ნელადექსი

ნელადექსი (ნელადექსი)

dexamethasone (dexamethasone) — ATC: S01BA01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: dexamethasone (dexamethasone) — .

ნელადექსის ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ზედაპირის მქონე ტაბლეტები. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 0.5 მგ ან 4 მგ დექსამეტაზონს. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. შეფუთვა შეიძლება იყოს 2 ან 3 ბლისტერი მუყაოს კოლოფში.

ATC S01BA01 ·

ნელადექსი შეიცავს დექსამეტაზონს, გლუკოკორტიკოსტეროიდს, რომელიც ებრძვის ანთებას ორგანიზმში. იგი თრგუნავს იმუნურ სისტემას და ამცირებს ანთების გამომწვევი ნივთიერებების გამომუშავებას. გამოიყენება სხვადასხვა მდგომარეობების სამკურნალოდ, მათ შორის:

• რევმატული დაავადებები: რევმატოიდული ართრიტი, ოსტეოართრიტი.
• ალერგიული დაავადებები: მძიმე ალერგიული რეაქციები, ანგიონევროზული შეშუპება, ანაფილაქსია.
• სასუნთქი გზების დაავადებები: ბრონქული ასთმა, ქრონიკული ბრონქიტი.
• კანის დაავადებები: ეგზემა, ფსორიაზი, დერმატიტი.
• სხვა: თვალის ანთებები, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები.

დექსამეტაზონი ინიშნება ექიმის მიერ, როდესაც სხვა, ნაკლებად ძლიერი პრეპარატები არაეფექტურია. ის ამცირებს შეშუპებას, სიწითლეს და ტკივილს, რომელიც თან ახლავს ანთებით პროცესებს.

დექსამეტაზონი კარგად შეიწოვება პერორალურად მიღებისას, ბიოშეღწევადობა აღწევს 80-90%-ს. მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა 1-2 საათში. განაწილება ხდება ფართოდ ორგანიზმში, უკავშირდება პლაზმის ცილებს (ძირითადად ალბუმინს) 77%-ით. მეტაბოლიზმი ძირითადად ხდება ღვიძლში არააქტიური მეტაბოლიტების წარმოქმნით, CYP3A4 ფერმენტის მონაწილეობით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი შეადგენს დაახლოებით 1.5-3.5 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით, უმნიშვნელო რაოდენობა გამოიყოფა უცვლელი სახით.

ნელადექსი შეიცავს დექსამეტაზონს, გლუკოკორტიკოსტეროიდს, რომელიც ებრძვის ანთებას ორგანიზმში. იგი თრგუნავს იმუნურ სისტემას და ამცირებს ანთების გამომწვევი ნივთიერებების გამომუშავებას. გამოიყენება სხვადასხვა მდგომარეობების სამკურნალოდ, მათ შორის:

• რევმატული დაავადებები: რევმატოიდული ართრიტი, ოსტეოართრიტი.
• ალერგიული დაავადებები: მძიმე ალერგიული რეაქციები, ანგიონევროზული შეშუპება, ანაფილაქსია.
• სასუნთქი გზების დაავადებები: ბრონქული ასთმა, ქრონიკული ბრონქიტი.
• კანის დაავადებები: ეგზემა, ფსორიაზი, დერმატიტი.
• სხვა: თვალის ანთებები, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები.

დექსამეტაზონი ინიშნება ექიმის მიერ, როდესაც სხვა, ნაკლებად ძლიერი პრეპარატები არაეფექტურია. ის ამცირებს შეშუპებას, სიწითლეს და ტკივილს, რომელიც თან ახლავს ანთებით პროცესებს.

❌ არ მიიღოთ ნელადექსი, თუ:

• გაქვთ ალერგია დექსამეტაზონზე ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალ სხვა ნივთიერებებზე.
• გაქვთ აქტიური სისტემური სოკოვანი ინფექცია.
• გაქვთ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის წყლულოვანი დაავადება (მწვავე ფაზაში).
• ბოლო 1 თვის განმავლობაში ჩატარებული გაქვთ ცოცხალი ვაქცინით იმუნიზაცია.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაწუხებთ დიაბეტი.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა.
• გაწუხებთ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა.
• გაქვთ ოსტეოპოროზი.
• გაქვთ ტუბერკულოზი ან სხვა ქრონიკული ინფექციები.
• ჩაგიტარდათ ოპერაცია ან გეგმავთ ოპერაციას.
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.

მოზრდილებში საწყისი დოზა მერყეობს 0.5 მგ-დან 9 მგ-მდე დღეში, გაყოფილი რამდენიმე მიღებაზე, მდგომარეობის სიმძიმის მიხედვით. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია უფრო მაღალი დოზების გამოყენება. შემანარჩუნებელი დოზა განისაზღვრება ინდივიდუალურად. მიღება ხდება პერორალურად, საკვების მიუხედავად, სასურველია დილით. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl <50 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (Child-Pugh A, B, C) დექსამეტაზონის კლირენსი შეიძლება შემცირდეს, ამიტომ საჭიროა დოზის შემცირება და მონიტორინგი.

დექსამეტაზონის მიღებისას შესაძლოა გამოვლინდეს მრავალი გვერდითი მოვლენა, განსაკუთრებით ხანგრძლივი ან მაღალი დოზით მიღებისას. ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%):

• გაძლიერებული მადა, წონის მატება.
• განწყობის ცვლილებები, უძილობა, ნერვიულობა.
• კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი, გულძმარვა.
• კანის ცვლილებები (აკნე, გათხელება).
• კუნთების სისუსტე.

