იზონიაზიდი

იზონიაზიდი (იზონიაზიდი)

isoniazidum (isoniazidum) — ATC: J04AK01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: isoniazidum (isoniazidum) — .

იზონიაზიდის ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ფორმის, რისკით ან მის გარეშე. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 100 მგ ან 300 მგ იზონიაზიდს. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში (PVC/ალუმინი) ან პოლიპროპილენის ფლაკონებში, 10, 20, 30, 50, 60, 100, 120, 200, 250, 500 ან 1000 ცალი.

ATC J04AK01 ·

იზონიაზიდი კლავს ტუბერკულოზის გამომწვევ ბაქტერიას (Mycobacterium tuberculosis) — აზიანებს მის უჯრედის კედელს და აჩერებს გამრავლებას. ეს ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური ანტიტუბერკულოზური პრეპარატია.

ჩვენებები: აქტიური ფილტვის ტუბერკულოზის მკურნალობა (ყოველთვის სხვა ანტიტუბერკულოზურ წამლებთან კომბინაციაში — რიფამპიცინი, პირაზინამიდი, ეთამბუტოლი); ლატენტური (ფარული) ტუბერკულოზური ინფექციის პროფილაქტიკა — მაგალითად, ტუბერკულოზით ავადმყოფის საოჯახო კონტაქტში მყოფ ან აივ-ინფიცირებულ პირებში. ექიმი ნიშნავს კომბინაციის სქემას და ხანგრძლივობას ინდივიდუალურად.

იზონიაზიდი კარგად შეიწოვება პერორალურად მიღებისას, ბიოშეღწევადობა შეადგენს 90-100%-ს. საკვები, განსაკუთრებით ცხიმიანი, ანელებს აბსორბციას. განაწილება ხდება ორგანიზმის ყველა ქსოვილში, მათ შორის ცერებროსპინალურ სითხეში (CSF), სადაც აღწევს 100% პლაზმური კონცენტრაციიდან. მეტაბოლიზმი ძირითადად ხდება ღვიძლში აცეტილატორული ფერმენტების (N-აცეტილტრანსფერაზა 1 და 2) მონაწილეობით. მეტაბოლიზმის სიჩქარე დამოკიდებულია გენეტიკურ ფაქტორებზე (ნელი/სწრაფი აცეტილატორები). ძირითადი მეტაბოლიტებია იზონიკოტინის მჟავა და აცეტილიზონიაზიდი. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, მეტაბოლიტების სახით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) მერყეობს 1-6 საათს ნელი აცეტილატორებისთვის და 0.5-2 საათს სწრაფი აცეტილატორებისთვის. თირკმლის უკმარისობისას ექსკრეცია შენელებულია, რაც მოითხოვს დოზის კორექციას.

იზონიაზიდი კლავს ტუბერკულოზის გამომწვევ ბაქტერიას (Mycobacterium tuberculosis) — აზიანებს მის უჯრედის კედელს და აჩერებს გამრავლებას. ეს ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური ანტიტუბერკულოზური პრეპარატია.

ჩვენებები: აქტიური ფილტვის ტუბერკულოზის მკურნალობა (ყოველთვის სხვა ანტიტუბერკულოზურ წამლებთან კომბინაციაში — რიფამპიცინი, პირაზინამიდი, ეთამბუტოლი); ლატენტური (ფარული) ტუბერკულოზური ინფექციის პროფილაქტიკა — მაგალითად, ტუბერკულოზით ავადმყოფის საოჯახო კონტაქტში მყოფ ან აივ-ინფიცირებულ პირებში. ექიმი ნიშნავს კომბინაციის სქემას და ხანგრძლივობას ინდივიდუალურად.

არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ იზონიაზიდის მიმართ; გაქვთ აქტიური ღვიძლის დაავადება ან იზონიაზიდით გამოწვეული ჰეპატიტის ისტორია; გაქვთ მძიმე ღვიძლის უკმარისობა.

