1.სავაჭრო დასახელება
რიპედონი 4მგ #60ტ (რიპედონი 4მგ #60ტ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
risperidone (risperidone) — ATC: N05AX08
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 4 mg · 60 tabs
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: risperidone (risperidone) — 4 mg.
5.აღწერა
რიპედონი 4მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ორმხრივამოზნექილი ტაბლეტები, რომელზეც შეიძლება იყოს ნაყოფი. თითოეული ტაბლეტი შეფუთულია ბლისტერში, 10 ტაბლეტი თითოეულ ბლისტერში. შეფუთვაში მოთავსებულია 60 ტაბლეტი (6 ბლისტერი).
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N05AX08 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
რისპერიდონი მიეკუთვნება ატიპიური (მეორე თაობის) ანტიფსიქოზურების ჯგუფს. ის მოქმედებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის რეცეპტორების ბლოკადით, რაც ამცირებს ჰალუცინაციებს, ბოდვით აზროვნებას და ემოციურ არასტაბილურობას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული), ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდები, ასევე აუტიზმთან დაკავშირებული მძიმე აგრესია და თვითდაზიანება (5-17 წელი — მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით).
ექიმი დანიშნავს მაშინ, როცა ფსიქოზური სიმპტომები ყოველდღიურ ცხოვრებას მნიშვნელოვნად აფერხებს. დოზას ზრდის თანდათანობით: ჩვეულებრივ 2მგ/დღეში-დან იწყება, მაქსიმალური — 6-8მგ/დღეში.
8.ფარმაკოკინეტიკა
რისპერიდონი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, მაქსიმალური კონცენტრაცია სისხლში მიიღწევა 1-2 საათში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 70%-ს. საკვები არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას შეწოვაზე. რისპერიდონი განიცდის ფართო მეტაბოლიზმს ღვიძლში, ძირითადად CYP2D6 ფერმენტის მეშვეობით, რის შედეგადაც წარმოიქმნება აქტიური მეტაბოლიტი 9-ჰიდროქსირისპერიდონი, რომელიც ფლობს მსგავს ფარმაკოლოგიურ აქტივობას. რისპერიდონისა და 9-ჰიდროქსირისპერიდონის ჯამური კონცენტრაცია (აქტიური ნივთიერება) ნარჩენი ნახევრადგამოყოფის პერიოდი შეადგენს დაახლოებით 21 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 70%), ხოლო 14% გამოიყოფა განავლით. თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს, საჭიროა დოზის კორექცია.
9.ჩვენებები
რისპერიდონი მიეკუთვნება ატიპიური (მეორე თაობის) ანტიფსიქოზურების ჯგუფს. ის მოქმედებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის რეცეპტორების ბლოკადით, რაც ამცირებს ჰალუცინაციებს, ბოდვით აზროვნებას და ემოციურ არასტაბილურობას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული), ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდები, ასევე აუტიზმთან დაკავშირებული მძიმე აგრესია და თვითდაზიანება (5-17 წელი — მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით).
ექიმი დანიშნავს მაშინ, როცა ფსიქოზური სიმპტომები ყოველდღიურ ცხოვრებას მნიშვნელოვნად აფერხებს. დოზას ზრდის თანდათანობით: ჩვეულებრივ 2მგ/დღეში-დან იწყება, მაქსიმალური — 6-8მგ/დღეში.
10.უკუჩვენებები
არ მიიღოთ, თუ: რისპერიდონის ან პალიპერიდონის მიმართ ალერგია გაქვთ.
სიფრთხილით (ექიმს აუცილებლად აცნობეთ): გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ეპილეფსია, პარკინსონის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი ან წინასწარგანწყობა, ხანდაზმული ასაკი დემენციის ფონზე (სიკვდილის რისკი მომატებულია — FDA Black Box), ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა, ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა), კრუნჩხვების ისტორია.
