1.სავაჭრო დასახელება
Cerucal (მეტოკლოპრამიდი 10მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
მეტოკლოპრამიდი (Metoclopramide) — ATC: A03FA01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 10 მგ · 50 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Metoclopramide (მეტოკლოპრამიდი) — 10 მგ. მწარმოებელი: Aversi-Rational.
5.აღწერა
Cerucal 10მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც ერთ მხარეს აქვს გამყოფი ხაზი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 10მგ მეტოკლოპრამიდის ჰიდროქლორიდს. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. შეფუთვაში შეიძლება იყოს 2 ან 3 ბლისტერი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC A03FA01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
მეტოკლოპრამიდი მიეკუთვნება პროკინეტიკების ჯგუფს (ATC: A03FA01). მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე — ბლოკავს დოფამინის D2 რეცეპტორებს ღებინების ცენტრში და ამავდროულად აძლიერებს კუჭ-ნაწლავის მოტორიკას (პერისტალტიკას). ჩვენებები: გულისრევა და ღებინება სხვადასხვა მიზეზით — ქიმიოთერაპია, სხივური თერაპია, ოპერაციის შემდგომი პერიოდი, მიგრენის თანმხლები გულისრევა. ასევე გამოიყენება გასტროპარეზისას (კუჭის შენელებული დაცლა, მაგ. დიაბეტის ფონზე) და რადიოლოგიური გამოკვლევების დროს კუჭ-ნაწლავის მოტორიკის დასაჩქარებლად. მნიშვნელოვანია: EMA-ს რეკომენდაციით, მეტოკლოპრამიდი გამოიყენება მხოლოდ მოკლევადიანად — არაუმეტეს 5 დღისა.
8.ფარმაკოკინეტიკა
მეტოკლოპრამიდი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. ბიოშეღწევადობა შეადგენს 70-80%-ს. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაახლოებით 30%-ია. მეტოკლოპრამიდი მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად სულფატაციისა და გლუკურონიდაციის გზით. CYP450 იზოენზიმების მონაწილეობა მეტაბოლიზმში მინიმალურია. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 4-6 საათს, თუმცა შეიძლება გაგრძელდეს თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას. მეტოკლოპრამიდი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 20-30% უცვლელი სახით).
9.ჩვენებები
მეტოკლოპრამიდი მიეკუთვნება პროკინეტიკების ჯგუფს (ATC: A03FA01). მოქმედებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე — ბლოკავს დოფამინის D2 რეცეპტორებს ღებინების ცენტრში და ამავდროულად აძლიერებს კუჭ-ნაწლავის მოტორიკას (პერისტალტიკას). ჩვენებები: გულისრევა და ღებინება სხვადასხვა მიზეზით — ქიმიოთერაპია, სხივური თერაპია, ოპერაციის შემდგომი პერიოდი, მიგრენის თანმხლები გულისრევა. ასევე გამოიყენება გასტროპარეზისას (კუჭის შენელებული დაცლა, მაგ. დიაბეტის ფონზე) და რადიოლოგიური გამოკვლევების დროს კუჭ-ნაწლავის მოტორიკის დასაჩქარებლად. მნიშვნელოვანია: EMA-ს რეკომენდაციით, მეტოკლოპრამიდი გამოიყენება მხოლოდ მოკლევადიანად — არაუმეტეს 5 დღისა.
10.უკუჩვენებები
უკუჩვენებულია: კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა, მექანიკური ობსტრუქცია ან პერფორაცია; ფეოქრომოციტომა (თირკმელზედა ჯირკვლის სიმსივნე); ეპილეფსია; პარკინსონის დაავადება. არ გამოიყენოთ პროლაქტინდამოკიდებული სიმსივნეების დროს. ბავშვებში (1 წლამდე) — უკუჩვენებულია. 1-18 წლის ასაკში — მხოლოდ ექიმის კონტროლით, ექსტრაპირამიდული ეფექტების მაღალი რისკის გამო. ხანდაზმულებში ტარდიული დისკინეზიის რისკი მაღალია. კურსის ხანგრძლივობა — მაქსიმუმ 5 დღე (EMA). არ მიიღოთ 0.5 მგ/კგ-ზე მეტი დოზა დღეში.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 10მგ 3-ჯერ დღეში, ჭამამდე 30 წუთით ადრე. მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 30მგ-ს ან 0.5მგ/კგ-ს. მკურნალობის კურსი არ უნდა აღემატებოდეს 5 დღეს. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl <40 მლ/წთ): დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. მძიმე თირკმლის უკმარისობისას (CrCl <10 მლ/წთ): დოზა უნდა შემცირდეს 75%-ით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh კლასი B/C): დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად. არ არის რეკომენდებული მისი მიღება 1 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი (>5%): ძილიანობა, დაღლილობა, თავბრუსხვევა, მოუსვენრობა, დიარეა. შედარებით იშვიათი, მაგრამ მნიშვნელოვანი: ექსტრაპირამიდული სიმპტომები — კუნთების უნებლიე შეკუმშვა (დისტონია), განსაკუთრებით სახისა და კისრის არეში; აკათიზია (მოუსვენრობის შეგრძნება, ერთ ადგილას ჯდომის უუნარობა). ეს სიმპტომები ხშირია ახალგაზრდებში და მაღალი დოზებისას. სერიოზული (იშვიათი): ტარდიული დისკინეზია — სახის არეში უნებლიე, განმეორებადი მოძრაობები, რომელიც შეიძლება შეუქცევადი გახდეს (რისკი იზრდება ხანგრძლივი მიღებისას). ნეიროლეფსიური ავთვისებიანი სინდრომი — იშვიათი, სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა (მაღალი ცხელება, კუნთოვანი რიგიდობა). პროლაქტინის მომატება — შესაძლოა გამოიწვიოს გალაქტორეა (რძის გამოყოფა), მენსტრუალური ციკლის დარღვევა. ნებისმიერ უჩვეულო სიმპტომზე დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: ძლიერი ძილიანობა, დეზორიენტაცია, ექსტრაპირამიდული რეაქციები (კუნთების სპაზმი, განსაკუთრებით კისრისა და სახის არეში), ბრადიკარდია (გულისცემის შენელება), არტერიული წნევის ცვლილება. მძიმე შემთხვევებში — კონვულსიები. რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე ან მიმართეთ უახლოეს გადაუდებელ დახმარებას. ექსტრაპირამიდული სიმპტომებისას ექიმმა შეიძლება გამოიყენოს ბიპერიდენი ან ბენზტროპინი. სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს — მკურნალობა სიმპტომურია.
