ვალერიანი

Valerian (ვალერიანი)

Valerian (Valerian) — ATC: A12CX01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: Valerian (Valerian) — .

პრეპარატი წარმოდგენილია ტაბლეტების სახით. ტაბლეტები, როგორც წესი, არის მრგვალი, ოდნავ მომწვანო-მოყვითალო ან მოყავისფრო-მოყვითალო ფერის, მცენარეული სუნით. შეფუთვა არის ბლისტერები, რომლებიც მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10-15 ტაბლეტს. ზუსტი ზომა და დიამეტრი შეიძლება განსხვავდებოდეს მწარმოებლის მიხედვით.

ATC A12CX01 ·

ვალერიანი (Valeriana officinalis) — მცენარეული წარმოშობის პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება სხვადასხვა პრეპარატების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედება დაკავშირებულია ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე დამამშვიდებელ ეფექტთან. ვალერიანი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• შფოთვისა და ნერვიულობის შესამსუბუქებლად.
• ძილის დარღვევების, უძილობის სამკურნალოდ.
• გულისცემის გახშირებისას ნერვული დაძაბულობის ფონზე.
• სტრესული სიტუაციების მართვისას.

პრეპარატის აქტიური ნივთიერებები ურთიერთქმედებენ GABA (გამა-ამინობუტირინის მჟავა) რეცეპტორებთან, რითაც ამცირებენ ნერვულ აგზნებადობას და ხელს უწყობენ მოდუნებას და ძილს.

ვალერიანის აქტიური ნივთიერებების ფარმაკოკინეტიკური პროფილი კარგად არ არის შესწავლილი. ვარაუდობენ, რომ პრეპარატის ეფექტი განპირობებულია სხვადასხვა კომპონენტის (მაგ. ვალეპოტრიატები, სესკვიტერპენის მჟავები) კომბინირებული მოქმედებით. აბსორბცია, განაწილება და მეტაბოლიზმი არ არის დეტალურად აღწერილი. ექსკრეცია ძირითადად თირკმელებით ხდება, თუმცა ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) და ბიოშეღწევადობა დაუდგენელია.

ვალერიანი (Valeriana officinalis) — მცენარეული წარმოშობის პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება სხვადასხვა პრეპარატების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედება დაკავშირებულია ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე დამამშვიდებელ ეფექტთან. ვალერიანი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• შფოთვისა და ნერვიულობის შესამსუბუქებლად.
• ძილის დარღვევების, უძილობის სამკურნალოდ.
• გულისცემის გახშირებისას ნერვული დაძაბულობის ფონზე.
• სტრესული სიტუაციების მართვისას.

პრეპარატის აქტიური ნივთიერებები ურთიერთქმედებენ GABA (გამა-ამინობუტირინის მჟავა) რეცეპტორებთან, რითაც ამცირებენ ნერვულ აგზნებადობას და ხელს უწყობენ მოდუნებას და ძილს.

ვალერიანის ტაბლეტების მიღებამდე გაითვალისწინეთ შემდეგი გაფრთხილებები:

❌ არ მიიღოთ ვალერიანი, თუ გაქვთ:

• მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
• იშვიათი მემკვიდრული დაავადებები, როგორიცაა ლაქტაზას დეფიციტი ან გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბცია (თუ პრეპარატი შეიცავს ლაქტოზას).

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და მიმართეთ ექიმს, თუ გაქვთ:

• ღვიძლის ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა.
• ორსულობა ან ძუძუთი კვება.
• დაგეგმილი გაქვთ ოპერაცია.
• ხართ ბავშვი (პედიატრიული გამოყენება მოითხოვს ექიმის კონსულტაციას).

მოზრდილებში რეკომენდებული საწყისი დოზაა 1-2 ტაბლეტი (შესაბამისი ექვივალენტი 2-4 გრამი ვალერიანის ფესვისა) დღეში 1-3-ჯერ, ან 2-3 ტაბლეტი ძილის წინ. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 4-6 ტაბლეტს (8-12 გრამი ვალერიანის ფესვის ექვივალენტი). პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად. თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია სიფრთხილე და ექიმის კონსულტაცია. ბავშვებში გამოყენება მოითხოვს ექიმის დანიშნულებას.

ვალერიანის ტაბლეტების მიღებისას გვერდითი მოვლენები იშვიათად გვხვდება, თუმცა შესაძლებელია:

ხშირი (>1/100)

• თავბრუსხვევა
• ძილიანობა
• კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი (გულისრევა, მუცლის ტკივილი)

იშვიათი (<1/100)

• ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი)
• თავის ტკივილი
• გაღიზიანებადობა (პარადოქსული რეაქცია)

თუ შეამჩნევთ სერიოზულ გვერდით მოვლენებს, როგორიცაა მძიმე ალერგიული რეაქცია ან ძლიერი თავბრუსხვევა, შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს.

