ნატრიუმის ბიკარბონატი 8.4%

Sodium Bicarbonate (ნატრიუმის ბიკარბონატი)

ნატრიუმის ბიკარბონატი (Sodium bicarbonate) — ATC: A02AB02

vial · 8.4%

აქტიური ნივთიერება: Sodium bicarbonate (ნატრიუმის ბიკარბონატი) — 8.4%.

8.4% ნატრიუმის ბიკარბონატის ხსნარი მოწოდებულია სტერილურ მინის ფლაკონებში (vials). ხსნარი არის უფერო, გამჭვირვალე. თითოეული ფლაკონი შეიცავს გარკვეული მოცულობის (მაგ., 50 მლ) ხსნარს, რომელიც განკუთვნილია ინტრავენური შეყვანისთვის. შეფუთვა უზრუნველყოფს სტერილურობას და პრეპარატის უსაფრთხოებას გამოყენებამდე.

ATC A02AB02 ·

ნატრიუმის ბიკარბონატი (სოდა) ძირითადად გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში მძიმე მეტაბოლური აციდოზის (სისხლის მომატებული მჟავიანობის) სამკურნალოდ. ის მოქმედებს როგორც სისტემური ანტაციდი, რომელიც აბალანსებს ორგანიზმის pH-ს. პერორალურად მიღებისას ამცირებს კუჭის წვენის მჟავიანობას, რითაც ხსნის გულძმარვას და დისკომფორტს. ATC კლასიფიკაციით, ის მიეკუთვნება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებების სამკურნალო საშუალებებს, კერძოდ, მჟავიანობასთან დაკავშირებული დარღვევების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ბიკარბონატის იონების უნარს, გაანეიტრალოს ჭარბი მჟავა.

ნატრიუმის ბიკარბონატი პერორალურად მიღებისას ნეიტრალიზდება კუჭის მჟავასთან, წარმოქმნის ნატრიუმის ქლორიდს, წყალს და ნახშირორჟანგს. ბიკარბონატის იონები შეიწოვება ნაწლავებიდან და შედის სისხლის მიმოქცევაში, სადაც მონაწილეობს მჟავა-ტუტოვანი ბალანსის რეგულაციაში. ინტრავენურად შეყვანისას, ბიკარბონატის იონები უშუალოდ ხვდება სისხლში და იწყებს მოქმედებას. მეტაბოლიზმი არ ხდება, რადგან ის არის ბუნებრივი იონი. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, ბიკარბონატის იონების რეაბსორბციით ან ექსკრეციით, pH-ის მიხედვით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) დამოკიდებულია ორგანიზმის მჟავა-ტუტოვან ბალანსზე და თირკმლის ფუნქციაზე, მაგრამ ზოგადად მოკლეა.

ნატრიუმის ბიკარბონატი (სოდა) ძირითადად გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში მძიმე მეტაბოლური აციდოზის (სისხლის მომატებული მჟავიანობის) სამკურნალოდ. ის მოქმედებს როგორც სისტემური ანტაციდი, რომელიც აბალანსებს ორგანიზმის pH-ს. პერორალურად მიღებისას ამცირებს კუჭის წვენის მჟავიანობას, რითაც ხსნის გულძმარვას და დისკომფორტს. ATC კლასიფიკაციით, ის მიეკუთვნება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებების სამკურნალო საშუალებებს, კერძოდ, მჟავიანობასთან დაკავშირებული დარღვევების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ბიკარბონატის იონების უნარს, გაანეიტრალოს ჭარბი მჟავა.

არ გამოიყენოთ ნატრიუმის ბიკარბონატი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა, ასევე მაღალი არტერიული წნევა ან შეშუპებისადმი მიდრეკილება, რადგან ის შეიცავს ნატრიუმს. არ მიიღოთ ექიმის დანიშნულების გარეშე, განსაკუთრებით ინტრავენური ფორმა. პერორალური მიღებისას, მოერიდეთ ერთდროულად სხვა წამლების მიღებას, რადგან მან შეიძლება შეცვალოს მათი შეწოვა.

პერორალური მიღება: 300 მგ-1 გ დღეში, 1-3-ჯერადი დოზით, კუჭის მჟავიანობის შესამცირებლად. ინტრავენური შეყვანა: მძიმე მეტაბოლური აციდოზის დროს, საწყისი დოზა შეადგენს 1 მმოლ/კგ სხეულის მასაზე, რომელიც შეჰყავთ ნელა, 1-2 საათის განმავლობაში. დოზა უნდა კორეგირდეს სისხლის pH და ბიკარბონატის დონის მიხედვით. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl < 50 მლ/წთ) საჭიროა სიფრთხილე ნატრიუმის დატვირთვის გამო. ღვიძლის უკმარისობის დროს (Child-Pugh A, B, C) დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუმცა სიფრთხილეა რეკომენდებული. მიღების ხერხი: ინტრავენური შეყვანა უნდა მოხდეს მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებაში კვალიფიციური პერსონალის მიერ. პერორალური მიღება შესაძლებელია ექიმის მითითებით.

