მეზატონი 1%

Mezatonum (მეზატონი)

მეზატონი (Mezatonum) — ATC: C01CA06

ampoule · 1%

აქტიური ნივთიერება: Mezatonum (მეზატონი) — 1%.

მეზატონი (Mezatonum) 1% საინექციო ხსნარი მოწოდებულია გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო სითხის სახით, რომელიც მოთავსებულია 1 მლ მოცულობის მინის ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 10 მგ აქტიურ ნივთიერებას (ფენილეფრინის ჰიდროქლორიდი). ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ამპულის შემცველობით.

ATC C01CA06 ·

მეზატონი (აქტიური ნივთიერება — მეზატონუმი) წარმოადგენს სიმპათომიმეტიკურ საშუალებას, რომელიც ძირითადად მოქმედებს ალფა-ადრენერგულ რეცეპტორებზე. იგი იწვევს სისხლძარღვების პერიფერიულ შევიწროებას, რაც ზრდის სისტემურ არტერიულ წნევას და ამცირებს ვენურ დაბრუნებას. ასევე, გარკვეულწილად ზრდის გულის შეკუმშვის ძალას და ამცირებს გულისცემას. ATC კოდი: C01CA06. ძირითადი გამოყენება: მწვავე არტერიული ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა), რომელიც გამოწვეულია სხვადასხვა მიზეზით (მაგ., შოკი, ინტოქსიკაცია, ანესთეზია). შოკური მდგომარეობებისას, როგორც დამხმარე საშუალება. ზოგჯერ, ზურგის ტვინის ანესთეზიის დროს არტერიული წნევის შესანარჩუნებლად. მეზატონი გამოიყენება მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებებში, კვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ, ვინაიდან საჭიროა ინტრავენური ან ინტრამუსკულარული შეყვანა და წნევის მუდმივი მონიტორინგი.

მეზატონი (ფენილეფრინი) სწრაფად შეიწოვება ინტრამუსკულარული ან ინტრავენური შეყვანის შემდეგ. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება არ არის მნიშვნელოვანი. მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში მონოამინოქსიდაზას (MAO) ფერმენტის საშუალებით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2-3 საათს. გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით. ბიოშეღწევადობა ინტრავენური შეყვანისას 100%-ია, ინტრამუსკულარული შეყვანისას — 80-90%.

მეზატონი (აქტიური ნივთიერება — მეზატონუმი) წარმოადგენს სიმპათომიმეტიკურ საშუალებას, რომელიც ძირითადად მოქმედებს ალფა-ადრენერგულ რეცეპტორებზე. იგი იწვევს სისხლძარღვების პერიფერიულ შევიწროებას, რაც ზრდის სისტემურ არტერიულ წნევას და ამცირებს ვენურ დაბრუნებას. ასევე, გარკვეულწილად ზრდის გულის შეკუმშვის ძალას და ამცირებს გულისცემას. ATC კოდი: C01CA06. ძირითადი გამოყენება: მწვავე არტერიული ჰიპოტენზია (დაბალი წნევა), რომელიც გამოწვეულია სხვადასხვა მიზეზით (მაგ., შოკი, ინტოქსიკაცია, ანესთეზია). შოკური მდგომარეობებისას, როგორც დამხმარე საშუალება. ზოგჯერ, ზურგის ტვინის ანესთეზიის დროს არტერიული წნევის შესანარჩუნებლად. მეზატონი გამოიყენება მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებებში, კვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ, ვინაიდან საჭიროა ინტრავენური ან ინტრამუსკულარული შეყვანა და წნევის მუდმივი მონიტორინგი.

