ჰეპარინი 5 ml

Heparin (ჰეპარინი)

ჰეპარინი (Heparin) — ATC: B01AC01

vial · 5 ml

აქტიური ნივთიერება: Heparin (ჰეპარინი) — 5 ml.

ჰეპარინის საინექციო ხსნარი მოწოდებულია მინის ფლაკონებში (vials). ხსნარი არის უფერო ან ოდნავ მოყვითალო, გამჭვირვალე. თითოეული ფლაკონი შეიცავს 5 მლ ხსნარს. შეფუთვა არის მუყაოს კოლოფი, რომელშიც მოთავსებულია ერთი ან მეტი ფლაკონი და შესაბამისი საინფორმაციო ფურცელი.

ATC B01AC01 ·

ჰეპარინი მიეკუთვნება ანტიკოაგულანტების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედებაა სისხლის შედედების პროცესის შეფერხება. ეს მიიღწევა თრომბინის აქტივობის დათრგუნვით, რომელიც აუცილებელია ფიბრინის წარმოქმნისთვის — სისხლის კოლტის ძირითადი კომპონენტი. ჰეპარინი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• თრომბოზისა და ემბოლიის პროფილაქტიკა და მკურნალობა: ღრმა ვენების თრომბოზი, ფილტვის არტერიის ემბოლია.
• გულის შეტევის (მიოკარდიუმის ინფარქტის) დროს: თრომბის წარმოქმნის თავიდან ასაცილებლად.
• ჰემოდიალიზისა და ჰემოპერკარდიის დროს: სისხლის შედედების თავიდან ასაცილებლად აპარატთან კონტაქტისას.
• გულის ქირურგიული ოპერაციების დროს: სისხლის მიმოქცევის ხელოვნური აპარატის გამოყენებისას.

ჰეპარინი არ შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, ამიტომ გამოიყენება პარენტერალურად (ინექციურად). ინტრავენური შეყვანის შემდეგ მისი მოქმედება იწყება მყისიერად. კანქვეშა შეყვანისას აბსორბცია ნელია და ვარიაბელური, მაქსიმალური კონცენტრაცია სისხლში მიიღწევა 2-6 საათში. ჰეპარინი ძირითადად უკავშირდება პლაზმის ცილებს, განსაკუთრებით ანტითრომბინ III-ს. მისი მეტაბოლიზმი ღვიძლში ხდება არააქტიური ფრაგმენტების წარმოქმნით. ჰეპარინის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) ვარიაბელურია და დამოკიდებულია დოზაზე და თირკმლის ფუნქციაზე, ჩვეულებრივ შეადგენს 1-2 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით. მძიმე თირკმლის უკმარისობის დროს ელიმინაცია შეიძლება შენელდეს.

ჰეპარინი მიეკუთვნება ანტიკოაგულანტების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედებაა სისხლის შედედების პროცესის შეფერხება. ეს მიიღწევა თრომბინის აქტივობის დათრგუნვით, რომელიც აუცილებელია ფიბრინის წარმოქმნისთვის — სისხლის კოლტის ძირითადი კომპონენტი. ჰეპარინი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• თრომბოზისა და ემბოლიის პროფილაქტიკა და მკურნალობა: ღრმა ვენების თრომბოზი, ფილტვის არტერიის ემბოლია.
• გულის შეტევის (მიოკარდიუმის ინფარქტის) დროს: თრომბის წარმოქმნის თავიდან ასაცილებლად.
• ჰემოდიალიზისა და ჰემოპერკარდიის დროს: სისხლის შედედების თავიდან ასაცილებლად აპარატთან კონტაქტისას.
• გულის ქირურგიული ოპერაციების დროს: სისხლის მიმოქცევის ხელოვნური აპარატის გამოყენებისას.