სერიოზული გვერდითი მოვლენები (დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს)

• ინფექციებისადმი მგრძნობელობის მომატება, ცხელება, ყელის ტკივილი.
• სისხლდენა კუჭ-ნაწლავიდან (შავი, ფისოვანი განავალი, ღებინება სისხლით).
• ოსტეოპოროზი (ძვლების სიმყიფე), მოტეხილობები.
• მაღალი არტერიული წნევა, გულის შეშუპება.
• სისხლში შაქრის დონის მომატება (დიაბეტის სიმპტომები).
• ფსიქიკური აშლილობები (ჰალუცინაციები, დეპრესია).
• თვალის პრობლემები (გლაუკომა, კატარაქტა).

დექსამეტაზონის დოზის გადაჭარბების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: აგზნებულობას, შფოთვას, პირის სიმშრალეს, გულისრევას, ღებინებას, ტკივილს მუცლის არეში, თავის ტკივილს, თავბრუსხვევას. თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. მიიტანეთ წამლის შეფუთვა ექიმთან.

დექსამეტაზონმა შესაძლოა ურთიერთქმედება მოახდინოს სხვა მედიკამენტებთან, რაც ზრდის გვერდითი მოვლენების რისკს ან ამცირებს მკურნალობის ეფექტურობას:

• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), როგორიცაა იბუპროფენი, ასპირინი: ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკს.
• სისხლის გამათხელებლები (ანტიკოაგულანტები), როგორიცაა ვარფარინი: ზრდის სისხლდენის რისკს.
• დიაბეტის საწინააღმდეგო პრეპარატები: დექსამეტაზონმა შეიძლება გაზარდოს სისხლში შაქრის დონე, რაც მოითხოვს დიაბეტის საწინააღმდეგო თერაპიის კორექციას.
• ზოგიერთი ანტიბიოტიკი და სოკოს საწინააღმდეგო საშუალება: შეიძლება გააძლიეროს ან შეასუსტოს დექსამეტაზონის მოქმედება.
• **აცნობეთ ექიმს ყველა იმ მედიკამენტის, ვიტამინისა თუ მცენარეული დანამატის შესახებ, რომელსაც იღებთ.

❌ არ მიიღოთ ნელადექსი, თუ:

• გაქვთ ალერგია დექსამეტაზონზე ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალ სხვა ნივთიერებებზე.
• გაქვთ აქტიური სისტემური სოკოვანი ინფექცია.
• გაქვთ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის წყლულოვანი დაავადება (მწვავე ფაზაში).
• ბოლო 1 თვის განმავლობაში ჩატარებული გაქვთ ცოცხალი ვაქცინით იმუნიზაცია.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაწუხებთ დიაბეტი.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა.
• გაწუხებთ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა.
• გაქვთ ოსტეოპოროზი.
• გაქვთ ტუბერკულოზი ან სხვა ქრონიკული ინფექციები.
• ჩაგიტარდათ ოპერაცია ან გეგმავთ ოპერაციას.
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.

FDA კატეგორია C. დექსამეტაზონი კვეთს პლაცენტურ ბარიერს. ორსულობის დროს, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. დექსამეტაზონის ხანგრძლივმა გამოყენებამ ორსულობისას შეიძლება გამოიწვიოს ნაყოფის ზრდის შეფერხება და თირკმელზედა ჯირკვლის ჰიპოფუნქცია. დექსამეტაზონი გადადის დედის რძეში, ამიტომ ძუძუთი კვების პერიოდში მისი გამოყენება რეკომენდებული არ არის, ან საჭიროა კვების შეწყვეტა. ექიმის გადაწყვეტილება უნდა ეფუძნებოდეს დედისა და ნაყოფის/ჩვილის რისკ-სარგებლის შეფასებას.

ბავშვებში დექსამეტაზონის გამოყენება ხდება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზირება დამოკიდებულია ასაკზე, წონაზე და დაავადების სიმძიმეზე. ზოგადი რეკომენდაცია ბავშვებისთვის არის 0.01-0.3 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი 2-4 მიღებაზე. ხანგრძლივი გამოყენებისას ბავშვებში შესაძლებელია ზრდის შეფერხება, ამიტომ საჭიროა ზრდის მონიტორინგი. 1 წლამდე ასაკის ჩვილებში სიფრთხილეა საჭირო.

65 წელზე უფროს პაციენტებში, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების შემთხვევაში, რეკომენდებულია დოზის შემცირება და ფრთხილი მონიტორინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში იზრდება გვერდითი მოვლენების, როგორიცაა ოსტეოპოროზი, ჰიპერტენზია, კატარაქტა და გლუკოზის ტოლერანტობის დაქვეითება, რისკი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში აუცილებელია ურთიერთქმედებების გათვალისწინება.

დექსამეტაზონმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, ან განწყობის ცვლილებები. ამიტომ, პაციენტებს, რომლებიც იღებენ დექსამეტაზონს, ურჩევენ თავი შეიკავონ პოტენციურად სახიფათო საქმიანობებისგან, რომლებიც მოითხოვენ ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას, როგორიცაა ავტომობილის მართვა ან მექანიზმებთან მუშაობა, სანამ არ გაარკვევენ პრეპარატის ზემოქმედებას მათზე.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისა და ტენისგან დაცულ ადგილას. დაუშვებელია გაყინვა. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა დამოკიდებულია მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, მაგრამ ზოგადად არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს.

წარმოების თარიღიდან შენახვის ვადა შეადგენს 3 წელს. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა შეზღუდულია და უნდა იქნას გათვალისწინებული გამოყენებისას.