ნოვოკაინი 0.5%

Novocain (ნოვოკაინი)

ნოვოკაინი (Novocain) — ATC: N01BA01

ampoule · 0.5%

აქტიური ნივთიერება: Novocain (ნოვოკაინი) — 0.5%.

ნოვოკაინი მოწოდებულია გამჭვირვალე, უფერო ხსნარის სახით ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 5 მლ 0.5% (5 მგ/მლ) პროკაინის ჰიდროქლორიდის ხსნარს. ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, თითოეულ კოლოფში 10 ამპულაა.

ATC N01BA01 ·

ნოვოკაინი (პროკაინი) ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალებების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის ბლოკავს ნერვული იმპულსების გატარებას, რითაც იწვევს მგრძნობელობისა და ტკივილის დაქვეითებას კონკრეტულ არეში. ძირითადად გამოიყენება:

• მცირე ქირურგიული ჩარევებისას (მაგ. კანზე კისტის ამოკვეთა).
• სტომატოლოგიური მანიპულაციებისას (კბილის ამოღება, მკურნალობა).
• ტკივილის შესამსუბუქებლად ნერვის ბლოკადის დროს.
• ზოგიერთ დიაგნოსტიკურ პროცედურაში.

ATC კლასიფიკაცია: N01BA01 - პროკაინი.

ნოვოკაინი (პროკაინი) სწრაფად მეტაბოლიზდება პლაზმაში და ღვიძლში ესთერაზების (განსაკუთრებით ფსევდოქოლინესთერაზას) მიერ პარა-ამინობენზოის მჟავად (PABA) და დიეთილამინოეთანოლად. PABA გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით შარდში, ხოლო დიეთილამინოეთანოლი მეტაბოლიზდება ღვიძლში და ასევე გამოიყოფა თირკმელებით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 40-60 წუთს. პრეპარატის აბსორბცია დამოკიდებულია შეყვანის ადგილზე და დოზაზე. სისტემური აბსორბციის შემდეგ, განაწილება ხდება ქსოვილებში, თუმცა ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში და გულში მისი კონცენტრაცია უფრო დაბალია, ვიდრე სხვა ადგილობრივ ანესთეტიკებში, რაც განაპირობებს მის შედარებით დაბალ ტოქსიკურობას.

ნოვოკაინი (პროკაინი) ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალებების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის ბლოკავს ნერვული იმპულსების გატარებას, რითაც იწვევს მგრძნობელობისა და ტკივილის დაქვეითებას კონკრეტულ არეში. ძირითადად გამოიყენება:

• მცირე ქირურგიული ჩარევებისას (მაგ. კანზე კისტის ამოკვეთა).
• სტომატოლოგიური მანიპულაციებისას (კბილის ამოღება, მკურნალობა).
• ტკივილის შესამსუბუქებლად ნერვის ბლოკადის დროს.
• ზოგიერთ დიაგნოსტიკურ პროცედურაში.

ATC კლასიფიკაცია: N01BA01 - პროკაინი.

❌ არ მიიღოთ ნოვოკაინი, თუ:

• გაქვთ ალერგია პროკაინზე, სხვა ამინო-ბენზოატის ჯგუფის ადგილობრივ ანესთეტიკებზე (მაგ. ბენზოკაინი) ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე.
• გაქვთ მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა.
• გაქვთ სისხლის შედედების დარღვევები ან იღებთ ანტიკოაგულანტებს.
• გაქვთ მიასთენია გრავისი.
• გაქვთ მძიმე გულის ან სისხლძარღვთა დაავადებები.

⚠ სიფრთხილით გამოიყენება, თუ:

• გაქვთ გულის რიტმის დარღვევები.
• გაქვთ ეპილეფსია ან კრუნჩხვებისადმი მიდრეკილება.
• ხართ ხანდაზმული პაციენტი.

დოზირება დამოკიდებულია პროცედურის ტიპზე და პაციენტის მდგომარეობაზე. ზრდასრულებში, ადგილობრივი ინფილტრაციული ანესთეზიისათვის, ჩვეულებრივი საწყისი დოზაა 5-10 მლ 0.5% ხსნარი (25-50 მგ). მაქსიმალური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 100 მგ (20 მლ 0.5% ხსნარი) ერთ მიღებაზე, ხოლო დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 200 მგ-ს (40 მლ 0.5% ხსნარი). თირკმლის უკმარისობის დროს (CrCl < 30 მლ/წთ): პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული ან საჭიროა დოზის მნიშვნელოვანი შემცირება და სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობის დროს (Child-Pugh კლასი B-C): საჭიროა დოზის კორექცია და მონიტორინგი. პრეპარატი შეჰყავთ მხოლოდ ინტრავენურად, ინტრამუსკულარულად ან კანქვეშ ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. არ გამოიყენება ინტრავენურად, როგორც ანესთეტიკი, მხოლოდ როგორც ანტიარითმული საშუალება (რაც ამ პრეპარატის შემთხვევაში არ არის ძირითადი ჩვენება).

ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტები შეიძლება მოიცავდეს:

• ადგილობრივი რეაქციები ინექციის ადგილას: სიწითლე, შეშუპება, ტკივილი.
• თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი.
• გულისრევა, პირღებინება.

