1.სავაჭრო დასახელება
Seroquel (ქვეტიაპინი 100მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
ქვეტიაპინი (Quetiapine) — ATC: N05AH04
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 100 მგ · 60 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Quetiapine (ქვეტიაპინი) — 100 მგ. მწარმოებელი: AstraZeneca.
5.აღწერა
ქვეტიაპინი 100მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, ოვალური ფორმის, ორმხრივამოზნექილი ტაბლეტები, დაფარული გარსით. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 100მგ ქვეტიაპინს. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეულში 10 ტაბლეტი, და ეს ბლისტერები მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. კოლოფში შეიძლება იყოს 3, 6 ან 9 ბლისტერი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N05AH04 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ქვეტიაპინი (INN: Quetiapine) არის ატიპიური ანტიფსიქოზური პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება დიბენზოთიაზეპინების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი კომპლექსურია და მოიცავს დოფამინ D2 და სეროტონინ 5-HT2A რეცეპტორების ბლოკადას, ასევე სხვა ნეიროტრანსმიტერულ სისტემებზე მოქმედებას.
ძირითადი ჩვენებებია:
- შიზოფრენია: მოზრდილ პაციენტებში ფსიქოზური სიმპტომების მართვა.
- ბიპოლარული აშლილობა: მოზრდილ პაციენტებში მანიისა და დეპრესიის ეპიზოდების მკურნალობა, ასევე შემანარჩუნებელი თერაპია.
- დიდი დეპრესიული აშლილობა: მოზრდილ პაციენტებში, როდესაც სხვა ანტიდეპრესანტები არაეფექტურია ან არ არის ნაჩვენები, როგორც დამატებითი თერაპია.
ქვეტიაპინი გამოიყენება როგორც მწვავე, ისე ქრონიკული მდგომარეობების სამართავად, ექიმის მიერ შერჩეული დოზით და მკურნალობის ხანგრძლივობით.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ქვეტიაპინი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა 1.5-2 საათში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 83%-ს. საკვების მიღება არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას შეწოვაზე. ქვეტიაპინი ფართოდ განიცდის მეტაბოლიზმს ღვიძლში, ძირითადად CYP3A4 იზოფერმენტის მონაწილეობით, აქტიური მეტაბოლიტის (N-დეზალკილქვეტიაპინი) წარმოქმნით, რომელსაც აქვს მცირე აქტივობა. პლაზმის ცილებს უკავშირდება დაახლოებით 83%. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 6 საათს, თუმცა შეიძლება განსხვავდებოდეს პაციენტებში. ექსკრეცია ძირითადად თირკმელებით ხდება მეტაბოლიტების სახით (დაახლოებით 73% უცვლელი სახით).
9.ჩვენებები
ქვეტიაპინი (INN: Quetiapine) არის ატიპიური ანტიფსიქოზური პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება დიბენზოთიაზეპინების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი კომპლექსურია და მოიცავს დოფამინ D2 და სეროტონინ 5-HT2A რეცეპტორების ბლოკადას, ასევე სხვა ნეიროტრანსმიტერულ სისტემებზე მოქმედებას.
ძირითადი ჩვენებებია:
- შიზოფრენია: მოზრდილ პაციენტებში ფსიქოზური სიმპტომების მართვა.
- ბიპოლარული აშლილობა: მოზრდილ პაციენტებში მანიისა და დეპრესიის ეპიზოდების მკურნალობა, ასევე შემანარჩუნებელი თერაპია.
- დიდი დეპრესიული აშლილობა: მოზრდილ პაციენტებში, როდესაც სხვა ანტიდეპრესანტები არაეფექტურია ან არ არის ნაჩვენები, როგორც დამატებითი თერაპია.
ქვეტიაპინი გამოიყენება როგორც მწვავე, ისე ქრონიკული მდგომარეობების სამართავად, ექიმის მიერ შერჩეული დოზით და მკურნალობის ხანგრძლივობით.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ ქვეტიაპინი თუ: გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის ან მისი შემადგენელი კომპონენტების მიმართ.
⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:
- გაქვთ გულის ან სისხლძარღვების დაავადებები, მათ შორის QT ინტერვალის გახანგრძლივების ისტორია.
- გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
- გაქვთ ან გქონიათ კრუნჩხვები (ეპილეფსია).
