კანამიცინი 1 g

Kanamycin (კანამიცინი)

კანამიცინი (Kanamycin) — ATC: J01GB04

vial · 1 g

აქტიური ნივთიერება: Kanamycin (კანამიცინი) — 1 g.

კანამიცინი 1 გ არის ლიოფილიზებული ფხვნილი ან კრისტალური ფხვნილი, რომელიც შეფუთულია სტერილურ მინის ფლაკონში. პრეპარატის გახსნის შემდეგ მიიღება გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო ხსნარი. ფლაკონები დალუქულია რეზინის საცობით და ალუმინის თავსახურით. შეფუთვა არის მუყაოს კოლოფი, რომელშიც მოთავსებულია ერთი ან მეტი ფლაკონი.

ATC J01GB04 ·

კანამიცინი მიეკუთვნება ამინოგლიკოზიდების ჯგუფის ანტიბიოტიკებს. მისი მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ბაქტერიული უჯრედის ცილის სინთეზის შეფერხებას, რაც იწვევს ბაქტერიის სიკვდილს. კანამიცინი ძირითადად გამოიყენება მძიმე ინფექციების სამკურნალოდ, რომლებიც გამოწვეულია მგრძნობიარე გრამ-უარყოფითი ბაქტერიებით. განსაკუთრებით ეფექტურია ტუბერკულოზის სამკურნალო სქემებში, სხვა პრეპარატებთან კომბინაციაში, როდესაც სხვა ანტიბიოტიკები არაეფექტურია ან უკუნაჩვენებია. ასევე გამოიყენება სეფსისის, მუცლის ღრუს ინფექციების და სასუნთქი გზების მძიმე ინფექციების დროს.

კანამიცინი ხასიათდება დაბალი აბსორბციით პერორალური მიღებისას, ამიტომ გამოიყენება პარენტერალურად. ინტრამუსკულური შეყვანის შემდეგ, მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა 1-2 საათში. პრეპარატი ფართოდ ნაწილდება სხეულის სითხეებში, თუმცა არ აღწევს თვალის კაკლისა და ცერებროსპინალური სითხის შიგნით მნიშვნელოვანი კონცენტრაციით. კანამიცინი მცირედ მეტაბოლიზდება ღვიძლში. ელიმინაცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, უცვლელი სახით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) ჯანმრთელ მოზრდილებში შეადგენს დაახლოებით 2-4 საათს, ხოლო თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში შეიძლება მნიშვნელოვნად გაიზარდოს. ბიოშეღწევადობა ინტრამუსკულური შეყვანის შემდეგ არის დაახლოებით 90-100%.

კანამიცინი მიეკუთვნება ამინოგლიკოზიდების ჯგუფის ანტიბიოტიკებს. მისი მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ბაქტერიული უჯრედის ცილის სინთეზის შეფერხებას, რაც იწვევს ბაქტერიის სიკვდილს. კანამიცინი ძირითადად გამოიყენება მძიმე ინფექციების სამკურნალოდ, რომლებიც გამოწვეულია მგრძნობიარე გრამ-უარყოფითი ბაქტერიებით. განსაკუთრებით ეფექტურია ტუბერკულოზის სამკურნალო სქემებში, სხვა პრეპარატებთან კომბინაციაში, როდესაც სხვა ანტიბიოტიკები არაეფექტურია ან უკუნაჩვენებია. ასევე გამოიყენება სეფსისის, მუცლის ღრუს ინფექციების და სასუნთქი გზების მძიმე ინფექციების დროს.

არ მიიღოთ კანამიცინი, თუ გაქვთ ამ პრეპარატის ან სხვა ამინოგლიკოზიდების მიმართ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია). სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში თირკმლის ფუნქციის დარღვევით, სმენის დაქვეითებით ან ვესტიბულური დარღვევებით, რადგან ამან შეიძლება გააძლიეროს პრეპარატის ტოქსიკური მოქმედება. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს ნაყოფისა და ბავშვისთვის. სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებიც პარალელურად იღებენ სხვა ნეფროტოქსიკურ ან ოტოტოქსიკურ მედიკამენტებს.

მოზრდილებში საწყისი დოზა შეადგენს 15 მგ/კგ დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 1.5 გ-ს. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას დოზა უნდა კორეგირდეს კრეატინინის კლირენსის (CrCl) მიხედვით: CrCl >50 მლ/წთ - ჩვეულებრივი დოზა; CrCl 30-50 მლ/წთ - დოზის შემცირება ან მიღების სიხშირის გაზრდა; CrCl <30 მლ/წთ - დოზის მნიშვნელოვანი შემცირება ან მიღების სიხშირის გაზრდა (მაგ. ყოველ 48-72 საათში). ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუ თირკმლის ფუნქცია ნორმალურია. კანამიცინი შეჰყავთ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, ექიმის დანიშნულებით. ინტრავენური ინფუზია უნდა ჩატარდეს ნელა, 30-60 წუთის განმავლობაში.

