1.სავაჭრო დასახელება
რისპერიდონი 2მგ #30ტ (არპიმ) (რისპერიდონი 2მგ #30ტ (არპიმ))
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
risperidonum (risperidonum) — ATC: N05AX08
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 2 mg · 30 tabs
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: risperidonum (risperidonum) — 2 mg.
5.აღწერა
თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ორმხრივამოზნექილი ტაბლეტები, რომელთა ერთ მხარეს შეიძლება ჰქონდეს რისკის აღმნიშვნელი ხაზი. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული შეიცავს 10 ტაბლეტს. ერთი შეფუთვა შეიცავს 30 ტაბლეტს (3 ბლისტერი).
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N05AX08 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
რისპერიდონი მიეკუთვნება ატიპიურ ანტიფსიქოზურ საშუალებებს (ATC: N05AX08). მოქმედებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის რეცეპტორებზე, აბალანსებს რა ამ ნივთიერებების მოქმედებას, ამცირებს ჰალუცინაციებს, ბოდვას და აგრესიულობას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული); ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდები; მოკლევადიანი მკურნალობა მძიმე აგრესიისა და ქცევითი დარღვევებისას (მათ შორის დემენციის ან აუტიზმის ფონზე — ექიმის მკაცრი კონტროლით).
პრეპარატს ნიშნავს ექიმი-ფსიქიატრი. ზრდასრულებში საწყისი დოზა ჩვეულებრივ 1-2 მგ დღეში, შემდეგ თანდათან იზრდება 4-6 მგ-მდე. კონკრეტულ დოზას ექიმი ინდივიდუალურად განსაზღვრავს.
8.ფარმაკოკინეტიკა
რისპერიდონი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 70%-ს. საკვები არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას შეწოვაზე. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს დაახლოებით 90%-ს. რისპერიდონი განიცდის ინტენსიურ მეტაბოლიზმს ღვიძლში, ძირითადად CYP2D6 ფერმენტით, რის შედეგადაც წარმოიქმნება აქტიური მეტაბოლიტი 9-ჰიდროქსირისპერიდონი, რომელსაც აქვს მსგავსი ფარმაკოლოგიური აქტივობა. რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსირისპერიდონის ჯამური კონცენტრაცია უმეტეს პაციენტებში რჩება სტაბილური. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 3 საათს რისპერიდონისთვის და 21 საათს 9-ჰიდროქსირისპერიდონისთვის. პრეპარატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 70% შარდით, 14% განავლით), როგორც უცვლელი სახით, ასევე მეტაბოლიტების სახით. CYP2D6 ფერმენტის აქტივობის დაქვეითების მქონე პირებში (slow metabolizers) რისპერიდონის კონცენტრაცია შეიძლება გაიზარდოს. თირკმლის უკმარისობის დროს (CrCl < 30 მლ/წთ) რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსირისპერიდონის კლირენსი მცირდება, რაც საჭიროებს დოზის კორექციას.
9.ჩვენებები
რისპერიდონი მიეკუთვნება ატიპიურ ანტიფსიქოზურ საშუალებებს (ATC: N05AX08). მოქმედებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის რეცეპტორებზე, აბალანსებს რა ამ ნივთიერებების მოქმედებას, ამცირებს ჰალუცინაციებს, ბოდვას და აგრესიულობას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული); ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდები; მოკლევადიანი მკურნალობა მძიმე აგრესიისა და ქცევითი დარღვევებისას (მათ შორის დემენციის ან აუტიზმის ფონზე — ექიმის მკაცრი კონტროლით).
პრეპარატს ნიშნავს ექიმი-ფსიქიატრი. ზრდასრულებში საწყისი დოზა ჩვეულებრივ 1-2 მგ დღეში, შემდეგ თანდათან იზრდება 4-6 მგ-მდე. კონკრეტულ დოზას ექიმი ინდივიდუალურად განსაზღვრავს.
10.უკუჩვენებები
არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ რისპერიდონის ან პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
სიფრთხილით (ექიმს აცნობეთ): გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები (განსაკუთრებით QT ინტერვალის გახანგრძლივება); ეპილეფსია ან კრუნჩხვების ისტორია; პარკინსონის დაავადება ან დემენცია (ინსულტის მომატებული რისკი); შაქრიანი დიაბეტი ან მისი რისკ-ფაქტორები; თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა — დოზის კორექცია საჭირო, ექიმი გადაწყვეტს. ხანდაზმულ პაციენტებში დემენციით — სიკვდილიანობის მომატებული რისკი.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 1-2 მგ დღეში ერთხელ ან ორჯერ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს ექიმის რეკომენდაციით, ჩვეულებრივ 4-6 მგ დღეში. მაქსიმალური რეკომენდებული დღიური დოზაა 10 მგ. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl < 30 მლ/წთ) რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება 0.5-1 მგ-მდე დღეში. ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზა უნდა დაინიშნოს სიფრთხილით. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, ჭამის მიუხედავად. ტაბლეტები უნდა გადაიყლაპოს მთლიანად წყალთან ერთად.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი (შეიძლება 10-დან 1-ზე მეტ ადამიანს შეხვდეს): ძილიანობა და დაღლილობა, თავის ტკივილი, უძილობა, მოუსვენრობა, პარკინსონიზმის მსგავსი სიმპტომები (კუნთების სიმკაცრე, ტრემორი). წონაში მატება, მადის მომატება. პროლაქტინის მომატება (შეიძლება გამოიწვიოს მენსტრუალური ციკლის დარღვევა, ძუძუებიდან გამონადენი).
სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს სასწრაფო რეაგირებას): ნეიროლეფსიური მალიგნიური სინდრომი — მაღალი ცხელება, კუნთების მკვეთრი სიმკაცრე, ცნობიერების დათრგუნვა — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო. ტარდიული დისკინეზია (უნებლიე მოძრაობები სახის, ენის არეში) — აცნობეთ ექიმს. ჰიპერგლიკემია (სისხლში შაქრის მომატება). ვენური თრომბოემბოლია.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: ძლიერი ძილიანობა, ტაქიკარდია (გულისცემის გახშირება), არტერიული წნევის დაქვეითება, ექსტრაპირამიდული სიმპტომები (კუნთების სპაზმი, ტრემორი), იშვიათად — კრუნჩხვები და გულის რითმის დარღვევა.
რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა. არ გამოიწვიოთ ღებინება. საჭიროა სტაციონარული მონიტორინგი და სიმპტომური მკურნალობა.
14.ურთიერთქმედებები
ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები (წნევის დამწევი) — რისპერიდონი აძლიერებს წნევის ვარდნას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს თავბრუსხვევა და გულყრა. ექიმს აცნობეთ.
კარბამაზეპინი და სხვა ფერმენტ-ინდუქტორები — ამცირებენ რისპერიდონის კონცენტრაციას სისხლში, რამაც შეიძლება შეამციროს მისი ეფექტურობა. დოზის კორექცია საჭიროა.
ფლუოქსეტინი, პაროქსეტინი (ანტიდეპრესანტები) — ზრდიან რისპერიდონის კონცენტრაციას, რამაც შეიძლება გაზარდოს გვერდითი ეფექტების რისკი.
ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველები (ბენზოდიაზეპინები, ოპიოიდები) — ძილიანობა და სედაცია მნიშვნელოვნად ძლიერდება.
ლევოდოპა და დოფამინის აგონისტები — რისპერიდონი ასუსტებს მათ ეფექტს. პარკინსონის დაავადების მქონე პაციენტებში — ექიმის მკაცრი კონტროლი.
15.სპეციალური მითითებები
არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ რისპერიდონის ან პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
სიფრთხილით (ექიმს აცნობეთ): გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები (განსაკუთრებით QT ინტერვალის გახანგრძლივება); ეპილეფსია ან კრუნჩხვების ისტორია; პარკინსონის დაავადება ან დემენცია (ინსულტის მომატებული რისკი); შაქრიანი დიაბეტი ან მისი რისკ-ფაქტორები; თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა — დოზის კორექცია საჭირო, ექიმი გადაწყვეტს. ხანდაზმულ პაციენტებში დემენციით — სიკვდილიანობის მომატებული რისკი.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
რისპერიდონი კატეგორია C FDA-ს მიხედვით. ორსულობის დროს პრეპარატის გამოყენება რეკომენდებული არ არის, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ორსულობის მესამე ტრიმესტრში რისპერიდონის მიღებისას ახალშობილებს შეიძლება განუვითარდეთ ექსტრაპირამიდული სიმპტომები და/ან მოხსნის სიმპტომები. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან რისპერიდონი გამოიყოფა დედის რძეში. თუ პრეპარატის მიღება აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.
17.გამოყენება ბავშვებში
რისპერიდონის გამოყენება 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში და მოზარდებში არ არის რეკომენდებული, გარდა შიზოფრენიის მკურნალობისა 13-17 წლის ასაკში, სადაც დოზა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად ექიმის მიერ. აუტიზმთან დაკავშირებული გაღიზიანებადობის სამკურნალოდ გამოყენებისას ასაკობრივი ლიმიტი და დოზა განისაზღვრება ექიმის მიერ.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით დემენციით დაავადებულ პაციენტებში, რისპერიდონის გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს სიკვდილიანობის რისკი. რეკომენდებულია დოზის შემცირება, დაწყებული 0.5 მგ-დან დღეში ორჯერ. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში პოლიფარმაციისას (სხვა მედიკამენტების ერთდროული მიღება) საჭიროა განსაკუთრებული სიფრთხილე და ექიმთან კონსულტაცია.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
რისპერიდონმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და მხედველობის დაქვეითება, რაც აფერხებს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარს. პაციენტებმა, რომლებიც იღებენ რისპერიდონს, თავი უნდა შეიკავონ ისეთი საქმიანობისგან, რომელიც მოითხოვს ფსიქომოტორულ აქტივობას, სანამ არ გაარკვევენ პრეპარატის ზეგავლენას მათზე.
20.შენახვის პირობები
ინახება არაუმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. გახსნის შემდეგ ბლისტერის შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, რეკომენდებულია გამოყენება შეფუთვაზე მითითებულ ვადამდე.