14.ურთიერთქმედებები
- ანტიფსიქოტიკები (ჰალოპერიდოლი, ქლორპრომაზინი) — ექსტრაპირამიდული ეფექტების კუმულაციური რისკი; ერთდროული მიღება არ არის რეკომენდებული. 2. ლევოდოპა (პარკინსონის წამალი) — მეტოკლოპრამიდი ბლოკავს დოფამინის რეცეპტორებს, რის გამოც ლევოდოპას ეფექტი სუსტდება; კომბინაცია უკუჩვენებულია. 3. სედატიური საშუალებები, ბენზოდიაზეპინები, ოპიოიდები — ძილიანობა და სედაცია ძლიერდება. 4. სეროტონინერგული პრეპარატები (SSRI, ტრამადოლი) — სეროტონინის სინდრომის რისკი (იშვიათი, მაგრამ სერიოზული). 5. ციკლოსპორინი — მეტოკლოპრამიდი ზრდის ციკლოსპორინის შეწოვას, რამაც შეიძლება ტოქსიურობა გამოიწვიოს.
15.სპეციალური მითითებები
უკუჩვენებულია: კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა, მექანიკური ობსტრუქცია ან პერფორაცია; ფეოქრომოციტომა (თირკმელზედა ჯირკვლის სიმსივნე); ეპილეფსია; პარკინსონის დაავადება. არ გამოიყენოთ პროლაქტინდამოკიდებული სიმსივნეების დროს. ბავშვებში (1 წლამდე) — უკუჩვენებულია. 1-18 წლის ასაკში — მხოლოდ ექიმის კონტროლით, ექსტრაპირამიდული ეფექტების მაღალი რისკის გამო. ხანდაზმულებში ტარდიული დისკინეზიის რისკი მაღალია. კურსის ხანგრძლივობა — მაქსიმუმ 5 დღე (EMA). არ მიიღოთ 0.5 მგ/კგ-ზე მეტი დოზა დღეში.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
მეტოკლოპრამიდის გამოყენება ორსულობის დროს რეკომენდებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. FDA კატეგორია: B. კლინიკური მონაცემები ორსულობის პირველ ტრიმესტრში შეზღუდულია. მეორე და მესამე ტრიმესტრში გამოყენება შესაძლებელია მოკლევადიანი კურსით, ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. მეტოკლოპრამიდი გადადის დედის რძეში მცირე რაოდენობით, ამიტომ ძუძუთი კვების დროს მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული. თუ აუცილებელია, უნდა შეწყდეს ძუძუთი კვება.
17.გამოყენება ბავშვებში
მეტოკლოპრამიდი უკუნაჩვენებია 1 წლამდე ასაკის ბავშვებში კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მოტორიკის სტიმულაციის გამო, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ნაწლავური გაუვალობა. 1-18 წლის ასაკის ბავშვებში პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, ექსტრაპირამიდული გვერდითი ეფექტების მაღალი რისკის გამო. დოზა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად, წონისა და კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, არაუმეტეს 0.1მგ/კგ/დოზაზე და არაუმეტეს 0.5მგ/კგ/დღე-ში. მკურნალობის ხანგრძლივობა უნდა იყოს მინიმალური.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით 65 წელზე მეტ ასაკში, იზრდება მეტოკლოპრამიდით გამოწვეული გვერდითი ეფექტების, კერძოდ ექსტრაპირამიდული სიმპტომებისა და ტარდიული დისკინეზიის რისკი. რეკომენდებულია დოზის შემცირება (მაგ., 50%-ით) და მკურნალობის ხანგრძლივობის შეზღუდვა. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში სიფრთხილეა საჭირო სხვა სედაციური ან ცნს-ზე მოქმედი პრეპარატების ერთდროული მიღებისას.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
მეტოკლოპრამიდმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და მხედველობის დაქვეითება, რაც გავლენას ახდენს სატრანსპორტო საშუალების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ ამის შესახებ და ურჩიონ თავი შეიკავონ აქტივობებისგან, რომლებიც მოითხოვენ მაღალ კონცენტრაციას, სანამ არ გაარკვევენ პრეპარატის ზემოქმედებას მათზე.
20.შენახვის პირობები
ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან ვარგისიანობის ვადა შეადგენს 3 წელს. გახსნილი შეფუთვის (ბლისტერის) შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია ტაბლეტების გამოყენება რაც შეიძლება მალე შეფუთვის გახსნის შემდეგ, რათა თავიდან იქნას აცილებული ტენისა და სინათლის ზემოქმედება.