არ შეწყვიტოთ მიღება უეცრად — შეიძლება განვითარდეს მოხსნის სინდრომი (უძილობა, გულისრევა, ფსიქოზის გამწვავება). დოზას ექიმი ამცირებს თანდათანობით.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში შიზოფრენიის მკურნალობა: საწყისი დოზა შეადგენს 2 მგ დღეში ერთხელ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს 1-2 მგ-ით ყოველ 3-5 დღეში. ჩვეულებრივი შემანარჩუნებელი დოზაა 4-6 მგ დღეში ერთხელ. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზაა 10 მგ. ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდების მკურნალობა: საწყისი დოზა შეადგენს 2 მგ დღეში ერთხელ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს 1 მგ-ით ყოველ 3-5 დღეში. ჩვეულებრივი დოზაა 2-6 მგ დღეში ერთხელ. აუტიზმთან ასოცირებული აგრესიის მკურნალობა (5-17 წელი): საწყისი დოზა შეადგენს 0.5 მგ დღეში ერთხელ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს 0.5 მგ-ით კვირაში ორჯერ. ჩვეულებრივი დოზაა 1-2 მგ დღეში ერთხელ. თირკმლის უკმარისობა: CrCl >30 მლ/წთ — დოზის კორექცია საჭირო არ არის. CrCl <30 მლ/წთ — რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება 50%-ით. ღვიძლის უკმარისობა: რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება 50%-ით. პაციენტებს Child-Pugh A ან B კლასით, საჭიროა დოზის ფრთხილი ტიტრირება. პაციენტებს Child-Pugh C კლასით, პრეპარატი არ არის რეკომენდებული. მიღება ხდება პერორალურად, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი (შეიძლება 10-დან 1-ზე მეტ ადამიანს შეემთხვეს): ძილიანობა, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, წონაში მატება, მოუსვენრობა (აკატიზია — მოძრაობის შეუკავებელი სურვილი), ტრემორი (კანკალი), ყაბზობა.
სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ მოითხოვს სასწრაფო რეაქციას): — ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი: მაღალი ცხელება, კუნთების სიმტკიცე, ცნობიერების დაბინდვა — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო. — ტარდიული დისკინეზია: სახის, ენის უნებლიე მოძრაობები — მიმართეთ ექიმს. — პროლაქტინის მომატება: მენსტრუაციის დარღვევა, რძის გამოყოფა, ლიბიდოს დაქვეითება. — ჰიპერგლიკემია (სისხლში შაქრის მომატება): გაძლიერებული წყურვილი, ხშირი შარდვა. — QT ინტერვალის გახანგრძლივება (გულის რითმის დარღვევა) — იშვიათად.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: ძლიერი ძილიანობა, გულისცემის გახშირება (ტაქიკარდია) ან შენელება, წნევის ვარდნა, კუნთების სიმტკიცე, კრუნჩხვები, ცნობიერების დაკარგვა, QT ინტერვალის გახანგრძლივება.
რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. წამლის შეფუთვა წაიღეთ. თუ პაციენტი გონზეა — აქტივირებული ნახშირი ეფექტურია პირველ საათში. ღებინების პროვოცირება არ არის რეკომენდებული.
14.ურთიერთქმედებები
ალკოჰოლი და სედატიური საშუალებები (ბენზოდიაზეპინები, ანტიჰისტამინები) — ძილიანობა და ცნობიერების დათრგუნვა მკვეთრად ძლიერდება. მოერიდეთ.
ლევოდოპა და დოფამინის აგონისტები (პარკინსონის წამლები) — რისპერიდონი აუქმებს მათ ეფექტს. ექიმს აუცილებლად აცნობეთ.
კარბამაზეპინი, ფენიტოინი (ეპილეფსიის წამლები) — ამცირებს რისპერიდონის კონცენტრაციას სისხლში, ეფექტი სუსტდება.
