1.სავაჭრო დასახელება
Glucophage (მეტფორმინი 1000მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
მეტფორმინი (Metformin) — ATC: A10BA02
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 1000 მგ · 60 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Metformin (მეტფორმინი) — 1000 მგ. მწარმოებელი: Merck.
5.აღწერა
თეთრი, მრგვალი, ორმხრივამოზნექილი ტაბლეტები, ერთ მხარეს გრავირებით '1000'. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული შეიცავს 10 ან 15 ტაბლეტს. მუყაოს კოლოფში მოთავსებულია 2 ან 6 ბლისტერი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC A10BA02 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
მეტფორმინი (ATC: A10BA02) ბიგუანიდების კლასის პრეპარატია და მე-2 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის პირველი რიგის მკურნალობაა. მოქმედების მექანიზმი: ამცირებს ღვიძლში გლუკოზის წარმოქმნას (გლუკონეოგენეზი), აუმჯობესებს ქსოვილების მგრძნობელობას ინსულინის მიმართ და ანელებს გლუკოზის შეწოვას ნაწლავიდან. არ ასტიმულირებს ინსულინის სეკრეციას, ამიტომ მონოთერაპიისას ჰიპოგლიკემიის (სისხლში შაქრის კრიტიკული ვარდნა) რისკი დაბალია. ჩვენებები: მე-2 ტიპის დიაბეტი ზრდასრულებში — მონოთერაპიით ან სხვა ანტიდიაბეტურ პრეპარატებთან/ინსულინთან კომბინაციით. ზოგიერთ გაიდლაინში რეკომენდებულია პრედიაბეტის პრევენციისთვისაც.
8.ფარმაკოკინეტიკა
მეტფორმინი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა 2-3 საათში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 50-60%-ს. მეტფორმინი არ უკავშირდება პლაზმის ცილებს. მეტაბოლიზდება ღვიძლში მინიმალურად, ძირითადად გამოიყოფა თირკმელებით უცვლელი სახით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 4.5 საათს. თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებისას კლირენსი მცირდება, ხოლო პლაზმური კონცენტრაცია და ნახევრადგამოყოფის პერიოდი იზრდება, რაც ზრდის ლაქტაციდოზის რისკს.
9.ჩვენებები
მეტფორმინი (ATC: A10BA02) ბიგუანიდების კლასის პრეპარატია და მე-2 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის პირველი რიგის მკურნალობაა. მოქმედების მექანიზმი: ამცირებს ღვიძლში გლუკოზის წარმოქმნას (გლუკონეოგენეზი), აუმჯობესებს ქსოვილების მგრძნობელობას ინსულინის მიმართ და ანელებს გლუკოზის შეწოვას ნაწლავიდან. არ ასტიმულირებს ინსულინის სეკრეციას, ამიტომ მონოთერაპიისას ჰიპოგლიკემიის (სისხლში შაქრის კრიტიკული ვარდნა) რისკი დაბალია. ჩვენებები: მე-2 ტიპის დიაბეტი ზრდასრულებში — მონოთერაპიით ან სხვა ანტიდიაბეტურ პრეპარატებთან/ინსულინთან კომბინაციით. ზოგიერთ გაიდლაინში რეკომენდებულია პრედიაბეტის პრევენციისთვისაც.
10.უკუჩვენებები
უკუჩვენებულია: მძიმე თირკმლის უკმარისობა (eGFR <30 მლ/წთ), მწვავე მეტაბოლური აციდოზი (მათ შორის დიაბეტური კეტოაციდოზი), მძიმე ღვიძლის უკმარისობა, მწვავე ალკოჰოლური ინტოქსიკაცია, ჰიპოქსიით მიმდინარე მდგომარეობები (შოკი, სეფსისი, გულის უკმარისობა). იოდშემცველი კონტრასტული ნივთიერებით კვლევის წინ მეტფორმინის მიღება 48 საათით ადრე უნდა შეწყდეს. 1 ტიპის დიაბეტში არ გამოიყენება მონოთერაპიით.
11.მიღების წესი და დოზები
ზრდასრულებში საწყისი დოზაა 500-850მგ დღეში 1-2-ჯერ, ჭამის დროს ან ჭამის შემდეგ. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა შეადგენს 2000-3000მგ, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. თირკმლის ფუნქციის კორექცია: eGFR 45-59 მლ/წთ-ზე: არაუმეტეს 2000მგ/დღეში, 1-2 მიღებაზე. eGFR 30-44 მლ/წთ-ზე: არაუმეტეს 1000მგ/დღეში, 1-2 მიღებაზე. eGFR <30 მლ/წთ-ზე: უკუნაჩვენებია. ღვიძლის ფუნქციის კორექცია: Child-Pugh A, B, C კლასის პაციენტებში მონაცემები შეზღუდულია, სიფრთხილეა საჭირო, რეკომენდებულია ექიმის გადაწყვეტილება. მიღების ხერხი: პერორალურად, ჭამის დროს ან უშუალოდ ჭამის შემდეგ, წყლის დაყოლებით. ტაბლეტები არ უნდა დაღეჭოთ.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი მოვლენები (>10%): გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, მადის დაქვეითება. ეს სიმპტომები, როგორც წესი, მკურნალობის დასაწყისში ვლინდება და თანდათან მცირდება. მეტალის გემო პირში ზოგჯერ აღინიშნება. სერიოზული, იშვიათი მოვლენები: ლაქტაციდოზი (რძემჟავას დაგროვება სისხლში) — სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა. სიმპტომები: კუნთის სპაზმი, ღრმა და სწრაფი სუნთქვა, ძლიერი სისუსტე, მუცლის ტკივილი. ლაქტაციდოზის რისკი მატულობს თირკმლის უკმარისობის, დეჰიდრატაციის ან ჭარბი ალკოჰოლის მიღებისას. ხანგრძლივი მიღებისას შეიძლება შემცირდეს ვიტამინ B12-ის შეწოვა — ექიმი პერიოდულად შეამოწმებს სისხლის ანალიზს.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: მძიმე ჰიპოგლიკემია ცალკე მეტფორმინით ნაკლებად სავარაუდოა, მაგრამ ლაქტაციდოზი რეალური საფრთხეა — გულისრევა, ღებინება, დიარეა, კუნთის ტკივილი, სუნთქვის გახშირება, ცნობიერების დარღვევა. რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო. ლაქტაციდოზის მკურნალობა საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას, ზოგჯერ — ჰემოდიალიზს.