არ მიიღოთ თუ: ხართ ალერგიული მეზატონუმის ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალი სხვა კომპონენტების მიმართ. გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა (ჰიპერტენზია). გაქვთ გულის მძიმე უკმარისობა. გაქვთ გულის რითმის მძიმე დარღვევები (მაგ., პაროქსიზმული ტაქიკარდია). გაქვთ ფეოქრომოციტომა (თირკმელზედა ჯირკვლის სიმსივნე, რომელიც გამოყოფს ადრენალინს). გაქვთ ჰიპერტროფიული ობსტრუქციული კარდიომიოპათია (გულის კუნთის დაავადება). ხართ შოკში, რომელიც გამოწვეულია სისხლის მოცულობის მკვეთრი შემცირებით (ჰიპოვოლემიური შოკი) — სანამ არ მოხდება სისხლის დაკარგული მოცულობის შევსება. გაქვთ სისხლძარღვების მძიმე დაზიანება ან თრომბოზი. სიფრთხილით გამოიყენეთ (საჭიროა ექიმის კონსულტაცია): ხანდაზმულ პაციენტებში. პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გულის იშემიური დაავადება. ჰიერთირეოზის (ფარისებრი ჯირკვლის მომატებული ფუნქციის) დროს. შაქრიანი დიაბეტის დროს. პაციენტებში, რომლებიც იღებენ ანტიდეპრესანტებს (MAO ინჰიბიტორები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები) ან სხვა პრეპარატებს, რომლებიც ზრდის არტერიულ წნევას. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში — მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობისას, ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ.

ზრდასრულთათვის საწყისი დოზა შეადგენს 0.1-0.5 მგ ინტრავენურად ან 0.5-1 მგ ინტრამუსკულარულად. მაქსიმალური ერთჯერადი დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 1 მგ ინტრავენურად ან 5 მგ ინტრამუსკულარულად. პრეპარატი შეჰყავთ ნელა, ინტრავენურად (მუდმივი ინფუზიის სახით ან ბოლუსურად) ან ინტრამუსკულარულად. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl < 50 მლ/წთ) დოზის კორექცია საჭიროა სიფრთხილით, პაციენტის მდგომარეობისა და არტერიული წნევის მონიტორინგის გათვალისწინებით. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A, B, C) დოზის კორექცია ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია პაციენტის რეაქციაზე. პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებაში ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ.

მეზატონის გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი გვერდითი მოვლენები: ხშირი: თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, გულის პალპიტაცია (გულის აჩქარება ან არათანაბარი ცემა), არტერიული წნევის მომატება (ჰიპერტენზია), გულისრევა, კანის სიფერმკრთალე. სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს დაუყოვნებლივ სამედიცინო ჩარევას): ძლიერი თავის ტკივილი, რომელიც შეიძლება იყოს ჰიპერტონული კრიზის ნიშანი. გულმკერდის ტკივილი (სტენოკარდია). სუნთქვის გაძნელება. გულის რითმის დარღვევები (არითმია). შფოთვა, ნერვიულობა. კანის ანთება ან ნეკროზი (ქსოვილის დაზიანება) ინექციის ადგილას, თუ პრეპარატი მოხვდა სისხლძარღვის გარეთ.

მეზატონის დოზის გადაჭარბებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის მკვეთრი მატება (ჰიპერტონული კრიზი), ძლიერი თავის ტკივილი, გულის პალპიტაცია, გულის რითმის დარღვევები, შფოთვა, გულისრევა. თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებაზე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას! ექიმი შეაფასებს მდგომარეობას და ჩაატარებს შესაბამის მკურნალობას, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებს (მაგ. ალფა-ბლოკერებს) და გულის რითმის კორექციას.

მეზატონმა შეიძლება ურთიერთქმედება შემდეგ პრეპარატებთან: სიმპათომიმეტიკური საშუალებები (მაგ. ეპედრინი, ფენილეფრინი): კომბინირებულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის სახიფათო მატება. ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები (მაგ. ბეტა-ბლოკერები, ალფა-ბლოკერები): მეზატონის ეფექტი შეიძლება შემცირდეს ან სრულად იქნას ანულირებული. ოქსიტოცინი: ერთობლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის გამოხატული მატება. MAO ინჰიბიტორები (მონოამინოქსიდაზას ინჰიბიტორები) და ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები: ამ პრეპარატების მიღებისას მეზატონით მკურნალობა უნდა ჩატარდეს დიდი სიფრთხილით, რადგან შესაძლებელია არტერიული წნევის ძლიერი მატება. ერგოტის ალკალოიდები: კომბინირებულმა გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს სისხლძარღვების შემავიწროებელი ეფექტი.

