1.სავაჭრო დასახელება
Folacin (ფოლიუმის მჟავა 5მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
ფოლიუმის მჟავა (Folic acid) — ATC: B03BB01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 5 მგ · 30 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Folic acid (ფოლიუმის მჟავა) — 5 მგ. მწარმოებელი: Jadran.
5.აღწერა
Folacin 5mg ტაბლეტები არის მრგვალი, ოდნავ ამობურცული, თეთრი ან თითქმის თეთრი ფერის, დაახლოებით 8 მმ დიამეტრის. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული შეიცავს 10 ტაბლეტს. ერთი შეფუთვა შეიცავს 3 ბლისტერს (30 ტაბლეტი).
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC B03BB01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ფოლიუმის მჟავა (ვიტამინი B9) B ჯგუფის ვიტამინებს მიეკუთვნება (ATC: B03BB01). ორგანიზმში მონაწილეობს უჯრედების გაყოფაში, დნმ-ის სინთეზსა და სისხლის წითელი უჯრედების წარმოქმნაში. გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში: ფოლიუმის მჟავის დეფიციტით გამოწვეული მეგალობლასტური ანემია (სისხლში დიდი, არასრულფასოვანი ერითროციტების წარმოქმნა); ნერვული მილის დეფექტების პრევენცია ნაყოფში — ორსულობის დაგეგმვისას და პირველ ტრიმესტრში; ქრონიკული ჰემოლიზური ანემიის ფონზე ფოლატის მომატებული მოთხოვნილება; მეთოტრექსატით ან სხვა ფოლატის ანტაგონისტებით მკურნალობისას ტოქსიკურობის შესამცირებლად; არასაკმარისი კვების ან მალაბსორბციის (ნაწლავში შეწოვის დარღვევის) შემთხვევაში ფოლატის დეფიციტის შესავსებად.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ფოლიუმის მჟავა კარგად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, ძირითადად წვრილ ნაწლავში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 85-100%. პლაზმაში მაქსიმალური კონცენტრაცია მიიღწევა 1-2 საათში. ფოლიუმის მჟავა მეტაბოლიზდება ღვიძლში აქტიურ ფორმად — ტეტრაჰიდროფოლატად. ის ნაწილდება ორგანიზმის ყველა ქსოვილში, განსაკუთრებით ღვიძლში, ძვლის ტვინსა და სისხლში. ფოლიუმის მჟავას ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 3-4 საათს, თუმცა ორგანიზმში მისი მარაგი საკმაოდ დიდია. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, შარდთან ერთად გამოიყოფა მეტაბოლიტები. თირკმლის უკმარისობისას ექსკრეცია შეიძლება შენელდეს, თუმცა კლინიკურად მნიშვნელოვანი დაგროვება იშვიათია.
9.ჩვენებები
ფოლიუმის მჟავა (ვიტამინი B9) B ჯგუფის ვიტამინებს მიეკუთვნება (ATC: B03BB01). ორგანიზმში მონაწილეობს უჯრედების გაყოფაში, დნმ-ის სინთეზსა და სისხლის წითელი უჯრედების წარმოქმნაში. გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში: ფოლიუმის მჟავის დეფიციტით გამოწვეული მეგალობლასტური ანემია (სისხლში დიდი, არასრულფასოვანი ერითროციტების წარმოქმნა); ნერვული მილის დეფექტების პრევენცია ნაყოფში — ორსულობის დაგეგმვისას და პირველ ტრიმესტრში; ქრონიკული ჰემოლიზური ანემიის ფონზე ფოლატის მომატებული მოთხოვნილება; მეთოტრექსატით ან სხვა ფოლატის ანტაგონისტებით მკურნალობისას ტოქსიკურობის შესამცირებლად; არასაკმარისი კვების ან მალაბსორბციის (ნაწლავში შეწოვის დარღვევის) შემთხვევაში ფოლატის დეფიციტის შესავსებად.