- გაქვთ დიაბეტი ან რისკ-ფაქტორები დიაბეტის განვითარებისთვის (სისხლში შაქრის დონის კონტროლი აუცილებელია).
- გქონიათ დაბალი თეთრი სისხლის უჯრედების რაოდენობა (ნეიტროპენია) ან იღებთ მედიკამენტებს, რომლებიც თრგუნავენ იმუნურ სისტემას.
- გაქვთ ან გქონიათ გულისცემის დარღვევები (არითმია).
- გაქვთ გლაუკომა, პროსტატის გადიდება ან შარდვის პრობლემები.
- ხართ ხანდაზმული და გაქვთ დემენციასთან დაკავშირებული ფსიქოზი (რისკი იზრდება).
- გაქვთ ყლაპვის პრობლემები (ასპირაციის რისკი).
- დაგეგმილი გაქვთ ოპერაცია ან ანესთეზია.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 25-50მგ დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე, თანდათანობით იზრდება 150-300მგ-მდე დღეში, 2-3 მიღებაზე. შიზოფრენიის სამკურნალოდ მაქსიმალური დოზა შეიძლება იყოს 750მგ დღეში. ბიპოლარული აშლილობის მანიის დროს საწყისი დოზაა 15მგ, ტიტრირდება 60-80მგ-მდე დღეში. დეპრესიის დროს - 50მგ ძილის წინ, ტიტრირდება 300მგ-მდე დღეში. თირკმლის უკმარისობის დროს (CrCl <30 მლ/წთ) საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია, თუმცა სპეციფიკური რეკომენდაციები შეზღუდულია. ღვიძლის უკმარისობის დროს (Child-Pugh A, B) საჭიროა სიფრთხილე და დოზის შემცირება. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკვების მიღების მიუხედავად, სასურველია ძილის წინ, განსაკუთრებით სედაციის თავიდან ასაცილებლად.
12.გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%) მოიცავს: თავბრუსხვევა, პირის სიმშრალე, ძილიანობა (განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში), ორთოსტატული ჰიპოტენზია (სისხლის წნევის დაქვეითება წამოდგომისას), თავის ტკივილი, წონის მატება, ყაბზობა, ტაქიკარდია (გულისცემის გახშირება).
სერიოზული, თუმცა იშვიათი გვერდითი მოვლენები, რომელთა გამოვლენისას საჭიროა დაუყოვნებელი სამედიცინო დახმარება:
- ნეიროლეპტიკური მალიგნიზაციის სინდრომი: მაღალი ცხელება, კუნთების რიგიდობა, გონების არევა, არტერიული წნევის და გულისცემის ცვლილებები.
- გვიანი დისკინეზია: სახის, ენის ან კიდურების უნებლიე მოძრაობები, რომელიც შეიძლება იყოს შეუქცევადი.
- სუიციდური აზრები ან ქცევა, განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში ან დოზის შეცვლისას.
- გლუკოზის დონის ცვლილებები, დიაბეტის განვითარება ან გაუარესება.
- გულის პრობლემები, როგორიცაა QT ინტერვალის გახანგრძლივება.
- სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობის შემცირება (ნეიტროპენია, აგრანულოციტოზი).
13.დოზის გადაცილება
ქვეტიაპინის ჭარბი დოზის მიღებისას შესაძლოა გამოვლინდეს ძილიანობა, სედაცია, ტაქიკარდია, ჰიპოტენზია, კომა. თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებაზე, დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) და მიაწოდეთ ექიმებს წამლის შეფუთვა ან ბოთლი.
14.ურთიერთქმედებები
ქვეტიაპინმა შეიძლება ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან, რამაც შეიძლება შეცვალოს მისი ეფექტურობა ან გაზარდოს გვერდითი მოვლენების რისკი. მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები მოიცავს:
- ცნს-ის დეპრესანტები: ალკოჰოლი, ბენზოდიაზეპინები, ოპიოიდები, საძილე აბები — შეიძლება გამოიწვიოს ძლიერი სედაცია, ძილიანობა და სუნთქვის დაქვეითება.
- CYP3A4 ინჰიბიტორები (მაგ. კეტოკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, ერითრომიცინი, გრეიფრუტის წვენი): ზრდიან ქვეტიაპინის პლაზმურ კონცენტრაციას, რაც ზრდის გვერდითი მოვლენების რისკს.
