პარაცეტამოლი 500 მგ

GSK (პარაცეტამოლი)

პარაცეტამოლი (Paracetamol) — ATC: N02BE01

ტაბლეტები · 500 მგ · 10 ან 20 ტაბლეტი ბლისტერში

აქტიური ნივთიერება: Paracetamol (პარაცეტამოლი) — 500 მგ. მწარმოებელი: GlaxoSmithKline Consumer Healthcare.

თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შეიძლება ჰქონდეს ოდნავ მოყვითალო ელფერი. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში (PVC/ალუმინი) ან პოლიპროპილენის ფლაკონებში. თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს, ხოლო ფლაკონი — 20, 50 ან 100 ტაბლეტს.

ATC N02BE01 · ანალგეტიკები, ანტიპირეტიკები

პარაცეტამოლი 500მგ ტაბლეტები გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობების სამკურნალოდ:

ტკივილი (მსუბუქი ან საშუალო)

• თავის ტკივილი და მიგრენი
• კბილის ტკივილი
• მენსტრუალური ტკივილი
• ზურგის და კუნთების ტკივილი
• სახსრების ტკივილი (არტრიტი — სხვა მკურნალობასთან ერთად)

ცხელება

• გრიპის და გაცივების დროს
• ვაქცინაციის შემდგომი ცხელება
• ნებისმიერი ინფექციური ცხელება

უპირატესობები NSAID-ების წინ: პარაცეტამოლი არ აღიზიანებს კუჭს, არ ცვლის სისხლის შედედებას — შესაბამისად, შეიძლება გამოყენებულ იქნას წყლულის მქონე პაციენტებში, ანტიკოაგულანტების მიმღებებში და ორსულებში.

პარაცეტამოლი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. პლაზმის მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა მიღებიდან 30-60 წუთში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 60-70%. პარაცეტამოლი განიცდის მეტაბოლიზმს ღვიძლში გლუკურონიდაციისა და სულფატაციის გზით. მცირე რაოდენობით მეტაბოლიზდება CYP2E1 ფერმენტით, რასაც მოსდევს ტოქსიკური მეტაბოლიტის — N-აცეტილ-p-ბენზოქინონიმინის (NAPQI) წარმოქმნა. NAPQI ნორმალურად კონიუგირდება გლუტათიონთან და გამოიყოფა თირკმელებით. დოზის გადაჭარბებისას გლუტათიონის მარაგი იწურება, რაც იწვევს NAPQI-ის დაგროვებას და ჰეპატოტოქსიკურობას. პარაცეტამოლის ნახევარდაშლის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2-4 საათს. პრეპარატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით (90-100%). თირკმლის უკმარისობის დროს ექსკრეცია ნელდება, თუმცა კლინიკურად მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ არის აღნიშნული თერაპიული დოზებით.

პარაცეტამოლი 500მგ ტაბლეტები გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობების სამკურნალოდ:

ტკივილი (მსუბუქი ან საშუალო)

• თავის ტკივილი და მიგრენი
• კბილის ტკივილი
• მენსტრუალური ტკივილი
• ზურგის და კუნთების ტკივილი
• სახსრების ტკივილი (არტრიტი — სხვა მკურნალობასთან ერთად)

ცხელება

• გრიპის და გაცივების დროს
• ვაქცინაციის შემდგომი ცხელება
• ნებისმიერი ინფექციური ცხელება

უპირატესობები NSAID-ების წინ: პარაცეტამოლი არ აღიზიანებს კუჭს, არ ცვლის სისხლის შედედებას — შესაბამისად, შეიძლება გამოყენებულ იქნას წყლულის მქონე პაციენტებში, ანტიკოაგულანტების მიმღებებში და ორსულებში.

უკუჩვენებები

• ალერგია პარაცეტამოლის მიმართ
• მძიმე ღვიძლის უკმარისობა
• მძიმე ალკოჰოლიზმი

მაქსიმალური დღიური დოზა

• მოზრდილები: 4 გრამი (8 ტაბლეტი 500მგ-იანი)
• ხანდაზმულები (65+): 3 გრამი/დღე
• ბავშვები: 60 მგ/კგ/დღე

კრიტიკული გაფრთხილება: ნებისმიერ შემთხვევაში არ გადააჭარბოთ მაქსიმალურ დღიურ დოზას — დოზის გადაცილება (>10გ ერთჯერადად ან >4გ/დღე ხანგრძლივად) იწვევს ღვიძლის მწვავე უკმარისობას, რომელიც სიცოცხლისთვის საშიშია. ბევრი ცივი/გრიპის წამალი უკვე შეიცავს პარაცეტამოლს — ყურადღებით წაიკითხეთ ეტიკეტი.