სიფრთხილით (ექიმს აცნობეთ): ალკოჰოლის მოხმარება; 35 წელზე მეტი ასაკი (ჰეპატიტის რისკი იზრდება); თირკმლის უკმარისობა; შაქრიანი დიაბეტი; აივ-ინფექცია; კრუნჩხვითი მდგომარეობები; ორსულობა ან ძუძუთი კვება. ექიმმა შეიძლება დანიშნოს პირიდოქსინი (ვიტამინ B6) ნეიროპათიის პროფილაქტიკისთვის.

მოზრდილებში აქტიური ტუბერკულოზის მკურნალობისას საწყისი დოზა შეადგენს 5 მგ/კგ სხეულის მასაზე დღეში ერთხელ, ან 10-15 მგ/კგ 3-ჯერ კვირაში. მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 300 მგ-ს. ლატენტური ტუბერკულოზური ინფექციის პროფილაქტიკისთვის დოზა შეადგენს 5-10 მგ/კგ სხეულის მასაზე დღეში ერთხელ, მაქსიმუმ 300 მგ. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl < 30 მლ/წთ) დოზა უნდა შემცირდეს 50%-ით. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh კლასი B ან C) პრეპარატი უკუნაჩვენებია ან გამოიყენება უკიდურესი სიფრთხილით, ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. მიღება ხდება პერორალურად, ცარიელ კუჭზე, ჭამამდე 1 საათით ადრე ან ჭამის შემდეგ 2 საათის შემდეგ.

ხშირი გვერდითი მოვლენები: პერიფერიული ნეიროპათია (ხელ-ფეხის დაბუჟება, ჩხვლეტის შეგრძნება, სისუსტე) — განსაკუთრებით ვიტამინ B6-ის დეფიციტისას; გულისრევა, მადის დაქვეითება, მუცლის არეში დისკომფორტი.

სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საშიში): ღვიძლის ტოქსიკური დაზიანება (ჰეპატიტი) — დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, თუ გამოჩნდა: კანის ან თვალების გაყვითლება, მუქი შარდი, მუდმივი გულისრევა/ღებინება, მუცლის ტკივილი, უჩვეულო დაღლილობა. ალერგიული რეაქცია (გამონაყარი, ცხელება). იშვიათად — კრუნჩხვები, ფსიქიკური ცვლილებები. ღვიძლის ფუნქციის ლაბორატორიული კონტროლი კურსის განმავლობაში სავალდებულოა.

სიმპტომები: გულისრევა, ღებინება, თავბრუსხვევა, მხედველობის დარღვევა, კრუნჩხვები, გონების დაკარგვა, მეტაბოლური აციდოზი (სისხლის მჟავიანობის მომატება). მძიმე მოწამვლა სიცოცხლისთვის საშიშია.

რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა. სპეციფიკური ანტიდოტია პირიდოქსინი (ვიტამინ B6) ინტრავენურად — მას მხოლოდ ექიმი შეიყვანს.

რიფამპიცინი — ორივე პრეპარატი ტოქსიკურია ღვიძლისთვის, ერთად მიღებისას ჰეპატიტის რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება. ექიმი აკონტროლებს ღვიძლის ანალიზებს.

ფენიტოინი (ეპილეფსიის სამკურნალო საშუალება) — იზონიაზიდი ზრდის ფენიტოინის კონცენტრაციას სისხლში, რამაც შეიძლება ტოქსიკურობა გამოიწვიოს. საჭიროა დოზის კორექცია.

კარბამაზეპინი — ტოქსიკურობის რისკი იზრდება, ექიმს აცნობეთ.

ალკოჰოლი — ღვიძლის დაზიანების რისკი მკვეთრად მატულობს. კურსის განმავლობაში ალკოჰოლზე სრული უარი სავალდებულოა.