- CYP3A4 ინდუქტორები (მაგ. ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, რიფამპიცინი, წმინდა იოანეს ვორტი): ამცირებენ ქვეტიაპინის პლაზმურ კონცენტრაციას, რაც ამცირებს მის ეფექტურობას.
- ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები: ქვეტიაპინმა შეიძლება გააძლიეროს მათი ჰიპოტენზიური ეფექტი.
- პრეპარატები, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს (მაგ. ანტიარითმიული საშუალებები, ზოგიერთი ანტიბიოტიკი): ზრდიან გულის არითმიის რისკს.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ ქვეტიაპინი თუ: გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის ან მისი შემადგენელი კომპონენტების მიმართ.
⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:
- გაქვთ გულის ან სისხლძარღვების დაავადებები, მათ შორის QT ინტერვალის გახანგრძლივების ისტორია.
- გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
- გაქვთ ან გქონიათ კრუნჩხვები (ეპილეფსია).
- გაქვთ დიაბეტი ან რისკ-ფაქტორები დიაბეტის განვითარებისთვის (სისხლში შაქრის დონის კონტროლი აუცილებელია).
- გქონიათ დაბალი თეთრი სისხლის უჯრედების რაოდენობა (ნეიტროპენია) ან იღებთ მედიკამენტებს, რომლებიც თრგუნავენ იმუნურ სისტემას.
- გაქვთ ან გქონიათ გულისცემის დარღვევები (არითმია).
- გაქვთ გლაუკომა, პროსტატის გადიდება ან შარდვის პრობლემები.
- ხართ ხანდაზმული და გაქვთ დემენციასთან დაკავშირებული ფსიქოზი (რისკი იზრდება).
- გაქვთ ყლაპვის პრობლემები (ასპირაციის რისკი).
- დაგეგმილი გაქვთ ოპერაცია ან ანესთეზია.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: C. ორსულობის დროს ქვეტიაპინის გამოყენება რეკომენდებული არ არის, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ორსულობის ბოლოს მიღებისას ახალშობილებში შეიძლება განვითარდეს აბსტინენციის სინდრომი (გაღიზიანებადობა, ჰიპოტონია, ჰიპერტონია, ტრემორი, ძილიანობა, სუნთქვის დარღვევა). ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ქვეტიაპინი შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში. თუ პრეპარატის მიღება აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.
17.გამოყენება ბავშვებში
ქვეტიაპინის გამოყენება 18 წლამდე ასაკის ბავშვებსა და მოზარდებში არ არის რეკომენდებული, გარად იმ შემთხვევებისა, როდესაც სხვა მკურნალობის ვარიანტები არაეფექტურია და სარგებელი აღემატება რისკს. 10 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში შიზოფრენიის სამკურნალოდ გამოყენებისას, დოზირება დამოკიდებულია წონაზე და კლინიკურ პასუხზე, თუმცა მონაცემები შეზღუდულია. ბიპოლარული აშლილობის სამკურნალოდ ბავშვებში გამოყენების შესახებ მონაცემები არასაკმარისია. ექიმის გადაწყვეტილება უნდა ეფუძნებოდეს ინდივიდუალურ შეფასებას.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) ქვეტიაპინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. საწყისი დოზა უნდა იყოს უფრო დაბალი (მაგ. 25მგ) და თანდათანობით გაზრდილი. ხანდაზმულებში, განსაკუთრებით დემენციასთან დაკავშირებული ფსიქოზის მქონე პაციენტებში, იზრდება ცერებროვასკულარული მოვლენების, სიკვდილიანობის და სედაციის რისკი. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ქვეტიაპინმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და ცნს-ის სხვა გვერდითი მოვლენები, რაც აქვეითებს ფსიქიკური და ფიზიკური რეაქციების უნარს. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ, რომ თავი შეიკავონ ისეთი საქმიანობისგან, რომელიც მოითხოვს ყურადღებას, როგორიცაა ავტომობილის მართვა ან მექანიზმებთან მუშაობა, სანამ არ გაირკვევა მათი ინდივიდუალური რეაქცია პრეპარატზე.
20.შენახვის პირობები
პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. არ შეინახოთ საყინულეში. ტენიანობისგან დაცვა აუცილებელია.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან ვადა იწურება 3 წელში. გახსნილი შეფუთვის (ბლისტერის) შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, მაგრამ რეკომენდებულია მისი გამოყენება რაც შეიძლება მალე, რათა თავიდან იქნას აცილებული პრეპარატის დეგრადაცია.