კანამიცინით მკურნალობისას ხშირია სმენითი და ვესტიბულური (წონასწორობის) დარღვევები, რომლებიც შეიძლება იყოს შექცევადი ან შეუქცევადი. შესაძლებელია თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება (ნეფროტოქსიკურობა), რომელიც ვლინდება შარდის რაოდენობის შემცირებით ან სისხლში აზოტის მომატებით. სხვა ხშირი გვერდითი მოვლენებია: გულისრევა, ღებინება, დიარეა. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს ალერგიული რეაქციები, როგორიცაა გამონაყარი, ქავილი, ცხელება. სერიოზული გვერდითი მოვლენები მოიცავს სმენის სრულ დაკარგვას, თირკმლის უკმარისობას და ნეირომუსკულარულ ბლოკადას (სუნთქვის გაძნელება).

კანამიცინის ჭარბი დოზის მიღებისას შესაძლოა განვითარდეს თირკმლის ფუნქციის მკვეთრი დაქვეითება, სმენის დაქვეითება, თავბრუსხვევა, გულისრევა, ღებინება და ნეირომუსკულარული ბლოკადა. დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა შეწყდეს პრეპარატის მიღება და მიმართოთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი და, საჭიროების შემთხვევაში, ჰემოდიალიზი.

კანამიცინის ერთობლივი მიღება სხვა ნეფროტოქსიკურ ან ოტოტოქსიკურ პრეპარატებთან (მაგ. ცეფალოსპორინები, ფუროსემიდი, ეთაკრინის მჟავა, ციკლოსპორინი) ზრდის თირკმლის და სმენის დაზიანების რისკს. ამ პრეპარატების ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული, ან მოითხოვს თირკმლის ფუნქციისა და სმენის მჭიდრო მონიტორინგს. კანამიცინის კომბინირება ნეირომუსკულარული ბლოკატორებით (მაგ. სუქსამეთონიუმი) ზრდის რესპირატორული დამბლის რისკს. ამინოგლიკოზიდების ერთდროული სისტემური გამოყენება დიურეტიკებთან (განსაკუთრებით მარყუჟოვან დიურეტიკებთან) შეიძლება გააძლიეროს ამინოგლიკოზიდების ოტოტოქსიკურობა.

არ მიიღოთ კანამიცინი, თუ გაქვთ ამ პრეპარატის ან სხვა ამინოგლიკოზიდების მიმართ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია). სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული პაციენტებში თირკმლის ფუნქციის დარღვევით, სმენის დაქვეითებით ან ვესტიბულური დარღვევებით, რადგან ამან შეიძლება გააძლიეროს პრეპარატის ტოქსიკური მოქმედება. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს ნაყოფისა და ბავშვისთვის. სიფრთხილეა საჭირო პაციენტებში, რომლებიც პარალელურად იღებენ სხვა ნეფროტოქსიკურ ან ოტოტოქსიკურ მედიკამენტებს.

კანამიცინი კლასიფიცირებულია FDA-ს მიერ კატეგორია D-ად ორსულობის პერიოდში. ამინოგლიკოზიდებს შეუძლიათ პლაცენტის გადალახვა და ნაყოფისთვის ოტოტოქსიკური და ნეფროტოქსიკური ეფექტების გამოწვევა, განსაკუთრებით მეორე და მესამე ტრიმესტრში. ამიტომ, ორსულობისას კანამიცინის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი თერაპიული სარგებელი დედისთვის აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ლაქტაციის პერიოდში კანამიცინის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ის შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილში. თუ მკურნალობა აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.

კანამიცინი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბავშვებში, თუმცა დოზირება უნდა მოხდეს მკაცრად წონის მიხედვით და ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზა შეადგენს 15-25 მგ/კგ დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. თირკმლის ფუნქციის შეფასება და მონიტორინგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებში. სიფრთხილეა საჭირო ნაადრევად დაბადებულ და სრულწლოვან ახალშობილებში, რადგან მათი თირკმლის ფუნქცია შეიძლება იყოს მოუმწიფებელი, რაც ზრდის პრეპარატის ტოქსიკურობის რისკს.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) კანამიცინის გამოყენებისას საჭიროა განსაკუთრებული სიფრთხილე, რადგან მათ ხშირად აღენიშნებათ თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება და სმენის პრობლემები, რაც ზრდის ნეფროტოქსიკურობისა და ოტოტოქსიკურობის რისკს. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსის) და სმენის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში, რომლებიც იღებენ სხვა პოტენციურად ნეფროტოქსიკურ ან ოტოტოქსიკურ მედიკამენტებს, კანამიცინის დოზა უნდა შემცირდეს და მკურნალობა ჩატარდეს უმკაცრესი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ.

კანამიცინმა შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა და სმენითი დარღვევები, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს, რომლებიც განიცდიან ამ სიმპტომებს, უნდა ურჩიონ, თავი შეიკავონ ისეთი საქმიანობისგან, რომელიც მოითხოვს ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას და რეაქციის სიჩქარეს, სანამ არ დადგინდება, რომ პრეპარატი არ ახდენს მათზე უარყოფით გავლენას.

პრეპარატი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ფლაკონის ხსნარი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ ან შენახული მაცივარში (2-8°C) არაუმეტეს 24 საათისა, თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული მწარმოებლის მიერ.

ფლაკონზე მითითებული დამზადების თარიღიდან პრეპარატის შენახვის ვადა შეადგენს 2-3 წელს, მწარმოებლის მითითებების შესაბამისად. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ, რომელიც მითითებულია შეფუთვაზე. გახსნილი ფლაკონის გამოყენების ვადა შეზღუდულია (იხ. შენახვის სექცია).