კაპტოპრილი

Captopril (კაპტოპრილი)

Captopril (Captopril) — ATC: C09AA01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: Captopril (Captopril) — .

კაპტოპრილი 25 მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც ერთ მხარეს აქვს გამყოფი ხაზი. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეულში 10 ტაბლეტი. ბლისტერები მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში.

ATC C09AA01 ·

კაპტოპრილი მიეკუთვნება ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის ამცირებს სისხლძარღვების შევიწროვებას, რითაც ამცირებს მათში წნევას და ხსნის გულზე დატვირთვას. კაპტოპრილი გამოიყენება:

• არტერიული ჰიპერტენზიის (მაღალი წნევის) სამკურნალოდ, როგორც მონოთერაპიის სახით, ასევე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან კომბინაციაში.
• გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ, სიმპტომების შესამსუბუქებლად და დაავადების პროგრესირების შენელებისთვის.
• პოსტ-ინფარქტული სინდრომის მქონე პაციენტებში გულის ფუნქციის გასაუმჯობესებლად და სიკვდილიანობის რისკის შესამცირებლად.

კაპტოპრილი კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 60-75%-ს. საკვების მიღება ამცირებს შეწოვის ხარისხს. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაბალია (25-30%). კაპტოპრილი მეტაბოლიზდება ღვიძლში მცირე რაოდენობით, ძირითადად არააქტიურ დიმერებად. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2-3 საათს, თუმცა თირკმლის უკმარისობის დროს შეიძლება გაიზარდოს. კაპტოპრილი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით, დაახლოებით 35-40% უცვლელი სახით. თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებისას საჭიროა დოზის კორექცია.

კაპტოპრილი მიეკუთვნება ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორების ჯგუფს. ის ამცირებს სისხლძარღვების შევიწროვებას, რითაც ამცირებს მათში წნევას და ხსნის გულზე დატვირთვას. კაპტოპრილი გამოიყენება:

• არტერიული ჰიპერტენზიის (მაღალი წნევის) სამკურნალოდ, როგორც მონოთერაპიის სახით, ასევე სხვა ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებთან კომბინაციაში.
• გულის ქრონიკული უკმარისობის სამკურნალოდ, სიმპტომების შესამსუბუქებლად და დაავადების პროგრესირების შენელებისთვის.
• პოსტ-ინფარქტული სინდრომის მქონე პაციენტებში გულის ფუნქციის გასაუმჯობესებლად და სიკვდილიანობის რისკის შესამცირებლად.

❌ არ მიიღოთ კაპტოპრილი, თუ:

• გაქვთ ალერგია კაპტოპრილის ან სხვა ACE ინჰიბიტორის მიმართ.
• წარსულში გქონდათ ანგიონევროტული შეშუპება (კვინკეს შეშუპება) ACE ინჰიბიტორებით მკურნალობისას.
• ხართ ორსულობის მე-2 ან მე-3 ტრიმესტრში.
• გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი და იღებთ ალისკირინის შემცველ პრეპარატებს.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• გაქვთ გულის სარქველების სტენოზი ან აორტის სტენოზი.
• გაქვთ სისტემური წითელი მგლურა ან სკლეროდერმია.
• ხართ დიალიზზე ან იღებთ დესენსიბილიზაციის თერაპიას ფუტკრის ან ვესპის შხამის მიმართ.
• გეგმავთ ქირურგიულ ჩარევას ან ანესთეზიას.

მოზრდილებში საწყისი დოზა ჰიპერტენზიის დროს არის 25 მგ დღეში ორჯერ ან სამჯერ. შემანარჩუნებელი დოზა შეადგენს 50-100 მგ დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. მაქსიმალური დღიური დოზაა 150 მგ. გულის უკმარისობის დროს საწყისი დოზაა 6.25 მგ სამჯერ დღეში, თანდათან იზრდება 50 მგ-მდე დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl < 40 მლ/წთ) საჭიროა დოზის შემცირება. ღვიძლის უკმარისობის დროს დოზის კორექცია ინდივიდუალურია. მიღება უნდა მოხდეს ჭამამდე 1 საათით ადრე. თირკმლის მძიმე უკმარისობის დროს (CrCl < 30 მლ/წთ) დოზა უნდა შემცირდეს და მიღება მოხდეს ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ.

ხშირი გვერდითი მოვლენები (1-10%):

• მშრალი ხველა, რომელიც არ არის დაკავშირებული ინფექციასთან.
• თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი.
• გულისრევა, გემოვნების ცვლილება.
• გამონაყარი კანზე.
• დაღლილობა.

სერიოზული გვერდითი მოვლენები (იშვიათად, მაგრამ საჭიროებს ექიმთან კონსულტაციას):

• ანგიონევროტული შეშუპება (სახის, ტუჩების, ენის, ხორხის შეშუპება, რომელიც სუნთქვის გაძნელებას იწვევს) — სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს!
• თირკმლის ფუნქციის დარღვევა, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ თირკმლის დაავადება.
• ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა.
• სისხლის მაჩვენებლების ცვლილება (მაგ. ლეიკოპენია, ანემია).
• ჰიპერკალიემია (სისხლში კალიუმის მომატება).

