ნატრიუმის ქლორიდი 0.9%

Sodium Chloride (ნატრიუმის ქლორიდი)

ნატრიუმის ქლორიდი (Sodium Chloride) — ATC: A12CA01

ampoule · 0.9%

აქტიური ნივთიერება: Sodium Chloride (ნატრიუმის ქლორიდი) — 0.9%.

0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი არის უფერო, გამჭვირვალე სითხე. ის მოწოდებულია სტერილურ მინის ამპულებში, სხვადასხვა მოცულობით (მაგ., 5 მლ, 10 მლ, 20 მლ). თითოეული ამპულა განკუთვნილია ერთჯერადი გამოყენებისთვის. შეფუთვა არის მუყაოს კოლოფი, რომელიც შეიცავს გარკვეული რაოდენობის ამპულებს.

ATC A12CA01 ·

0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი, ასევე ცნობილი როგორც ფიზიოლოგიური ხსნარი, არის მარილიანი წყლის სტერილური ხსნარი, რომელიც გამოიყენება სხეულის სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის შესანარჩუნებლად და აღსადგენად. იგი გამოიყენება სხვადასხვა მდგომარეობის დროს, როდესაც პაციენტს აღენიშნება სითხის დეფიციტი ან ელექტროლიტური დარღვევები, როგორიცაა: დეჰიდრატაცია (გამოწვეული ღებინებით, დიარეით, ჭარბი ოფლიანობით, დამწვრობით), შოკური მდგომარეობები, ორგანიზმიდან სისხლის დიდი რაოდენობით დანაკარგის შემდგომი აღდგენა. ინტრავენური შეყვანა ეხმარება სისხლის მოცულობის შენარჩუნებაში. გარდა ამისა, ხსნარი გამოიყენება როგორც სატრანსპორტო საშუალება სხვა ინტრავენური მედიკამენტების გასახსნელად და ინექციისთვის, ასევე ადგილობრივად ჭრილობების, თვალების ან ცხვირის გასასვლელების დასაბანად და გასაწმენდად.

ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარი არის ფიზიოლოგიური ხსნარი, რომელიც არ მეტაბოლიზდება ორგანიზმში. ნატრიუმი და ქლორიდი არის ორგანიზმის ძირითადი ელექტროლიტები, რომლებიც ნაწილდება უჯრედგარე სივრცეში. აბსორბცია ხდება ინტრავენური შეყვანისას მყისიერად. განაწილება ხდება სისხლის მიმოქცევისა და უჯრედგარე სითხეში. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელების გზით, შარდთან ერთად. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) დამოკიდებულია ორგანიზმის ელექტროლიტური ბალანსის მდგომარეობაზე და თირკმლის ფუნქციაზე. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას, ნატრიუმისა და სითხის შეკავება შეიძლება გაიზარდოს.

0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი, ასევე ცნობილი როგორც ფიზიოლოგიური ხსნარი, არის მარილიანი წყლის სტერილური ხსნარი, რომელიც გამოიყენება სხეულის სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის შესანარჩუნებლად და აღსადგენად. იგი გამოიყენება სხვადასხვა მდგომარეობის დროს, როდესაც პაციენტს აღენიშნება სითხის დეფიციტი ან ელექტროლიტური დარღვევები, როგორიცაა: დეჰიდრატაცია (გამოწვეული ღებინებით, დიარეით, ჭარბი ოფლიანობით, დამწვრობით), შოკური მდგომარეობები, ორგანიზმიდან სისხლის დიდი რაოდენობით დანაკარგის შემდგომი აღდგენა. ინტრავენური შეყვანა ეხმარება სისხლის მოცულობის შენარჩუნებაში. გარდა ამისა, ხსნარი გამოიყენება როგორც სატრანსპორტო საშუალება სხვა ინტრავენური მედიკამენტების გასახსნელად და ინექციისთვის, ასევე ადგილობრივად ჭრილობების, თვალების ან ცხვირის გასასვლელების დასაბანად და გასაწმენდად.

არ გამოიყენოთ ნატრიუმის ქლორიდი 0.9% ხსნარი, თუ გაქვთ ალერგია ნატრიუმის ქლორიდის მიმართ. სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა, რადგან ამან შეიძლება გააუარესოს მდგომარეობა სითხისა და ნატრიუმის შეკავების გამო. პაციენტებში ჰიპერტენზიით (მაღალი არტერიული წნევით), გულის შეგუბებითი უკმარისობით ან პერიფერიული შეშუპებით, ხსნარის გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. პაციენტები, რომლებსაც აქვთ დეჰიდრატაციის მძიმე ფორმა ან ელექტროლიტური დისბალანსი, უნდა იმყოფებოდნენ სამედიცინო პერსონალის მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ.

