1.სავაჭრო დასახელება
კარბამაზეპინი 200მგ #40ტ(არპიმ (კარბამაზეპინი 200მგ #40ტ(არპიმ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
carbamazepine (carbamazepine) — ATC: N03AF01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 200 mg · 40 tabs
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: carbamazepine (carbamazepine) — 200 mg.
5.აღწერა
ტაბლეტები, მრგვალი, ბრტყელი, თეთრი ან თითქმის თეთრი ფერის, ორივე მხარეს გამყოფი ხაზით. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 200 მგ კარბამაზეპინს. შეფუთულია მუყაოს კოლოფში 40 ტაბლეტიანი ბლისტერებით.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N03AF01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
კარბამაზეპინი 200მგ — ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საშუალება (ანტიკონვულსანტი), რომელიც მიეკუთვნება დიბენზოაზეპინების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია ნეირონების მემბრანების სტაბილიზაციასთან, რაც აფერხებს ნერვული იმპულსების პათოლოგიურ აგზნებას. ძირითადად გამოიყენება სხვადასხვა ტიპის კრუნჩხვების (ეპილეფსიური გულყრები) სამკურნალოდ, მათ შორის: ნაწილობრივი კრუნჩხვები ცნობიერების შენარჩუნებით ან მის გარეშე, გენერალიზებული ტონიკურ-კლონური კრუნჩხვები. ასევე ეფექტურია ტრიგემინალური ნევრალგიის (სამწვერა ნერვის ნევრალგია) დროს სახის ტკივილის შესამსუბუქებლად. ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდების მკურნალობისას.
8.ფარმაკოკინეტიკა
კარბამაზეპინი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, თუმცა შეწოვის სიჩქარე შეიძლება მერყეობდეს. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 85%. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს 70-80%. კარბამაზეპინი აქტიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად ციტოქრომ P450 CYP3A4 ფერმენტით, რის შედეგადაც წარმოიქმნება აქტიური მეტაბოლიტი კარბამაზეპინ-10,11-ეპოქსიდი. წამლის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) თავდაპირველად შეადგენს 25-65 საათს, თუმცა ხანგრძლივი გამოყენებისას CYP3A4-ის ინდუქციის გამო მცირდება 12-17 საათამდე. კარბამაზეპინი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (დაახლოებით 70-80%), ხოლო დანარჩენი ნაწილი გამოიყოფა ნაღველით. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ექსკრეცია შეიძლება შენელდეს.
9.ჩვენებები
კარბამაზეპინი 200მგ — ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საშუალება (ანტიკონვულსანტი), რომელიც მიეკუთვნება დიბენზოაზეპინების ჯგუფს. მისი მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია ნეირონების მემბრანების სტაბილიზაციასთან, რაც აფერხებს ნერვული იმპულსების პათოლოგიურ აგზნებას. ძირითადად გამოიყენება სხვადასხვა ტიპის კრუნჩხვების (ეპილეფსიური გულყრები) სამკურნალოდ, მათ შორის: ნაწილობრივი კრუნჩხვები ცნობიერების შენარჩუნებით ან მის გარეშე, გენერალიზებული ტონიკურ-კლონური კრუნჩხვები. ასევე ეფექტურია ტრიგემინალური ნევრალგიის (სამწვერა ნერვის ნევრალგია) დროს სახის ტკივილის შესამსუბუქებლად. ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდების მკურნალობისას.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ კარბამაზეპინი, თუ გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის ან სხვა ტრიციკლური ანტიდეპრესანტების მიმართ, ან თუ წარსულში გქონიათ ძვლის ტვინის დათრგუნვა, ღვიძლის ან გულის მძიმე დაავადებები. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები, გულის გამტარობის პრობლემები, გლაუკომა, ან თუ ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ. პრეპარატის მიღებისას საჭიროა სისხლის სურათის რეგულარული კონტროლი.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 200 მგ დღეში ორჯერ, რომელიც თანდათან იზრდება 2-3 კვირის განმავლობაში 400 მგ-მდე 2-3-ჯერ დღეში, მაქსიმალური სადღეღამისო დოზით 1200 მგ. ეპილეფსიის დროს, ზოგიერთ შემთხვევაში, დოზა შეიძლება გაიზარდოს 2000 მგ-მდე დღეში. ტრიგემინალური ნევრალგიის დროს, საწყისი დოზაა 200 მგ 1-2-ჯერ დღეში, მაქსიმალური 600 მგ დღეში. მიღება ხდება პერორალურად, საკვებთან ერთად ან მის გარეშე, სასურველია დღის ერთსა და იმავე დროს. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl < 30 მლ/წთ) ან ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A/B) საჭიროა დოზის შემცირება და ექიმის მეთვალყურეობა. CrCl > 30 მლ/წთ შემთხვევაში, კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა ინდივიდუალური შეფასება აუცილებელია.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%) მოიცავს: თავბრუსხვევა, ძილიანობა, ატაქსია (მოძრაობათა კოორდინაციის დარღვევა), გულისრევა, ღებინება, პირის სიმშრალე. იშვიათად, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები შეიძლება მოიცავდეს: სისხლის სურათის ცვლილებებს (აგრანულოციტოზი, აპლასტიკური ანემია), ღვიძლის ფუნქციის დარღვევებს, მძიმე კანის რეაქციებს (სტივენს-ჯონსონის სინდრომი, ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი), გულის არითმიებს, ჰიპონატრიემიას (სისხლში ნატრიუმის დაბალი დონე). ნებისმიერი სერიოზული ან უჩვეულო სიმპტომის გამოვლენისას დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
13.დოზის გადაცილება
ჭარბი დოზის მიღების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: თავბრუსხვევა, გულისრევა, ღებინება, ნისტაგმი (თვალების უნებლიე მოძრაობა), დიზართრია (მეტყველების დარღვევა), ჰიპოტენზია ან ჰიპერტენზია, კრუნჩხვები, ცნობიერების დაქვეითება კომამდე. ჭარბი დოზის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) და თან იქონიეთ წამლის შეფუთვა.
