მეტოკლოპრამიდი 5 mg

Metoclopramid (მეტოკლოპრამიდი)

მეტოკლოპრამიდი (Metoclopramid) — ATC: A03FA05

ampoule · 5 mg

აქტიური ნივთიერება: Metoclopramid (მეტოკლოპრამიდი) — 5 mg.

მეტოკლოპრამიდი 5 მგ/მლ საინექციო ხსნარი მოწოდებულია გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო სითხის სახით. ხსნარი მოთავსებულია 2 მლ მოცულობის მინის ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 5 მგ მეტოკლოპრამიდს (ჰიდროქლორიდის სახით). ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ამპულის ოდენობით.

ATC A03FA05 ·

მეტოკლოპრამიდი (Metoclopramid) პროკინეტიკების ჯგუფის პრეპარატია, რომელიც აუმჯობესებს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მოტორიკას. ის მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე და პერიფერიულად, აჩქარებს კუჭის დაცლას და ნაწლავების მოქმედებას, რითაც ამცირებს გულისრევისა და ღებინების შეგრძნებას. ATC კოდი A03FA05 მიუთითებს მის გამოყენებაზე კუჭ-ნაწლავის ფუნქციური დარღვევების სამკურნალოდ. ძირითადი ჩვენებებია: სხვადასხვა მიზეზით გამოწვეული გულისრევა და ღებინება (მათ შორის, ოპერაციის შემდგომ, ქიმიოთერაპიის ან რადიოთერაპიის შემდეგ), კუჭის დაცლის შენელება (გასტროპარეზი), რეფლუქს-ეზოფაგიტი, ნაწლავური გაუვალობის დიაგნოსტიკური კვლევებისას. ინექციური ფორმა გამოიყენება მაშინ, როდესაც პერორალური მიღება შეუძლებელია ან საჭიროა სწრაფი მოქმედება.

მეტოკლოპრამიდი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან პერორალური მიღებისას, თუმცა ინტრავენური ან ინტრამუსკულარული შეყვანისას ბიოშეღწევადობა 100%-ია. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს დაახლოებით 30%-ს. მეტოკლოპრამიდი მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად კონიუგაციის გზით (N-დეგლუკურონიდაცია და სულფატაცია). CYP1A2 და CYP2D6 ფერმენტები მონაწილეობენ მის მეტაბოლიზმში. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 4-6 საათს, მაგრამ შეიძლება გაიზარდოს თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას. მეტოკლოპრამიდი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 20-30% უცვლელი სახით).

მეტოკლოპრამიდი (Metoclopramid) პროკინეტიკების ჯგუფის პრეპარატია, რომელიც აუმჯობესებს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მოტორიკას. ის მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე და პერიფერიულად, აჩქარებს კუჭის დაცლას და ნაწლავების მოქმედებას, რითაც ამცირებს გულისრევისა და ღებინების შეგრძნებას. ATC კოდი A03FA05 მიუთითებს მის გამოყენებაზე კუჭ-ნაწლავის ფუნქციური დარღვევების სამკურნალოდ. ძირითადი ჩვენებებია: სხვადასხვა მიზეზით გამოწვეული გულისრევა და ღებინება (მათ შორის, ოპერაციის შემდგომ, ქიმიოთერაპიის ან რადიოთერაპიის შემდეგ), კუჭის დაცლის შენელება (გასტროპარეზი), რეფლუქს-ეზოფაგიტი, ნაწლავური გაუვალობის დიაგნოსტიკური კვლევებისას. ინექციური ფორმა გამოიყენება მაშინ, როდესაც პერორალური მიღება შეუძლებელია ან საჭიროა სწრაფი მოქმედება.

არ მიიღოთ მეტოკლოპრამიდი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. უკუნაჩვენებია ფეოქრომოციტომის, ეპილეფსიის, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მექანიკური ობსტრუქციის ან სისხლდენის, ნაწლავური პერფორაციის ან ახალი ანასტომოზის დროს. სიფრთხილით უნდა გამოიყენონ პაციენტებმა თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევებით, გულის დაავადებებით, პარკინსონის დაავადებით, რადგან შესაძლებელია მდგომარეობის გაუარესება ან გვერდითი მოვლენების გაზრდილი რისკი. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ბავშვებსა და ხანდაზმულებში ექსტრაპირამიდული სიმპტომების განვითარების რისკის გამო. მოერიდეთ ალკოჰოლის მიღებას მეტოკლოპრამიდთან ერთად, რადგან ეს ზრდის ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე დამთრგუნველ ეფექტებს.

მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 10 მგ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, საჭიროების შემთხვევაში ყოველ 8 საათში. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 30 მგ. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl < 40 მლ/წთ) დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. მძიმე ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh C) დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. პრეპარატი შეჰყავთ ინტრამუსკულარულად ან ნელა ინტრავენურად (1-2 წუთის განმავლობაში). ინტრავენური ინფუზია შესაძლებელია 15 წუთის განმავლობაში 0.9% ნატრიუმის ქლორიდის ან 5% დექსტროზის ხსნარში განზავების შემდეგ. მკურნალობის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 5 დღეს.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>1/100) მოიცავს: ძილიანობას, თავბრუსხვევას, დაღლილობას, თავის ტკივილს, პირის სიმშრალეს, დიარეას ან ყაბზობას. იშვიათად (>1/1000) შეიძლება განვითარდეს: ექსტრაპირამიდული სიმპტომები (კუნთების უნებლიე შეკუმშვა, მოძრაობის დარღვევები, კისრის ან ენის დაჭიმვა, სახის სპაზმები, სიარულის გართულება), რაც განსაკუთრებით საყურადღებოა ბავშვებსა და ხანდაზმულებში. სერიოზული გვერდითი მოვლენები, რომლებიც საჭიროებენ დაუყოვნებლივ სამედიცინო დახმარებას, მოიცავს: მოგვიანებით დისკინეზია (სახის, ენის, კიდურების უნებლიე, რიტმული მოძრაობები, რომელიც შეიძლება იყოს შეუქცევადი), ჰიპოტენზია (დაბალი არტერიული წნევა), ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი, ანაფილაქსია), მეტჰემოგლობინემია (განსაკუთრებით ახალშობილებში).