კაპტოპრილის ჭარბი დოზის მიღებისას შეიძლება განვითარდეს ძლიერი თავბრუსხვევა, მოთენთილობა, ძილიანობა და არტერიული წნევის მკვეთრი დაცემა (ჰიპოტენზია).

თუ მიიღეთ ჭარბი დოზა, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. თუ პაციენტი გონზეა, შეიძლება სცადოთ კუჭის ამორეცხვა (მხოლოდ ექიმის მითითებით).

• სხვა წნევის დამწევი საშუალებები (დიურეტიკები, ბეტა-ბლოკერები): შეიძლება გაძლიერდეს წნევის დამწევი ეფექტი, რაც გამოიწვევს ჰიპოტენზიას (დაბალი წნევა). საჭიროა არტერიული წნევის მონიტორინგი.
• კალიუმის შემნახველი დიურეტიკები (სპირონოლაქტონი, ამილორიდი) და კალიუმის დანამატები: ზრდის ჰიპერკალიემიის (სისხლში კალიუმის მომატება) რისკს. ექიმმა შეიძლება დაგინიშნოთ სისხლში კალიუმის დონის კონტროლი.
• ლითიუმი: კაპტოპრილმა შეიძლება გაზარდოს ლითიუმის კონცენტრაცია სისხლში, რაც ტოქსიკურია. საჭიროა ლითიუმის დონის რეგულარული კონტროლი.
• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს), როგორიცაა იბუპროფენი, ნაპროქსენი: შეიძლება შეასუსტოს კაპტოპრილის ეფექტი და გაზარდოს თირკმლის დაზიანების რისკი, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ან თირკმლის პრობლემების მქონე პაციენტებში.

❌ არ მიიღოთ კაპტოპრილი, თუ:

• გაქვთ ალერგია კაპტოპრილის ან სხვა ACE ინჰიბიტორის მიმართ.
• წარსულში გქონდათ ანგიონევროტული შეშუპება (კვინკეს შეშუპება) ACE ინჰიბიტორებით მკურნალობისას.
• ხართ ორსულობის მე-2 ან მე-3 ტრიმესტრში.
• გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი და იღებთ ალისკირინის შემცველ პრეპარატებს.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს, თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• გაქვთ გულის სარქველების სტენოზი ან აორტის სტენოზი.
• გაქვთ სისტემური წითელი მგლურა ან სკლეროდერმია.
• ხართ დიალიზზე ან იღებთ დესენსიბილიზაციის თერაპიას ფუტკრის ან ვესპის შხამის მიმართ.
• გეგმავთ ქირურგიულ ჩარევას ან ანესთეზიას.

კატეგორია D მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში. კაპტოპრილის მიღება უკუნაჩვენებია ორსულობის მე-2 და მე-3 ტრიმესტრში, რადგან მას შეუძლია ნაყოფის თირკმლის დაზიანება, ოლიგოჰიდრამნიოზი და თავის ქალას ჰიპოპლაზია. პირველ ტრიმესტრში გამოყენებისას, თუ სარგებელი აღემატება რისკს, საჭიროა მკაცრი მონიტორინგი. ძუძუთი კვების პერიოდში კაპტოპრილის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილებში. ორსულობისას ან ძუძუთი კვებისას გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის გადაწყვეტილებით, რისკისა და სარგებლის შეფასების შემდეგ.

კაპტოპრილის გამოყენება ბავშვებში არ არის რეკომენდებული, გარდა სპეციფიკური შემთხვევებისა, როდესაც ექიმი განსაზღვრავს სარგებელს რისკზე მეტად. ბავშვებში დოზირება უნდა მოხდეს სხეულის წონის მიხედვით და მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ. ზოგადად, 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში მისი გამოყენება შეზღუდულია და საჭიროებს დამატებით კვლევებს. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში დოზირება ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია კლინიკურ მდგომარეობაზე.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) კაპტოპრილის ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. რეკომენდებულია მკურნალობის დაწყება უფრო დაბალი დოზით (მაგ. 6.25 მგ ორჯერ დღეში) და თანდათანობით გაზრდა პაციენტის ტოლერანტობისა და კლინიკური პასუხის მიხედვით. აუცილებელია არტერიული წნევისა და თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი, განსაკუთრებით პოლიფარმაციის შემთხვევაში.

კაპტოპრილმა შეიძლება გამოიწვიოს თავბრუსხვევა, ძილიანობა ან დაღლილობა, განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში ან დოზის გაზრდისას. ამიტომ, პაციენტებს, რომლებიც მართავენ ავტომობილს ან მუშაობენ სახიფათო მექანიზმებთან, უნდა ეცოდინოთ ამ პოტენციური ეფექტების შესახებ და იმოქმედონ სიფრთხილით, სანამ არ გაარკვევენ, თუ როგორ მოქმედებს პრეპარატი მათზე.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისა და ტენისაგან დაცულ ადგილას. არ შეინახოთ მაცივარში. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. ტაბლეტები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ ბლისტერში შენახული ტაბლეტები ინარჩუნებენ თვისებებს მითითებულ ვადამდე.