10.უკუჩვენებები
უკუჩვენებულია ფოლიუმის მჟავის ან პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ ალერგიის შემთხვევაში. არ გამოიყენოთ B12 ვიტამინის დეფიციტით გამოწვეული ანემიის სამკურნალოდ — ფოლიუმის მჟავა გააუმჯობესებს სისხლის სურათს, მაგრამ ნევროლოგიური დაზიანება გაგრძელდება. სიფრთხილე: ავთვისებიანი სიმსივნეების მქონე პაციენტებში მაღალი დოზით ფოლატმა შეიძლება სიმსივნის ზრდა დააჩქაროს — ექიმის მეთვალყურეობა აუცილებელია. ეპილეფსიის მქონე პაციენტებში ფოლიუმის მჟავამ შესაძლოა შეამციროს ანტიეპილეფსიური პრეპარატების ეფექტურობა.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში ფოლიუმის მჟავას დეფიციტის სამკურნალოდ საწყისი დოზა შეადგენს 1 მგ-დან 5 მგ-მდე დღეში, ხოლო შემანარჩუნებელი დოზა შეიძლება იყოს 1 მგ დღეში. ნერვული მილის დეფექტების პრევენციისთვის ორსულობის დაგეგმვისას და პირველ ტრიმესტრში რეკომენდებულია 400 მკგ (0.4 მგ) დღეში. მაღალი რისკის მქონე ქალებისთვის (წინა ორსულობა ნერვული მილის დეფექტით) — 5 მგ დღეში. მიღების წესი: პერორალურად, ჭამის შემდეგ, წყლის მიყოლებით. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl >50 მლ/წთ): კორექცია არ არის საჭირო. CrCl 30-50 მლ/წთ: სიფრთხილით, შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის შემცირება. CrCl <30 მლ/წთ: მონაცემები შეზღუდულია, ექიმის გადაწყვეტილებით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A, B, C): კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა ექიმის კონტროლი აუცილებელია.
12.გვერდითი მოვლენები
ფოლიუმის მჟავა ზოგადად კარგად აიტანება. გვერდითი ეფექტები სტანდარტულ დოზებზე იშვიათია. იშვიათად შეიძლება აღინიშნოს: შებერილობა, გულისრევა, მეტეორიზმი, მცირე კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი. იშვიათი, მაგრამ სერიოზული: ალერგიული რეაქცია — გამონაყარი, ქავილი, სუნთქვის გაძნელება ან სახის შეშუპება (ანაფილაქსია). ასეთ შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს. მნიშვნელოვანი გაფრთხილება: მაღალი დოზით ფოლიუმის მჟავამ შეიძლება შენიღბოს B12 ვიტამინის დეფიციტის სიმპტომები (ე.წ. პერნიციოზული ანემია), რაც ნერვული სისტემის დაზიანებამდე მიგვიყვანს. ამიტომ, მკურნალობის დაწყებამდე რეკომენდებულია B12 დონის შემოწმება.
13.დოზის გადაცილება
ფოლიუმის მჟავა წყალში ხსნადი ვიტამინია და ჭარბი რაოდენობა ჩვეულებრივ შარდით გამოიყოფა. მწვავე დოზის გადაჭარბებისას შეიძლება გამოვლინდეს: მუცლის ტკივილი, გულისრევა, დიარეა, ძილის დარღვევა. ძალიან მაღალი დოზები ხანგრძლივად — B12 დეფიციტის შენიღბვის რისკი. დოზის გადაჭარბებისას: შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება, დალიეთ წყალი და მიმართეთ ექიმს ან ტოქსიკოლოგიურ ცენტრს.
14.ურთიერთქმედებები
- მეთოტრექსატი და სხვა ფოლატის ანტაგონისტები — ფოლიუმის მჟავა ამცირებს მათ ტოქსიკურობას, მაგრამ ასევე შეიძლება შეამციროს ანტინეოპლასტური ეფექტი. დოზა უნდა განსაზღვროს ექიმმა. 2. ანტიეპილეფსიური პრეპარატები (ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, ფენობარბიტალი) — ფოლიუმის მჟავა ამცირებს მათ კონცენტრაციას სისხლში, რაც ზრდის გულყრების რისკს. 3. სულფასალაზინი — ამცირებს ფოლატის შეწოვას ნაწლავში, რის გამოც შეიძლება დოზის კორექცია დასჭირდეს. 4. ტრიმეტოპრიმი / პირიმეტამინი — ანტიფოლატური მოქმედების მქონე ანტიბიოტიკები; ერთდროულად მიღებისას ურთიერთქმედება შესაძლებელია.
