პროზერინი 0.05%

Prozerin (პროზერინი)

პროზერინი (Prozerin) — ATC: N07AA02

ampoule · 0.05%

აქტიური ნივთიერება: Prozerin (პროზერინი) — 0.05%.

პროზერინი (Prozerin) 0.05% მოწოდებულია გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო ხსნარის სახით, რომელიც მოთავსებულია 1 მლ მოცულობის მინის ამპულებში. თითოეული ამპულა მოთავსებულია ბლისტერში ან მუყაოს კოლოფში, რომელიც შეიცავს 10 ან 5 ამპულას. შეფუთვა უზრუნველყოფს პრეპარატის სტაბილურობას და უსაფრთხოებას შენახვისა და ტრანსპორტირების დროს.

ATC N07AA02 ·

პროზერინი (INN: Prozerin) მიეკუთვნება ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის აფერხებს აცეტილქოლინის დაშლას, რითაც ზრდის მის კონცენტრაციას ნერვ-კუნთოვან სინაფსებში და აძლიერებს კუნთების შეკუმშვას. ATC კლასი: N07AA02 - ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორები.

ძირითადად გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობების სამკურნალოდ:

• მიასთენია გრავი (Myasthenia gravis) — კუნთების პათოლოგიური სისუსტე.
• პერიფერიული ნერვული სისტემის დაზიანებები, რომლებსაც თან ახლავს კუნთების სისუსტე ან დამბლა (მაგ., პოლიომიელიტის შემდგომი პერიოდი).
• ნაწლავური და შარდის ბუშტის ატონია (მოქმედების დაქვეითება) ოპერაციის შემდგომ პერიოდში.
• ზოგიერთი ტიპის გლაუკომა (თვალის შიდა წნევის მომატება) — ექიმის მითითებით.

პროზერინი ხასიათდება სწრაფი აბსორბციით ინტრამუსკულარული ან კანქვეშა შეყვანის შემდეგ. განაწილება ორგანიზმში ხდება სწრაფად, თუმცა პლაცენტარულ ბარიერს და ჰემატოენცეფალურ ბარიერს კვეთს მცირე რაოდენობით. მეტაბოლიზმი ძირითადად ღვიძლში მიმდინარეობს, სადაც ჰიდროლიზდება აქტიური მეტაბოლიტების წარმოქმნის გარეშე. ელიმინაცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, უცვლელი სახით ან არააქტიური მეტაბოლიტების სახით. პრეპარატის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 1-2 საათს, რაც განაპირობებს მისი მოქმედების ხანმოკლე ხანგრძლივობას და დღეში რამდენჯერმე მიღების აუცილებლობას.

პროზერინი (INN: Prozerin) მიეკუთვნება ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის აფერხებს აცეტილქოლინის დაშლას, რითაც ზრდის მის კონცენტრაციას ნერვ-კუნთოვან სინაფსებში და აძლიერებს კუნთების შეკუმშვას. ATC კლასი: N07AA02 - ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორები.

ძირითადად გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობების სამკურნალოდ:

• მიასთენია გრავი (Myasthenia gravis) — კუნთების პათოლოგიური სისუსტე.
• პერიფერიული ნერვული სისტემის დაზიანებები, რომლებსაც თან ახლავს კუნთების სისუსტე ან დამბლა (მაგ., პოლიომიელიტის შემდგომი პერიოდი).
• ნაწლავური და შარდის ბუშტის ატონია (მოქმედების დაქვეითება) ოპერაციის შემდგომ პერიოდში.
• ზოგიერთი ტიპის გლაუკომა (თვალის შიდა წნევის მომატება) — ექიმის მითითებით.

პროზერინი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული შემდეგ შემთხვევებში:

• ბრონქული ასთმა (ასთმის შეტევების გაძლიერების რისკი).
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, განსაკუთრებით არითმია, გულის უკმარისობა, არტერიული ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა).
• პეპტიური წყლული და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სხვა ანთებითი დაავადებები (რისკები იზრდება).
• თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა (საჭიროა დოზის კორექცია).
• ეპილეფსია (კრუნჩხვების რისკი).
• ჰიპერთირეოზი (ფარისებრი ჯირკვლის მომატებული ფუნქცია).
• პარკინსონიზმი.