ალკოჰოლი: მკურნალობის პერიოდში სრულად შეიკავეთ თავი ალკოჰოლისგან.

მოზრდილები და 12 წელზე უფროსი ბავშვები: ჩვეულებრივი საწყისი დოზა შეადგენს 500 მგ-დან 1000 მგ-მდე (1-2 ტაბლეტი) ყოველ 4-6 საათში, საჭიროებისამებრ. დღიური მაქსიმალური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 4000 მგ-ს (8 ტაბლეტი). თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl <10 მლ/წთ): დოზა უნდა შემცირდეს 500 მგ-მდე ყოველ 6-8 საათში. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A, B): რეკომენდებულია დოზის შემცირება და/ან დოზებს შორის ინტერვალის გაზრდა. პაციენტებს ღვიძლის ციროზით, განსაკუთრებით ალკოჰოლური ეტიოლოგიის, უნდა მიენიჭოთ სიფრთხილე. მიღების წესი: ტაბლეტები მიიღება პერორალურად, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად. არ დაღეჭოთ.

პარაცეტამოლი ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო წამალია რეკომენდირებული დოზებით. გვერდითი ეფექტები იშვიათია:

ხშირი

• სრულიად არ აღინიშნება უმრავლეს შემთხვევაში

არც ისე ხშირი

• კანის გამონაყარი ან ქავილი
• გულისრევა (ცარიელ კუჭზე მიღებისას)

იშვიათი მაგრამ სერიოზული

• ღვიძლის უკმარისობა — დოზის გადაცილებისას ან ალკოჰოლის ხანგრძლივი მოხმარების ფონზე. ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი რისკია.
• აგრანულოციტოზი (ძალიან იშვიათი)
• მძიმე ალერგიული რეაქცია (ანაფილაქსია)

თუ მიგრძნოთ ღვიძლის ტკივილი, გულისრევა, კანის ან თვალების გაყვითლება — დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ მიღება და მიმართეთ ექიმს.

დოზის გადაცილების სიმპტომები (ხშირად დაგვიანებული 24-48 საათით): გულისრევა, ღებინება, კუჭის ტკივილი (მარჯვენა-ზედა), ოფლიანობა. რამდენიმე საათის შემდეგ — ღვიძლის უკმარისობის სიმპტომები: კანის გაყვითლება, ცნობიერების დარღვევა, სისხლდენა.

რა გავაკეთო: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე ან მიმართეთ უახლოეს გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას, თუნდაც ჯერ კიდევ არ გრძნობდეთ თავს ცუდად. პარაცეტამოლის დოზის გადაცილების სიმპტომები ხშირად ვითარდება 12-24 საათში — მაშინ შეიძლება უკვე დაგვიანებული იყოს. ანტიდოტი (N-აცეტილცისტეინი) მაქსიმალურად ეფექტურია მიღებიდან 8-10 საათის ფარგლებში.

წამლები რომლებთანაც სიფრთხილეა საჭირო

• ვარფარინი — ხანგრძლივი მიღებისას შესაძლოა გაზარდოს INR
• იზონიაზიდი (ანტი-TB) — ღვიძლის დაზიანების რისკი
• კარბამაზეპინი, ფენიტოინი — ეპილეფსიის წამლები — ცვლიან პარაცეტამოლის მეტაბოლიზმს
• ქლორამფენიკოლი — გრძელდება მისი მოქმედება

საკვები და ალკოჰოლი

• ალკოჰოლი — მკაცრად უარი მკურნალობის პერიოდში. ერთობლივი ხანგრძლივი გამოყენება მნიშვნელოვნად ზრდის ღვიძლის დაზიანების რისკს.
• საკვები — შეიძლება მიიღოთ საკვებთან ერთად ან გარეშე.

