მეთოტრექსატი 2.5მგ

Methotrexate Ebewe (მეთოტრექსატი 2.5მგ)

მეთოტრექსატი (Methotrexate) — ATC: L04AX03

tablets · 2.5 მგ · 50 ც.

აქტიური ნივთიერება: Methotrexate (მეთოტრექსატი) — 2.5 მგ. მწარმოებელი: Sandoz.

მეთოტრექსატი 2.5მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შეიძლება ჰქონდეს ოდნავ მომწვანო ელფერი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 2.5 მგ მეთოტრექსატს. პრეპარატი შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. შეფუთვა არის მუყაოს კოლოფი, რომელიც შეიცავს 3 ან 5 ბლისტერს.

ATC L04AX03 ·

მეთოტრექსატი მიეკუთვნება ფოლის მჟავას ანტაგონისტების ჯგუფს. ის აფერხებს ორგანიზმში უჯრედების ზრდას, რის გამოც გამოიყენება იმუნური სისტემის აქტივობის შესამცირებლად. ეს ხდის მას ეფექტურს სხვადასხვა აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა რევმატოიდული ართრიტი, ფსორიაზი, კრონის დაავადება, ასევე ზოგიერთი სახის სიმსივნის (მაგ. ლეიკემია, ლიმფომა) ქიმიოთერაპიაში. პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, რომელიც შეაფასებს პაციენტის მდგომარეობას და შეარჩევს ადექვატურ დოზას და მკურნალობის ხანგრძლივობას.

მეთოტრექსატი კარგად შეიწოვება პერორალურად, თუმცა აბსორბციის ხარისხი დოზაზეა დამოკიდებული. მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა 1-4 საათში. განაწილება ფართოა, ძირითადად უკავშირდება პლაზმის ცილებს (50%). მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში. მეთოტრექსატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით, როგორც უცვლელი სახით, ასევე მეტაბოლიტების სახით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 3-10 საათს, თუმცა თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას შეიძლება გაგრძელდეს. თირკმლის უკმარისობის დროს პრეპარატის ელიმინაცია მნიშვნელოვნად შენელებულია, რაც ზრდის ტოქსიკურობის რისკს.

მეთოტრექსატი მიეკუთვნება ფოლის მჟავას ანტაგონისტების ჯგუფს. ის აფერხებს ორგანიზმში უჯრედების ზრდას, რის გამოც გამოიყენება იმუნური სისტემის აქტივობის შესამცირებლად. ეს ხდის მას ეფექტურს სხვადასხვა აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა რევმატოიდული ართრიტი, ფსორიაზი, კრონის დაავადება, ასევე ზოგიერთი სახის სიმსივნის (მაგ. ლეიკემია, ლიმფომა) ქიმიოთერაპიაში. პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, რომელიც შეაფასებს პაციენტის მდგომარეობას და შეარჩევს ადექვატურ დოზას და მკურნალობის ხანგრძლივობას.

❌ არ მიიღოთ მეთოტრექსატი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე, მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა, ან სისხლის სერიოზული დაავადებები (მაგ. ძვლის ტვინის დათრგუნვა). ⚠ სიფრთხილით მიიღეთ მეთოტრექსატი, თუ გაქვთ ინფექციები, წყლულოვანი დაავადებები, ფილტვების პრობლემები, ან გეგმავთ ორსულობას/ხართ ორსულად. ექიმს უნდა აცნობოთ ყველა თანმხლები დაავადებისა და მიმდინარე მკურნალობის შესახებ.

მოზრდილებში რევმატოიდული ართრიტის ან ფსორიაზის სამკურნალოდ საწყისი დოზაა 7.5 მგ კვირაში ერთხელ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს ექიმის რეკომენდაციით 2.5 მგ-იანი მატებით ყოველ 1-2 კვირაში, მაქსიმუმ 20-25 მგ კვირაში. დოზა უნდა იქნას მიღებული კვირაში ერთხელ, იმავე დღეს. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl 50-80 მლ/წთ): დოზა უნდა შემცირდეს 25%-ით. CrCl 30-50 მლ/წთ: დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. CrCl <30 მლ/წთ: პრეპარატის გამოყენება უკუნაჩვენებია. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A/B): საჭიროა დოზის კორექცია. Child-Pugh C: უკუჩვენება. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, სასურველია ჭამის წინ ან ჭამის შემდეგ, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად.