❌ არ გამოიყენოთ პროზერინი, თუ:

• გაქვთ ამ პრეპარატის ან მისი რომელიმე კომპონენტის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია).
• გაქვთ მექანიკური ობსტრუქცია (დაბრკოლება) კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში ან შარდ-სასქესო სისტემაში.
• გაქვთ მძიმე ბრადიკარდია ან სხვა გულის რითმის დარღვევის ფაზა.
• გაქვთ ეპილეფსიური კრუნჩხვების მწვავე სტადია.

მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 0.01-0.05 მგ (0.2-1 მლ 0.05% ხსნარი) კანქვეშ ან ინტრამუსკულარულად, დღეში 1-3-ჯერ. დოზა ტიტრირდება ინდივიდუალურად, კლინიკური ეფექტისა და ამტანობის მიხედვით, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 0.2 მგ-ს (4 მლ 0.05% ხსნარი). მიღების ხერხი: ინექცია კანქვეშ ან კუნთში. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl < 30 მლ/წთ) საჭიროა დოზის შემცირება ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. ღვიძლის ფუნქციის მსუბუქი და საშუალო ხარისხის დარღვევისას (Child-Pugh A/B) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია სიფრთხილე. მძიმე ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh C) გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

პროზერინის გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, რომლებიც დაკავშირებულია პარასიმპათიკური ნერვული სისტემის გაძლიერებულ აქტივობასთან. ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%) შეიძლება მოიცავდეს:

• გულისრევა, ღებინება
• დიარეა
• მუცლის ტკივილი და სპაზმები
• გაძლიერებული ნერწყვდენა
• ოფლიანობა
• გულისცემის შენელება (ბრადიკარდია)
• კუნთების ტკივილი ან ფასციკულაციები (კუნთების უნებლიე კანკალი).

სერიოზული, თუმცა იშვიათი გვერდითი მოვლენები, რომლებიც საჭიროებენ დაუყოვნებლივ სამედიცინო დახმარებას:

• მძიმე ბრადიკარდია ან არითმია (გულის რითმის დარღვევა)
• ბრონქოსპაზმი (სასუნთქი გზების შევიწროება), ქოშინი
• კუნთების სისუსტის მკვეთრი გაუარესება (ქოლინერგული კრიზი)
• ალერგიული რეაქციები, მათ შორის ანაფილაქსია.

პროზერინის დოზის გადაჭარბებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ქოლინერგული კრიზი, რომელიც ვლინდება კუნთების ძლიერი სისუსტით, სუნთქვის უკმარისობით, გულის რითმის დარღვევით, გულისრევით, ღებინებით, დიარეით, ბრონქოსპაზმით და ა.შ. ასეთ შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) და მიაწოდეთ ექიმებს ინფორმაცია მიღებული პრეპარატის შესახებ.

პროზერინს შეუძლია ურთიერთქმედება სხვა სამკურნალო საშუალებებთან, რამაც შესაძლოა გააძლიეროს ან შეასუსტოს მისი ან სხვა პრეპარატების ეფექტი, ან გაზარდოს გვერდითი მოვლენების რისკი:

• სხვა ქოლინესთერაზას ინჰიბიტორები (მაგ., დონეპეზილი, რივასტიგმინი) — კომბინირებული გამოყენება ზრდის ქოლინერგული კრიზის (მძიმე კუნთების სისუსტე, სუნთქვის გაძნელება) რისკს. ერთად მიღება დაუშვებელია.
• მუსკარინული ანტაგონისტები (მაგ., ატროპინი) — ეს პრეპარატები პროზერინის ეფექტს აბალანსებენ. ატროპინი გამოიყენება პროზერინის ზოგიერთი გვერდითი მოვლენის (მაგ. ბრადიკარდია, ნერწყვდენა) მოსახსნელად, მაგრამ ექიმის მკაცრი კონტროლის ქვეშ.
• დეპოლარიზებული მიორელაქსანტები (მაგ., სუქცინილქოლინი) — პროზერინი აძლიერებს მათ ეფექტს, რაც იწვევს გახანგრძლივებულ აპნოეს (სუნთქვის შეჩერება). ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული.
• ანტიბიოტიკები (მაგ., ამინოგლიკოზიდები) — ზოგიერთმა ანტიბიოტიკმა შესაძლოა შეასუსტოს პროზერინის მოქმედება ნერვ-კუნთოვან გადაცემაზე.