უკუჩვენებები

• ალერგია პარაცეტამოლის მიმართ
• მძიმე ღვიძლის უკმარისობა
• მძიმე ალკოჰოლიზმი

მაქსიმალური დღიური დოზა

• მოზრდილები: 4 გრამი (8 ტაბლეტი 500მგ-იანი)
• ხანდაზმულები (65+): 3 გრამი/დღე
• ბავშვები: 60 მგ/კგ/დღე

კრიტიკული გაფრთხილება: ნებისმიერ შემთხვევაში არ გადააჭარბოთ მაქსიმალურ დღიურ დოზას — დოზის გადაცილება (>10გ ერთჯერადად ან >4გ/დღე ხანგრძლივად) იწვევს ღვიძლის მწვავე უკმარისობას, რომელიც სიცოცხლისთვის საშიშია. ბევრი ცივი/გრიპის წამალი უკვე შეიცავს პარაცეტამოლს — ყურადღებით წაიკითხეთ ეტიკეტი.

ალკოჰოლი: მკურნალობის პერიოდში სრულად შეიკავეთ თავი ალკოჰოლისგან.

ორსულობა: FDA კატეგორია C (თუმცა ზოგიერთი წყარო მიუთითებს B-ზე). პარაცეტამოლი ითვლება ორსულობის დროს ყველაზე უსაფრთხო ტკივილგამაყუჩებლად, როდესაც მიიღება რეკომენდებულ დოზებში. თუმცა, ნებისმიერი პრეპარატის მიღებამდე ორსულობისას უნდა მიმართოთ ექიმს. თერაპიულ დოზებში ხანგრძლივმა გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ნაყოფის თირკმლის დაზიანება. ლაქტაცია: პარაცეტამოლი მცირე რაოდენობით გადადის დედის რძეში, მაგრამ თერაპიულ დოზებში მიღებისას არ არის მოსალოდნელი უარყოფითი ეფექტი ჩვილისთვის. რეკომენდაცია: ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და სარგებელ-რისკის შეფასების შემდეგ.

პარაცეტამოლი 500მგ ტაბლეტები არ არის რეკომენდებული 12 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის, რადგან დოზის ზუსტი ტიტრაცია წონის მიხედვით რთულია. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებისთვის და მოზარდებისთვის გამოიყენება მოზრდილთა დოზირების სქემა (500-1000 მგ ყოველ 4-6 საათში). მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის (სხვა დოზირების ფორმებში) რეკომენდებული დოზა შეადგენს 10-15 მგ/კგ ყოველ 4-6 საათში, არა უმეტეს 4-ჯერ დღეში. ექიმის კონსულტაცია აუცილებელია.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) პარაცეტამოლის ფარმაკოკინეტიკა მნიშვნელოვნად არ იცვლება. თუმცა, ხანდაზმულებს ხშირად აქვთ თანმხლები დაავადებები და იღებენ პოლიფარმაციას, რაც ზრდის გვერდითი ეფექტების, განსაკუთრებით ღვიძლის დაზიანების რისკს. რეკომენდებულია სიფრთხილე და შესაძლოა დოზის კორექცია, განსაკუთრებით თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითებისას. აუცილებელია პაციენტის მდგომარეობის მონიტორინგი.

პარაცეტამოლს, როგორც წესი, არ აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა ფსიქომოტორულ რეაქციებზე და არ ზღუდავს სატრანსპორტო საშუალებების მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარს. თუმცა, იშვიათ შემთხვევებში შეიძლება გამოვლინდეს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა ან ძილიანობა, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს ამ აქტივობებზე. პაციენტებმა, რომლებსაც აღენიშნებათ მსგავსი სიმპტომები, თავი უნდა შეიკავონ მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან.

ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ფლაკონის შენახვის ვადა დამოკიდებულია მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, ჩვეულებრივ 6-12 თვე.

წარმოების თარიღიდან 36 თვე. ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა: თუ პრეპარატი ინახება ფლაკონში, მწარმოებლის რეკომენდაციით, გახსნის შემდეგ მისი გამოყენება შესაძლებელია 6-12 თვის განმავლობაში, თუ შენახვის პირობები დაცულია. ბლისტერული შეფუთვის შემთხვევაში, გახსნის შემდეგ პრეპარატი ინარჩუნებს თვისებებს ვარგისიანობის ვადის ბოლომდე.