14.ურთიერთქმედებები
- ალკოჰოლი — ზრდის ლაქტაციდოზის რისკს, განსაკუთრებით უზმოზე მიღებისას. 2. იოდშემცველი კონტრასტული ნივთიერებები — ერთდროულად ზრდის თირკმლის დაზიანებისა და ლაქტაციდოზის რისკს. 3. ინსულინი / სულფონილშარდოვანა (გლიბენკლამიდი, გლიკლაზიდი) — კომბინაციისას ჰიპოგლიკემიის რისკი მატულობს. 4. დიურეტიკები (შარდმდენები) — შეიძლება გააუარესონ თირკმლის ფუნქცია და ზრდის ლაქტაციდოზის რისკს. 5. სისტემური გლუკოკორტიკოიდები (პრედნიზოლონი) — ზრდის სისხლში შაქარს და ამცირებს მეტფორმინის ეფექტურობას.
15.სპეციალური მითითებები
უკუჩვენებულია: მძიმე თირკმლის უკმარისობა (eGFR <30 მლ/წთ), მწვავე მეტაბოლური აციდოზი (მათ შორის დიაბეტური კეტოაციდოზი), მძიმე ღვიძლის უკმარისობა, მწვავე ალკოჰოლური ინტოქსიკაცია, ჰიპოქსიით მიმდინარე მდგომარეობები (შოკი, სეფსისი, გულის უკმარისობა). იოდშემცველი კონტრასტული ნივთიერებით კვლევის წინ მეტფორმინის მიღება 48 საათით ადრე უნდა შეწყდეს. 1 ტიპის დიაბეტში არ გამოიყენება მონოთერაპიით.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: B. მეტფორმინი არ იწვევს ტერატოგენულ ეფექტებს ცხოველებზე კვლევებში. ორსულობის დროს მე-2 ტიპის დიაბეტის მართვა რთულია და საჭიროებს ინდივიდუალურ მიდგომას. ზოგიერთ შემთხვევაში, როდესაც დიეტა და ინსულინი არ არის საკმარისი, ექიმის გადაწყვეტილებით შეიძლება გამოყენებულ იქნას მეტფორმინი, განსაკუთრებით მეორე და მესამე ტრიმესტრში. თუმცა, უპირატესობა ენიჭება ინსულინოთერაპიას. ლაქტაციის პერიოდში: მეტფორმინი გადადის დედის რძეში მცირე რაოდენობით. ძუძუთი კვების დროს მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული, თუ არ არსებობს აშკარა სამედიცინო ჩვენება და სარგებელი არ აღემატება პოტენციურ რისკს ბავშვისთვის. ექიმის მეთვალყურეობა სავალდებულოა.
17.გამოყენება ბავშვებში
მონაცემები მეტფორმინის გამოყენების შესახებ 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში შეზღუდულია. ზოგიერთ ქვეყანაში ნებადართულია 10 წლიდან ზემოთ, თუმცა დოზირება და უსაფრთხოება დადგენილი არ არის სრულად. 18 წლამდე ასაკის პაციენტებში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ექიმი მკაცრად განსაზღვრავს ინდივიდუალურ სარგებელს და რისკს. ექიმი წყვეტს გამოყენებას.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროს პაციენტებში მეტფორმინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი (eGFR ყოველ 3-6 თვეში). პოლიფარმაციის შემთხვევაში, განსაკუთრებით სხვა პრეპარატებთან, რომლებიც გავლენას ახდენენ თირკმლის ფუნქციაზე ან ზრდის ჰიპოგლიკემიის რისკს, საჭიროა დოზის კორექცია და მჭიდრო მეთვალყურეობა. ხანდაზმულებში ლაქტაციდოზის რისკი უფრო მაღალია.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
მეტფორმინი, როგორც წესი, არ იწვევს ძილიანობას ან თავბრუსხვევას და არ მოქმედებს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. თუმცა, კომბინირებული თერაპიისას სხვა ანტიდიაბეტურ საშუალებებთან, რომლებიც იწვევენ ჰიპოგლიკემიას, ან თუ პაციენტს აღენიშნება ჰიპოგლიკემიის სიმპტომები, მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარი შეიძლება დაქვეითდეს. რეკომენდებულია სიფრთხილე.
20.შენახვის პირობები
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ შეინახოთ მაცივარში. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. შეინახეთ ორიგინალ შეფუთვაში.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, რადგან პრეპარატი მოწოდებულია მყარ, დალუქულ ფორმაში.