პროზერინი სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული შემდეგ შემთხვევებში:

• ბრონქული ასთმა (ასთმის შეტევების გაძლიერების რისკი).
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, განსაკუთრებით არითმია, გულის უკმარისობა, არტერიული ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა).
• პეპტიური წყლული და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სხვა ანთებითი დაავადებები (რისკები იზრდება).
• თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა (საჭიროა დოზის კორექცია).
• ეპილეფსია (კრუნჩხვების რისკი).
• ჰიპერთირეოზი (ფარისებრი ჯირკვლის მომატებული ფუნქცია).
• პარკინსონიზმი.

❌ არ გამოიყენოთ პროზერინი, თუ:

• გაქვთ ამ პრეპარატის ან მისი რომელიმე კომპონენტის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია).
• გაქვთ მექანიკური ობსტრუქცია (დაბრკოლება) კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში ან შარდ-სასქესო სისტემაში.
• გაქვთ მძიმე ბრადიკარდია ან სხვა გულის რითმის დარღვევის ფაზა.
• გაქვთ ეპილეფსიური კრუნჩხვების მწვავე სტადია.

ორსულობის დროს პროზერინის გამოყენება კატეგორიულად უკუნაჩვენებია, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. პრეპარატს შეუძლია ნერვ-კუნთოვანი გადაცემის მოდულირება, რაც შესაძლოა უარყოფითად აისახოს ნაყოფის განვითარებაზე. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან არ არსებობს საკმარისი მონაცემები მისი უსაფრთხოების შესახებ მეძუძური დედებისა და ჩვილებისთვის. ნებისმიერი გადაწყვეტილება ორსულობის ან ლაქტაციის პერიოდში პროზერინის გამოყენებასთან დაკავშირებით უნდა იქნას მიღებული მკაცრად დამსწრე ექიმის მიერ.

პროზერინის გამოყენება ბავშვებში და მოზარდებში (18 წლამდე) შესაძლებელია მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ, განსაკუთრებით მიასთენიის გრავიის სამკურნალოდ. დოზირება ბავშვებში ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია ასაკზე, წონაზე და კლინიკურ მდგომარეობაზე. ზუსტი დოზირების სქემა და მიღების წესი უნდა განისაზღვროს პედიატრის მიერ. ზოგადად, ბავშვებში დოზა უფრო დაბალია, ვიდრე მოზრდილებში, და საჭიროებს ფრთხილად ტიტრირებას. არასაკმარისი კლინიკური მონაცემების გამო, ახალშობილებსა და ჩვილ ბავშვებში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში პროზერინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. ხანდაზმულ პაციენტებში ხშირად აღინიშნება თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითება, ასევე გულ-სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიები, რამაც შეიძლება გაზარდოს გვერდითი მოვლენების რისკი. რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება და პრეპარატისადმი ინდივიდუალური ამტანობის გათვალისწინება. აუცილებელია თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში პოლიფარმაციის (მრავალი მედიკამენტის ერთდროული მიღება) გათვალისწინებაც აუცილებელია ურთიერთქმედებების თავიდან ასაცილებლად.

პროზერინმა შესაძლოა გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, გულისრევა, კუნთების სპაზმები და მხედველობის დაბინდვა, რაც შეიძლება უარყოფითად აისახოს სატრანსპორტო საშუალების მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს, რომლებიც იღებენ პროზერინს, ურჩევენ თავი შეიკავონ პოტენციურად სახიფათო საქმიანობებისგან, სანამ არ გაირკვევა მათი ინდივიდუალური რეაქცია პრეპარატზე და არ დადასტურდება, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას მათ ფსიქომოტორულ უნარებზე.

პროზერინის ამპულები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას, 15-25°C ტემპერატურაზე. არ დაუშვათ პრეპარატის გაყინვა. ამპულები უნდა ინახებოდეს ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ამპულის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ, რადგან პრეპარატი არ შეიცავს კონსერვანტებს და შეიძლება დაბინძურდეს.

პროზერინის შენახვის ვადა შეადგენს 3 წელს დამზადების დღიდან, იმ პირობით, რომ დაცულია მითითებული შენახვის პირობები. პრეპარატი არ უნდა იქნას გამოყენებული შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ. არ გამოიყენოთ პრეპარატი, თუ ხსნარი არის მოღრუბლული ან შეიცავს ნაწილაკებს.