მეთოტრექსატის მიღებისას შესაძლოა განვითარდეს სხვადასხვა გვერდითი მოვლენები. ხშირად აღინიშნება: გულისრევა, ღებინება, დიარეა, პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის ანთება (სტომატიტი), მადის დაქვეითება, დაღლილობა. იშვიათად, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები მოიცავს: ღვიძლის დაზიანებას (სიყვითლე, შარდის გამუქება), თირკმლის ფუნქციის დარღვევას, სისხლის უჯრედების რაოდენობის შემცირებას (რისკები ინფექციების, ანემიის, სისხლდენის), ფილტვების ანთებას (ხველა, ქოშინი), კანის გამონაყარს, თმის ცვენას. სერიოზული გვერდითი მოვლენების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.

მეთოტრექსატის დოზის გადაჭარბებისას შესაძლოა განვითარდეს მძიმე ტოქსიკური რეაქციები, მათ შორის ძვლის ტვინის დათრგუნვა, ღვიძლის და თირკმლის ფუნქციის მწვავე უკმარისობა, წყლულოვანი სტომატიტი, დიარეა. დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) და წაიღეთ წამლის შეფუთვა. ექიმმა შეიძლება დანიშნოს ლეიკოვორინი (ფოლინის მჟავას) ანტიდოტი.

მეთოტრექსატმა შესაძლოა ურთიერთქმედება სხვა წამლებთან. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო:

• არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებთან (მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის და თირკმლის პრობლემების რისკს.
• ანტიბიოტიკებთან (მაგ. ტრიმეტოპრიმი/სულფამეტოქსაზოლი) — ზრდის სისხლის უჯრედების დაზიანების რისკს.
• პროტონის ტუმბოს ინჰიბიტორებთან (მაგ. ომეპრაზოლი) — ზრდის მეთოტრექსატის ტოქსიკურობას.
• ცოცხალ ვაქცინებთან — ზრდის ინფექციის რისკს. ერთდროული მიღება დაუშვებელია.

❌ არ მიიღოთ მეთოტრექსატი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე, მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა, ან სისხლის სერიოზული დაავადებები (მაგ. ძვლის ტვინის დათრგუნვა). ⚠ სიფრთხილით მიიღეთ მეთოტრექსატი, თუ გაქვთ ინფექციები, წყლულოვანი დაავადებები, ფილტვების პრობლემები, ან გეგმავთ ორსულობას/ხართ ორსულად. ექიმს უნდა აცნობოთ ყველა თანმხლები დაავადებისა და მიმდინარე მკურნალობის შესახებ.

FDA კატეგორია: X. მეთოტრექსატი უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს, რადგან მას შეუძლია გამოიწვიოს ნაყოფის მძიმე მანკები (ტერატოგენული ეფექტი). მამაკაცებმა და ქალებმა, რომლებიც გეგმავენ ორსულობას, უნდა შეწყვიტონ მეთოტრექსატის მიღება მინიმუმ 6 თვით ადრე ჩასახვამდე. თუ პაციენტი დაორსულდა მეთოტრექსატის მიღებისას, დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს პრეპარატის მიღება და ჩატარდეს გენეტიკური კონსულტაცია. ლაქტაციის პერიოდში მეთოტრექსატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და ზიანი მიაყენოს ჩვილს.

მეთოტრექსატის გამოყენება პედიატრიულ პაციენტებში (18 წლამდე) უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ, განსაკუთრებით ონკოლოგიური დაავადებების სამკურნალოდ. რევმატოიდული ართრიტის ან ფსორიაზის სამკურნალოდ 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში პრეპარატის უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. დოზირება ბავშვებში უნდა განისაზღვროს ინდივიდუალურად, წონისა და დაავადების სიმძიმის გათვალისწინებით, ექიმის მიერ.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) მეთოტრექსატის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქცია შეიძლება ასაკთან ერთად დაქვეითებული იყოს. რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება და ფრთხილად ტიტრირება. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსი) და ღვიძლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში ხშირია თანმხლები დაავადებები და პოლიფარმაცია, რაც ზრდის ურთიერთქმედებების და გვერდითი ეფექტების რისკს.

მეთოტრექსატმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა დაღლილობა, თავბრუსხვევა ან ძილიანობა. პაციენტებს, რომლებიც განიცდიან ამ სიმპტომებს, უნდა ურჩიოთ, თავი შეიკავონ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ არ დარწმუნდებიან, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას მათ ფსიქომოტორულ აქტივობაზე.

ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ ვარგისობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ (ბლისტერის გახსნის შემდეგ) ტაბლეტები უნდა იქნას გამოყენებული რაც შეიძლება მალე.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ბლისტერი უნდა იქნას გამოყენებული 1 თვის ვადაში, თუ სხვა რამ არ არის მითითებული მწარმოებლის მიერ.