❌ არ მიიღოთ ჰეპარინი თუ:

• გაქვთ ალერგია ჰეპარინზე ან მის რომელიმე კომპონენტზე.
• გაქვთ აქტიური სისხლდენა.
• გაქვთ დაავადებები, რომლებიც ზრდის სისხლდენის რისკს (მაგ. წყლულოვანი დაავადება, ბოლო ინსულტი).
• გაქვთ ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია (HIT) ანამნეზში.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის მძიმე დაავადებები.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა.
• გეგმავთ ოპერაციას ან სტომატოლოგიურ პროცედურას.
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.

ჰეპარინის დოზირება ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია კლინიკურ მდგომარეობაზე, სისხლის შედედების პარამეტრებზე (APTT) და პაციენტის წონაზე. ზრდასრულებში, თრომბოზის პროფილაქტიკისთვის, კანქვეშ ჩვეულებრივ ინიშნება 5000 სე ყოველ 8-12 საათში. თრომბოზის სამკურნალოდ, ინტრავენური საწყისი ბოლუსი შეიძლება იყოს 5000-10000 სე, რასაც მოჰყვება უწყვეტი ინფუზია 1000-2000 სე/სთ. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl <30 მლ/წთ) საჭიროა დოზის კორექცია და APTT-ის ხშირი მონიტორინგი. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A-C) სიფრთხილეა საჭირო და დოზის შემცირება შესაძლოა. მიღების ხერხი: ინტრავენური (ბოლუსი ან ინფუზია) ან კანქვეშა.

ყველაზე ხშირი და სერიოზული გვერდითი მოვლენაა სისხლდენა, რომელიც შეიძლება გამოვლინდეს სხვადასხვა ფორმით:

ხშირი გვერდითი მოვლენები

• სისხლდენა (ცხვირიდან, ღრძილებიდან, ჭრილობიდან).
• ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია (HIT) — სისხლის თეფშების (თრომბოციტების) რაოდენობის შემცირება, რაც პარადოქსულად ზრდის თრომბოზის რისკს.

სერიოზული გვერდითი მოვლენები (დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს)

• ძლიერი ან უჩვეო სისხლდენა, რომელიც არ ჩერდება.
• შავი, ფისოვანი განავალი ან სისხლიანი განავალი.
• ხველისას ან ამოსახველებელ მასაში სისხლის არსებობა.
• შარდში სისხლის არსებობა.
• მუცლის ძლიერი ტკივილი.
• ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია (HIT) — თრომბოზის ნიშნები, როგორიცაა კიდურების ტკივილი, შეშუპება, კანის ფერის ცვლილება, ქოშინი, გულმკერდის ტკივილი.

ჰეპარინით ინტოქსიკაციის ძირითადი სიმპტომია ძლიერი ან უკონტროლო სისხლდენა. შესაძლოა აღინიშნოს სისხლდენა ცხვირიდან, ღრძილებიდან, კანქვეშა სისხლჩაქცევები, შარდსა და განავალში სისხლის არსებობა. დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) ან მიმართეთ უახლოეს სამედიცინო დაწესებულებას. თან წაიღეთ წამლის შეფუთვა.

ჰეპარინის მიღებისას განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო სხვა პრეპარატებთან კომბინაციაში:

• სხვა ანტიკოაგულანტები და ანტითრომბოციტული საშუალებები: (მაგ. ვარფარინი, ასპირინი, კლოპიდოგრელი) — ზრდის სისხლდენის რისკს. მათი ერთობლივი გამოყენება მოითხოვს ექიმის გადაწყვეტილებას და მჭიდრო მონიტორინგს.
• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (NSAIDs): (მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სისხლდენის რისკს.
• ზოგიერთი ანტიდეპრესანტი (SSRIs): (მაგ. სერტრალინი, ფლუოქსეტინი) — შეიძლება გაზარდოს სისხლდენის რისკი.
• მედიკამენტები, რომლებიც გავლენას ახდენენ თრომბოციტებზე: (მაგ. დექსტრანი) — ზრდის სისხლდენის რისკს.

