1.სავაჭრო დასახელება
Captopril (კაპტოპრილი(ბლოკორდილი))
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
კაპტოპრილი(ბლოკორდილი) (Captopril) — ATC: C09AA01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 50 mg
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Captopril (კაპტოპრილი(ბლოკორდილი)) — 50 mg.
5.აღწერა
კაპტოპრილი 50 მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც ახასიათებთ დამახასიათებელი სუნი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 50 მგ აქტიურ ნივთიერებას, კაპტოპრილს. პრეპარატი შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. შეფუთვაში შეიძლება იყოს 2 ან 3 ბლისტერი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC C09AA01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
კაპტოპრილი 50 მგ (INN: Captopril) მიეკუთვნება ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის მოქმედებს სისხლძარღვების შევიწროვების საწინააღმდეგოდ და ამცირებს სითხის შეკავებას ორგანიზმში, რითაც აქვეითებს არტერიულ წნევას. პრეპარატი გამოიყენება:
- არტერიული ჰიპერტენზიის (მაღალი წნევის) სამკურნალოდ: როგორც მონოთერაპიის სახით, ასევე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან კომბინაციაში.
- გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ: პაციენტებში, რომელთაც არ შეუძლიათ სხვა მედიკამენტების მიღება ან აქვთ მძიმე სიმპტომები.
- **თირკმლის დაზიანების პრევენციისთვის შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში (დიაბეტური ნეფროპათია).
8.ფარმაკოკინეტიკა
კაპტოპრილი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, საშუალოდ 75%-იანი ბიოშეღწევადობით. საკვები ამცირებს შეწოვის ხარისხს, ამიტომ რეკომენდებულია პრეპარატის მიღება ჭამამდე 1 საათით ადრე. განაწილება ხდება ორგანიზმის ქსოვილებში, ცილებთან შეკავშირება შეადგენს დაახლოებით 30%-ს. კაპტოპრილი მეტაბოლიზდება ღვიძლში მცირე რაოდენობით, ძირითადად არააქტიური დიმერების წარმოქმნით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2 საათს, თუმცა თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას ეს მაჩვენებელი შეიძლება გაიზარდოს. პრეპარატი ძირითადად გამოიყოფა თირკმელებით, როგორც უცვლელი სახით, ასევე მეტაბოლიტების სახით.
9.ჩვენებები
კაპტოპრილი 50 მგ (INN: Captopril) მიეკუთვნება ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის მოქმედებს სისხლძარღვების შევიწროვების საწინააღმდეგოდ და ამცირებს სითხის შეკავებას ორგანიზმში, რითაც აქვეითებს არტერიულ წნევას. პრეპარატი გამოიყენება:
- არტერიული ჰიპერტენზიის (მაღალი წნევის) სამკურნალოდ: როგორც მონოთერაპიის სახით, ასევე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან კომბინაციაში.
- გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ: პაციენტებში, რომელთაც არ შეუძლიათ სხვა მედიკამენტების მიღება ან აქვთ მძიმე სიმპტომები.
- **თირკმლის დაზიანების პრევენციისთვის შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში (დიაბეტური ნეფროპათია).
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ კაპტოპრილი, თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) კაპტოპრილის ან სხვა ACE ინჰიბიტორების მიმართ.
- გაქვთ ანგიონევროზული შეშუპების ისტორია (მემკვიდრული ან იდიოპათიური).
- ხართ ორსულობის მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში.
- გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი ან თირკმლის უკმარისობა და ამავდროულად იღებთ ალისკირენის შემცველ პრეპარატებს.
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:
- გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
- გაქვთ გულის სარქვლის სტენოზი ან გულის კუნთის პრობლემები.
- ხართ დეჰიდრატირებული ან გაქვთ ღებინება/დიარეა.
- გადიხართ დესენსიბილიზაციის თერაპიას ფუტკრის შხამის მიმართ.
- გაქვთ კოლაგენოზები (მაგ. სისტემური წითელი მგლურა).
- ხართ ორსულობის პირველ ტრიმესტრში.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა ჰიპერტენზიის დროს შეადგენს 25-50 მგ დღეში 2-ჯერ. მაქსიმალური რეკომენდებული დოზაა 150 მგ დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. გულის უკმარისობის დროს საწყისი დოზაა 6.25-12.5 მგ დღეში 3-ჯერ, თანდათან იზრდება ტოლერანტობის მიხედვით. თირკმლის ფუნქციის კორექცია: პაციენტებში კრეატინინის კლირენსით (CrCl) 30-50 მლ/წთ, დოზა უნდა შემცირდეს 50-75%-ით. CrCl <30 მლ/წთ დროს, დოზა უნდა შემცირდეს 75-90%-ით. ღვიძლის ფუნქციის კორექცია: პაციენტებში ღვიძლის უკმარისობით (Child-Pugh A, B, C), დოზის კორექცია საჭირო არ არის, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. მიღების ხერხი: პერორალურად, ჭამამდე 1 საათით ადრე.
12.გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%) მოიცავს:
- მშრალი ხველა, რომელიც არ უკავშირდება ინფექციას.
- თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი.
- გულისრევა, გემოვნების ცვლილებები.
- დაღლილობა.
სერიოზული, თუმცა იშვიათი გვერდითი მოვლენები, რომელთა გამოვლენისას საჭიროა ექიმთან დაუყოვნებელი კონსულტაცია:
- მძიმე ალერგიული რეაქციები (ანგიონევროზული შეშუპება — სახის, ტუჩების, ენის, ყელის შეშუპება).
- თირკმლის ფუნქციის მკვეთრი გაუარესება.
- სისხლის მაჩვენებლების ცვლილებები (მაგ. ნეიტროპენია, აგრანულოციტოზი).
- ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები.
- ჰიპერკალიემია (სისხლში კალიუმის მომატება).
13.დოზის გადაცილება
კაპტოპრილის ჭარბი დოზის მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითება (ჰიპოტენზია), თავბრუსხვევა, ძილიანობა, გულისცემის შენელება ან აჩქარება.
თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზაზე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სასწრაფო დახმარებას ან დაუკავშირდით ექიმს. პაციენტი უნდა მოთავსდეს ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში და კონტროლზე უნდა იქნას არტერიული წნევა. ექიმმა შეიძლება დანიშნოს სპეციფიკური მკურნალობა.
14.ურთიერთქმედებები
- ალიკირენი: ზრდის ჰიპერკალიემიის, თირკმლის უკმარისობის და ჰიპოტენზიის (დაბალი წნევის) რისკს. ერთობლივი მიღება უკუნაჩვენებია თირკმლის უკმარისობის ან დიაბეტის მქონე პაციენტებში.
- კალიუმის შემნახველი დიურეტიკები (მაგ. სპირონოლაქტონი, ამილორიდი) და კალიუმის დანამატები: ზრდის ჰიპერკალიემიის რისკს.
- ლითიუმი: კაპტოპრილმა შეიძლება გაზარდოს ლითიუმის ტოქსიკურობა. აუცილებელია ლითიუმის დონის კონტროლი.
- არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს, მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი): ამცირებს კაპტოპრილის ჰიპოტენზიურ ეფექტს და ზრდის თირკმლის დაზიანების რისკს, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ან თირკმლის პრობლემების მქონე პირებში.
- იმუნოსუპრესანტები (მაგ. აზათიოპრინი): ზრდის სისხლის დაავადებების (მაგ. ნეიტროპენია) რისკს.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ კაპტოპრილი, თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) კაპტოპრილის ან სხვა ACE ინჰიბიტორების მიმართ.
- გაქვთ ანგიონევროზული შეშუპების ისტორია (მემკვიდრული ან იდიოპათიური).
- ხართ ორსულობის მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში.
- გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი ან თირკმლის უკმარისობა და ამავდროულად იღებთ ალისკირენის შემცველ პრეპარატებს.
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:
- გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
- გაქვთ გულის სარქვლის სტენოზი ან გულის კუნთის პრობლემები.
- ხართ დეჰიდრატირებული ან გაქვთ ღებინება/დიარეა.
- გადიხართ დესენსიბილიზაციის თერაპიას ფუტკრის შხამის მიმართ.
- გაქვთ კოლაგენოზები (მაგ. სისტემური წითელი მგლურა).
- ხართ ორსულობის პირველ ტრიმესტრში.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
კაპტოპრილი კატეგორიულად უკუნაჩვენებია ორსულობის მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში (FDA კატეგორია D). ამ პერიოდში ACE ინჰიბიტორებმა შეიძლება გამოიწვიონ ნაყოფის თირკმლის მძიმე დაზიანება, ოლიგოჰიდრამნიოზი, თავის ქალას ჰიპოპლაზია და სიკვდილი. ორსულობის პირველ ტრიმესტრში (FDA კატეგორია C) პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. ლაქტაციის პერიოდში კაპტოპრილის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ახალშობილში. ორსულობის დაგეგმვისას ან დადგომისას, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია და ალტერნატიული თერაპიის შერჩევა.
17.გამოყენება ბავშვებში
კაპტოპრილის გამოყენება ბავშვებში უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზირება დამოკიდებულია ბავშვის ასაკზე და სხეულის წონაზე. ზოგადად, რეკომენდებული საწყისი დოზა შეადგენს 0.3 მგ/კგ დღეში, გაყოფილი 3 მიღებაზე. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 6 მგ/კგ. თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე ბავშვებში საჭიროა დოზის კორექცია. პრეპარატის გამოყენება 1 წლამდე ასაკის ჩვილებში არ არის რეკომენდებული, გარდა განსაკუთრებული შემთხვევებისა და ექიმის მითითებით.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) კაპტოპრილის ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. რეკომენდებულია მკურნალობის დაწყება უფრო დაბალი დოზით (მაგ. 6.25 მგ დღეში 2-ჯერ) და თანდათანობითი ტიტრირება პაციენტის მდგომარეობისა და ტოლერანტობის გათვალისწინებით. აუცილებელია არტერიული წნევის და თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი, განსაკუთრებით პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში, რათა თავიდან იქნას აცილებული ჰიპოტენზია და თირკმლის ფუნქციის გაუარესება.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
კაპტოპრილმა შეიძლება გამოიწვიოს თავბრუსხვევა, ძილიანობა ან დაღლილობა, განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში ან დოზის გაზრდის შემდეგ. ამიტომ, პაციენტებს, რომლებიც მართავენ ავტომობილს ან მუშაობენ სახიფათო მექანიზმებთან, უნდა გააფრთხილონ ამ პოტენციური გვერდითი ეფექტების შესახებ და ურჩიონ სიფრთხილე, სანამ არ გაარკვევენ, თუ როგორ მოქმედებს მათზე პრეპარატი.
20.შენახვის პირობები
პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ შეინახოთ მაცივარში. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. შეინახეთ ორიგინალ შეფუთვაში. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან პრეპარატის ვარგისიანობის ვადა შეადგენს 3 წელს. გახსნილი შეფუთვის (ბლისტერის) შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია ტაბლეტების გამოყენება რაც შეიძლება მალე შეფუთვის გახსნის შემდეგ, რათა უზრუნველყოფილ იქნას პრეპარატის აქტივობის მაქსიმალური შენარჩუნება. არ გამოიყენოთ ვადაგასული პრეპარატი.