14.ურთიერთქმედებები
კარბამაზეპინს აქვს მრავალი მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება:
- სხვა ანტიკონვულსანტებთან (მაგ. ფენიტოინი, ფენობარბიტალი): შეიძლება შეიცვალოს ორივე წამლის დონე სისხლში, რაც ამცირებს ეფექტურობას ან ზრდის ტოქსიკურობას. საჭიროა დოზის კორექცია და მონიტორინგი.
- CYP3A4 ინჰიბიტორებთან (მაგ. ერითრომიცინი, კეტოკონაზოლი): ზრდის კარბამაზეპინის კონცენტრაციას სისხლში, რაც ზრდის გვერდითი მოვლენების რისკს.
- CYP3A4 ინდუქტორებთან (მაგ. რიფამპიცინი, წმინდა იოანეს ბალახი): ამცირებს კარბამაზეპინის კონცენტრაციას, ამცირებს მის ეფექტურობას.
- პერორალურ კონტრაცეპტივებთან: კარბამაზეპინმა შეიძლება შეამციროს მათი ეფექტურობა, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს არასასურველი ორსულობა.
- ანტიკოაგულანტებთან (მაგ. ვარფარინი): ამცირებს მათ ეფექტურობას. ექიმმა შეიძლება დაგინიშნოთ სისხლის შედედების მაჩვენებლების უფრო ხშირი კონტროლი.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ კარბამაზეპინი, თუ გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის ან სხვა ტრიციკლური ანტიდეპრესანტების მიმართ, ან თუ წარსულში გქონიათ ძვლის ტვინის დათრგუნვა, ღვიძლის ან გულის მძიმე დაავადებები. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები, გულის გამტარობის პრობლემები, გლაუკომა, ან თუ ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ. პრეპარატის მიღებისას საჭიროა სისხლის სურათის რეგულარული კონტროლი.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
კარბამაზეპინი კლასიფიცირებულია FDA-ს მიერ როგორც კატეგორია D. ორსულობის დროს მისი გამოყენება დაკავშირებულია ნაყოფის განვითარების რისკებთან, მათ შორის ნერვული მილის დეფექტებთან (მაგ. სპინა ბიფიდა) და სხვა თანდაყოლილ ანომალიებთან. კარბამაზეპინი უნდა იქნას გამოყენებული ორსულობის დროს მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. პაციენტებს, რომლებიც იღებენ კარბამაზეპინს, ურჩევენ გამოიყენონ ეფექტური კონტრაცეფცია. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის გადადის დედის რძეში და შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილებში. ორსულობის ან ლაქტაციის დაგეგმვისას აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
17.გამოყენება ბავშვებში
კარბამაზეპინი გამოიყენება ბავშვებში ეპილეფსიის სამკურნალოდ. დოზირება დამოკიდებულია ასაკსა და წონაზე. 6 წლამდე ასაკის ბავშვებში, საწყისი დოზაა 10-20 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი რამდენიმე მიღებაზე, თანდათან იზრდება მაქსიმალურ შემანარჩუნებელ დოზამდე 35 მგ/კგ/დღეში ან 400-600 მგ/დღეში. 6-12 წლის ბავშვებში, საწყისი დოზაა 200 მგ დღეში, მაქსიმალური 1000 მგ/დღეში. 12 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდებში, დოზირება ახლოსაა მოზრდილთა დოზებთან. აუცილებელია დოზის ფრთხილად ტიტრირება და სისხლში პრეპარატის კონცენტრაციის მონიტორინგი.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) კარბამაზეპინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან მათ შეიძლება ჰქონდეთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითება, ასევე თანმხლები დაავადებები და პოლიფარმაცია, რაც ზრდის გვერდითი მოვლენების რისკს. რეკომენდებულია მკურნალობის დაწყება უფრო დაბალი დოზით და მისი თანდათანობითი ზრდა, განსაკუთრებით თუ აღინიშნება თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება (CrCl < 60 მლ/წთ). საჭიროა რეგულარული მონიტორინგი სისხლის სურათის, ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციების, ასევე ელექტროლიტების დონის (განსაკუთრებით ნატრიუმის) მაჩვენებლების.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
კარბამაზეპინმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა ძილიანობა, თავბრუსხვევა, ატაქსია, მხედველობის დაბინდვა და კოორდინაციის დარღვევა. ამ სიმპტომების გამო პაციენტებმა უნდა გამოიჩინონ სიფრთხილე სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისას, სანამ არ დაადგენენ, თუ როგორ მოქმედებს მათზე პრეპარატი. რეკომენდებულია თავი შეიკავონ პოტენციურად სახიფათო საქმიანობებისგან.
20.შენახვის პირობები
ინახება 25°C-ზე ნაკლებ ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. გახსნის შემდეგ ბლისტერში შენახული ტაბლეტების გამოყენება რეკომენდებულია შეფუთვაზე მითითებულ ვადამდე.