1.სავაჭრო დასახელება
Extractum Valerianae (ვალერიანის ექსტრაქტი)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
ვალერიანის ექსტრაქტი (Extractum Valerianae) — ATC: N05CM09
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 20 mg
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Extractum Valerianae (ვალერიანის ექსტრაქტი) — 20 mg.
5.აღწერა
Extractum Valerianae 20 mg ტაბლეტები არის მრგვალი, ოდნავ მოყვითალო-ყავისფერი ფერის, დამახასიათებელი სუნის მქონე. თითოეული ტაბლეტი შეფუთულია ბლისტერში, რომელიც მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. ერთი კოლოფი შეიცავს 20 ან 30 ტაბლეტს.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N05CM09 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ვალერიანის ექსტრაქტი (Extractum Valerianae) მცენარეული წარმოშობის სედაციური და დამამშვიდებელი საშუალებაა (ATC კოდი: N05CM09). ის ძირითადად გამოიყენება ნერვული აგზნებულობის, შფოთვის, გაღიზიანებადობის და მსუბუქი უძილობის სიმპტომების შესამსუბუქებლად. პრეპარატის მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია ვალერიანის ფესვებში შემავალ აქტიურ ნივთიერებებთან, რომლებიც ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე ამშვიდებელ გავლენას ახდენენ, ამცირებენ ნერვულ დაძაბულობას და აუმჯობესებენ ძილის ხარისხს. ექიმმა შესაძლოა დანიშნოს ვალერიანის ექსტრაქტი, როგორც დამხმარე საშუალება სტრესულ სიტუაციებში ან ქრონიკული შფოთვის მართვისას.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ვალერიანის ექსტრაქტის ფარმაკოკინეტიკური თვისებები კარგად არ არის შესწავლილი. ვარაუდობენ, რომ აქტიური ნივთიერებები, როგორიცაა ვალეპოტრიატები და სესკვიტერპენის მჟავები, ნაწლავებიდან შეიწოვება. განაწილების, მეტაბოლიზმისა და ექსკრეციის შესახებ დეტალური მონაცემები არ არსებობს. ვალეპოტრიატები შეიძლება ჰიდროლიზდეს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) და ბიოშეღწევადობა დაუდგენელია. ღვიძლში მეტაბოლიზმი და თირკმელებით ექსკრეცია სავარაუდოდ ხდება, მაგრამ კონკრეტული მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი.
9.ჩვენებები
ვალერიანის ექსტრაქტი (Extractum Valerianae) მცენარეული წარმოშობის სედაციური და დამამშვიდებელი საშუალებაა (ATC კოდი: N05CM09). ის ძირითადად გამოიყენება ნერვული აგზნებულობის, შფოთვის, გაღიზიანებადობის და მსუბუქი უძილობის სიმპტომების შესამსუბუქებლად. პრეპარატის მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია ვალერიანის ფესვებში შემავალ აქტიურ ნივთიერებებთან, რომლებიც ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე ამშვიდებელ გავლენას ახდენენ, ამცირებენ ნერვულ დაძაბულობას და აუმჯობესებენ ძილის ხარისხს. ექიმმა შესაძლოა დანიშნოს ვალერიანის ექსტრაქტი, როგორც დამხმარე საშუალება სტრესულ სიტუაციებში ან ქრონიკული შფოთვის მართვისას.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ ვალერიანის ექსტრაქტი, თუ გაქვთ ალერგია პრეპარატის რომელიმე კომპონენტზე. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან, თუ ხართ ორსულად, ძუძუთი კვებავთ, გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის დაავადებები, ან იღებთ სხვა სედაციურ ან ანტიდეპრესანტულ მედიკამენტებს. პრეპარატის მიღებამ შეიძლება შეამციროს ფსიქომოტორული რეაქციების სიჩქარე, ამიტომ მოერიდეთ ავტომობილის მართვას ან მექანიზმებთან მუშაობას მისი მიღების შემდეგ, სანამ არ დარწმუნდებით მის ზემოქმედებაში.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილები: ჩვეულებრივი საწყისი დოზა შეადგენს 1-2 ტაბლეტს (20-40 მგ) დღეში 2-3-ჯერ. უძილობის შემთხვევაში, რეკომენდებულია 1-2 ტაბლეტის (20-40 მგ) მიღება ძილის წინ. მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 6 ტაბლეტს (120 მგ). თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზის კორექცია საჭირო არ არის, თუმცა სიფრთხილეა რეკომენდებული. მიღების წესი: ტაბლეტები მიიღება პერორალურად, წყლის დაყოლებით, საკვების მიღების მიუხედავად. მკურნალობის ხანგრძლივობა განისაზღვრება ინდივიდუალურად, სიმპტომების სიმძიმის მიხედვით.
12.გვერდითი მოვლენები
ვალერიანის ექსტრაქტის გამოყენებისას გვერდითი ეფექტები იშვიათად აღინიშნება, რადგან ის ბუნებრივი წარმოშობის საშუალებაა. თუმცა, ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება გამოვლინდეს: • ხშირი (>5%): დაღლილობა, თავბრუსხვევა, ძილიანობა დღის განმავლობაში. • იშვიათი (<1%): გულისრევა, კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი, თავის ტკივილი, კანის ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი). განსაკუთრებულ შემთხვევებში, მგრძნობიარე პირებში შეიძლება განვითარდეს პარადოქსული აგზნებულობა. თუ შეამჩნევთ რაიმე არასასურველ რეაქციას, მიმართეთ ექიმს ან ფარმაცევტს.