არ მიიღოთ თუ: ხართ ალერგიული მეზატონუმის ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალი სხვა კომპონენტების მიმართ. გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა (ჰიპერტენზია). გაქვთ გულის მძიმე უკმარისობა. გაქვთ გულის რითმის მძიმე დარღვევები (მაგ., პაროქსიზმული ტაქიკარდია). გაქვთ ფეოქრომოციტომა (თირკმელზედა ჯირკვლის სიმსივნე, რომელიც გამოყოფს ადრენალინს). გაქვთ ჰიპერტროფიული ობსტრუქციული კარდიომიოპათია (გულის კუნთის დაავადება). ხართ შოკში, რომელიც გამოწვეულია სისხლის მოცულობის მკვეთრი შემცირებით (ჰიპოვოლემიური შოკი) — სანამ არ მოხდება სისხლის დაკარგული მოცულობის შევსება. გაქვთ სისხლძარღვების მძიმე დაზიანება ან თრომბოზი. სიფრთხილით გამოიყენეთ (საჭიროა ექიმის კონსულტაცია): ხანდაზმულ პაციენტებში. პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გულის იშემიური დაავადება. ჰიერთირეოზის (ფარისებრი ჯირკვლის მომატებული ფუნქციის) დროს. შაქრიანი დიაბეტის დროს. პაციენტებში, რომლებიც იღებენ ანტიდეპრესანტებს (MAO ინჰიბიტორები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები) ან სხვა პრეპარატებს, რომლებიც ზრდის არტერიულ წნევას. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში — მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობისას, ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ.

ორსულობის დროს მეზატონის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დედისთვის მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. პრეპარატს აქვს FDA კატეგორია C. ფენილეფრინმა შეიძლება გამოიწვიოს საშვილოსნოს შეკუმშვა და შეამციროს პლაცენტარული სისხლის ნაკადი. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან უცნობია გამოიყოფა თუ არა პრეპარატი დედის რძეში. გამოყენება უნდა მოხდეს ექიმის მკაცრი მითითებით და პაციენტის მდგომარეობის მუდმივი მონიტორინგით.

ბავშვებში მეზატონის გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. პედიატრიულ პოპულაციაში მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული, გარდა სპეციფიკური კლინიკური სიტუაციებისა, როდესაც ექიმი გადაწყვეტს, რომ სარგებელი აღემატება რისკს. დოზირება და შეყვანის წესი უნდა განისაზღვროს ინდივიდუალურად, ბავშვის ასაკისა და წონის გათვალისწინებით, ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ.

ხანდაზმულ პაციენტებში მეზატონის გამოყენებისას საჭიროა განსაკუთრებული სიფრთხილე, რადგან მათ შეიძლება ჰქონდეთ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციის დაქვეითება და გაზრდილი მგრძნობელობა ვაზოპრესორული ეფექტების მიმართ. რეკომენდებულია დოზის შემცირება და არტერიული წნევის, გულისცემის და სხვა სასიცოცხლო ფუნქციების მჭიდრო მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში ურთიერთქმედებების რისკი იზრდება.

მეზატონმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი და შფოთვა. ამ ეფექტებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პრეპარატის მიღების შემდეგ რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ პოტენციურად სახიფათო აქტივობებისგან, სანამ არ დარწმუნდებით, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას თქვენს რეაქციაზე.

პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისგან დაცულ ადგილას. მოარიდეთ ბავშვებს. არ გაყინოთ. ამპულები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში. გახსნის შემდეგ პრეპარატი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.

წარმოების თარიღიდან პრეპარატის შენახვის ვადა შეადგენს 3 წელს. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულები არ ექვემდებარება შენახვას და უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.