ფლუოქსეტინი, პაროქსეტინი (ანტიდეპრესანტები, SSRI) — ზრდის რისპერიდონის კონცენტრაციას, გვერდითი ეფექტები შეიძლება გაძლიერდეს.
წნევის დამწევი პრეპარატები — ჰიპოტენზიის (წნევის ვარდნის) რისკი იზრდება, განსაკუთრებით მიღების დაწყებისას.
15.სპეციალური მითითებები
არ მიიღოთ, თუ: რისპერიდონის ან პალიპერიდონის მიმართ ალერგია გაქვთ.
სიფრთხილით (ექიმს აუცილებლად აცნობეთ): გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ეპილეფსია, პარკინსონის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი ან წინასწარგანწყობა, ხანდაზმული ასაკი დემენციის ფონზე (სიკვდილის რისკი მომატებულია — FDA Black Box), ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა, ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა), კრუნჩხვების ისტორია.
არ შეწყვიტოთ მიღება უეცრად — შეიძლება განვითარდეს მოხსნის სინდრომი (უძილობა, გულისრევა, ფსიქოზის გამწვავება). დოზას ექიმი ამცირებს თანდათანობით.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
რისპერიდონი კლასიფიცირებულია FDA-ს მიერ როგორც კატეგორია C ორსულობის პერიოდში. კვლევები ცხოველებზე აჩვენებს ტერატოგენულ ეფექტებს. ორსულობისას გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ორსულობის ბოლო ტრიმესტრში ან მშობიარობისას რისპერიდონის მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ახალშობილებში ექსტრაპირამიდული სიმპტომები და/ან მოხსნის სიმპტომები. ლაქტაციის პერიოდში რისპერიდონის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის გამოიყოფა დედის რძეში და შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილებში. ექიმმა უნდა გადაწყვიტოს პრეპარატის შეწყვეტის ან ძუძუთი კვების შეწყვეტის საკითხი.
17.გამოყენება ბავშვებში
რისპერიდონი ნაჩვენებია 5-17 წლის ასაკის ბავშვებში აუტიზმთან დაკავშირებული მძიმე აგრესიის, თვითდაზიანების და აგრესიულობის სიმპტომების სამკურნალოდ. 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული. დოზირება ბავშვებში უნდა მოხდეს მკაცრად ინდივიდუალურად, ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ, წონის და კლინიკური პასუხის გათვალისწინებით. 5-12 წლის ბავშვებში ჩვეულებრივი დოზაა 0.25-1.5 მგ დღეში. 12-17 წლის მოზარდებში დოზირება მსგავსია მოზრდილებისა, თუმცა საჭიროა ფრთხილი ტიტრირება.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით დემენციის მქონე პაციენტებში, რისპერიდონის გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს სიკვდილის რისკი (FDA Black Box Warning). ამ ჯგუფში რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება (მაგ., 0.5 მგ დღეში ერთხელ) და პრეპარატის ფრთხილი ტიტრირება. საჭიროა თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში ურთიერთქმედებების რისკი იზრდება, ამიტომ საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
რისპერიდონმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და მხედველობის დაქვეითება, რაც აფერხებს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარს. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ, რომ არ მართონ ავტომობილი და არ იმუშაონ სახიფათო მექანიზმებთან, სანამ არ გაარკვევენ, თუ როგორ მოქმედებს მათზე პრეპარატი.
20.შენახვის პირობები
ინახება 15-25°C ტემპერატურაზე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. დაცული უნდა იყოს ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა დამოკიდებულია შეფუთვის ტიპზე და მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, თუმცა ზოგადად რეკომენდებულია გამოყენება 12 თვის ვადაში.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 36 თვე. გახსნის შემდეგ, თუ პრეპარატი ინახება ორიგინალ შეფუთვაში და დაცულია მითითებული პირობებით, მისი გამოყენება შესაძლებელია 12 თვის განმავლობაში, მაგრამ არა უმეტეს ვარგისიანობის ვადისა.