ხშირი გვერდითი მოვლენები, განსაკუთრებით პერორალური მიღებისას, მოიცავს შებერილობას, გაზების მომატებულ გამოყოფას და კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტს. ინტრავენური შეყვანისას შესაძლებელია ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევა, როგორიცაა ჰიპერნატრიემია (სისხლში ნატრიუმის მომატება) და ჰიპოკალემია (სისხლში კალიუმის დაქვეითება). იშვიათად, მაგრამ სერიოზულად, შეიძლება განვითარდეს რესპირატორული ალკალოზი (სისხლის ტუტეობის მომატება), გულის უკმარისობა (განსაკუთრებით პაციენტებში შეზღუდული ნატრიუმის შემცველობით) და კალციუმის დეპონირება ქსოვილებში.

დოზის გადაჭარბების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს გულისრევას, ღებინებას, მუცლის ტკივილს, დიარეას, თავის ტკივილს, გაღიზიანებას, კუნთების სპაზმს და სუნთქვის გაძნელებას. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია ალკალოზი, ჰიპერნატრიემია და გულის არითმია. დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს ან გადაუდებელი დახმარების სამსახურს.

ნატრიუმის ბიკარბონატმა შეიძლება შეცვალოს სხვა წამლების შეწოვა ან ექსკრეცია. კერძოდ:

• ანტაციდები და კალციუმის შემცველი პრეპარატები: ზრდის ჰიპერკალციემიის (სისხლში კალციუმის მომატება) და ალკალოზის რისკს.
• ტეტრაციკლინები და ფტორქინოლონები: ამცირებს მათ შეწოვას და ეფექტურობას.
• ლითიუმი: ზრდის ლითიუმის პლაზმურ კონცენტრაციას.
• კორტიკოსტეროიდები: ზრდის ნატრიუმისა და სითხის შეკავების რისკს.

არ გამოიყენოთ ნატრიუმის ბიკარბონატი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გულის, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობა, ასევე მაღალი არტერიული წნევა ან შეშუპებისადმი მიდრეკილება, რადგან ის შეიცავს ნატრიუმს. არ მიიღოთ ექიმის დანიშნულების გარეშე, განსაკუთრებით ინტრავენური ფორმა. პერორალური მიღებისას, მოერიდეთ ერთდროულად სხვა წამლების მიღებას, რადგან მან შეიძლება შეცვალოს მათი შეწოვა.

FDA კატეგორია: C (ორსულობის დროს გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს). ტრიმესტრებით რისკი: პირველ ტრიმესტრში სიფრთხილეა საჭირო. ნატრიუმის შემცველობის გამო, შესაძლებელია სითხის შეკავება და არტერიული წნევის მომატება, რაც განსაკუთრებით საშიშია გვიან ორსულობაში. ლაქტაციის უსაფრთხოება: უსაფრთხოა, რადგან არ გამოიყოფა დედის რძეში. რეკომენდაცია: ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და რისკ-სარგებლის შეფასების შემდეგ.

ბავშვებში გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ექიმის მითითებით, განსაკუთრებით მეტაბოლური აციდოზის სამკურნალოდ. დოზირება უნდა მოხდეს სხეულის წონის და ასაკის გათვალისწინებით, ასევე მჟავა-ტუტოვანი ბალანსის მაჩვენებლების მიხედვით. ინტრავენური შეყვანისას, დოზა შეადგენს 1 მმოლ/კგ. პერორალური დოზირება ბავშვებში არ არის სტანდარტიზებული და მოითხოვს ინდივიდუალურ მიდგომას. ზოგადად, პრეპარატი არ არის რეკომენდებული ახალშობილებში, თუ არ არსებობს სიცოცხლისთვის აუცილებელი ჩვენება და არ ხდება მჭიდრო მონიტორინგი.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების შემთხვევაში, საჭიროა სიფრთხილე ნატრიუმის დატვირთვის გამო. შესაძლებელია სითხის შეკავება და გულის უკმარისობის გამწვავება. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსი) რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში, გასათვალისწინებელია ურთიერთქმედებები სხვა წამლებთან.

ნატრიუმის ბიკარბონატს არ გააჩნია ცნობილი გავლენა ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე, რომელიც ხელს შეუშლის სატრანსპორტო საშუალების მართვას ან მექანიზმებთან მუშაობას. თუმცა, თუ პრეპარატის მიღებისას გამოვლინდა ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა ან დისკომფორტი, რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ აქტივობებისგან, რომლებიც მოითხოვს ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე, 15-25°C-ის ფარგლებში. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ფლაკონი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ, რადგან ხსნარი არ შეიცავს კონსერვანტებს და შეიძლება დაბინძურდეს.

წარმოების თარიღიდან ვალიდურობა შეადგენს 2-3 წელს, შეფუთვაზე მითითებული ვადის შესაბამისად. გახსნის შემდეგ შენახვას არ ექვემდებარება, რადგან გამოყენებული უნდა იქნას დაუყოვნებლივ სტერილურობის უზრუნველსაყოფად.