დოზირება და შეყვანის სიჩქარე დამოკიდებულია პაციენტის კლინიკურ მდგომარეობაზე, ასაკზე, წონაზე და სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსის საჭიროებაზე. ზრდასრულ პაციენტებში, დეჰიდრატაციის ან სისხლის მოცულობის შესანარჩუნებლად, საწყისი დოზა შეიძლება იყოს 500 მლ-დან 1000 მლ-მდე, შეყვანილი 1-3 საათის განმავლობაში. მაქსიმალური დღიური დოზა არ არის მკაცრად განსაზღვრული და დამოკიდებულია ინდივიდუალურ საჭიროებაზე და თირკმლის ფუნქციაზე. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl < 50 მლ/წთ) საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია, რათა თავიდან იქნას აცილებული სითხისა და ნატრიუმის შეკავება. ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (Child-Pugh A, B, C) დოზირება ასევე უნდა მოხდეს სიფრთხილით, განსაკუთრებით თუ არსებობს შეშუპების ან ასციტის რისკი. პრეპარატი შეჰყავთ ინტრავენურად, წვეთოვნად (ინფუზია). ადგილობრივი გამოყენებისას (ჭრილობის დასაბანად, ცხვირის გასახსნელად) გამოიყენება შესაბამისი მოცულობა ექიმის რეკომენდაციით.

ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის ინტრავენური შეყვანისას, განსაკუთრებით სწრაფი ინფუზიის ან დიდი მოცულობის მიღებისას, შესაძლოა განვითარდეს გვერდითი მოვლენები, რომლებიც დაკავშირებულია ორგანიზმში სითხისა და მარილის ჭარბად შეყვანასთან. ხშირი გვერდითი მოვლენებია: შეშუპება (განსაკუთრებით კიდურებში), სისხლის წნევის მომატება, ქოშინი (სითხის დაგროვების გამო ფილტვებში). იშვიათად, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები შეიძლება მოიცავდეს: ჰიპერნატრიემიას (სისხლში ნატრიუმის დონის მომატება), ჰიპერქლორემიას (სისხლში ქლორის დონის მომატება), გულის უკმარისობის გამწვავებას, თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებას. თუ შეამჩნევთ სუნთქვის გაძნელებას, ძლიერ შეშუპებას ან გულის რიტმის დარღვევას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.

ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის ჭარბი დოზის მიღებამ, განსაკუთრებით ინტრავენური შეყვანისას, შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპერნატრიემია (სისხლში ნატრიუმის დონის მომატება) და ჰიპერქლორემია (სისხლში ქლორის დონის მომატება). სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: ძლიერ წყურვილს, პირის სიმშრალეს, თავის ტკივილს, გულისრევას, ღებინებას, კუნთების სისუსტეს, აგზნებას, ლეთარგიას, კრუნჩხვებს და კომას. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია ფილტვების შეშუპება და გულის უკმარისობა. თუ არსებობს ჭარბი დოზის ეჭვი, დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ ხსნარის შეყვანა და მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას. საჭიროა სისხლში ელექტროლიტების დონის მონიტორინგი და შესაბამისი თერაპია, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს სითხის შეზღუდვას და დიურეზულების გამოყენებას.

ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის ურთიერთქმედებები ძირითადად დაკავშირებულია სხვა პრეპარატებთან, რომლებიც გავლენას ახდენენ სითხისა და ელექტროლიტების ბალანსზე. 1. კორტიკოსტეროიდები: ამ პრეპარატებს შეუძლიათ ნატრიუმისა და სითხის შეკავების გაძლიერება, რაც ზრდის შეშუპებისა და მაღალი არტერიული წნევის რისკს. 2. ლითიუმი: ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარის ინფუზიამ შეიძლება გაზარდოს ლითიუმის ექსკრეცია (ორგანიზმიდან გამოყოფა), რაც ამცირებს მის თერაპიულ ეფექტურობას. 3. სხვა ინტრავენური ხსნარები: ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი ხშირად გამოიყენება სხვა პრეპარატების გასახსნელად, თუმცა აუცილებელია შემოწმდეს თავსებადობა და არ მოხდეს შეუთავსებელი ნივთიერებების შერევა. 4. შარდმდენები: ზოგიერთი შარდმდენი პრეპარატი (განსაკუთრებით მარილის გამომყოფი) შეიძლება ურთიერთქმედებდეს ნატრიუმის ქლორიდთან და გამოიწვიოს ელექტროლიტური დისბალანსი.