იშვიათი, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები მოითხოვს დაუყოვნებლივ სამედიცინო დახმარებას:

• ალერგიული რეაქციები: გამონაყარი, ქავილი, ჭინჭრის ციება, ანაფილაქსიური შოკი (სუნთქვის გაძნელება, სახის, ტუჩების, ენის ან ყელის შეშუპება).
• ცენტრალური ნერვული სისტემის აღგზნება ან დათრგუნვა: კრუნჩხვები, დაბნეულობა, ძილიანობა, არტერიული წნევის დაქვეითება, გულისცემის დარღვევა.

ნოვოკაინის ჭარბი დოზის ან სწრაფი ინტრავენური შეყვანისას შეიძლება განვითარდეს ტოქსიკური რეაქციები, მათ შორის: თავბრუსხვევა, პირის ღრუს დაბუჟება, გულისრევა, ღებინება, კიდურების დაბუჟება, კუნთების კანკალი, კრუნჩხვები, არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითება, გულისცემის დარღვევა, სუნთქვის გაჩერება.

თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზაზე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას ან დარეკეთ სასწრაფო დახმარებაზე (112).

• სხვა ადგილობრივი ანესთეტიკები: ერთობლივმა გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს სისტემური ტოქსიკურობის რისკი. საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია.
• სულფა წამლები: პროკაინი შეიძლება ამცირებდეს სულფა წამლების ანტიბაქტერიულ ეფექტს. მოერიდეთ ერთობლივ მიღებას.
• ანტიკოაგულანტები (მაგ. ვარფარინი, ჰეპარინი): ზრდის სისხლდენის რისკს ინექციის ადგილას და ზოგადად.
• ბეტა-ბლოკატორები: ზრდის ადგილობრივი ანესთეტიკების ტოქსიკურობის რისკს. საჭიროა მონიტორინგი.
• მედიკამენტები, რომლებიც გავლენას ახდენენ ქოლინესთერაზაზე: შეიძლება შეცვალონ პროკაინის მეტაბოლიზმი და გაზარდონ ტოქსიკურობა.

❌ არ მიიღოთ ნოვოკაინი, თუ:

• გაქვთ ალერგია პროკაინზე, სხვა ამინო-ბენზოატის ჯგუფის ადგილობრივ ანესთეტიკებზე (მაგ. ბენზოკაინი) ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე.
• გაქვთ მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა.
• გაქვთ სისხლის შედედების დარღვევები ან იღებთ ანტიკოაგულანტებს.
• გაქვთ მიასთენია გრავისი.
• გაქვთ მძიმე გულის ან სისხლძარღვთა დაავადებები.

⚠ სიფრთხილით გამოიყენება, თუ:

• გაქვთ გულის რიტმის დარღვევები.
• გაქვთ ეპილეფსია ან კრუნჩხვებისადმი მიდრეკილება.
• ხართ ხანდაზმული პაციენტი.

ორსულობის დროს ნოვოკაინის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. პროკაინი კვეთს პლაცენტას. FDA კატეგორია: C (ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა ტერატოგენული ან ემბრიოციდური ეფექტი, მაგრამ არ არსებობს ადეკვატური და კარგად კონტროლირებადი კვლევები ორსულ ქალებში). პირველ ტრიმესტრში გამოყენება არ არის რეკომენდებული. ლაქტაციის პერიოდში: პროკაინი გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. თუ პრეპარატი გამოიყენება, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს ან დროებით შეჩერდეს, განსაკუთრებით თუ დოზა მაღალია ან მკურნალობა ხანგრძლივია. ნებისმიერ შემთხვევაში, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ექიმმა.

ნოვოკაინის გამოყენება ბავშვებში, განსაკუთრებით მცირე ასაკის, საჭიროებს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და ექიმის მეთვალყურეობას. დოზირება უნდა მოხდეს ბავშვის ასაკისა და წონის მიხედვით. 0.5% ხსნარის გამოყენება 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში არ არის რეკომენდებული, თუ ეს აბსოლუტურად აუცილებელი არ არის და არ ხდება ექიმის მჭიდრო მეთვალყურეობის ქვეშ. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში დოზა უნდა შემცირდეს ზრდასრულთა დოზასთან შედარებით. ზუსტი დოზირების სქემა ბავშვებისთვის არ არის დადგენილი და უნდა განისაზღვროს ინდივიდუალურად.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) ნოვოკაინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. ხშირად აღინიშნება თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითება, რაც აფერხებს პრეპარატის მეტაბოლიზმსა და ექსკრეციას. ამან შეიძლება გაზარდოს სისტემური ტოქსიკურობის რისკი. რეკომენდებულია დოზის შემცირება და პაციენტის მდგომარეობის მჭიდრო მონიტორინგი, განსაკუთრებით გულ-სისხლძარღვთა და ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციების მხრივ. Polypharmacy-ის მქონე პაციენტებში ურთიერთქმედების რისკი იზრდება.

ნოვოკაინმა, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით ან სისტემური შეწოვის შემთხვევაში, შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის დათრგუნვა ან აღგზნება, რაც ვლინდება თავბრუსხვევით, ძილიანობით, დაბნეულობით ან კრუნჩხვებით. ამ ეფექტების გამო, პრეპარატის გამოყენების შემდეგ რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ სრულად არ აღდგება ნორმალური ფუნქციონირება.

პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ამპულა არ უნდა ინახებოდეს.

წარმოების თარიღიდან პრეპარატის ვარგისიანობის ვადაა 3 წელი. ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულა არ უნდა ინახებოდეს და უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.