ტირამინის შემცველი საკვები (მაგ., მომწიფებული ყველი, შებოლილი თევზი) — იზონიაზიდი აინჰიბირებს MAO-ს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის მკვეთრი მატება.

არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ იზონიაზიდის მიმართ; გაქვთ აქტიური ღვიძლის დაავადება ან იზონიაზიდით გამოწვეული ჰეპატიტის ისტორია; გაქვთ მძიმე ღვიძლის უკმარისობა.

სიფრთხილით (ექიმს აცნობეთ): ალკოჰოლის მოხმარება; 35 წელზე მეტი ასაკი (ჰეპატიტის რისკი იზრდება); თირკმლის უკმარისობა; შაქრიანი დიაბეტი; აივ-ინფექცია; კრუნჩხვითი მდგომარეობები; ორსულობა ან ძუძუთი კვება. ექიმმა შეიძლება დანიშნოს პირიდოქსინი (ვიტამინ B6) ნეიროპათიის პროფილაქტიკისთვის.

ორსულობის კატეგორია — FDA C. იზონიაზიდი კვეთს პლაცენტურ ბარიერს. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა ტერატოგენული ეფექტები, თუმცა ადამიანებში ამის დამადასტურებელი სანდო მონაცემები არ არის. ორსულობისას, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, პრეპარატის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს დედისთვის და ნაყოფისთვის. რეკომენდებულია ვიტამინ B6-ის (პირიდოქსინი) ერთდროული მიღება ნეიროპათიის პროფილაქტიკისთვის. იზონიაზიდი გადადის დედის რძეში მცირე რაოდენობით, ამიტომ ძუძუთი კვების დროს პრეპარატის გამოყენება შესაძლებელია, მაგრამ საჭიროა ბავშვის მდგომარეობის მონიტორინგი. ექიმის გადაწყვეტილება.

პედიატრიულ პოპულაციაში იზონიაზიდი გამოიყენება ტუბერკულოზის მკურნალობისა და პროფილაქტიკისთვის. დოზირება დამოკიდებულია ბავშვის ასაკსა და წონაზე. აქტიური ტუბერკულოზის დროს: 10-15 მგ/კგ სხეულის მასაზე დღეში ერთხელ (მაქსიმუმ 300 მგ). ლატენტური ინფექციის პროფილაქტიკისთვის: 5-10 მგ/კგ სხეულის მასაზე დღეში ერთხელ (მაქსიმუმ 300 მგ). ნეიროპათიის პროფილაქტიკისთვის, განსაკუთრებით 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში, რეკომენდებულია ვიტამინ B6-ის (10-20 მგ/დღეში) დანიშვნა. ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგი აუცილებელია.

65 წელზე უფროს პაციენტებში, განსაკუთრებით ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითების ან სხვა ქრონიკული დაავადებების არსებობისას, იზრდება ჰეპატოტოქსიკურობის რისკი. რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება (მაგ., 5 მგ/კგ დღეში) და ღვიძლის ფუნქციის (ALT, AST) რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში საჭიროა წამლის ურთიერთქმედებების გათვალისწინება. თირკმლის ფუნქციის შეფასება და შესაბამისი კორექცია აუცილებელია.

იზონიაზიდმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის (ცნს) მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, პერიფერიული ნეიროპათია. ამ სიმპტომების გამოვლენისას, პაციენტებმა თავი უნდა შეიკავონ ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ზემოქმედება მათ ფსიქომოტორულ აქტივობაზე.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისაგან დაცულ, მშრალ ადგილას. დაუშვებელია გაყინვა. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა დამოკიდებულია მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, მაგრამ ზოგადად არ უნდა აღემატებოდეს 12 თვეს.

წარმოების თარიღიდან შენახვის ვადა შეადგენს 2-3 წელს, მწარმოებლის მითითებების შესაბამისად. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 12 თვეს, თუ მწარმოებლის მიერ სხვა ვადა არ არის მითითებული.