მეტოკლოპრამიდის ჭარბი დოზის მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, დეზორიენტაცია, აგზნება, კრუნჩხვები, ექსტრაპირამიდული სიმპტომები (კუნთების უნებლიე შეკუმშვა, ტრემორი, სახის სპაზმები) და ჰიპოტენზია. თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას. სასწრაფოდ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება ან მიმართეთ უახლოეს სამედიცინო დაწესებულებას. შეინახეთ პრეპარატის შეფუთვა ექიმთან ან ფარმაცევტთან ერთად.

მეტოკლოპრამიდმა შეიძლება გააძლიეროს ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი პრეპარატების (მაგ. სედაციური საშუალებები, ტრანკვილიზატორები, ოპიოიდები, ალკოჰოლი) მოქმედება. დოპამინერგული პრეპარატების (მაგ. ლევოდოპა) ეფექტურობა შეიძლება შემცირდეს. ანტიქოლინერგულ საშუალებებთან (მაგ. ატროპინი) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება შეამციროს მეტოკლოპრამიდის პროკინეტიკური ეფექტი. სეროტონინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორებთან (SSRI) ერთად გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს სეროტონინის სინდრომის რისკი. MAO ინჰიბიტორებთან ერთად გამოყენება ასევე ზრდის ჰიპერტენზიის რისკს.

არ მიიღოთ მეტოკლოპრამიდი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. უკუნაჩვენებია ფეოქრომოციტომის, ეპილეფსიის, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მექანიკური ობსტრუქციის ან სისხლდენის, ნაწლავური პერფორაციის ან ახალი ანასტომოზის დროს. სიფრთხილით უნდა გამოიყენონ პაციენტებმა თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევებით, გულის დაავადებებით, პარკინსონის დაავადებით, რადგან შესაძლებელია მდგომარეობის გაუარესება ან გვერდითი მოვლენების გაზრდილი რისკი. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ბავშვებსა და ხანდაზმულებში ექსტრაპირამიდული სიმპტომების განვითარების რისკის გამო. მოერიდეთ ალკოჰოლის მიღებას მეტოკლოპრამიდთან ერთად, რადგან ეს ზრდის ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე დამთრგუნველ ეფექტებს.

მეტოკლოპრამიდი კლასიფიცირებულია FDA-ს მიერ კატეგორია B-ში. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ აჩვენა ტერატოგენული ეფექტი, თუმცა ადამიანებში მონაცემები შეზღუდულია. ორსულობის პირველ ტრიმესტრში პრეპარატის გამოყენება რეკომენდებული არ არის, თუ სარგებელი არ აღემატება პოტენციურ რისკს. მეორე და მესამე ტრიმესტრში გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში, ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. მეტოკლოპრამიდი გადადის დედის რძეში, ამიტომ ლაქტაციის პერიოდში მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული. თუ პრეპარატი აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.

მეტოკლოპრამიდის გამოყენება 1 წლამდე ასაკის ბავშვებში ან 20 კგ-ზე ნაკლებ წონით ბავშვებში უკუნაჩვენებია ექსტრაპირამიდული სიმპტომების განვითარების მაღალი რისკის გამო. 1-18 წლის ბავშვებში დოზა შეადგენს 0.1 მგ/კგ სხეულის მასაზე, ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად, არა უმეტეს 3-ჯერ დღეში. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 0.5 მგ/კგ-ს ან 10 მგ-ს. ხანგრძლივი მკურნალობა (5 დღეზე მეტი) ბავშვებში ზრდის მოგვიანებითი დისკინეზიის რისკს. ბავშვებში გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით და მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) მეტოკლოპრამიდის ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. რეკომენდებულია დოზის შემცირება (დაწყებული 5 მგ ყოველ 8-12 საათში) და ექსტრაპირამიდული სიმპტომების განვითარებისადმი მომატებული სიფრთხილე. რეგულარულად უნდა მოხდეს თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში ურთიერთქმედების რისკი იზრდება.

მეტოკლოპრამიდმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და ცენტრალური ნერვული სისტემის სხვა გვერდითი მოვლენები, რომლებიც აქვეითებენ ფსიქომოტორულ რეაქციებს. პაციენტებს, რომლებიც იღებენ მეტოკლოპრამიდს, ურჩევენ თავი შეიკავონ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისგან და მუშაობისგან, რომელიც მოითხოვს მაღალ კონცენტრაციას და სწრაფ რეაქციას, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ინდივიდუალური ზემოქმედება.

პრეპარატი ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. ამპულები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში.

პრეპარატის შენახვის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ. არ არის დადგენილი შენახვის ვადა გახსნის შემდეგ, რადგან ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული ერთჯერადად.