ვალერიანის ჭარბი დოზით მიღებისას სიმპტომები, როგორც წესი, არ არის მძიმე და შეიძლება მოიცავდეს ძლიერ ძილიანობას, თავბრუსხვევას, გულისრევას და კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტს. თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზას, შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და დაუკავშირდით ექიმს ან შხამების კონტროლის ცენტრს. არ არსებობს სპეციფიკური ანტიდოტი; მკურნალობა სიმპტომურია.

ვალერიანმა შესაძლოა ურთიერთქმედება მოახდინოს სხვა პრეპარატებთან, რამაც შეიძლება გააძლიეროს ან შეცვალოს მათი მოქმედება. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო:

• სხვა დამამშვიდებელ საშუალებებთან და საძილე აბებთან: ვალერიანმა შესაძლოა გააძლიეროს მათი დამამშვიდებელი ეფექტი, რაც გამოიწვევს ჭარბ ძილიანობას და შენელებულ რეაქციებს. ექიმს აცნობეთ, თუ იღებთ ბენზოდიაზეპინებს, ბარბიტურატებს ან სხვა საძილე საშუალებებს.
• ალკოჰოლთან: ალკოჰოლის ერთდროული მიღება ზრდის დამამშვიდებელ ეფექტს და შეიძლება გამოიწვიოს ძლიერი ძილიანობა და კოორდინაციის დარღვევა.
• ანტიდეპრესანტებთან: ზოგიერთი ანტიდეპრესანტის (მაგ. MAO ინჰიბიტორები) კომბინაცია ვალერიანთან იშვიათად შეიძლება გახდეს საშიში. აუცილებელია ექიმის კონსულტაცია.
• პრეპარატებთან, რომლებიც მეტაბოლიზდება ღვიძლში: ვალერიანმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ამ პრეპარატების მეტაბოლიზმზე. ექიმს მიაწოდეთ სრული ინფორმაცია ყველა მიღებული მედიკამენტის შესახებ.

ვალერიანის ტაბლეტების მიღებამდე გაითვალისწინეთ შემდეგი გაფრთხილებები:

❌ არ მიიღოთ ვალერიანი, თუ გაქვთ:

• მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
• იშვიათი მემკვიდრული დაავადებები, როგორიცაა ლაქტაზას დეფიციტი ან გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბცია (თუ პრეპარატი შეიცავს ლაქტოზას).

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და მიმართეთ ექიმს, თუ გაქვთ:

• ღვიძლის ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა.
• ორსულობა ან ძუძუთი კვება.
• დაგეგმილი გაქვთ ოპერაცია.
• ხართ ბავშვი (პედიატრიული გამოყენება მოითხოვს ექიმის კონსულტაციას).

ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში ვალერიანის უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. FDA კატეგორია არ არის განსაზღვრული. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები, თუმცა ადამიანებზე კლინიკური მონაცემები შეზღუდულია. რეკომენდებულია პრეპარატის მიღებისგან თავის შეკავება ორსულობისა და ძუძუთი კვების პერიოდში, თუ სარგებელი არ აღემატება პოტენციურ რისკს. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.

პედიატრიული გამოყენებისთვის ვალერიანის უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. არ არის რეკომენდებული 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში გამოყენება ექიმის პირდაპირი დანიშნულების გარეშე. უფროს ბავშვებში დოზირება უნდა მოხდეს ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ, ასაკისა და სხეულის წონის გათვალისწინებით. ზუსტი დოზირების სქემა არ არის შემუშავებული.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში ვალერიანის გამოყენებისას განსაკუთრებული დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო. თუმცა, ხანდაზმულ პაციენტებში შესაძლებელია გაზრდილი მგრძნობელობა პრეპარატის მიმართ, განსაკუთრებით თუ აღენიშნებათ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითება, ან თუ იღებენ პოლიფარმაციას. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი და სიფრთხილე.

ვალერიანმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა და თავბრუსხვევა, რაც აქვეითებს რეაქციის სიჩქარეს. მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისას რეკომენდებულია სიფრთხილე. პაციენტებმა თავი უნდა შეიკავონ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისგან და ისეთი საქმიანობისგან, რომელიც მოითხოვს მაღალ კონცენტრაციას, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ინდივიდუალური ზემოქმედება.

პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. ტაბლეტების შენახვის ვადა მწარმოებლის მიერ დადგენილია 3 წელი.

წარმოების თარიღიდან პრეპარატის შენახვის ვადა შეადგენს 3 წელს. გახსნის შემდეგ შეფუთვის შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია პრეპარატის გამოყენება შეფუთვის გახსნიდან 6 თვის განმავლობაში, სათანადო შენახვის პირობების დაცვით.