13.დოზის გადაცილება
ვალერიანის ექსტრაქტის ჭარბი დოზის მიღებისას შეიძლება განვითარდეს ძლიერი ძილიანობა, დაღლილობა, თავბრუსხვევა, კუჭ-ნაწლავის მოშლილობა, გულისრევა და კოორდინაციის დარღვევა. თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზაზე, დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას. სასურველია თან იქონიოთ პრეპარატის შეფუთვა.
14.ურთიერთქმედებები
ვალერიანის ექსტრაქტის ურთიერთქმედება სხვა მედიკამენტებთან: • სედაციური საშუალებები (ბენზოდიაზეპინები, ბარბიტურატები, საძილე აბები): შესაძლებელია დამამშვიდებელი ეფექტის გაძლიერება, რაც გამოიწვევს ძლიერ ძილიანობას და ცენტრალური ნერვული სისტემის დათრგუნვას. • ალკოჰოლი: ზრდის სედაციურ ეფექტს და შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობისთვის საშიში მდგომარეობები. • ანტიდეპრესანტები (SSRI, SNRI): შესაძლებელია მათი ეფექტურობის ან გვერდითი ეფექტების ცვლილება. • წამლები, რომლებიც მეტაბოლიზდება ღვიძლში CYP450 სისტემის მეშვეობით: ვალერიანმა შესაძლოა იმოქმედოს ამ ფერმენტების აქტივობაზე, თუმცა ეს კლინიკურად ნაკლებად მნიშვნელოვანია. ნებისმიერი კომბინაციისას, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ ვალერიანის ექსტრაქტი, თუ გაქვთ ალერგია პრეპარატის რომელიმე კომპონენტზე. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან, თუ ხართ ორსულად, ძუძუთი კვებავთ, გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის დაავადებები, ან იღებთ სხვა სედაციურ ან ანტიდეპრესანტულ მედიკამენტებს. პრეპარატის მიღებამ შეიძლება შეამციროს ფსიქომოტორული რეაქციების სიჩქარე, ამიტომ მოერიდეთ ავტომობილის მართვას ან მექანიზმებთან მუშაობას მისი მიღების შემდეგ, სანამ არ დარწმუნდებით მის ზემოქმედებაში.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა და ლაქტაცია: ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში ვალერიანის ექსტრაქტის გამოყენების უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები, თუმცა ადამიანებში კლინიკური მონაცემები შეზღუდულია. FDA კატეგორია: მონაცემები არ არის. რეკომენდაცია: ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის მიღება რეკომენდებული არ არის, თუ დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი არ აღემატება ნაყოფისთვის ან ჩვილისთვის პოტენციურ რისკს. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბავშვები: ვალერიანის ექსტრაქტის გამოყენება 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში რეკომენდებული არ არის, რადგან არ არსებობს საკმარისი მონაცემები მისი უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ ამ ასაკობრივ ჯგუფში. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში გამოყენებისას, დოზირება უნდა განისაზღვროს ექიმის მიერ, სიმპტომებისა და ინდივიდუალური მგრძნობელობის გათვალისწინებით. ჩვეულებრივ, დოზა შეადგენს 1 ტაბლეტს (20 მგ) დღეში 1-2-ჯერ.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმული პაციენტები: ხანდაზმულ პაციენტებში ვალერიანის ექსტრაქტის გამოყენება ზოგადად უსაფრთხოა. თუმცა, რადგან ხანდაზმულებს ხშირად აქვთ თანმხლები დაავადებები და იღებენ პოლიფარმაციას, რეკომენდებულია სიფრთხილე და დამამშვიდებელი ეფექტის მონიტორინგი. შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის შემცირება, განსაკუთრებით თუ აღინიშნება ძილიანობა ან თავბრუსხვევა. თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი არ არის აუცილებელი, თუ არ არსებობს თირკმლის დაავადების სხვა ნიშნები.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ავტომობილის მართვა და მექანიზმებთან მუშაობა: ვალერიანის ექსტრაქტმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და ფსიქომოტორული რეაქციების შენელება. ამიტომ, პრეპარატის მიღების შემდეგ, სანამ არ დარწმუნდებით მის ზემოქმედებაში, თავი უნდა შეიკავოთ ავტომობილის მართვისა და პოტენციურად სახიფათო მექანიზმებთან მუშაობისგან, რომლებიც მოითხოვენ ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას.
20.შენახვის პირობები
შენახვის პირობები: ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა დამატებით არ არის განსაზღვრული, რეკომენდებულია გამოყენება შეფუთვაზე მითითებულ ვადამდე.
21.ვარგისიანობის ვადა
ვარგისიანობის ვადა: წარმოებიდან 3 წელი. შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადა ეხება დალუქულ პროდუქტს, რომელიც ინახება სათანადო პირობებში. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ: რეკომენდებულია პრეპარატის გამოყენება შეფუთვაზე მითითებულ ვადამდე, ვინაიდან სპეციალური მონაცემები გახსნილი შეფუთვის შენახვის შესახებ არ არსებობს.