❌ არ მიიღოთ ჰეპარინი თუ:

• გაქვთ ალერგია ჰეპარინზე ან მის რომელიმე კომპონენტზე.
• გაქვთ აქტიური სისხლდენა.
• გაქვთ დაავადებები, რომლებიც ზრდის სისხლდენის რისკს (მაგ. წყლულოვანი დაავადება, ბოლო ინსულტი).
• გაქვთ ჰეპარინ-ინდუცირებული თრომბოციტოპენია (HIT) ანამნეზში.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის მძიმე დაავადებები.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა.
• გეგმავთ ოპერაციას ან სტომატოლოგიურ პროცედურას.
• ხართ ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.

FDA კატეგორია: C. ჰეპარინი არ გადადის პლაცენტურ ბარიერში და ითვლება შედარებით უსაფრთხოდ ორსულობის დროს, განსაკუთრებით მეორე და მესამე ტრიმესტრში, თრომბოზის პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის. თუმცა, არსებობს სისხლდენის რისკი, განსაკუთრებით მშობიარობის დროს. ჰეპარინი არ გამოიყოფა დედის რძეში და უსაფრთხოა ლაქტაციის პერიოდში. ორსულობისას ჰეპარინის გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით და რეგულარული მონიტორინგით.

ჰეპარინის გამოყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და დოზის ინდივიდუალურ კორექციას ასაკისა და წონის მიხედვით. ახალშობილებსა და ბავშვებში დოზირება ხშირად გამოითვლება სხეულის წონის (სე/კგ) ან სხეულის ზედაპირის ფართობის მიხედვით. APTT-ის რეგულარული მონიტორინგი აუცილებელია. ზუსტი დოზირების სქემები და რეკომენდაციები უნდა იქნას მიღებული სპეციალიზებული პედიატრიული ლიტერატურიდან ან პედიატრიული ჰემატოლოგის კონსულტაციის საფუძველზე. ზოგიერთ შემთხვევაში, განსაკუთრებით ახალშობილებში, შეიძლება გამოყენებულ იქნას დაბალი მოლეკულური წონის ჰეპარინები.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) ჰეპარინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან მათ ხშირად აქვთ თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება და თანმხლები დაავადებები (polypharmacy), რაც ზრდის სისხლდენის რისკს. რეკომენდებულია დოზის შემცირება და APTT-ის უფრო ხშირი მონიტორინგი. თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსის) შეფასება აუცილებელია დოზის კორექციისთვის.

ჰეპარინს არ აქვს ცნობილი პირდაპირი გავლენა ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე, როგორიცაა ძილიანობა ან თავბრუსხვევა. თუმცა, ნებისმიერი პრეპარატი, რომელიც ზრდის სისხლდენის რისკს, შეიძლება ირიბად იმოქმედოს მართვის უნარზე, თუ განვითარდა სისხლდენის სიმპტომები. ზოგადად, ჰეპარინის თერაპიის დროს სატრანსპორტო საშუალების მართვა ან მექანიზმებთან მუშაობა დასაშვებია, თუ პაციენტი თავს კარგად გრძნობს და არ აღენიშნება სისხლდენის ნიშნები.

ჰეპარინის საინექციო ხსნარი უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C). დაიცავით სინათლისა და ტენისგან. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გაყინოთ. გახსნილი ფლაკონის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ ან შენახული მაცივარში (2-8°C) არა უმეტეს 24 საათისა, თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული მწარმოებლის მიერ.

ჰეპარინის საინექციო ხსნარის წარმოების შემდგომი შენახვის ვადა შეადგენს 2-3 წელს, მწარმოებლის მითითების შესაბამისად. ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე. გახსნილი ფლაკონის შიგთავსის გამოყენების ვადა შეზღუდულია (იხ. შენახვა) და არ უნდა აღემატებოდეს 24 საათს მაცივარში შენახვის შემთხვევაში. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.