15.სპეციალური მითითებები
უკუჩვენებულია ფოლიუმის მჟავის ან პრეპარატის რომელიმე კომპონენტის მიმართ ალერგიის შემთხვევაში. არ გამოიყენოთ B12 ვიტამინის დეფიციტით გამოწვეული ანემიის სამკურნალოდ — ფოლიუმის მჟავა გააუმჯობესებს სისხლის სურათს, მაგრამ ნევროლოგიური დაზიანება გაგრძელდება. სიფრთხილე: ავთვისებიანი სიმსივნეების მქონე პაციენტებში მაღალი დოზით ფოლატმა შეიძლება სიმსივნის ზრდა დააჩქაროს — ექიმის მეთვალყურეობა აუცილებელია. ეპილეფსიის მქონე პაციენტებში ფოლიუმის მჟავამ შესაძლოა შეამციროს ანტიეპილეფსიური პრეპარატების ეფექტურობა.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: A (კლინიკურად დადგენილია, რომ ფოლიუმის მჟავა უსაფრთხოა ორსულობისას, როდესაც მიიღება რეკომენდებული დოზებით). ორსულობის დაგეგმვისას და პირველ ტრიმესტრში: ნერვული მილის დეფექტების პრევენციისთვის რეკომენდებულია 400 მკგ (0.4 მგ) დღეში. მაღალი რისკის მქონე ქალებისთვის (მაგ., წინა ორსულობა ნერვული მილის დეფექტით) — 5 მგ დღეში ექიმის დანიშნულებით. მეორე და მესამე ტრიმესტრში: ორსულობისას ფოლიუმის მჟავის დეფიციტის მკურნალობა ან პრევენცია ხდება ექიმის მითითებით. ლაქტაციის პერიოდში: ფოლიუმის მჟავა გამოიყოფა დედის რძეში, თუმცა რეკომენდებულ დოზებში უსაფრთხოა ჩვილისთვის. ექიმის კონსულტაცია აუცილებელია ნებისმიერ შემთხვევაში.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბავშვებში ფოლიუმის მჟავას დეფიციტის მკურნალობა და ნერვული მილის დეფექტების პრევენცია ხდება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ. 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში დოზა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად, სხეულის წონისა და კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, როგორც წესი, 1 მგ-ზე ნაკლები დღეში. 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში დოზა შეიძლება მიუახლოვდეს მოზრდილთა დოზას. 5 მგ დოზა, როგორც წესი, არ გამოიყენება ბავშვებში ექიმის დანიშნულების გარეშე.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, ფოლიუმის მჟავას მეტაბოლიზმი და ექსკრეცია შეიძლება შენელებული იყოს, თუმცა, როგორც წესი, დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუ არ არის თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის მნიშვნელოვანი დარღვევა. ხანდაზმულ პაციენტებში ხშირია თანმხლები დაავადებები და პოლიფარმაცია, ამიტომ აუცილებელია ფრთხილად შეფასდეს პოტენციური ურთიერთქმედებები სხვა მედიკამენტებთან. თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი რეკომენდებულია.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ფოლიუმის მჟავას, როგორც წესი, არ აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციონირებაზე. არ არის მოსალოდნელი, რომ პრეპარატმა გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა ან გავლენა მოახდინოს რეაქციის სიჩქარეზე. ამიტომ, ფოლიუმის მჟავას მიღება არ ზღუდავს ავტომობილის მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარს.
20.შენახვის პირობები
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C). დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისგან. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია გამოყენება 6 თვის ვადაში გახსნის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან შენახვის ვადა არის 3 წელი. ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა არ არის განსაზღვრული, თუმცა რეკომენდებულია გამოყენება 6 თვის ვადაში გახსნის შემდეგ.