაბეტი და/ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა (დიაბეტური ნეფროპათია).
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორებს, ანგიოტენზინ II რეცეპტორების ბლოკატორებს, კალიუმის დანამატებს, ჰეპარინს.

ზრდასრულთათვის საწყისი დოზა ჩვეულებრივ შეადგენს 25-100 მგ დღეში ერთხელ ან ორჯერ. გულის უკმარისობის დროს მაქსიმალური დოზა შეიძლება იყოს 200 მგ დღეში. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl 30-50 მლ/წთ) საჭიროა დოზის შემცირება და კალიუმის დონის მონიტორინგი. CrCl <30 მლ/წთ დროს პრეპარატი უკუნაჩვენებია. ღვიძლის ფუნქციის მსუბუქი და საშუალო ხარისხის დარღვევისას (Child-Pugh A, B) საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკვების მიღების მიუხედავად, სასურველია დღის პირველ ნახევარში. მკურნალობის ხანგრძლივობა განისაზღვრება ექიმის მიერ.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>1/100) მოიცავს:

• გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი.
• თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა.
• ჰიპერკალემია (სისხლში კალიუმის მომატებული დონე), რაც შეიძლება გამოვლინდეს კუნთების სისუსტით, დაღლილობით, არითმიით.
• მამაკაცებში: გინეკომასტია (სარძევე ჯირკვლების გადიდება), ლიბიდოს დაქვეითება.
• ქალებში: მენსტრუალური ციკლის დარღვევა, ხმის ტემბრის დაქვეითება.

სერიოზული, თუმცა იშვიათი გვერდითი მოვლენები, რაზეც ექიმს უნდა აცნობოთ:

• მძიმე ჰიპერკალემია (გულის რიტმის დარღვევა, კუნთების დამბლა).
• თირკმლის ფუნქციის გაუარესება.
• ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა.
• აგრანულოციტოზი (სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობის მკვეთრი შემცირება).
• სისხლდენა კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან.

ჭარბი დოზის მიღების შემთხვევაში შეიძლება განვითარდეს ჰიპერკალემია (სისხლში კალიუმის მომატება), გულისრევა, ღებინება, თავბრუსხვევა, დიარეა. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია გულის რიტმის დარღვევა ან კუნთების დამბლა. თუ მიიღეთ ჭარბი დოზა, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას. წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა ექიმთან.

ვეროშპირონს შეუძლია ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან, რამაც შეიძლება გაზარდოს გვერდითი მოვლენების რისკი ან შეცვალოს მათი ეფექტურობა. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო:

• კალიუმის დანამატები და კალიუმშემნახველი შარდმდენები (მაგ. ამილორიდი, ტრიამტერენი, ეპლერენონი): ზრდის ჰიპერკალემიის (სისხლში კალიუმის ჭარბი დონის) რისკს, რომელიც შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში იყოს.
• ACE ინჰიბიტორები (მაგ. ენალაპრილი, ლიზინოპრილი) და ანგიოტენზინ II რეცეპტორების ბლოკატორები (მაგ. ლოსარტანი, ვალსარტანი): ზრდის ჰიპერკალემიის რისკს.
• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი: შეიძლება შეამცირონ ვეროშპირონის შარდმდენი და ანტიჰიპერტენზიული ეფექტი და გაზარდონ თირკმლის დაზიანების რისკი, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ან დეჰიდრატაციისას.
• ლითიუმი: ვეროშპირონმა შეიძლება შეამციროს ლითიუმის გამოყოფა, რაც ზრდის მის ტოქსიკურობას.
• დიგოქსინი: ვეროშპირონმა შეიძლება გაზარდოს დიგოქსინის კონცენტრაცია სისხლში, რითაც იზრდება მისი ტოქსიკურობის რისკი.

❌ არ მიიღოთ ვეროშპირონი, თუ:

• გაქვთ ალერგია სპირონოლაქტონზე ან ამ პრეპარატის სხვა კომპონენტზე.
• გაქვთ ჰიპერკალემია (სისხლში კალიუმის მაღალი დონე).
• გაქვთ მძიმე თირკმლის უკმარისობა ან ანურია (შარდის არ გამოყოფა).
• იღებთ ეპლერენონს ან სხვა კალიუმშემნახველ დიურეტიკებს.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• გაქვთ დიაბეტი და/ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა (დიაბეტური ნეფროპათია).
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორებს, ანგიოტენზინ II რეცეპტორების ბლოკატორებს, კალიუმის დანამატებს, ჰეპარინს.

FDA კატეგორია C. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები. ორსულობის დროს ვეროშპირონის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, როდესაც ემბრიონის ორგანოთა განვითარება მიმდინარეობს, რეკომენდებულია პრეპარატის თავიდან აცილება. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან სპირონოლაქტონი და მისი მეტაბოლიტები შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილებში. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.

პედიატრიულ პაციენტებში ვეროშპირონის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზა განისაზღვრება ასაკისა და სხეულის წონის მიხედვით. ზოგადი რეკომენდაცია ასაკის მიხედვით: 1-12 წლამდე - 1-3 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი 2-4 მიღებაზე. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში დოზირება ახლოსაა ზრდასრულთა დოზასთან. თირკმლის ფუნქციის შეფასება აუცილებელია დოზის კორექციისთვის. მცირეწლოვან ბავშვებში, რომლებსაც უჭირთ ტაბლეტების გადაყლაპვა, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას პრეპარატის პერორალური ხსნარის ფორმა, თუ ის ხელმისაწვდომია.

ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით 65 წლის ზემოთ, თირკმლის ფუნქცია შეიძლება დაქვეითებული იყოს, რაც ზრდის ჰიპერკალემიის და სხვა გვერდითი მოვლენების რისკს. რეკომენდებულია მკურნალობის დაწყება ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზით და ფრთხილად ტიტრაცია. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსი) და სისხლში კალიუმის დონის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში საჭიროა ურთიერთქმედებების გათვალისწინება.

ვეროშპირონმა შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა და თავის ტკივილი, რაც შეიძლება უარყოფითად აისახოს სატრანსპორტო საშუალების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებმა, რომლებიც გრძნობენ ამ სიმპტომებს, თავი უნდა შეიკავონ ისეთი საქმიანობისგან, რომელიც მოითხოვს ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისა და ტენისაგან დაცულ ადგილას. არ შეინახოთ მაცივარში. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. გახსნის შემდეგ ბლისტერის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული 6 თვის ვადაში, თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული მწარმოებლის მიერ. არ გამოიყენოთ ვადაგასული პრეპარატი.