არ გამოიყენოთ ნატრიუმის ქლორიდი 0.9% ხსნარი, თუ გაქვთ ალერგია ნატრიუმის ქლორიდის მიმართ. სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა, რადგან ამან შეიძლება გააუარესოს მდგომარეობა სითხისა და ნატრიუმის შეკავების გამო. პაციენტებში ჰიპერტენზიით (მაღალი არტერიული წნევით), გულის შეგუბებითი უკმარისობით ან პერიფერიული შეშუპებით, ხსნარის გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. პაციენტები, რომლებსაც აქვთ დეჰიდრატაციის მძიმე ფორმა ან ელექტროლიტური დისბალანსი, უნდა იმყოფებოდნენ სამედიცინო პერსონალის მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ.

ორსულობის დროს ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში და ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. FDA კატეგორია: A (ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა რისკი ნაყოფზე, თუმცა არ არსებობს ადეკვატური და კარგად კონტროლირებადი კვლევები ორსულ ქალებში). პირველ, მეორე და მესამე ტრიმესტრში ნაყოფზე პირდაპირი ტოქსიკური ეფექტი არ არის მოსალოდნელი, თუმცა დედის ორგანიზმში სითხისა და ელექტროლიტების დისბალანსმა შეიძლება ირიბად იმოქმედოს ორსულობაზე. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება ითვლება უსაფრთხოდ, რადგან ნატრიუმის ქლორიდი არ გამოიყოფა დედის რძეში. თუმცა, ნებისმიერი ინტრავენური თერაპია ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში უნდა განიხილებოდეს ინდივიდუალურად ექიმის მიერ, რისკებისა და სარგებლის შეფასებით.

0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი ფართოდ გამოიყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში დეჰიდრატაციისა და ელექტროლიტური დარღვევების სამკურნალოდ. დოზირება დამოკიდებულია ბავშვის ასაკზე, წონაზე და კლინიკურ მდგომარეობაზე. ახალშობილებსა და ჩვილებში განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რათა თავიდან იქნას აცილებული სითხის გადატვირთვა და ჰიპერნატრიემია. დოზა და შეყვანის სიჩქარე უნდა განისაზღვროს პედიატრის მიერ. ზოგადად, დოზა გამოითვლება კგ სხეულის წონაზე. მაგალითად, დეჰიდრატაციის სამკურნალოდ, საწყისი დოზა შეიძლება იყოს 10-20 მლ/კგ, შეყვანილი 1-2 საათის განმავლობაში. ზუსტი დოზირებისთვის აუცილებელია პედიატრის კონსულტაცია.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის გამოყენებისას საჭიროა განსაკუთრებული სიფრთხილე, რადგან მათ ხშირად აღენიშნებათ თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება, გულის უკმარისობა და იყენებენ პოლიფარმაციას. ამან შეიძლება გაზარდოს სითხისა და ნატრიუმის შეკავების რისკი, რაც გამოიწვევს შეშუპებას, არტერიული წნევის მატებას და გულის უკმარისობის გამწვავებას. რეკომენდებულია დოზის შემცირება და შეყვანის სიჩქარის შენელება. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინი, შარდოვანა) და ელექტროლიტების დონის (განსაკუთრებით ნატრიუმის) რეგულარული მონიტორინგი. ექიმმა უნდა შეაფასოს პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობა და საჭიროებები.

ნატრიუმის ქლორიდის 0.9% ხსნარის ინტრავენური შეყვანა, როგორც წესი, არ ახდენს გავლენას სატრანსპორტო საშუალების მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე, თუ პაციენტი არ განიცდის ძლიერ გვერდით მოვლენებს, როგორიცაა თავბრუსხვევა, გულისრევა ან სისუსტე. თუმცა, თუ პრეპარატი გამოიყენება მძიმე დეჰიდრატაციის ან ელექტროლიტური დისბალანსის სამკურნალოდ, პაციენტის ზოგადი მდგომარეობა შეიძლება იყოს ისეთი, რომ მართვა ან მექანიზმებთან მუშაობა არ იყოს რეკომენდებული. ნებისმიერი ეჭვის შემთხვევაში, პაციენტმა უნდა მიმართოს ექიმს.

0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე, 15-25°C (59-77°F) ფარგლებში. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და სიცივისგან. ამპულები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში. არ გამოიყენოთ პრეპარატი, თუ ხსნარი მოღრუბლულია ან შეიცავს ნაწილაკებს. გახსნილი ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ, რადგან ის არ შეიცავს კონსერვანტებს. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას.

წარმოების თარიღიდან შენახვის ვადა, როგორც წესი, შეადგენს 2-5 წელს, მწარმოებლის მიხედვით. ამპულაზე მითითებული ვადის გასვლის თარიღის შემდეგ პრეპარატის გამოყენება დაუშვებელია. გახსნის შემდგომი შენახვის ვადა არ ვრცელდება, რადგან ამპულა განკუთვნილია ერთჯერადი გამოყენებისთვის და უნდა იქნას გამოყენებული გახსნისთანავე.